Ad: Fatimə Soyad:Əbilli İxtisas



Yüklə 79,45 Kb.
səhifə1/3
tarix07.01.2024
ölçüsü79,45 Kb.
#203568
  1   2   3
Boş 2 (1)




Azərbaycan Respublikası Elm və Təhsil Nazirliyi
Azərbaycan Dövlət Pedoqoji Universteti


Ad:Fatimə
Soyad:Əbilli
İxtisas:İnformatika müəllimliyi
Qrup:İNF2301B
Fənn:Cəbr
Müəllim:Zümrüd Pənahova

Determinant — çoxluq bir matris ilə bağlı xüsusi düzülüş.
Bir A matrisin determinantı det(A) və ya det A şəklindədir. Determinant modul işarəsi tərkibində yazılır. 2 × 2 ölçülü matris halında determinant belə hesablanır:

Oxşar olaraq, 3 × 3 ölçülü A matrisinin determinantı:

Bu hesablamada 2 × 2 ölçülü hər bir matrisin determinantı A matrisinin kiçik xətti matrisi adlanır. Bu prosedur oxşar şəkildə n × n ölçülü istənilən matris üçün tətbiq edilə bilər.
Determinantın xassələri: Determinantda sətir və sütunların uyğun olaraq yerini dəyişsək, determinantın qiyməti dəyişməz.

Determinantda iki sətrin (və yaxud sütunun) bir-birilə yerini dəyişsək determinantən ancaq işarəsi dəyişər.
İki sətri (və yaxud olan sütunu)eyni determinant sıfıra bərabərdir (Laplas teoreminə görə determinantda bir sətir (və ya sütun) elementlərinin ortaq vuruğu varsa onu determinant xaricinə çıxartmaq olar

  • Buradan belə nəticəyə gəlmək olar ki, bir sətri (və ya sütun) sıfır olan deterinant sıfıra bərabərdir.

Determinantın bir sətir elementlərini bir ədədə vurub başqa sətir elementləri ilə toplasaq determinantın qiyməti dəyişməz.
İki kvadrat matrislərinin hasili determinantı onların determinantları hasilinə bərabərdir.

1. burada In n × n vahid matrisdir.
2. burada A, matrisinin tərsçarpazıdır (transpozisiya).

3.
4.Kvadrat eyniölçülü AB matrisləri üçün,
5. n × n ölçülü A matrisi üçün.
6.Müsbət təyin edilən matrislər olan və eyni ölçüyə malik A, B, və C üçün,

üçün det nəticəsi ilə birlikdə[1]
7.Əgər A üçbucaq matrisdirsə, yəni i > j yaxud i < j üçün ai,j = 0, onda onun determinantı diaqonal dəyərlərin hasilinə bərabərdir:

Minor və cəbri tamamlayıcılar.
-tərtibli determinantların hesablanmasında onların xassə­ləri ilə yanaşı minor və cəbri tamamlayıcı anlayışları da mühüm rol oynayır.
Tərif. -tərtibli deterimnantda k sayda ( ) sətir k say­da sütunun kəsişməsindəki elementlərin əmələ gətirdiyi k-tərtibli matrisin determinantına k-tərtibli minor deyilir.

Yüklə 79,45 Kb.

Dostları ilə paylaş:
  1   2   3




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin