Patogen: dizenteriya amöbu (Entamöba histolytica),lyambliya (Lamblia intestinalis) və balantidiy



Yüklə 2,84 Mb.
tarix13.02.2017
ölçüsü2,84 Mb.
#8443





Patogen: dizenteriya amöbu (Entamöba histolytica),lyambliya (Lamblia intestinalis) və balantidiy (Balantidium coli).

  • Patogen: dizenteriya amöbu (Entamöba histolytica),lyambliya (Lamblia intestinalis) və balantidiy (Balantidium coli).

  • Qeyri-patogen:

  • Amöbalar bagırsaq amöba (Entamoeba coli),Gartman amöbası (Entamoeba hartmanni),cırtdan amöba(Endolimax nana),yodamöba Büçli (Yodamoebabütschlii),dientamöba (Dientamoeba fragilis),ağız amöbası (Entamoeba gingivalis);

  • Trixomonuslar tr.hominis (bağırsaq),tr.gingvalis (ağız)



2 formada – hərəkətli vegetativ və hərəkətsiz – sista şəklində müşahidə olunur.

  • 2 formada – hərəkətli vegetativ və hərəkətsiz – sista şəklində müşahidə olunur.

  • Vegetativ forma:a)patogen xüsusiyyətlərinə malik olan böyük vegetativ və ya toxuma forması (E.histolytica forma magna).Xəstəliyin kəskin dövründə duru nəcisdə aşkarlanır.

  • b)qeyrı patogen, patogen formasına və ya sistaya keçə bilən xırda,mənfəz forma adlandırılan E.histolyticanın minuta formasıdır.Xəstəliyin kəskin dövrü keçəndən sonra, rekonvalessentlərdə,daşıyıcılarda müşahidə olunur.



1

  • 1



Nativ x 400

  • Nativ x 400



Nativ x 400

  • Nativ x 400



2 formada yaşaya bilir:hərəkətli - vegetativ hərəkətsiz - sista.

  • 2 formada yaşaya bilir:hərəkətli - vegetativ və hərəkətsiz - sista.

  • Vegetativ forması aktiv,hərəkətli,armudvari formasına malik olub, ön hissəsi yumru,arxa hissəsi isə itidir.Ön hissəsinin qarin tərəfəndə sormac (peristom) yerləşir,hansının köməkliyi ilə o,bağısraq divarına yapışıb,özünü bağırsaq boşluğunda saxlaya bilir.Nazik, arxa hissəsi isə bel tərəfinə əyilmişdir. Beləliklə, yan tərəfi proeksiyasında lyambliya çömçə şəklində görünür.Orta və arxa hissələrin sərhəddində 1-2 çubuq,vergül və ya üçbucaq şəklində parabazal cisimlər görünür.Parazitin 2 nüvəsi və 4 cüt qamçısı var.Aksostilin köməkliyilə lyambliya 2 simmetrik hissəyə bölünür.

  • Parazit insanın 12 barmaq bağırsağında (bəzən ədəbiyyatların yazılmasına görə öd kisəsində və qaraciərin öd yollarında) parazitlik edir.







Sistalar oval formasında,ölçülərdə vegetativ formalara nisbətən kiçik olub,hərəkətsizdirlər.Onların arxa hissələri ön hissələrindən azca enlidir.Sistalar iki konturlu,hamar təbəqəsi ilə örtülmüş (elə bil bədənindən aralanmış) görünürlər.Lyuqol məhlulu ilə boyanmış preparatlarda nativ yaxmadakına nisbətən asan aşkar olunurlar.Lyuqol məhlulunun təsirindən sarı və ya gəhvəyi rəngə boyanırlar.Daha kiçik (bir qayda olaraq ölü) sistalar mavi,bənövşəyi və ya boz-mavi rəngə boyanırlar. Degenerasiya nəticəsində onların daxili strukturu da pozulur.Diri sistalar yetişməmiş (2 nüvəli) və yetişmiş (4 nüvəli) ola bilərlər.Onların sitoplazmasında uzunlamasına gedən aksostil sapları və bükülmüş qamçılar,eninə ya çəpinə isə aypara və ya vergül şəklində parabazal cisimlər yerləşirlər.

  • Sistalar oval formasında,ölçülərdə vegetativ formalara nisbətən kiçik olub,hərəkətsizdirlər.Onların arxa hissələri ön hissələrindən azca enlidir.Sistalar iki konturlu,hamar təbəqəsi ilə örtülmüş (elə bil bədənindən aralanmış) görünürlər.Lyuqol məhlulu ilə boyanmış preparatlarda nativ yaxmadakına nisbətən asan aşkar olunurlar.Lyuqol məhlulunun təsirindən sarı və ya gəhvəyi rəngə boyanırlar.Daha kiçik (bir qayda olaraq ölü) sistalar mavi,bənövşəyi və ya boz-mavi rəngə boyanırlar. Degenerasiya nəticəsində onların daxili strukturu da pozulur.Diri sistalar yetişməmiş (2 nüvəli) və yetişmiş (4 nüvəli) ola bilərlər.Onların sitoplazmasında uzunlamasına gedən aksostil sapları və bükülmüş qamçılar,eninə ya çəpinə isə aypara və ya vergül şəklində parabazal cisimlər yerləşirlər.





İnsanlarda parazitlik edən ibtidailərin arasında balantidi ən iri nümayəndədir.İki formada yaşayır:vegetativ və sista.Vegetativ,hərəkətli formanın ölçüləri 30-150x30-100mkm-ir.Parazitin üst təbəqəsi kirpiklərlə örtülüb.Onların köməkliyilə o aktiv irəli və bəzən öz oxu ətrafında hərəkət edir.Parazitin qidalanması sitostom vasitəsilə həyata keçir.

  • İnsanlarda parazitlik edən ibtidailərin arasında balantidi ən iri nümayəndədir.İki formada yaşayır:vegetativ və sista.Vegetativ,hərəkətli formanın ölçüləri 30-150x30-100mkm-ir.Parazitin üst təbəqəsi kirpiklərlə örtülüb.Onların köməkliyilə o aktiv irəli və bəzən öz oxu ətrafında hərəkət edir.Parazitin qidalanması sitostom vasitəsilə həyata keçir.

  • Qalın təbəqəsilə örtülmüş sistalar dairəvi formada,50-60mkm ölçüdədir.Lyuqol məhlulu ilə boyadıqda parazitin sistası sarı-qonur rəngə boyanır.

  • Balantidi donuzların bağırsaqlarında yaşayıb,parazitlik edir.İnsan gigiyenik qaydalara riayət etmədikdə və qaynamamış su içdikdə xəstələnir.Yoğun bağırsaqda sistadan balantidiyin vegetativ forması əmələ gəlir.Parazit bağırsağın selikli qişasına daxil olub, orada iltihabi-xorali prosesini yaradır.Balantidiaz xəstəliyində ishal,qarında ağrılar,baş ağrıları,nəcisdə selik və qan kimi əlamətlər müşahidə olunur.İnsanlarda sista forması nadir hallarda əmələ gəlir.Buna görə diaqnostika təzə ifraz olunmuş nəcisdə vegetativ,hərəkətli formanın tapılmasına görə aparılır.



Nativ preparat. Trofozoid

  • Nativ preparat. Trofozoid



Koproovoskopik unifikasiya olunmuş üsullar

  • Koproovoskopik unifikasiya olunmuş üsullar

  • 1.Qalın yaxma - Kato üsulu.

  • Kato məhlulunun tərkibi:100ml qliserin,100ml 6%-li fenol (6q fenol 100ml qədər distillə su) və 1,2ml 3%-li malaxit yaşılı (2,5q malaxit yaşılı +75ml distillə su).Məhlul davamlıdır.

  • 2.Flotasiya üsulu.

  • 1. Məhlullar:1.Ammonium nitrat (NH4NO3) gübrə kimi işlənən ammonium selitrası.Selitranın 1500q 1 litr isti distillə su ilə durulaşdırılır.Məhlulun xüsusi çəkisi 1,3-dir.

  • 2.Natrium nitratın (NaNO3)1000q-ı 1 litr distillə su ilə durulaşdırılır.Məhlulun xüsusi çəkisi 1,38 – 1,4-dir.

  • 3.Natrium hiposulfitin (Na2S2O3•5H2O)1750q-ı 1 litr isti distillə su ilə durulaşdırılır.Məhlulun xüsusi çəkisi 1,4-dir.

  • 4.Natrium sulfat (Na2SO4) və ya ingilis işlədici duzun 920q-ı 1 litr isti distillə suda həll edilir.Məhlulun xüsusi çəkisi 1,26-1,28-dir.

  • 5.Fülleborn üsulu:Üsulda xorək duzunun (NaCl) doymuş məhlulu istifadə olunur.Bundan ötrü duzun 400-420 qramı bir litr isti distillə su ilə həll edilir.Hazırlanmış məhlulun xüsusi çəkisi 1,18-1,2-dir.

  • 3.Sedimentasiya üsulları

  • Formalin-efir üsulu.



Nümunə, formalin-efir

  • Nümunə, formalin-efir

  • qarışığı və triton-X olan

  • sınaq şüşəsi

  • Filtr

  • Filtrasiya nəticəsində

  • yığılmış məhsullar

  • üçün konus



Perianal qaşıntı (enterobiozun və teniarinxozun diaqnostikası)

  • Perianal qaşıntı (enterobiozun və teniarinxozun diaqnostikası)

  • -Qrexem üsulu – skoç ilə

  • -50%-lı qliserinin istifadəsi

  • Berman üsulu (strongiloidozun diaqnostikası)



Yüklə 2,84 Mb.

Dostları ilə paylaş:




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin