84 steam ta’lim texnologiyasidan maktabgacha ta’lim-tarbiya tizimida foydalanish imkoniyatlari



Yüklə 368,62 Kb.
Pdf görüntüsü
səhifə1/3
tarix27.09.2023
ölçüsü368,62 Kb.
#149730
  1   2   3
Konferensiya2022-MAY (1)-84-88



84 
STEAM ta’lim texnologiyasidan maktabgacha ta’lim-tarbiya tizimida 
foydalanish imkoniyatlari. 
Qarshi davlat universitetining Pedagogika instituti 
 magistranti Raxmatova Maftuna O’ktamjon qizi 
Shaxrisabz shahar Maktabgacha ta’lim bo’limi tasarrufidagi 
 8-DMTT tarbiyachisi Muhammadeyeva Zilola 
Annotatsiya:
Mazkur maqolada zamonzviy ta’lim shakllari va ularning 
dunyo ta’lim tizimidagi ahamiyati haqida fikr yuritilib zamonaviy ta’lim 
shakllaridan hisoblangan STEAM ta’limning rivojlanishi, nazariy asoslari, 
imkoniyatlari, yutuqlari haqida keng molohaza yuritilgan. Maktabgacha ta’lim 
tizimida STEAM ta’limidan foydalanish afzaliklari va bu ta’lim shaklining fan 
sifatida ta’lim muassasalarida o’qitilayotganligi asoslab o’tilgan. 
Kalit so’zlar:
STEAM, fan, texnologiya, muhandislik, san’at, matematika
dual ta’lim, enkuliziv ta’lim, eksternat ta’lim, masofaviy ta’lim. 
O’zbekiston Respublikasi hududida amal qilinib borilayotgan uzluksiz ta’lim 
tizimida bugungi kunda rivojlangan Yevropa davlatlari ta’lim tizimi tajribasidan 
na’muna olish orqali dunyo ta’limi bilan yuzlasha olishm, tajriba almashish
raqobatga kirishish, uzluksiz aloqada bo’lish ishlari sezilarli darajada 
rivojlanmoqda. Jumladan dual ta’lim, enkuliziv ta’lim, eksternat ta’lim, masofaviy 
ta’lim va STEAM taʼlim shakllari fikrimizga yaqqol misol bo’loladi. Mazkur ta’lim 
shakllaridan bugungi kunda keng foydalanilib yuqori natejalarga erishilmoqda. 
Hozir biz fikrimizni STEAM taʼlim texnologiyasi haqida davom etiramiz.
STEAM ta’lim texnologiyasi ilk bor Amerikada ishlab chiqilgan. Ba’zi ta’lim 
bitiruvchilarning martabalarini e’tiborga olishdi va fan, texnologiya, muhandislik va 
matematika kabi fanlarni birlashtirishga qaror qilishdi va STEM tizimi shu tarzda 
shakllandi. (Fan, texnika, muhandislik va matematika). Keyinchalik bu 
tushunchalarga Art qo’shildi va endi STEAM butunligicha shakllandi. O’qituvchilar 
ushbu mavzular, aniqrog’i ushbu fanlardan bilimlar kelajakda talabalarning yuqori 


85 
malakali mutaxassis bo’lib yetishishiga yordam beradi, deb hisoblashdi. STEAM 
yondashuviga oid darslik va oʻquv qoʻllanmalari Cambridge University Press shu 
jumladan Oxford University Press va Collins kabi nufuzli nashriyotlar tomonidan 
chop etilgan. Cambridge taklif qilayotgan oʻquv dasturining asosiy afzalligi jahon 
mehnat bozoridagi tamoyillardan kelib chiqib, oʻquvchilarda tegishli zamonaviy 
bilim va koʻnikmalarni shakllantirishga olib keladi, bu esa bu ta’lim 
texnologiyasining keng yoyilishiga sabab bo’ladi. STEAM yondashuvining eng 
mashhur namunasi – Massachusets Texnologiya Instituti (MIT). Ushbu dunyo 
universitetining shiori “Mens et Manus” (Aql va qo’l). Massachusets Texnologiya 
Instituti bolalarga STEAM tushunchasini oldindan o’rganish va tanishish 
imkoniyatini berish uchun STEAM kurslarini ishlab chiqdi va hattoki ba’zi ta’lim 
muassasalarida STEAM o’quv markazlarini yaratdi. 
Statistikaga ko’ra, 2011-yildan buyon STEAM-kasblarga bo’lgan talab 
darajasi 17% ga oshdi, oddiy kasblarga bo’lgan talab esa faqat 9,8% ga oshdi, bu esa 
butun dunyo bo’ylab ushbu ta’lim tizimiga katta talabni ko’rsatadi.Lekin bunday 
yuqori talab nima bilan bog’liq? Ko’pgina mamlakatlarda STEAM-ta’lim ba’zi 
sabablarga ko’ra ustuvor ahamiyatga ega.Yaqin kelajakda dunyoda va shuning 
uchun O’zbekistonda muhandislar, yuqori texnologiyali ishlab chiqarish 
mutaxassislariga talab juda yuqori bo’ladi.Uzoq kelajakda biz tabiiy fanlar bilan 
birgalikda texnologiya va yuqori texnologiyali ishlab chiqarish bilan bog’liq bo’lgan 
kasblarga ega bo’lamiz, ayniqsa bio va nanotexnologiya mutaxassislariga katta talab 
bo’ladi. Mutaxassislar texnologiya, tabiiy fanlar va muhandislikning turli 
sohalaridan keng qamrovli ta’lim va tajribaga muhtoj bo’ladi.STEAM taʼlim 
texnologiyasi ta’limni yangicha oʻqitish metodikasi boʻlib, anʼanaviy oʻqitish 
metodikasidan farqli metodikadan keng foydalanilishida ko’rinadi.
Bu ta’lim texnologiyasida bir vaqtning oʻzida toʻrtta – fan (Science), 
texnologiya (Technology), muhandislik, (Engineering), tasviriy sanʼat (Art), 
matematika (Math) boʻyicha oʻqitish amalga oshiriladi. STEAM fan boʻyicha emas, 
balki mavzular boʻyicha integratsiyalashgan oʻqitish tizimidir. STEAM taʼlimi 
amaliy mashgʻulotlar yordamida ilmiy-texnik bilimlarni real hayotda qoʻllash 



Yüklə 368,62 Kb.

Dostları ilə paylaş:
  1   2   3




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin