Xalqaro va regional tashkilotlar, ittifoqlar va assotsatsiyalar nomi



Yüklə 26,63 Kb.
tarix16.05.2022
ölçüsü26,63 Kb.
#58117
xalqaro tashkilotlar


 Xalqaro va regional tashkilotlar, ittifoqlar va assotsatsiyalar nomi

Abbrevnaturasi 

 Tashkil qilingan yili

 Shtab kvartitasi

Tinch okeani xavfsizligi Pakti (Avstraliya, Yangi Zelandiya, AQSH) 

ANZYUS 

1952 



Janubi-sharqiy Osiyo davlatlari assosatsiyasi 

ASEAN 

1967 

Bangkok 

Yevropa Ittifoqi 

YI 

1992 

Lyuksemburg 

Arab davlatlari ligasi 

ADL 

1945 

Tunis 

Lotin Amerikasi iqtisodiy tizimi 

LAIT 

1975 

Karakas 

 Lotin Amerikasi integratsiyasi assosatsiyasi

LAIA (LAAI) 

1980 



 Atom energetikasi bo`yicha Xalqaro vakillik

MAGATE 

1957 

Vena 

 Xalqaro valyuta fondi

XVF 

1944 

Vashington 

 Shimoliy Atlantika shartnomasi tashkiloti

NATO 

1949 

Bryussel 




 Amerika davlatlari tashkiloti

 ADT

1948 

Vashington 

 Afrika birligi tashkiloti

ABT 

1963 

Addis-Abeba 

 "Islom konferensiyasi" tashkiloti

IKT 

1969 

Jidda 

 Birlashgan Millatlar Tashkiloti

BMT 

1945 

Nyu-York 

Yevropa xavfsizlik va hamkorlik tashkiloti 

YHXT (OBSE) 

1975 

Jeneva 

 Neft eksport qiluvchi mamlakatlar tashkiloti

NEMT (OPEK) 

1960 

Vena 

 BMTning oziq-ovqat va qishloq xo`jaligi tashkiloti

OXT (FAO) 

1945 

Rim 

 BMTning sanoatni rivojlantirish tashkiloti

YUNIDO 

1966 

Vena 

 BMTning maorif, fan va madaniyat masalalari bo`yicha tashkiloti

YUNESKO 

1946 

Vena 

 BMTning bolalarga yordam ko`rsatish jamg`armasi

YUNISEF 

1946 

Nyu-York 




 Xalqaro qizil Xoch va qizil yarim oy qo`mitasi 

 XQXQ

 -

Jenava 

 Jahon sog`liqni saqlash tashkiloti 

JSST 

1946 

Jeneva 

 Xalqaro mehnat tashkiloti

XMT 

1946 

Jeneva 

 Iqtisodiy hamkorlik tashkiloti

EKO 

1985 

Tehron 

 Qo`shilmaslik harakati

QH 



Jakarta 

 Jinoyat politsiyasining xalqaro tashkiloti

Interpol 

1923 

Lion 

 Parlamentlararo ittifoq 

 

1889 

Jeneva 

 Jahon sayyohlik tashkiloti

JST 

 

Madrid 

 Shanxay yamkorlik tashkiloti

SHHT 

1996 



 Mustaqil Davlatlar hamdo`stligi

MDH 

1991 



 

Yevropada xavfsizlik va hamkorlik tashkiloti (YeXXT)

 YeXHT - xavfsizlik sohasida ko`pqirrali faoliyat olib boruvchi yagona umumyevropa tashkiloti hisoblanadi.

Tashkilot o`z ishini Xelsinki yakunlovchi aktining imzolanishi bilan 1975-yilning 1-avgustida Yevropada xavfsizlik va hamkorlik kengashi (YeXHK) sifatida boshlagan va unga 35 ta davlat a’zo bo`lgan.

1994-yilda Budapeshtda bo`lib o`tgan oliy darajadagi uchrashuvda YeXHK Yevropada xavfsizlik va hamkorlik tashkiloti (YeXHT)ga aylantirildi. O`zining maqomiga va BMT nizomining 8-bobiga ko`ra, YeXHT mintataviy tashkilot hisoblanadi. Uning qarorlari konsensus asosida qabul qilinadi va xalqaro-huquqiy kuchga ega bo`lmagan siyosiy kelishuvlar sanaladi.

 YeXHT tarkibiga 56 ta a’zo-davlat va 9 ta hamkor davlatlar kiradi. O`zbekiston Respublikasi YeXHTga 1992-yilning 30-yanvarida a’zo bo`lgan.
Yevropa Ittifoqi (YeI)

  Millatlararo vakolatlarga ega bo`lgan xalqaro birlashma. Uning yaratilish asosida Fransiya tashqi ishlar vaziri Rober Shumanning taklifiga ko`ra, 1950-yilning 9-mayida imzolangan GFR va boshqa manfaatdor davlatlarga ko`mir va po`lat ishlab barcha sohasidagi salohiyatlardan umumiy foydalanish bo`yicha Yevropa hamjamiyatini tuzish haqidagi bayonot yotadi.

  1983-yilning 19-iyunida Shtutgartda Yevropa Ittifoqi hahidagi deklaratsiya qabul qilingan. Yevropa Ittifoqini tashkil etish haqidagi shartnoma 1992-yilning 7-fevralida Maastrixtda (Niderlandiya) imzolangan.

Hozirgi vaqtda YeIga 27 ta davlat a’zo va ularning aksariyati yagona viza maqomi (Shengen shartnomasiga) va yagona valyuta tizimi (Yevro)ga ega. 


Shimoliy Atlantika shartnomasi tashkiloti (NATO)

  Shimoliy Atlantika shartnomasi tashkiloti (NATO) 1949-yilning 4-aprelida BMT Nizomining 51-moddasiga binoan tuzilgan.

  NATO - hukumatlararo xalqaro tashkilot. Uning asosiy vazifasi - siyosiy va harbiy vositalar bilan o`z a’zolarining erkinligi va xavfsizligini himoya qilishdan iborat.

  Harbiy ittifoq sifatida alyans xavfsizlikni ta’minlash borasida dunyoda mavjud vositalarning rivojlangan tizimiga ega va Shimoliy Amerika va Yevropa xavfsizligini bog`lovchi transatlantik zveno sifatida tan olingan.



  Hozirgi vaqtda 28 ta davlat a’zo. 1994-yilda NATOning «Tinchlik yo`lida hamkorlik» dasturiga asos solingan va 2012-yilning iyul oyidan boshlab O`zbekiston ushbu dasturda ishtirok etib kelmoqda.

 Davlatlar

A`zo bo`lgan yili 

Davlatlar 

A`zo bo`lgan yili 

Davlatlar 

A`zo bo`lgan yili 

 AQSH

1949 

Daniya 

1949 

Polsha 

1999 

Angliya 

1949 

Islandiya 

1949 

Slovakiya 

2004 

 Fransiya

1949 

 Kanada

1949 

Sloveniya 

2004 

 Italiya

1949 

Gretsiya 

1952 

Bolgariya 

2004 

 Belgiya

1949 

Turkiya 

1959 

 Ruminiya

2004 

Niderlandiya 

1949 

Germaniya 

1955 

Latviya 

2004 

Lyuksemburg 

1949 

Ispaniya 

1986 

Litva 

2004 

Portugaliya 

1949 

Chexiya 

1998 

Estoniya 

2004 

Norvegiya 

1949

Vengriya 

1998 

Albaniya

Xorvatiya 



2008 

 

Islom konferensiyasi tashkloti (IKT) 

  Islom konferensiyasi tashkiloti tarkibiga 56 davlat kiradi. U 1969-yili Rabot (Marokash) da bo`lib o`tgan oliy darajadagi yig`ilishda tashkil etilgan.

  Tashkilotning asosiy maqsadi: a’zo-davlatlar o`rtasidagi islom birdamligini mustahkamlash, barcha a’zo-davlatlar va boshqa mamlakatlar bilan hamkorlik va hamfikrlilikni chuqurlashtirish uchun qulay sharoitlar yaratishdan iborat.

  Davlat va hukumat boshliqlari sammiti IKTning oliy organi hisoblanadi. U uch yilda bir marta yig`iladi va unda islom dunyosining muhim va qoldirib bo`lmaydigan muammolari ko`rib chiqiladi, IKTning umumiy siyosati muvofiqlashtiriladi. Tashqi ishlar vazirlari sessiyasi yiliga bir marta yig`iladi.

Bosh kotibiyat a’zo-davlatlar o`rtasidagi aloqani ta’minlaydi, maslahatlar o`tkazishga, fikr almashishga ko`maklashadi, a’zo-davlatlar uchun kerakli bo`lgan axborotni tarqatadi. Xalqaro islom adolat sudi IKTning bosh huquqiy organi sifatida tashkil etilgan.

 Tashkilot BMTda kuzatuvchi maqomiga ega. O`zbekistan 1996-yil 2-oktyabridan boshlab IKTning teng huquqli a’zosidir.  


Iqtisodiy hamkorlik tashkiloti - EKO

 EKO - xalqaro mintaqaviy tashkilot bo`lib, a’zo-davlatlar o`rtasida iqtisodiy, madaniy va ilmiy-texnik hamkorlikni ta’minlash maqsadida tuzilgan. Uning tarkibiga 10 ta davlat kiradi. A’zo-davlatlar sonining kam bo`lishiga qaramasdan, tashkilot 350 millionga yaqin aholi yashovchi 7 mln kv.km. maydonni o`z ichiga oladi.

 EKO 1985-yilda tuzilgan va qarorgohi Tehron shahrida joylashgan. O`zbekiston EKOga 1992-yilning 28-noyabrida a’zo bo`lgan.
Shanxay hamkorlik tashkiloti - ShHT

  2001-yilning 15-iyunida Qozogiston Respublikasi, Xitoy Xalq Respublikasi, Qirgiziston Respublikasi, Rossiya Federatsiyasi, Tojikiston Respublikasi va O`zbekiston Respublikasi rahbarlari maxsus Deklaratsiya bilan Shanxay hamkorlik tashkiloti (ShHT) tuzilganligini e’lon qildilar. Shanxay hamkorlik tashkiloti mintaqaviy tashkilot hisoblanadi.



  Eron, Hindiston, Mongoliya va Pokiston kuzatuvchi davlat, Afgoniston, MDH, va ASEAN mehmon sifatida ShHTning tadbirlarida ishtirok etadi.

  Hozirgi kunda ShHTga a’zo va kuzatuvchi davlatlar hududida 3 milliarddan oshiq aholi istiqomat qiladi va ularning umumiy maydoni Yevrosiyo materigining 61 foizini tashkil etadi.
Yüklə 26,63 Kb.

Dostları ilə paylaş:




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin