Arin qaraçay balkar -azərbaycan türkcəSİ SÖZLÜk bey hadi TƏBRİZ 2006 a 1



Yüklə 6,55 Mb.
səhifə62/65
tarix10.04.2017
ölçüsü6,55 Mb.
#13755
1   ...   57   58   59   60   61   62   63   64   65

yatıştırmaq sölləndirmək11. dindirmək. əğiklətmək. yumuşatmaq. yapsarmaq11. təskin vermək. fərəhlətmək. əğiklətmək. söləytmək11. dindirmək. söngdürmək11. əğiklətmək. dindirmək. yumuşatmaq. söndürmək.

yatlama11 əğik. meyilli.

yatlamaq yadlamaq. xatırlamaq.qaçınlamaq

yatmaq döşənmək. yantaymaq11. soylanmaq. uzanmaq. -sırtından soylanmaq: sırt üstü uzanmaq. -yüzüqoyun yatmaq: bavurlanmaq11. sürünmək.

yatmaqulaq sarqıq qulaqlı.

yatqana11 xəsdəxana.

yatqınlıq -əl yatqınlığı: qolaylıq. yap. əb11.

yatsı yatmaq çağı. cassı11.

yatuvuq yatmaya meyilli.

yav 1. yağ.
-yağ çayqamaq: yayıqta yağ çıxarmaq.
-yağ çıraq: mum.
-yağ gəgirib yaşaqan: zəngin. varlı. bolluq içində.
-yağ gəgirtmək: zənginlik içində yaşatmaq.
-yağ urmaq: tərəyağı yapmaq.
-yağ urquc: yayıq toqmağı.
-yağda ciq izləqən: yağdan tük çəkən. hərşeyə qusur bulan.
-yağqa batıb sütdə yavunqan: yağa batıb sütdə yuğunan. zəngin, varlı, dinəc içində.
-çöpləv yağ: ayçiçək yağı.
-yürük yağ: ayaqqabı boyası.
-cıbıq yağ: qəndil yağı.
-qarın yağ: göbək. işkəmbə.
-sarı yağ: tərəyağı.
-soz yağ: iç yağl.
-suv yağ: sıvı yağ.
2. yağ. yağı. düşman.
-yav çapdı: düşman saldırdı.
-yav bolmaq: düşman olmaq.

yavaman11 yağaman. sağlam. dayanıqlı.

yavan sant11. tatsız.

yavaş sərivün11. ağır. ağırın11. sozuq11. sərivün11. sakin. ağır.
-yürüşün sərivün edmək11: hıznı yavaşlatmaq.
-yavaş yaxlaşmaq: gizlicə yaxlaşmaq: uçmaq11.

yavaşca ağırtın.

yavaşlamaq sərivünlənmək11. sakinləşmək. durqunlaşmaq. dinmək. ağırınlamaq11. sərivünləmək11. sakinləşmək.

yavaşlatmaq durdurmaq. qapışdırmaq. qapışdırmaq11. susturmaq. işləməz duruma gətirmək. sərivünlətmək11. sakinləştirmək. ağırlaştırmaq. dindirmək. aqırınlatmaq11.

yavbadaq11 yağbadaq11.1. yavbölək11. yağbölək. qənari. 2. zəngin. varlıq.

yavbasqan11 yağbasqan. yağlı penir, yağ qarıştırılaraq yapılan, çörəklə yenilən bir yemək.

yavbıdır11 yağbıdır. yavbıdır11. 1. göbəkli. şişman. tombul. 2. dağ geçisi.

yavbölək11 yağbölək. yavbadaq11. qənari.

yavçılıq11 yağçılıq. 1. bəsili. səmiz. şişman. 2. zəngin. varlı.

yavlanmaq11 bax > yağılanmaq.

yavlaq cavlaq. kovlak.

yavlu yağlı.
-yavlu içəqi11: qalın bağırsaq.
-yavlu qanslar11: yağlı toxumlu bitgilər.
-yavlu uşqol11: qalın bağırsaq.

yavluq11 yağluq. havlu. yağıluq. düşmanlıq. küslük. darlqınlıq. başörtü. qızların ipək şalı. av11. ağ. örtük. şal. başörtüsü. -saçaqlı yavluq: qırağlı püsgüllü dəsmal, şal.
-yavluq qısmaq: başörtüsü örtünmək.
-qol yavluq: əlyağlıq. dəsmal. məndil.

yavluqbaş11 yağluqbaş. qadın.

yavmaq yağmaq.
-yavum yavadı: yağmur yağır.

yavorun11 yağurun. yavorun qalaq11. kürək gəmiği.

yavorunqa qaramaq11 yağurunqa qaramaq. kürək gəmiği falına baxmaq.

yavqa qavqa. savaş.

yavqamaq yavuqlanmaq11. yavuqmaq. yaşamın tadını çıxarmaq. mutlu olmaq. fərəhlik duymaq. xoşbəxt olmaq.

yavqarın11 yağqarın. 1. yağlı yemək sevən. 2. səmiz. şişman.

yavqonqa11 yağqonqa 1. yağqarın. səmiz. şişman. 2. zəngin.

yavru tırbıc11. kiçik cocuq. tübəy11. oğlad. -domuz yavrusu: çoçqa11. -eşək yavrusu: çaçiqay11. sıpa. qoduq. -bir aylıqtan böyük domuz yavrusu: qoşt11. -it yavrusu: qutça11. enik.

yavum11 yağum. yağmur.
-tuban yavum: çisələmə.

yavumlu11 yağumlu. yağmurlu.

yavumsuramaq11 yağumsuramaq. çisələmək.

yavuq mutlu. xoşbəxt. (# yazıq: bədbəxd). şal. -çillə yavuq: ipək şal.

yavuqlanmaq11 yavuqmaq. yavqamaq. yaşamın tadını çıxarmaq. mutlu olmaq. fərəhlik duymaq. xoşbəxt olmaq.

yavuqmaq yavuqlanmaq11. yavqamaq. yaşamın tadını çıxarmaq. mutlu olmaq. fərəhlik duymaq. xoşbəxt olmaq.

yavur11 yağır. atın sırtında araya gələn yara.

yavurluq yağurluq. yəhərin altına qoyulan örtü.
-yavurluq kəbdirmək: atı dinləndirmək.

yavurulmaq tölülənmək11. doğurmaq.

yavuruna qatılmaq11 acı söz söyləmək. ürəgini qırmaq. üzmək. çox qızmaq. hiddətlənmək.

yavuz cavuz11. yağuz. çox. böyük ölçüdə. daha da. bir xeyli.
-ol məndən yavuz ullu edi: o bəndən bir xeyli böyüktü.

yavyürək11 yağ ürək. şişman. səmiz.

yaxa satmaq qaqoqlanmaq11. ifadə satmaq

yaxa özüv11. -geniş oyulmuş yaxa: ərgər11.

yaxalamaq gözətləmək. uvlandırmaq11. sarmaq11. qapmaq.

yaxarmaq çökünmək. çoqunmaq11. yalvarmaq.

yaxayı sıyırmaq qaçmaq. yalıqlamaq. calıqlamaq11. qurtulmaq.

yaxın qarşı11. qısqa. qısa.

yaxınan tıqsısıvuq. dəvamlı şikayət edən. sızlanan.

yaxından -köp turmay: çox geçmədən.

yaxınlarda endilədə11.

yaxınlaşmaq yuvuqlanmaq11. yovuqlanmaq. yaxlaşmaq. yuvuşmaq11. birbirinə ısınmaq.

yaxınlaştırmaq yuvurtmaq11. yaqlaştırmaq.

yaxışıqlı çıraylı11. gözəl. gəlbet. gözəl. alımlı. qaramlı11. əndamlı. boylu boslu. heybətli. omaq11. umaq. göstərişli. şik. gözəl. yaraşuvlu11.

yaxışıqsız ədəbsiz. tərbiyəsiz. bilqimsiz11. qəlişməgən. zevqsiz. qəlişüvsüz11. çirkin. tiyərsiz11. uyqunsuz. açıq saçıq. ağıza alınmaz.

yaxışır tıyınşlı. uyqun. münasib

yaxışmaq gəlişmək11. uyqun düşmək. uymaq. anlaşmaq. yaraşmaq11.

yaxıv cəgiv11. çəkiv. əziyət. zülüm.

yaxlaşmaq yaxlaşmaq. yuvuq qirmək.

yaxlaşmaq yuvuqlanmaq11. yovuqlanmaq. yaxınlaşmaq.

yaxmaq tirgizmək11. canlandırmaq. oyandırmaq. odlamaq.

yay11 yaz.
-yaynı al ayı: haziran ayı.
-yaynı art ayı: temmuz ayı.

yaya11 1. yay.
-yaya bolmaq: əğrilmək. beqelmək.
-yaya bav: yayın ipi.
-yaya bıçqı: əğri ərə..
-yaya qopuz: bir tür kəmənçə.
-tavuş yaya: səs telləri.
-yaya qınqır bolmaq: əğrilmək.
-yaya qınqır edmək: eğmək. bükmək.
-yayaboyun: əğri boyunlu.
-cayabut: əğri bacaqlı.
2. yün qabartma aracı. -yayalamaq: yün qabartmaq.

yayaçı11 oqçu.

yayaçıq11 gövdədəki bağ, girişlər.

yayan yayavlay11. yaya olaraq.

yayaq yayıq. cayıq. cayaq. təsəlli. -yayaq tiş11 azı dişi.

yayaqlamaq cayaqlamaq11. ayrılmaq. çəkilmək.

yayarlaşmaq cayarlaşmaq11. doğmaq. ortaya çıxmaq. təcəlli etmək.

yayav11 1. yaya. 2. yeni doğan qız bəbək.

yayavlay11 yayan. yaya olaraq.

yaydaq caydaq11. boş. çıplaq.

yayılmaq cayılmaq11. ayılmaq. sərilmək.

yayılmış cayma11. yayma. geniş.

yayınevi basma11. mətbəə.

yayınlamaq basmalamaq11:

yayınlanmaq basmaqa urmaq11. kitap basmaq. basmalanmaq11.

yayıq cayıq11. dağınıq. yayaq. cayıq. cayaq. təsəlli.

yayıqmaq cayıqmaq11. savrulmaq. dağılmaq.

yayla calpaq11. yalpaq. oltaq. pılato. otar11. mərtə'. otlaq.

yaylıq yayla.

yayma cayma11. geniş. yayılmış.

yayqalamaq çayqalamaq11.

yayqara qoparmaq sarnamaq11. çığırtı etmək. ağlamaq.

yayqaracı hahayçı11. qaqayçı. tonqquldavuq: donqquldavuq11. çənəbaz. gəvəzə.

yayqaray -yayqaray basmaq, qoparmaq: tonqquldamaq11. donqquldamaq.

yayralmaq11 ayaqlarını genişcə açmaq. bacaqlarını yaymaq.

yayraq11 yəhərsiz. çıplaq. qoşumsuz. cihazsız.

yayraqlay11 yəhərsizcə. qoşumsuzlay. cihazsızca. çılpaqlay.

yayuv11 1. dayaz. irmağın geçit yeri. 2. kilim.

yaz11 1. av. avçılıq. 2. yaz. ilkyaz. totur11. qaraçay-malqarda yaz aylarının adı. -toturnu alayı11: mart ayı.
-toturnu artayı11: neysan ayı.
-yaz tavuq11: kəklik.
-yaz ala: yazda. yaz vaxtı.
-yazqa barmaq11: ava getmək.

yaza11 taleh. qədər. alınyazısı.

yazavatlı zaravatlı. 1. sıxıntılı. səfil. 2. talehsiz. bədbəx.

yazavtılıq kötülük. fənalıq. yoxsulluq. məhrumiyət. bədbəxlığ.

yazbaşı ilkyaz.

yazdil gizli. şifrəli.

yazdırmay urqan11 kəsgin nişançı.

yazı onov. oyuv11. kətik11. naxış. işləmə. -baş onovun: baş yazı.

yazılqanı listə. sicil.

yazıq bədbəxd. (#yavuq: mutlu. xoşbəxt). cazıq11. günah. zaravat11. yoxsul. məhrum.

yazıqoş kağızqoş. qırtasiyə. ləvazimi təhrir. neveştəfzar.

yazıqsınmaq cazıqsınmaq11: acımaq.

yazıqsınuvsuz cazıqsınuvsuz11: qorusız. dayaqsız. himayəsiz.

yazmaq11 açmaq.
-tişiruvlər qadalıb tılı yazadıla: qadınlar harıl harıl xəmir açırlar.

yazqaq qılıp11. gir. suç. tərsliq. suç. yanlışlıq.

yazqı yaz mevsimi. yaza ait.
-yazqı qarça: berəkətsiz.

yazqıc11 oxlava.

yazuv 1. yazı. 2. qədər.

yazuvçu yazar.

yədək artdaqa11. ataş. yan yana gedən.

yədəkləmək ataşlamaq.

yədəklənmək : ataşlanmaq.

yədəklətmək ataşlatmaq.

yeğən tuvqan11. iki qardaş cocuğu.

yegəndürmək11 baş eğdirmək.

yəhər ınqırçaq11. səmər. -at yəhərini göğüs qayışı: öşünlük11. -at yəhərinin taxda bölümü: anqırçaq. -yəhərin kolan qayışı: ayıl.

yəhərləmək yerləmək11. -atlanı yerləgiz: atları yəhərləyin.

yekə aşırı. ozqun. azqan. azqın. böyük. artıq. fahiş.

yəksanaq təksanaq. təqdüzə11. təkdüzə. təkiz. sozuq11.

yel
-oqarqı yel: güneydən əsən yel.
-yel anası: yellərə hükmədən tanrıca.
-yel avruvq: rumatizm.
-yel oq: bir bitgi adı.
-dərədən yuxarı doğru əsən yel: özəngi11.
-qurqan yel11: qasırqa. xortum.
-avuz yel: söz. söz.
-yel ağru: rumatizm.
-yel qaqdıra aylanmaq: boş gəzmək. avara dolaşmaq.
-yel tartqıç: ocağın küllüğü.
-yel urmaq: yelin əsməsi.
-yuvaş yel: əğik yel.
-güntuvun yel: güneydən əsən yel.

yelbaş11 hoppa. havayi.

yələk qabara11. qapara.

yələli yallı11.

yelgənmək yılgənmək. elgənmək11. ürkmək. qorxmaq.

yelgənməz yılgənməz. elgənməz11. cəsur. qorxmaz.

yelim11 tutqal.

yelin11 məmə. süt torbası.
-yelin edmək: olqunlaşmaq. dolqunlaşmaq.

yelkə11 ənsə.

yelli11 havai. hoppa. alıq. axmaq.

yelmavuz11 ejdəha.

yelmavuzluq11 oburluq. aşırı yeməğə düşgünlük.

yeloymaq11 romatizma xəsdəliğinın tedavisində kullanılan bir bitgi.

yelpək11 yelkən.
-yelpəkli gəmə: yelkənli.

yelquş11 arabaya yüklənən ot yığınının devrilməməsi üçün arabanın üzərindən öküzlərin boyunduruğuna qədər uzanan sırıq.

yelquz11 fırtına. boran.
-celquz edmək: açıqtan inləmək.

yeltir11 geçi dərisi.

yem yemək. aş11.
-mal yemi: mal aş.
-heyvan yemliği: qavdaş11.
-heyvan yemliği: qovduş11.

yemək 1. aşarmaq11. aşamaq. içərmək. 2. yiyəcək. qabdı. qatıq11. qaparıq. qabın11. qapdı. tatım11. tuzdam11. yem. aş11.
-birlikdə yemək yemək: qazanlaşmaq.
-ayağ üstü yemək. yemək vaxtı dışında ayaqüstü atıştırılan yemək: örü11.
-çox yemək: tıqıştırmaq: sopalamaq11.
-doya doya yemək: sarmaq11.
-tıxa basa yemək: vurmaq. urmaq11.

yeməl tatuq11. dadlı.

yəmin ant-qarqış11.

yemiş11 qögət11. meyvə. əkimin onüçlə igirmi üç arasında doğanların bürcü.

yemişan yamışmaq. dağ əriği.

yemləmək qaqalamaq.

yendirmək qıtdırmaq11. məğlub ettirmək.

yenə daxı da. genə. təkrar. indidə11. daxi. hələ

yengil kişi öfgəli. səbirsiz.

yengil 1. çabuq. 2. əğik.
-yengil bolmaq: çabuq olmaq.
-yengil daş: əğik daş.
-yengil ayaqlı: çevik. canlı. oynaq.

yengilləmək 1. hızlanmaq. sürətlənmək. əcələ etmək. 2. paltarları üzərindən çıxarmaq. soyunmaq.
-yengillik: səbirsizlik. öfgə.

yengillətmək 1. əğiklətmək. 2. hızlandırmaq. çabuqlaştırmaq.
-üsümdən işni avurluqun yengillətdi11: üzərimdən işin ağırlığını əğiklətdi.
-izindən yetqənimi görgənində atın yengillrtdi: arxasından yetiştiğimi gördüğündə atını hızlandırdı.

yengillik edmək11 qızmaq. öfgələnmək.

yengsiz gölək11 kəfən.

yenidən qaytadan11. təkrar. genə. yanqırtından.

yenilənmə toğlav11. dəğişmə. dəğişirmə.

yenilənmək toğlamaq11. dəğiştirmək.

yenilətmək yanqırtmaq.

yenilik özqəriş11. dəğişmiş. inqilab.

yenilmək qabılmaq11. qapılmaq. oyunda məğlub olmaq. qıtılmaq11. məğlub olmaq.

yeniqləmək eniqləmək11. 1. təqlid etmək. 2. müsəllət olmaq. 3. qızdırmaq.

yenmək korlamaq11. qalib gəlmək. qıtmaq11. qazanmaq. məğlub etmək. onqlamaq11. məğlub etmək. üstün gəlmək. haqqından gəlmək. qapmaq. qazanmaq. məğlub etmək.

yenq yen. paltar qolu.
-yenq allı: manşet.
-yenqin örqə edmək: qollarını sıvamaq.
-yenqsiz qabray: yələk.
-ebze yenq: iyqən yenq: qafqas qız paltarının qolları.

yenqəç ayaqlı çabaq11. ayrı çabaq11:

yenqil irəli. qabağ. -saqatnı yenqil yürüqəni: saatin iləri gedməsi.

yenqmək yenmək. qalib gəlmək. sarqmaq.

yəpəng yapanq. ( ç <> k <> y ) çəpəng. kəpəng.

yeq11 1. axmaq. sərsəm. budala. ağılsız. 2. şeytan. iblis.

yeqbaş11 axmaq. alıq. budala. qafasız.

yeqiləngən bırqı11 dağlardan su gətirmək üçün yapılan taxda boru.

yeqilmək cegilmək11. 1. qoşulmaq. 2. zülmədilmək. əzilmək. sömürülmək.

yeqmək yədəkləmək. arabaya qoşmaq. əzmək. zülmetmək.
-atlanı arbaqa ceqmək: atları arabaya qoş.
-ertdə qaraçayda biyə qulları cəqib turqandıla: əsgidən qaraçay da bəylər kölələrə zülmetmişlər.

yəqsanaq təksanaq. sozuq11. təkdüzə. təkiz.

yer yer. topraq. orun11. məkan. məvqi. irbin11. məkan. ev. qırşı11. sahə.
-yeri var: yönü bardı11. uyqun. münasib. -yerəsinə yetdir: işi açmaq, həlletmək. işi düzgüncə yapmaq.
-yer başı: dünya.
-yox yerə: boşunaqqa11. boşu boşuna.
-yer baş: topraq qaplı çatı. topraq dam.
-yer baş üy: topraq damlı ev.
-yer tutmaq: yerləşmək. bəğimək11.
-düz yer: yasav11.
-sərin yer: avma11. ağma. kölkəlik. sayvan.
-sığ yer: sayı11.
-yer yer: oymat11.
-yerinə gətirmək: bacarmaq11. qerçəkləştirmək.
-atqa yer saldım: atı yəhərlədim.
-əğik düzük yer: qatlaş11.
-yer bilə tənq bolmaq: yerin dibinə geçmək.
-yer calaqan, el aldaqan: kurnaz. açıxgöz.
-yer çörtlənvüq: yer fıstığı.
-yer yüzü: dünya.
-yer ətək: dünyanın öbür ucu.
-yer iyəsi: topraqların tanrısı.
-yer qapmaq: ölmək.
-yer qaltası kimi: alçaq. qısa boylu.
-yer oyulqan: topraq çökməsi.
-yer tübü bilə yürüqən: saman altında su yeridən. kurnaz. hiləkar.
-yer tırnamaq11: çarasizlıq içində qalmaq. nə yapacağını biləməmək.
-yer uçqan: topraq qayması.
-yer usta: topraq ölçüm işlərini yapan kimsə.
-yer üy: qilər. məxzən.
-yerə qaratmaq: utandırmaq. məhcub etmək.
-yerə soqqanlay edmək: utandırmaq. məhcub etmək.
-yerə tüşmək: gömülmək. toprağa verilmək.
-yerni yuxasın qalının bilgən: ağıllı. görmüş geçirmiş. dünya görmüş.

yeralma -yeralma toplamaq: qartoş qazmaq.
-yeralma əkmək: qartoş salmaq.
-yeralma ovağı: qartoş uvqan.

yeralma curqa11. yurqa.

yerçi11 cütçi. tarımla uğraşan.

yerçilik əkinçilik. ziraət.

yerdəş həmşəhri.

yerə sərmək saylamaq11.

yerə yarı11. tərəfə.

yerən bədişçi11. pisləyən. kötüləyən.

yerik yürüq11. yürük hızlı qoşan.

yerimə -sallanaraq yerimə: qılluvma11.

yerimək atlamaq. adım atmaq. getmək. yönəmək11. yönəşmək. getmək.
-topallayaraq yerimək: çoqunlamaq11. çökünləmək. topallamaq.
-sallanaraq yerimək: avuşmaq11. yalpalayaraq yerimək.

yerində orunlu11. münasib. uyqun. -yerində durmayan: aylanıvçu11. çox qəzən. aylanıvuq: sərsəri. avara. qəzməyi səvən.

yeriş11 yerli.

yerişdirmək yerləştirmək. qoymaq.

yerişlənmək yerləşmək.

yerişlətmək yerləştirmək.

yeriyiş yürüv11. yürüş.

yerk11 qızılağaç.

yerləmək11 1. yəhərləmək. 2. tüfəyi ya da tabançayı doldurmaq.
-atlanı yerləgiz: atları yəhərləyin.
Yüklə 6,55 Mb.

Dostları ilə paylaş:
1   ...   57   58   59   60   61   62   63   64   65




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin