Innovatsiya – bu bozor talabidan kelib chiqqan holda jarayonlar va mahsulotlarning sifatli o‘sish samaradorligini ta’minlash uchun joriy etilgan yangilikdir



Yüklə 321,06 Kb.
səhifə2/34
tarix22.07.2022
ölçüsü321,06 Kb.
#62872
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   34
Innovatsion Yakuniy

Fanning predmeti – real sektorda ishlab chiqarish kuchlarining, ishlab chikarish aloqalari va ish yuritishda innovatsion texnologiyalarni yaxshilash yо‘li orqali mehnat unumdorligini oshirishdan iboratdir.
Innovatsion iqtisodiyot” fani zamonaviy fan bulib, u doimo ishlab chiqarish texnologiyalarini samaradorligini oshirishda qonunlar о‘zgarishini, tarmoqlar rivojlanishini jamiyat rivojlanishini о‘rganib sintez qilib turadi. Iqtisodiy qonunlar qishlok xо‘jaligida va uning tarmoqlarida boshqarishni ijobiy rivojlantirish uchun xizmat qiladi.

6. Innovatsion iqtisodiyot fanining maqsadi va vazifalarini aytib bering.


Innovatsion iqtisodiyot” fanining vazifasi innovatsion texnologiyalarni yaxshilash asosida, sanoat maxsulot yetishtiruvchi va xizmat kiluvchi tarmoqlar bilan iqtisodiy aloqalarni mustahkamlash orqali, mahsulot hajmini va sifatini oshiradi.


Fanning vazifasi – o‘rganuvchida innovatsion faoliyatning mohiyati, roli, asosiy elementlari va bosqichlari bo‘yicha tizimli tushunchalarni shakllantirish, innovatsion jarayonlarni boshqarishning tashkiliy-iqtisodiy mexanizmi mohiyatini ochib berish, intellektual mulk ob’ektlarini yaratish, huquqiy muhofazasi va himoyasini ta’minlash, ixtiro, kashfiyotlar tizimini tashkil qilish va boshqarish sohasidagi asosiy tushunchalar va ta’riflarni, O‘zbekiston va boshqa davlatlarning innovatsion tizimi va shu sohadagi qonunlarni o‘rgatishdan iboratdir.
7. Innovatsion iqtisodiyotni o‘rganish bo‘yicha qanday usul va yondashuvlar mavjud.

Hozirgi vaqtda innovatsiyalarni o'rganishda ikkita asosiy yondashuv mavjud:


1) tashkiliy yo'naltirilgan;
2) individual yo'naltirilgan.
Tashkilotga yo'naltirilgan yondashuvda "innovatsiya" atamasi "ixtiro" so'zining sinonimi sifatida ishlatiladi va ijodiy jarayonga ishora qiladi, bu erda ikki yoki undan ortiq tasvirlar, g'oyalar, ob'ektlar jarayonga jalb qilingan ijtimoiy sub'ekt tomonidan qandaydir maxsus shaklda birlashtiriladi. ilgari mavjud bo'lmagan konfiguratsiyani shakllantirish uchun (J. Xeyj, M. Eyken, X. Shepard, E. M. Rojers, R. Dunkan, J. Xolbek, S. Bekker, T. L. Vaysler, J. K. Uilson, J. Zaltman, G. Uotson va boshqalar). Ushbu mavzu innovatsiya agenti deb ataladi. Innovatsiya - bu o'zaro bog'liq jarayonlar majmuasi bo'lib, muammoni hal qilishga qaratilgan yangi g'oyaning kontseptualizatsiyasi va keyinchalik - yangi hodisani amalda qo'llash natijasidir. Innovatsion kontseptsiyalarni amalga oshirish standart resurslardan foydalanish bilan bog'liq, odamlarning ijtimoiy faoliyatining boshqa turlarida foydalaniladi - bular iqtisodiy resurslar: kapital (joriy iste'moldan chiqarilgan va kelajakdagi natijalar uchun ajratilgan moliyaviy resurslar); moddiy resurslar (xom ashyo va asbob-uskunalar): mehnat, boshqaruv va vaqt. Innovatsiya ijtimoiy tizimning faoliyat ko'rsatish jarayonlarini faollashtirish jarayoni sharoitida tizimga integratsiyalashgan. Innovatsion jarayonni aniqlashda asosiy e'tibor yangi tovarlar yoki xizmatlarning paydo bo'lishi bilan bog'liq bo'lgan innovatsiyalarning dasturlashtiriladigan xususiyatiga qaratiladi. Yangilik jamiyatga nisbatan emas, balki o'rganilayotgan tashkilotga nisbatan o'lchanadi. Shu munosabat bilan, innovatsiyalar o'xshash maqsadlarga ega bo'lgan bir yoki bir nechta tashkilotlar tomonidan g'oyadan birinchi, eng erta foydalanish hisoblanadi. Ijtimoiy o'zgarish innovatsion jarayon bilan uning tarqalishining dastlabki bosqichidagina bog'liq, bundan tashqari, innovatsiya ijtimoiy innovatsiyaning ham sababi, ham oqibati bo'lishi mumkin va natijada paydo bo'lgan o'zgarish tizimga yangi g'oyalarni kiritadi (faqat zarur bo'lganlarni emas). Diffuziya jarayoni P.Blau (1964) fikricha, innovatsiyani potentsial oluvchilarning taklif etilayotgan innovatsiyalar bilan kelishilishidan kelib chiqadigan va qisman bu birliklarning o'zaro ta'siri natijasi bo'lgan hodisadir. Bu ko'plab shaxslarning ijobiy qarorlarining oddiy yig'indisidan ko'proq narsa va tegishli ijtimoiy sub'ektning quyi tizimining paydo bo'ladigan xususiyatidir. U yangilik tarafdori (agent) va potentsial tarafdori o'rtasidagi o'zaro ta'sir hodisasini o'z ichiga oladi. Jarayonlarning qabul qilinishi va tarqalishi natijasi tegishli ijtimoiy tizimdagi tarkibiy va funktsional o'zgarishdir. Diffuziyani ijtimoiy tizim a'zolariga aloqa kanallari orqali innovatsiyalarni tarqatish jarayoni sifatida ham aniqlash mumkin. O'zgarish diffuziya jarayoni innovatsiyani tizimning me'yoriy naqshlarining yaxlit qismiga aylantirganda sodir bo'ladi. Mutaxassislarning ishonchi komilki, innovatsiyalarning tabiati diffuziya muvaffaqiyati darajasiga bevosita bog'liq, ya'ni. ijtimoiy tizim a'zolari tomonidan innovatsiyalarni ijobiy qabul qilish.

8. O‘zbekistonda innovatsion iqtisodiyot rivojlantirishga qaratilgan chora- tadbirlarni sanab o‘ting?


O‘zbekiston Respublikasining jadal rivojlanishining muhim sharti ilm-fan va texnika imkoniyatlaridan keng foydalangan holda iqtisodiyot, ijtimoiy va boshqa sohalarga zamonaviy innovatsion texnologiyalarni jadal joriy etishdan iborat. 
Mamlakatimiz jamiyat va davlat hayotining jadal rivojlanayotgan barcha jabhalari mamlakatimizning jahon sivilizatsiyasi yetakchilari qatoriga tez va sifatli kirib borishini ta’minlovchi zamonaviy innovatsion g‘oyalar, ishlanmalar va texnologiyalarga asoslangan amalga oshirilayotgan islohotlarni yaqindan qo‘llab-quvvatlashni taqozo etmoqda. 
Shu bilan birga, tahlillar modernizatsiya, diversifikatsiyalash, ishlab chiqarish hajmini oshirish va ichki va tashqi bozorda raqobatbardosh mahsulotlar assortimentini kengaytirish jarayonlarini innovatsion rivojlantirish bo‘yicha ishlar yetarli darajada olib borilmayotganini ko‘rsatdi. 
Jahon ilm-fanining zamonaviy yutuqlari, innovatsion g‘oyalar, ishlanmalar va texnologiyalar asosida mamlakatimiz taraqqiyotini jadallashtirish, shuningdek, Harakatlar strategiyasida O‘zbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yo‘nalishi bo‘yicha belgilangan vazifalarni izchil amalga oshirish maqsadida 2017-2021 yillarda: 
1. Tasdiqlash: 

Yüklə 321,06 Kb.

Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   34




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin