Arin qaraçay balkar -azərbaycan türkcəSİ SÖZLÜk bey hadi TƏBRİZ 2006 a 1



Yüklə 6,55 Mb.
səhifə22/65
tarix10.04.2017
ölçüsü6,55 Mb.
#13755
1   ...   18   19   20   21   22   23   24   25   ...   65

irin uyuz. qıyı11.

iriqtəmək11 qəbul etməmək. uzaqlaştırmaq. rəddetmək.

iriyarı çam yarması. qaban. alavqan11. dev.

iriz11 şərəf. namus. heysiyət. vicdan.

irizli11 namuslu. şərəfli. heysiyətli. vicdanlı.

irizsiz11 namussuz. şərəfsiz. heysiyətsiz.

irkilmək ilgənmək11. qorxmaq. ürkmək.

ırmaq -ırmağın yan qolları: yanuv11.

irniq11 1. asav. yabanı. 2. tarlada ikinci yıl əkmədən bitən ikin.

irq11 iğdiş edilmiş qoç.

irqacıq11 1. çəlmə. 2. səbəbsiz çəkişmə. bahana. 3. kurnazlıq. hilə.

irqancıq bax > irqacığ.

irqaq11 qanca. çəngəl.

irqaşığ11 1. gürəş sırasında əllərin ya da ayaqların sıcaq tutulması. 2. güclü. quvvətli. sınırlı.

ırqat çalçı11. yalçı. günlük. işçi.

irqatlıq çalçılıq. yalçılıq11. işçilik.

irqay11 qurutulmuş qoyun quyruğu. -irqay çapaq11: turna balığı.

irtəli ertəli. iradəli. tavqal11. cəsur. şüca'. gözübək. atılqan. yılmaz. əzimli. qararlı.

iş. görəv. yamnat (< yamamaq). məşquliyyət. qayğı. yumuş11. qulluq.
-işqə saldırmaq: işə yerləştirmək.
-qara iş: qolgücü ilə yapılan iş.
-iş süyməz: tənbəl. avara. 2. "filan" anlmında bir söz. -arı barqan iş etməqiz: oraya filan getməyin.

isal tırtaq11. tırıx. zıbırıq11. sıvırıq. -isal olmaq: tırtaqlamaq11. tırıxlamaq. -isala salmaq: tırtaqlamaq11. tırıxlatmaq. tırıxlamaq.

işan11 1. hədəf. işarət. 2. şart. 3. bəlirti.

işanç11 1. güvən. qaranti. ümit. umut. 2. və'd.

işandırmaq11 inandırmaq. güvəndirmək.

işanğılı11 güvənilir.

işanı11 taslaq.

işanlab11 rasgələ.

işanlamaq11 1. nişanlamaq. 2. niyyətlənmək.
-qoparqa işanlab qoxuranıb izinə çompaydı: qalqmaya niyyətlənib vazqəçib geri oturdu.

işanlı11 bu kimi. bənzəri. müşabeh.

işanmaq11 güvənmək.

işanqısız11 çarəsiz. ümitsiz.

işanuv11 güvən. ümid.

işçi çalçı11. yalçı. günlük. ırqat.

işçilik çalçılıq. yalçılıq11. irqatlıq.

işək11 1. şübhə. 2. iki yaşında dişi toxlu.
-işək qoçqar: iki yaşında qoç.

işəklənmək şübhələnmək.
-açqanı ol urlaqanına işəklənəmə: parayı onun çaldığından şübhələnirəm.

işəkli şübhəli.

işəksiz11 şübhəsiz. mütləqa.
-bir işəksiz tas bolqan yılxı bu özəndədi: mütləqa itən at sürüsü bu dərədədir.

isəm qımtım11. istək. arzu. həvəs.

işəmək çınqatmaq11.

işənli11 bu kimi. bənzəri. müşabih.

işənuv11 güvən. ümit.

işənuvlu11 güvənilir.

işər işmər11. usta. işi bilən. eğitimli.

işərmək11 gülümsək.

işəruvmaq11 gülümsəmə.

isət istək. qavraş issi, hissi.

isətilmək istətilmək.

isətmək istəmək.

isəvləşmək izəvləşmək. birləşmək. toplanmaq. bir araya gəlmək.

işgəri yonqa. qıymıq.

işgillənmək tırqam bolmaq11. şübhə etmək. quşqulanmaq.

işın qüntayaq. günəş ışığı. tayaq11. şua'.

ısındırmaq iləşdirmək11. ilişdirmək11. istəyin (simpatisini) qazanmaq. kəndinə çəkmək.

ısınmaq qızmaq11.

işıq şua'. taya. daya. -günəş ışığı: qüntayaq. işın.

ısırılmaq talanmaq. dalanmaq.

ısırmaq talamaq11. dalamaq. yırtmaq. parçalamaq.

ışırmaq11 1. quvvətləndirmək. gücləndirmək. təqviyə etmək. hızlandırmaq. -otnu ışır: otu gücləndirmək.
-işni ışır: işi hızlandır. 2. aşırmaq. evirib çevirmək. -kösəvləni ışır: közləri aşır. çevirmək. 4. sürmək. -qoyları ışır: qoyunları sürüb getmək. 3.
-sözünü ışır: sözə açıqla, sür..

ışırqıç od, təndir qısqacı. maşa.

ısışmaq birbirinə ısınmaq. yuvuşmaq11. yaxınlaşmaq.

ısıtma sıtma. bezgək.

işkəncə tarav. darav. əzab. iztirab.

islanmaq yibimək11

ıslaq yipiq11. cibçil11. nəm. rütubət. yaş.

ıslaqlıq cipqil11. nəm. rütubət. yaş. tım11. nəm. rütubət.

ıslatmaq suv edmək. usqarmaq11. sulamaq.

işlək -işlək olmayan: tabışsız11. tapışsız. əlverməz. pratiq olmayan. uyarlanmaz olan.

işləmə kətik11. naxış. yazı. oyuv11. naxış. yazı.

işləmə tikmə11. naxış. tiqiş11. naxış.

işləmək oyuvlamaq11. naxışlamaq.

işləmək tarıltmaq11. dəğərləndirmək. tarımaq11. darımaq. daramaq. arıtlamaq.

isləmək11 anlamq. düşünmək. fərq etmək.

işləmək11 çalışmaq. yapmaq.
-yaylıqda işləybiz: yaylada çalışırız.
-üy işləybiz: ev yapırız.
-yer işləybiz: topraq sürürüz.

işləməli ciyəq11. naxışlı.

işləməz -işləməz duruma gətirmək: qapışdırmaq. qapışdırmaq11. durdurmaq. yavaşlatmaq. susturmaq.

işlənməgən11 bəsisiz. ədəbsiz. qaba.

işlənmək11 yapılmaq.

işlənmiş çiy11. çiğ. xam.

işlətmə 1. sahə. mülk. 2. təsərrüfa

islətmək11 anlatmq. düşündürmək. fərq ettirmək.

işli oyuvlu11. motifli. naxışlı. desənli.

işmər11 işər. usta. işi bilən. eğitimli.

ışnamaq parlamaq. yaşnamaq.

işqab quvuş11. qoşu. taxca.

işqaldır11 içqaldır. gəvəzə. çənəsi düşük.

işqav11 içqav. baraqa. külbə.

işqoq11 tüfək.
-iki atılqan işqoq: cütə.
-suv işqoq: tulumba. çeşmə.
-işqoq ağac: tüfək qundağı.
-işqoq burun: namlı.
-işqoq qoçqar: tüfək sürgüsü.
-işqoq ot: barut.
-işqoqnu yerlə: tüfəği doldurmaq.

israrlı qamamaqan11. daynaqlı. iradəli. istəkli.

issəlik ölülər dünyası.

issi11 sıcaq.
-issi avruv: odlu xəsdəlik.
-issi bolmaq: sıcaqtan rahatsız olmaq.
-issi qapmaq: kötülükə uğramaq. zərər görmək.
-issi qapdırmaq: kötülük etmək. zərər vermək.

issiləmək11 sıcaqtan rahatsız olmaq.

issilik sıcaqlıq.

ıssız qaranqı11. quytu. tənha

iştah qabdı. qapdı. -onun qabdısı iqidi: onun iştahı iyidir.

iştahlı bappuçu11. obur. çox yiyən.

iştahsız qarınsız11. az yiyən.

iştahsız qızav. qıysav.

istaqan11 bardaq.

istavat11 yayla evlərində heyvanların gecə barındığı yer.

iştə mə.: bayna11. baynam11. -iştə orada: bayna alayda: -ma yot alaydı: iştə durum böylə.
-onların üyləri ma budu: onların evləri iştə budur.

istəği itmək soruqmaq11. həvəsini itirmək. soğumaq.

istək duymaq amırı tartmaq11. həvəslənmək.

istək isət. qavraş issi, hissi. amır11. tamış. arzu. əmrə. həvəs. tıqalas11. dıqalas. arzu. həvəs. qeyrət. mücadilə.

istək qımtım11. arzu. həvəs.

istəkan bardadq.
-istəkan tüb: bardaq tabağı.

istəklənmək razı bolmaq.

istəkli ottubi11. könüllü. həvəsli. qamamaqan11. daynaqlı. iradəli. israrlı. razı.
-istəkli olmaq: niyyətlənmək. dəmirçiləmək11.

istəksiz -istəksiz olmaq. könülsüz yapmaq. qücsünmək. zoruna gəlmək.

istəksizləşmək qamamaq11. qapamaq. bıqmaq. istəyini itirmək. soğumaq.

istəmədən istəməy11. aldırmadan. umursamadan. tikinə.

istəmək isətmək. isləmək. izləmək. küysünmək11. könüllü olmaq. tamışmaq11. arzu etmək. tavlalamaq11. davlamaq. taplamaq. tələb etmək. itinmək11. qızınmaq. həvəslənmək. arzulanmaq. yükünmək. çökünmək. diləmək. rica etmək.

istəmək qımtımlamaq11. arzu etmək. ima etmək.

istəməmək aldırmamaq. umursamamaq.

istəməmək11 aldırış etməmək. umursamamaq.

istəməy11 aldırmadan. umursamadan. zidd. tikinə. hızlı oynanan bir qaraçay-malqar xalq oyunı.

istətilmək isətilmək.

istəyini itirmək qamamaq11. qapamaq. bıqmaq. istəksizləşmək. soğumaq.

işti11 içti. salya. tüpürük.

istimləmək11 izləmləmək. tə'qib etmək. araştırmaq. bulmaya çalışmaq.

istiqrarsız uçqara11. bəsituydurmaq. üstüngörü. əğikçe. gəvşək.

it -çabağı arıtqan it: uyuz it. tüləri tökülmüş it.
-it yavrusu: tübəy11.
-it yavrusu: qutça11. enik.
-it burun: itburnu. quşburnu. yabanı gül meyvası.
-it pisliği: çobur11.
-azqın it: qafsar11.
-it ayaqından: çox artıq. pək çox. dolu. -mında sən izləqən zatlar it ayaqındandı: burada sənin istədiğin şeylər çox artıqdır.
-üç aylıq it yavrusu: üçgəyir bayça11.
-it pisliği: çopuv11.
-avuzunda it ölgən: küfürbaz.
-qacı it: dişi it.
-içər suvunda it öltürgən: çabuq qızan. hirsli.
-it ağruv: gövdədə yaralar çıxaran bir xəsdəlik.
-it avzuna salmazlıq bolmaq: sıy, e’tibarı azalmaq. şərəfi ləkələnmək.
-it günü görmək: çox sıxıntı çəkmək. əziyət çəkmək.
-it tili çapraq: sınır otu.
-it tubanqa ürkəncə: it dumana hürgən.
-itqə biçən salqança: bir işi tərs yapmaq. biçimsiz yapılan iş.
-itləni suvqa sürmək: boş gəzmək. aylaqlıq yapmaq.
-itliqi yenqmək: bilə bilə zərər vermək. kötülük yapmaq.
-qalaq it: uyuz. başı boş it.
-qoyçu it: qoşçi it: çoban iti.
-itlik gölək: uşağın ilk geydirilən gömlək.
-itlik saç: uşağın ilk kəsilən saçı.

itdirsəyi bürtük11. gözdə çıxan arpacığ.

itələmək itmək. təbərmək11. təpmək.

iti cıtdan. yıttan. balığ. cırtlan. yırtlan. bilən. cürüşlü11. yürüşlü. yürüq11. yürük. yerik.hızlı. yüksək tempolu. yiti. çiti11. cəsur. ataq. cürətli.

iti tirmən. çabuq.

itinmək11 qızınmaq. həvəslənmək. arzulanmaq. istəmək.

itirmək acaşındırmaq11. şaşırtmaq. ayaşdırmaq11. coymaq11. yoxmaq. yox etmək. harcamaq. öldürmək. gözdən itmək, itirmək. taşaytmaq11. yox etmək. yoqaltmaq11. utdurmaq11. məğlub olmaq.

ititmək hırşılamaq11. biləmək.

ititmək ışırmaq11. sıbabqalamaq11. tezətmək. tizətmək.

itlik11 alçaqlıq. namussuzluq.

itmək 1. itələmək. təbərmək11. təpmək. 2. tumpaymaq. dumpaymaq11. yoxalmaq. yox olmaq. yoxolmaq. tumbolmaq11. gözdən çıxmaq. taşaymaq11. sıvışmaq. gizlənmək. yox olmaq. ortadan itmək. 3. acaşınmaq11. şaşırmaq.

itmək yoqalmaq11. yox olmaq.

itüv ütü.
-itüv urmaq: ütüləmək.

iv yiv. qır11.

iy11 yiyə. sahip.
-iyəsi tanımazlıq bolmaq: çox dəğişmək. əsgi görünümü pozulmaq.
-munu iyəsi qaydadı?: bunun yiyəsi nərədir?.
-baş iy: baş iq. qoca. ər.

iyə11 ruh. pəri.
-yer iyəsi: topraq pərisi.

iyəki qaburqa gəmiği.
-bıqın iyəqi: qaburqanın alt üç gəmiği.
-iyəqilərin sana: iyicə dövmək. pistilini çıxarmaq.

iyələnmək11 yiyələnmək. sahip çıxmaq.

iyərləmək yəhərləmək.

iyəsiz sahipsiz.
-iyəsiz malnı börü aşar: sahipsiz heyvanı qurt yer.

iygənmək11 boşalmaq. havası gedmək.
-çarx iygəndi: təkərin havası sönmüş.

iyi -daha iyi: maçal11. baçal. bayçal. baysal. iyi. gözəl. xoş.

iyi iqi. cumoru11. yumoru. gözəl. cada11. yada. sevimli. uysal. uymuşaq xuylu. iyi ürəkli. rəhimli. toyun11. doyun. gözəl. netəli. turus11. durus11. dürüs. dürüst. doğru. düzgün. uyqun. yaraqan11. yaraq11. yaraqan. gözəl. netəli. tab11. yaxcı. əlverişli. müsait. münasib. asuvlu11. əlverişli. gözəl. uyqun.
-yaşnı bizni üygə eltsəng, tab bolur: uşağı bizim evə götürsen iyi olur.
-iyi ürəkli: qeçüvlü11. rəhimli. insafli. gönlü yüncə.
-daha iyi: cıqırıq11. üstün. seçgin.
-iyi cins: ertli11. ertəli. netəli.
-ən iyi: saylama11. seçgin. seçmə.
-ən iyi: saylanma11. seçgin.
-iqi tanq: çox. bir sürü.
-bir iyi: təbi’i qi.
-iki yüzlü: totürək11. tozürək. pasürək. səmimi olmayan. riyakar. -iqi tanq: çox. bir sürü.
-iyi avuz açmaq: işi xeyrə yormaq.
-iyi yora edmək: işi iyiyə yormaq.
-iyi işən edmək: işi iyiyə yormaq.
-iyi kəsək: çox miqdarda.
-iyi quvum edmək: işi iyiyə yormaq.
-iyi oquna: iyicə. əpəycə.
-iyi saqan: keşgə.
-iyi tanq: böyük ölçüdə. çox miqdarda.
-iyilik yoralamaq: iyilik diləmək.

iyiləşmək ayıqmaq11. düzəlmək. qolaylanmaq11. tə'mir olmaq.

iyiləştirmək taqıllamaq11. daha iyi duruma gətirmək. ayıqdırmaq11. düzəltmək. təmir edmək. iqiləndir11. islah etmək. qolaylandırmaq11. fərəhlətmək.

iyilik 1. iqilik11. oqur11. uğur. sağ əsənlik11. rahatlıq. 2. lütf.

iyiliqsiz11 həyasız. utanmaz. ərdamarı çatlaq.

iyiq gün11 bazar günü.

ıyıq11 həftə.
-bir ıyıqdan: bir həftəyə qədər.
-ıyıq sayın: hər həftə.

ıyıqgün11 bazar.

iyiqlandırmaq11 canlandırmaq. diriltmək.

iyiqlanuv11 reənkərnasyon. diriltmə.

iyıqlıq11 həftəlik.

iyirmək əğirmək.
-urçuq iyir: kirmanla yün əğirmək.

iyis11 his. qoxu.
-iyis edmək: qoxumaq.

iyisgəmək11 qoxulamaq.

ıylıq11 ayıb.

ıylıqdırmaq11 utandırmaq.

ıylıqmaq11 utanmaq.

ıylıqmış 1. sıxılqan. çəkingən. məhcub. utanqaç. 2. içini bəlli etməyən. içinə qapanıq.

iylıqsınmaq11 utanmaq. çəkinmək.

iymançaq11 sıxılqan. çəkingən.

iymanmaq11 çəkinmək. sıxılmaq. yüzü tutmamaq.

iymat -ıymatın sıxmaq11: qorxutmaq. ürkütmək.

iymək 1. ibermək. göndərmək. 2. bıraqmaq.
-savqaları arı iydim: ərməğanları oraya göndərdim.
-gögürçünü qolumdan iyidim: gövərçini əlimdən bıraqtım.

iymənsinmək11 çəkinmək. üz edəməmək. yüzü tutmamaq.

iynam11 güvən. əmniyyət.

iynamsızlıq güvənsizlik. əminlik.

iynandırmaq11 inandırmaq.

iynanmaq11 inanmaq.

iynaq11 dadlı. xoş. könül alıcı.

iynaqlamaq11 oxşamaq. könül almaq. sevindirmək.

iynar11 1. inar. eşq. aşq. sevgi. 2. inam, sevgi üzərinə söylənən sözlər. mane’. mahnı. 3. inam. inanc.
-iynar aytmaq: mane’ söyləmək.

iynə11 > iqnə. -çınday iyne: hörgü şişi.

iynəli11 iğnəli. kirpinin tabu adı.

iyrə11 at yəhəri.

iyt-biyt dep11 azıcıq qalıb. zar zor.

iz -arxadan bıraxılan ız: ilizqır.

iz ləkə. tab11. bərə. zədə.
-izinə aylanmaq: geriyə dönmək.
-izinə bermək: geri vermək.
-iznə burmaq: geri çevirmək.
-iznə qaytmaq: geri dönmək.
-izin eltəmək: izini təqib etmək.
-izi bilə: peşi sıra. arxasından. daha sonra.
-saban iz: sürülmüş topraq.
-suv izi: çay yatağı. çay qırağı.
-izinə aylanmaq: geri dönmək. əsgi halını almaq.
-izindən aylanmaq: tə'qib edmək. izləmək.

izçi
-izçi it: av köpəği.

izəsində hizasında. tənqli11. səviyəsində.

izəv11
-izəv edmək11: yardımlaşmaq.

izəvləşmək isəvləşmək. birləşmək. toplanmaq. bir araya gəlmək.

izim izmi11. tavır. davranış. rəftar.

izindən11 peşindən. arxasından.
-izindən bolmaq: təqib etmək.
-izindən qara saban sürmək: arxasından dolab çevirmək. fitnə yapmaq.
-izindən tüşmək: peşinə düşmək. izləmək.

izinə11 geriyə.

izləbmək11 aramaq.
-ertləndən bəri izləb tapmayma: sabahtan bəri arayıb bulamırım.

izləmə quvuş11. qovuş. tə'qib.

izləmək 1. araştırma. izindən aylanmaq: tə'qib edmək. quvqun bolmaq11. arxasından sürmək. tə'qib etmək. 2. isləmək. istəmək.
-üynü baqasına köp açqa izlədi11: evin dəğərinə çox para istədi.

izləmləmək istimləmək11. tə'qib etmək. araştırmaq. bulmaya çalışmaq.

izlənmək11 aranmaq. təqib etmə. peşindən getmək.

izləşmək11 1. birinin arxasından yönəlmək. 2. təqib etmək.

izlətmək aratmaq.

izləv arama. təqib.

izləvçü11 izləyən. av köpəği.

izlik11 çizgi. xədd. çəntmə. kərtmə.

izmi11 izim. tavır. davranış. rəftar.

izqil11 soy. döl. nəsil. quşaq. boy.

izqiltin bolmaq11 birbirindən soğurmaq. iki insan arasında soğuqluq araya gəlməsi.

izsiz iz bıraqmayan.

laçın11 doğan. şahin. ağdoğan. çaylaq.

lalə gülğanı11. alala.

lap yap. teyxa. həp. tüzüvünləy11. aralıqsız. arasız. birbiri üstünə.

lapça11 yapca. düz. yassı.

laq11 köpəğin tabu ismi.

lax -lax yumurta: xirə qaqqı.

lay -kən. -olaraq. -yaşlay: gənckən. gənc olaraq.

ləgən taz11. tas. -ləgən gəmiği: quymuç11. quyruq soxumu.

ləkə cuqu11. yuqu. ırav11. söqünc11. iftira. söqüş11. çəkiştirmə. iftira. qara sürmə. küfür.

ləkələmək şarayıblamaq11. çarayıblamaq. kötülənmək. aşağılamaq.

lekələnmiş söqünclü11. iftira edilmiş.

ləkəli cuqur11. yuqur. bənəkli. alaca. söqümlü11. qara sürülmüş. iftira edilmiş. şarayıblı11. çarayıblı. qusurlu. qıravlı11.

Yüklə 6,55 Mb.

Dostları ilə paylaş:
1   ...   18   19   20   21   22   23   24   25   ...   65




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin