ƏHLİ SÜNNƏ VƏl cəmaat səLƏFİ saliHİN ƏQİDƏSİ



Yüklə 0.78 Mb.
səhifə7/9
tarix25.04.2017
ölçüsü0.78 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9

CƏNNƏT VƏ CƏHƏNNƏMİN ƏN ÇOX SAKİNƏRİ

Usamə b. Zeyd - radıyallahu anhu – rəvayət edir ki, Peyğəmbər – sallallahu aleyhi və səlləm – buyurdu: «(Merac gecəsində) Cənnətin qapısında durub içəri baxdım. Oraya girənlərin böyük çoxluğunun miskinlər olduğunu gördüm. Mal sahiblərindən Cəhənnəmlik olanlardan başqaları (haqq-hesab) üçün həps olumuşlar. Atəş əhli olan zənginlərin isə Cəhənnəmə atılmaları öncə əmr olunmuşdur. Cəhənnəmin qapısında da durdum. Bir də baxdım ki, Cəhənnəmə girənlərin çoxu qadınlardır (Başqa rəvayətdə: «Biz nəyə görə Cəhənnəm əhlinin çox hissəsi olacağıq» dedilər. Peyğəmbər: «Çünki çox lənət edir, ərlərnizə qarşı nankorluq edirsiniz. Yaxşılığa qarşı küfr edirsiniz. Onlardan birinə dünya durduqca yaxşılıq etsən və sonra səndən məmnun olmayacaq bir şey görsə – səndən heç bir xeyir görmədim deyər. Ağıl və din naqisliyi də vardır. Sizin qədər ağlı başından alaraq kişiyə üstün gələni görmədim». Qadınlar: «Ağıl və din naqisliyi nədir?» deyə soruşdular. Peyğəmbər: «Ağlı nöqsanlığa gəldikdə – iki qadının şahidliyi bir kişinin şahidliyinə bərabərdir. Dini naqisliyə gəldikdə isə – (heyzli günlərdə) namaz qılmazsınız və ramazanda da (bir müddət) oruc tutmazsınız»210. İmran b. Huseyn – radıyallahu anhu – rəvayət edir ki, Peyğəmbər – sallallahu aleyhi və səlləm – buyurdu: “Cənnət sakinlərinin ən azı qadınlardır”211. Əbu Hureyrə – radıyallahu anhu – rəvayət edir ki, Rəsulullah - sallallahu aleyhi və səlləm – buyurdu: “Cəhənnəmi gördüm, əhlinin çoxu qadınlar idi. Cənnəti gördüm, əhlinin çoxu fəqirlər idi”212. İbn Ömər – radıyallahu anhu – rəvayət edir ki, Rəsulullah - sallallahu aleyhi və səlləm – buyurdu: “Cənnəti gördüm, əhlinin çoxu fəqirlər idi. Cəhənnəmi gördüm, əhlinin çoxu zənginlər və qadınlar idi”213.



CƏNNƏTƏ SORĞU-SUALSIZ GİRƏNLƏR

Hüseyn b. AbdurRahman deyir ki: «Mən Səid b. Cubeyrin yanında idim. Dünən sizin hansınız düşən ulduz gördünüz?» dedim. O: «Mən gördüm» dedi. Sonra əlavə etdi ki: «O, vaxt mən namazda deyildim. Məni əqrəb sancmışdı». O: «Bəs sən nə etdin?» deyə soruşdu. Mən: «Ruqiyyə (dua) etdim» dedim. O: «Səni buna sövq edən nə idi?» dedi. Mən: «Şabinin rəvayət etdiyi hədisdir» dedim. O: «Şabinin sizə rəvayət etdiyi nədir» dedi. Mən belə rəvayət etdim: «O, bizə Burəydə b. Huseyn əl-Əsləmdən rəvayət edib» dedi: O: «Göz dəyənə yaxud ilan çalana ruqiyyə (dua) ilə əlac etmək olar» demişdir. Bunun üzərinə o, dedi: «Eşitdiyinə (eşitdiyi kimi) əməl edən insan nə gözəl insandır». Lakin İbn Abbas – radıyallahu anhu – bizə Peyğəmbər - sallallahu aleyhi və səlləm – dən belə bir hədis nəql etmişdi: «Peyğəmbər - sallallahu aleyhi və səlləm – buyurmuşdu: «Mənə bütün ümmətlər göstərildi. Peyğəmbər gördüm ki, ətrafında çox kiçik bir cəmaat var idi. Peyğəmbər gördüm ki, ətrafında bir və ya iki nəfər var idi. Bir Peyğəmbər də gördüm ki, ətrafında bir nəfər də belə yox idi» deyərkən, mənə üzaqdan bir qaraltı göstərildi. Mən onları ümmətimdən zənn etdim». Mənə: «Bu Musa – əlehissəlam – ın qövmüdür» dedilər. Sən üfüqə doğru bax! Mən baxdıqda bir də nə gördüm? Böyük bir qaraltı. Mənə təkrar: «Digər üfüqə doğru bax!» deyildi. Yenə də böyük bir qaraltı gördüm. Mənə: «Bu sənin ümmətindir. Bunlar ilə bərabər yetmiş min nəfər hesabsız və əzabsız olaraq Cənnətə girəcəkdir» deyildi. Peyğəmbər - sallallahu aleyhi və səlləm – bu xütbəsindən sonra qalxıb evinə girdi. Bunun ardından insanlar, hesabsız və əzabsız olaraq Cənnətə girəcək olan bu kimsələr haqqında müzakirəyə başladılar. Bəzisi: «Şübhəsiz ki, bunlar Peyğəmbər - sallallahu aleyhi və səlləm – in dost-yoldaşlarıdır». Bəziləri də: «Bəlkə onlar İslamda doğulan və Allaha şərik qoşmayanlardır» dedilər. Bunlardan başqa bəzi fikirlər irəli sürüldü. Bu vaxt Peyğəmbər - sallallahu aleyhi və səlləm – onların yanına gəldi və: «Haqqında müzakirə etdiyiniz şey nədir?» deyə buyurdu. Ona məsələni başa saldıqdan sonra Peyğəmbər: «Cənnətə haqq-hesabsız girən möminlər, ovsun oxumazlar və tələb etdirməzlər. Təşəəüm, Tətəyyür etməzlər və hər şeydə öz Rəblərinə təvəkkül edərlər» buyurdu. Bu vaxt Ukkaşa b. Mihsan ayağa qalxıb: «Mən də onlardan etməsi üçün Allaha dua et» dedim. Peyğəmbər: «Sən onlardansan». Onun ardınca başqa birisi qalxıb dedi: «Məni də onlardan etməsi üçün Allah dua et» dedi. Peyğəmbər: «Bu işdə Ukkaşa səndən qabağı düşdü» buyurdu. Başqa bir rəvayətdə Peyğəmbər: «Ümmətimdən bir zümrə Cənnətə girər ki, onlar yetmiş mindir. Onların üzləri ayın bədr gecəsindəki parlaması kimidir. Onlar qızğın dəmirlə bədənlərini dağlamayanlardır»214. Səhl b. Sad – radıyallahu anhu – rəvayət edir ki, Rəsulullah - sallallahu aleyhi və səlləm – buyurdu: “Cənnətə ümmətimdən 70 min hesabsız olaraq girəcəkdir. Bir-birinərinin (əlindən) tutmuş olaraq girəcəklər. Əvvəl girən ilə son kimsə girənə qədər (belə olacaqdır). Üzləri 14-cü gecə ayın işıq saçması kimidir”215. Rəsulullah - sallallahu aleyhi və səlləm – buyurdu: “Rəbbim mənə hesabsız olaraq 70 min kimsəni Cənnətə salacağını vəd etmişdir. Hər min ilə bərabər 70 min kimsə olacaq. Bunlara sorğu-sual olmayacaq və Rəbbimin ovcu ilə üç ovuc (Başqa rəvayətdə: Rəbbimin iki ovucu ilə216)”217.
CƏNNƏTİN TORPAĞI

Rəsulullah - sallallahu aleyhi və səlləm – buyurdu: “Cənnətə girdim. Orada incidən qübbələr və torpağı da miskdir”218. Peyğəmbər: «Cənnətin torpağı nədir?» deyə buyurdu. İbn Səyyad: «O, yumşaq və bəyazdır, iyisi isə miskdir» dedi. Peyğəmbər: «Sən doğru dedin» buyurdu219. İbn Məsud – radıyallahu anhu – rəvayət edir ki, Rəsulullah - sallallahu aleyhi və səlləm - buyurdu: «İsraya getdiyim gecə İbrahim – əlehissəlam – ilə görüşdüm. Mənə: «Ey Muhəmməd! Ümmətinə məndən salam söylə və onlara xəbər ver ki, Cənnətin torpağı xoş, suyu gözəl və ora dümdüz bir ərazidir. Orada əkiləcək ağaclar isə: «Subhənəllahi Və Bihəmdihi, Lə İləhə İlləllahu, Vallahu Əkbər» sözləridir»220. İbn Ömər – radıyallahu anhu – rəvayət edir ki: “Ey Allahın Rəsulu! Cənnətin binası necədir?”. Peyğəmbər: “Bir kərpici gümüşdən, bir kərpici qızıldan, Lili kəskin qoxulu misk, çınqılları inci və ya yaqut, torpağı isə zəfərandır”221.


CƏNNƏTİN NURU VƏ BƏYAZLIĞI

İbn Abbas – radıyallahu anhu – rəvayət edir ki, Rəsulullah - sallallahu aleyhi və səlləm - buyurdu: “Allah Cənnəti bəyaz yaratmışdır. Allaha qiyafətlərin ən sevimlisi bəyazdır. Diriləriniz bəyaz geyinsin, ölülərinizi də bəyaz kəfənə bükün...”222. İbn Abbas – radıyallahu anhu – rəvayət edir ki, Rəsulullah - sallallahu aleyhi və səlləm - buyurdu: “Allah Cənnəti bəyaz yaratmışdır. Rənglərdən Allaha ən sevimlisi bəyazdır. Onu diriləriniz geyinsin, ölülərinizi isə ona kəfənləyin (Başqa rəvayətdə: Kəbənin Rəbbinə and olsun ki, parlayan bir nurdur223)”224.


CƏNNƏT ƏHLİNİN LİBASI VƏ ZİNƏTLƏRİ

«Və onları etdikləri səbr müqabilində Cənnətlə və (geyəcəkləri) ipəklə mükafatlandıracaqdır». (İnsan 12). «Onlar orada qızıl və incilərlə bəzənəcəklər, orada libasları da ipəkdən olacaqdır». (əl-Həcc 23). «Onlar Ədn cənnətlərinə daxil olacaq, orada qızıl bilərziklər və incilərlə bəzənəcəklər. Libasları da ipəkdən olacaqdır». (Fatir 33). «(Cənnət əhlinin) əyinlərində taftadan və atlasdan yaşıl libaslar olacaq, onlara gümüşdən bilərziklər taxılacaqdır». (İnsan 21). “Taftadan və atlazdan (nazik və qalın ipdən) libaslar geyib qarşı-qarşıya əyləşəcəklər”. (əd-Duhan 53). “...nazik və qalın ipəkdən (taftadan və qumaşdan) yaşıl paltarlar geyəcəklər. O, nə gözəl mükafat, o (Cənnət) necə də gözəl məkandır!”. (əl-Kəhf 31).(Cənnət əhlinin) əyinlərində taftadan və atlazdan (nazik və qalın ipəkdən) yaşıl libaslar olacaq, onlara gümüşdən bilərziklər taxılacaqdır. Rəbbi onlara çox pak bir şərab içirdəcəkdir”. (İnsan 21). Əbu Hureyrə – radıyallahu anhu – rəvayət edir ki, Rəsulullah - sallallahu aleyhi və səlləm - buyurdu: «Hər kim Cənnətə girərsə naz və nemət içində xoş hal olar. Ona heç bir sıxıntı isabət etməz. Libasları köhnəlməz, gəncliyi də bitməz. Cənnətdə onun üçün heç bir gözün görmədiyi, heç bir qulağın eşitmədiyi və heç bir bəşərin qəlbinə gəlməyən şeylər vardır”225. Peyğəmbər – sallallahu aleyhi və səlləm – qızıl üzük taxmağı qadağan etmişdir (Başqa rəvayətdə: Ümmətimdən hər kim qızıl taxdığı təqdirdə ölərsə Allah da onu Cənnətdəki qızıldan məhrum edər)»226. Rəsulullah - sallallahu aleyhi və səlləm - buyurdu: «Allaha və axirət gününə iman edən kimsə ipək və qızıl geyinməsin (Başqa rəvayətdə: Bu ikisi ümmətimin kişilərinə haram, qadınlarına isə halal edildi)»227. bir nəfər Rəsulullah - sallallahu aleyhi və səlləm – dən soruşdu: «Tuba nədir?». Peyğəmbər: «O, Cənnətdə uzunluğu yüz il olan bir ağacdır». Cənnət əhlinin libasları onun tumurcuqlarından çıxar” deyə buyurdu228. (Başqa rəvayətdə: Cənnət əhlinin 70-ə yaxın libasları olur229).

CƏNNƏT ƏHLİNİN TAXTLARI VƏ YATAQLARI

«Orada uca taxtlar, (çeşmələr kənarına) qoyulmuş piyalələr, bir yanına düzülmüş (yumşaq) balışlar və dövşənmiş nəfis xalılar vardır». (əl-Ğaşıyə 13-16). «Onlar orada astarları qalın ipəkdən olan döşəklərə söykənmiş olacaqlar». (ər-Rəhman 54). «Səf-səf düzülmüş taxtlara söykəndiyiniz halda». (ət-Tur 20). «Onlar qızıl-gümüş, ləl-cəvahiratla bəzənmiş taxtlar üstündə qərar tutacaq, o taxtlara söykənib bir-biri ilə qarışı-qarşıya əyləşəcəklər». (əl-Vaqiə 15,16).
CƏNNƏTİN BAZARLARI

Ənəs – radıyallahu anhu – rəvayət edir ki, Rəsulullah - sallallahu aleyhi və səlləm - buyurdu: «Cənnətdə bir bazar vardır. Cənnət Əhli hər cümə günü oraya gələrlər. Bir şimal küləyi əsər. Üzlərinə və libaslarına cürbəcür ətirli iylər yayar. Cənnət əhlinin gözəllikləri artar. Artmış gözəllikləri ilə zövcələrinə dönərlər. Zövcələri onları gördükdə: «Vallahi bizdən sonra gözəlliyiniz nə qədər artmışdır?» deyərlər. Onlar da: «Vallahi sizin də bizdən sonra gözəlliliyiniz artmışdır!» deyərlər230.


CƏNNƏT ƏHLİNİN QABLARI

«(Cənnətdə) onlar üçün qızıl teştlər və qədəhlər içində (yemək-içmək) dolandırılacaqdır». (əz-Zuxruf 71). «(Onlara belə deyiləcəkdir) Keçmiş günlərdə etdiyiniz yaxşı əməllər müqabilində yeyin için». (əl-Haqqa 24). «Onlar üçün (Cənnət saqiləri tərəfindən adamı kefləndirməyən, behişdə çay axan) şərab dolu piyalələr dolandırılacaqdır. Ağappaq, özü də içənlərə ləzzət verən şərab. Onun içində (dünyadakı şərabdan fərqli olaraq) ağlı başdan çıxaran, baş ağrısı, süstlük verən heç bir şey yoxdur. Onlar ondan məst də olmazlar». (əs-Saffət 46-47). «Onlara gözəl ətirli, təmiz, möhürlü (qablarda) şərab içirdiləcəkdir. Onun (şərab olan qabın) möhürü müşkdür». (əl-Mutaffifin 25,26). «(Cənnətdəki xidmətçilər) onların ətrafında gümüş qablar və büllur qədəhlərlə dolanacaqlar». (İnsan 15). Xuzeyfə – radıyallahu anhu – rəvayət edir ki, Rəsulullah - sallallahu aleyhi və səlləm - buyurdu: «Qızıl və gümüş qablardan yeməkdə və içməkdə istifadə etməyin. Çünki onlar bu dünyanı istəyənlər üçündür. Sizin üçün isə axirətdə»231. Ummu Sələmə – radıyallahu anhə – rəvayət edir ki, Rəsulullah - sallallahu aleyhi və səlləm - buyurdu: «Qızıl və gümüş qabdan yeyib içənin qarnında Cəhənnəm odunun səsi gələcəkdir»232.

CƏNNƏT ƏHLİNİN YEMƏK VƏ İÇMƏYİ

Allahdan qorxub pis əməllərdən çəkinənlərə (möminlərə) vəd edilən Cənnətin vəsfi belədir: (ağacları) altından çaylar axar, yeməkləri də, kölgələri də daimidir. Bu, Allahdan qorxub pis əməllərdən çəkinənlərin aqibətidir. Kafirlərin aqibəti isə Cəhənnəmdir!”. (ər-Rəd 35). “Onları istədikləri meyvə və ətlə (bol-bol) təmin edəcəyik. Onlar orada bir-birinə (şərab dolu) qədəh ötürəcəklər. Onda (cənnət şərabının xislətində dünyakından fərqli olaraq) nə lağlağılıq, nə də günaha təhrik vardır”. (ət-Tur 22-23). Cabir – radıyallahu anhu – rəvayət edir ki, Rəsulullah - sallallahu aleyhi və səlləm - buyurdu: «Cənnət əhli kimsələr yeyib içərlər, lakin böyük-kiçik ayaqyoluna çıxmazlar, burun suyu axıdmaz və tüpürməzlər. Yeyəcəkləri bir misk kimi bir tərləmə və gəyirməklə çölə çıxar (Başqa rəvayətdə: Onların əxlaqı bir tək adamın əxlaqıdır. Onların surəti Adəmin surətidir ki, onun boyu altımış dirsəkdir və o, səmadadır233234.


CƏNNƏTLİKLƏRİN İLK YEYƏCƏKLƏRİ

Səvban – radıyallahu anhu – rəvayət edir ki, Yəhudi alimlərindən biri Rəsulullah - sallallahu aleyhi və səlləm – in yanına gələrək dedi: «Qiyamət günü yer və göy başqa yer və göylə əvəz olunacaqdır onda insanlar harada olacaqlar?» dedi. Peyğəmbər: «Sıratın üzərində» buyurdu. O: «Sıratdan ilk keçən kim olacaqdır?» dedi. Peyğəmbər: «Mühacirlərin fəqirləri» deyə buyurdu. O: «Cənnətə girənlərin ilk hədiyyələri nə olacaqdır» dedi. Peyğəmbər: «Balina balığının ciyərinin yanındakı ziyadəsi (artığı)» deyə buyurdu. Yəhudi: «Yeyəcəkləri nə olacaqdır?» dedi. Peyğəmbər: «Cənnətin ətrafında bəslənən Cənnət öküzü onlar üçün kəsiləcək» deyə buyurdu. Yəhudi: «İçkiləri nə olacaqdır?» dedi. Peyğəmbər: «İçəcəkləri Cənnətdə səlsəbil adlı bulaqdan olacaq» deyə buyurdu. O: «Səndən uşaq haqqında soruşuram» dedi. Peyğəmbər: «Kişinin mənisi bəyazdır, qadının isə sarıdır. İkisi birləşdikdə kişinin mənisi üstünlük təşkil edərsə Allahın izni ilə uşaq oğlan, yox əgər qadının mənisi üstünlük təşkil edərsə onda uşaq Allahın izni ilə qız doğular» deyə buyurdu. Yəhudi: «Vallahi doğru söylədin! Sən həqiqətən də haqq Peyğəmbərsən» dedi. Peyğəmbər: «Mən bu suallardan heç birini bilmirdim. Ta ki, Allah onları mənə xəbər verənə qədər»235. İbn Abbas – radıyallahu anhu – rəvayət edir ki, Yəhudi alimlərindən biri Rəsulullah - səllallahu aleyhi və səlləm – in yanına gələrək dedi: «Ey Əbul Qasım! Yalnız Peyğəmbərlərə məlum olan xüsusiyyətlər haqqında soruşacaqlarımız barəsində bizə xəbər ver!». Peyğəmbər: «İstədiyiniz şey barəsində soruşun, lakin Yaqub – əleyhissəlam – övladlarından vəd aldığı kimi siz də Allah qarşısında vəd verin ki, əgər görsəniz dediklərim doğrudur mənə tabe olub İslam dinini qəbul edəcəksiniz!» deyə buyurdu. Onlar: «Qoy sən deyən olsun» dedilər. Peyğəmbər: «İstədiyinizi soruşun!» deyə buyurdu. Onlar: «Dörd xüsusiyyət barəsində bizə xəbər ver: Tövrat nazil olmamışdan əvvəl İsrail (Yəqub – əleyhissəlam – ) özünə nəyi haram etmişdir? Kişinin belindən və qadının köksündən gələn suyun keyfiyyəti necədir və necə olur ki, uşaq oğlan olur? Yazıb oxumağı bacarmayan peyğəmbər necə yatır və hansı mələk onun sevimli dostudur?» dedilər. Peyğəmbər: «Dediklərinizə doğru cavab versəm Allah qarşısında verdiyiniz vədi yerinə yetirmək və mənə tabe olmaq sizə vacib olacaqdır» deyə buyurdu. Onlar bir daha öz vədlərini təsdiqlədilər. Peyğəmbər: «Tövratı Musa – əleyhissəlam – nazil edən Allaha and verirəm ki, Yəqub – əleyhissəlam – çox şiddətli xəstəliyə tutulmuş (oturaq sinirindən şikayət edirdi) və xəstəliyi uzun müddət davam etdiyinə görə Allaha nəzir etmişdir ki, əgər ona şəfa versə ən sevimli yeməyini və ən sevimli içkisini özünə haram edəcəkdir. Onun ən sevimli yeməyi dəvə əti və onun südüdür» deyə buyurdu. Onlar: «Allaha and olsun ki, bu belədir!» dedilər. Peyğəmbər: «Allahım sən onların dediklərinə şahid ol! Sonra Tövratı Musa – əleyhissəlam – nazil edən, heç bir şəriki olmayan Allaha and verirəm ki, kişinin belindən gələn su ağ rəngli qatı maye qadının köksündən gələn su isə sarı rəngli duru mayedir. Bunlardan hansı üstünlük təşkil etsə uşaq Allahın izni ilə üstünlük təşkil edənin cinsindən olar və ona oxşayar. Kişinin belindən gələn su üstünlük təşkil etsə Allahın izni ilə oğlan uşağı, qadının köksündən gələn sustünlük təşkil etsə Allahın izni ilə qız uşağı doğular» deyə buyurdu. Onlar: «Allaha and olsun ki, bu belədir» dedilər. Peyğəmbər: «Allahım sən onların dediklərinə şahid ol! Sonra Tövratı Musa – əleyhissəlam – nazil edən Allaha and verirəm ki, yazıb-oxumağı bacarmayan Peyğəmbərin gözləri yatır, qəlbi isə oyaq qalır» deyə buyurdu. Onlar: «Allaha and olsun ki, bu belədir» dedilər. Onlar: «İndi isə mələklərdən hansının sənin sevimli dostun olduğu barədə bizə xəbər ver, bununla da səni biz ya sənə tabe olaq, ya da səni tərk edək» dedilər. Peyğəmbər: «Həqiqətən də mənim sevimli dostum Cəbrail – əleyhissəlam – dır. Allah elə bir Peyğəmbər göndərməyib ki, Cəbrail – əleyhissəlam – onun dostu olmasın» deyə buyurdu. Onlar: «Bu yerdə səni tərk etməli olacağıq. Əgər sənin dostun o, yox başqa mələk olsaydı dediyini təsdiq edərdik və sənə tabe olardıq» dedilər. Peyğəmbər: «Sizə dediyimi təsdiq etməyə mane olan nədir?» deyə buyurdu. Onlar: «O, bizim düşmənimizdir (Başqa rəvayətdə: Bizim düşmənimiz olan. Əzab, ölüm və müharibə gətirən Cəbrail: Əgər rəhmət, bitki və yağış gətirən Mikail desəydin doğru olardı) dedilər. Bu zaman ayə nazil oldu: «(Ya Muhəmməd!) De: «Kim Cəbrailə düşməndirsə (onu yaxşı bilsin ki) həqiqətən o, özündən əvvəlkiləri (Tövratı və İncili) təsdiq edən, möminləri doğru yola yönəldən, (onlara) müjdə verən Quranı Allahın izni ilə sənin qəlbinə çatdırmışdır». (əl-Bəqərə 97). (Başqa rəvayətdə: Onlar: «Bizə ildırım haqqında xəbər ver!» dedilər. Peyğəmbər: «Bu Allahın buludları idrə etmək üçün müvəkkəl etdiyi bir mələkdir ki, əlindəki oddan olan Mixraqla – buludları dağıdaraq Allahın əmr etdiyi yerə aparır» deyə buyurdu. Onlar: «Bəs eşidilən gurultu nədir?» dedilər. Peyğəmbər: «Onun səsidir» deyə buyurdu»)236. Ənəs – radıyallahu anhu – rəvayət edir ki, Abdullah b. Səlam, Rəsulullah - sallallahu aleyhi və səlləm – in Mədinəyə gəldiyini eşidir. Rəsulullah - sallallahu aleyhi və səlləm – in yanına gələrək: Səndən üç şey barəsində soruşacağam ki, bunu Peyğəmbərlərdən başqa heç kəs bilməz. Qiyamət əlamətlərinin ilk olanı hansıdır? Cənnət əhlinin ilk yeməyi hansıdır? Uşaq atasına və ya anasına nə üçün oxşayar? Peyğəmbər: “Cəbrail onları mənə xəbər verdi” deyə buyurdu. Abdullah: “Cəbrailmi?” dedim. Peyğəmbər: “Bəli” deyə buyurdu. Mən: “Bu Yəhudilərin düşməni olan mələkdir” dedim. Peyğəmbər: (Ya Rəsulum!) Cəbrailə düşmən olan kimsəyə de ki, onu (Quranı) özündən əvvəlkiləri (Tövratı və İncili) təsdiqləyici, möminlər üçün isə hidayət və müjdəçi olaraq Allahın izni ilə sənin qəlbinə o nazil etmişdir”. (əl-Bəqərə 97). Qiyamət əlamətlərinin ilk olanı: Atəşdir – hansıki insanları şərqdən qərbə tolayar. Cənnət əhlinin yeyəcəyi ilk yemək balıq ciyəridir. Kişinin suyu (məni) qadının suyunu üstəliyərsə uşaq ataya, qadının suyu kişinin suyunu üstəliyərsə uşaq qadına oxşayar. Abdullah: “Allahdan başqa ibadətə layiq haqq ilah olmadığına və sənin də Allahın Rəsulu olduğuna şəhadət edirəm. Ya Rəsulullah! Yəhudilər yalançı – bir toplumdur. Əgər onlar sən məni onlardan soruşmadan öncə müsəlman olduğumu bilsələr mənə iftira atarlar”. Bir müddətdən sonra Yəhudilər gəldilər. Peyğəmbər: “İçinizdə Abdullahı kim tanıyır” deyə soruşdu. Onlar: “Xeyirlimizdir, xeyirlimizin oğludur, Seyyidimizdir, seyyidimizin oğludur” dedilər. Peyğəmbər: “Müsəlman olarsa nə deyirsiniz?”. Onlar: “Allah onu bundan qorusun” dedilər. Abdullah çıxaraq: “Allahdan başqa ibadətə layiq haqq ilah olmadığına və Muhəmmədin Allahın Rəsulu olduğuna şəhadət edirəm” dedi. Yəhudilər onu pisləyərək: “Ən pis olanımız, ən pisimizin oğlu” dedilər. Abdullah: “Qorxduğum da bu idi Ya Rəsulullah!” dedim237.
CƏNNƏTİN DİLİ

Ənəs – radıyallahu anhu – rəvayət edir ki, Rəsulullah - sallallahu aleyhi və səlləm - buyurdu: “Cənnət əhli Cənnətə 60 arşın Adəmin boyu üzərə, Yusifin gözəlliyi, İsanın yaşı 33 üzərə, Muhəmmədin dili üzərə olaraq tüksüz, parlaq və sürməli şəkildə girəcəklər”238.


CƏNNƏTDƏ YER QALACAQ CƏHƏNNƏMDƏ İSƏ YOX

Rəsulullah - sallallahu aleyhi və səlləm - buyurdu: “Cənnətdə Allahın dilədiyi qədər yer qalır, sonra Allah ora üçün bir xalq yaradır və onları Cənnətin yerlərinə yerləşdirir”239. Əbu Hureyrə - radıyallahu anhu – rəvayət edir ki, Rəsulullah – sallallahu aleyhi və səlləm – buyurdu: «….Allah Cənnətə sən mənim rəhmətimsən, mən səninlə qullarımdan istədiyimə rəhmət edirəm». Cəhənnəmə də: «Sən mənim əzabımsan. Mən səninlə qullarımdan istədiyimə əzab edirəm. Hər birinizə dolusu qədər var. Amma Cəhənnəm dolmaq bilməz. Nəhayət Allah ayağını onun üzərinə qoyar, o da: Bəsdi, Bəsdi! deyib Cəhənnəm dolar. (Cəhənnəmi doldurmaqla) Allah heç bir kəsə zülm etməz. Cənnətə gəlincə Allah onun boşluqlarını doldurmaq üçün bir neçə varlılıqlar yaradır»240.


CƏNNƏT ƏHLİNİN ÇAĞIRIŞI (DUASI)

İman gətirib yaxşı işlər görənlərin Rəbbi iman gətirdiklərinə görə hidayətə (Cənnətə) qovuşdurar. (Bol nemətli) Nəim cənnətlərində onların (qəsrləri, köşkləri) altından çaylar axar. [Və ya Rəbbi onlara imanları müqabilində (ağacları) altından çaylar axan Nəim cənnətlərinə yol göstərər]. Onların oradakı (möminlərin Cənnətdəki) duası: “Pərvərdigara! Sən paksan, müqəddəssən! (Subhənəkə Allahummə!)”, orada salamlaşması: “Salam!” duası: “Həmd olsun aləmlərin Rəbbi Allaha!” sözləridir”. (Yunus 10). Sələflər deyirlər ki: “Orada (Cənnətdə) bir şey istədikləri zaman o, an: Subhənəkə Allahummə - deyərlər. İstədikləri həmən olar”241. Əli - radıyallahu anhu – deyir ki: “O, Allahın özü üçün razı olduğu bir kəlimədir”. Rəsulullah - sallallahu aleyhi və səlləm - buyurdu: “O, Allahı hər cür pislikdən (nöqsanlardan) uzaq etməkdir”242.


CƏNNƏTLİKLƏR ÖZ YERLƏRİNİ ÖNCƏDƏN TANIYIRLAR

Allah Öz yolunda öldürülənlərin əməllərini əsla puç etməz. (Allah) onları doğru yola müvəffəq edəcək, onların əhvalını (dünyada və axirətdə) düzəldəcəkdir. Və onları (dünyada) özlərinə tanıtmış olduğu Cənnətə daxil edəcəkdir”. (Muhəmməd 4-6). Mücahid, İbn Abbas - radıyallahu anhum – deyir ki: Cənnət əhli – evlərini və məskənlərinin yolunu bilirlər. Cümə günü cümədən çıxıb evlərinə gedənlərin evlərini tanıdıqlarından da çox. Cənnət əhli Cənnətdə olan mənzillərini bilirlər”. Həsən – rahmətullahi aleyhi - deyir ki: “Allah – dünyada ikən onlara Cənnəti açıqladı, vəsf etdi, oraya girdikləri zaman da onlar Cənnəti o özəllikləri ilə tanıdılar”243. Əbu Səid - radıyallahu anhu – deyir ki, Peyğəmbər – sallallahu aleyhi və səlləm – buyurdu: “Möminlər Cəhənnəmdən qurtulub Cənnətlə Cəhənnəm arasında körpüdə bir müddət həps edilirlər. Bu yerdə aralarında dünyada olan keçmiş haqsızlıqlar qisas edilir. Beləcə günahlardan təmizlənib paklandıqdan sonra Cənnətə girmələrinə izin verilir. Nəfsim əlində olan Allaha and olsun ki, onlardan hər biri Cənnətdəki evini, dünyadakı evindən daha yaxşı bilir”244.


CƏNNƏT ƏHLİNİN XİDMƏTÇİLƏRİ

«Onların dövrəsində həmişə cavan xidmətçi oğlanlar dolanacaqdır. Cənnət bulağından axan (şərab) dolu piyalələr. Kuzələr və qədəhlərlə. (Dünyadakı şərabdan fərqli olaraq) o, şərabdan başları ağrımaz və keflənməzlər. (O, cavan xidmətçilər Cənnətdə olanların) bəyənib seçdikləri meyvələr və istədikləri hər cür quş əti ilə onların dövrəsində fırlanacaqlar». (əl-Vaqiə 17-21). “Onların dövrəsində həmişəcavan (xidmətçi) oğlanlar olacaqdır. Onları gördükdə, sanki (ətrafa) səpilmiş inci olduqlarını zənn edərsən”. (İnsan 19). İbn Abbas, Mucahid, Muqatil, əl-Kəlbi – Allah Onlardan Razı Olsun - deyirlər ki: “Ölməyəcək uşaqlar (Yəni: Qocalmazlar və dəyişməzlər)”245. Ayədə keçən Muhallid – qulaqlarında küpə və bilərzikli deməkdir246. Peyğəmbər – sallallahu aleyhi və səlləm – buyurdu: “Bir nəfər Cənnətə girdiyi zaman Cənnət əhlinin surətinə bürünər, onların geyindiyini geyinər, taxdığını da taxar. Ona zövcələri, xidmətçiləri göstərilər. Onu sevinc sərxoşluğu bürüyər. Əgər ölmüş olsaydı bu sevinc sərxoşluğundan ölərdi. Ona: Bax, bu sevinc sərxoşluğu əbədi olaraq davam edəcəkdir”247. Peyğəmbər – sallallahu aleyhi və səlləm – buyurdu: “Qul Cənnətə girər-girməz ona inci 70 min xidmətçi qarşılar”248. Əbu Səid əl-Xudri - radıyallahu anhu – rəvayət edir ki, Rəsulullah – sallallahu aleyhi və səlləm – buyurdu: «Cənnət əhlindən dərəcəsi ən aşağı olanın 80 min xidmətçisi, 72 zövcəsi vardır. Onun üçün incidən, xrizolitdən və yaqutdan bir çadır qurular. Bu çadır Cabiyədən Sanaya qədər uzanan bir böyüklükdədir”249. Bu uşaqların kim olması barədə ixtilaf vardır: Əli, Həsənul Basri – rahmətullahi aleyhi - deyirlər ki: “Onlar nə günah, nə də savab qazanmadan ölmüş olan müsəlman uşaqlardır. Onlar Cənnət əhlinin xidmətçiləri olurlar. Çünki Cənnətdə uşaq yoxdur”250. Bəziləri də qeyd edirlər ki: Bu uşaqlar müşriklərin uşaqlarıdır ki, Cənnət əhlinə xidmət edirlər. Lakin gətirdikləri dəlillər zəifdir. Doğrusunu Allah Bilir!
CƏNNƏTİN QAPILARI

«Qapıları onların üzünə açılmış Ədn cənnətləri». (Sad 50). «Özlərinin, həmçinin əməli saleh ataları, zövcələri və övladlarının daxil olacaqları Ədn Cənnəti gözləyir. Mələklər də hər bir qapıdan daxil olub onlara: «Səbr etdiyinizə görə sizə salam olsun». (ər-Rəd 23.24). Səhl b. Sad – radıyallahu anhu – rəvayət edir ki, Rəsulullah - sallallahu aleyhi və səlləm - buyurdu: «Cənnətdə səkkiz qapı vardır. Bunların arasında Rəyyan deyilən bir qapı vardır ki, bu qapıdan yalnız oruc tutanlar daxil olacaqdır (Başqa rəvayətdə: Sədəqə verən sədəqə qapısından, namaz qılanlar namaz qapısından, mücahidlər cihad qapısından Cənnətə daxil olarlar…)»251. Əbu Hureyrə – radıyallahu anhu – rəvayət edir ki, Rəsulullah - sallallahu aleyhi və səlləm - buyurdu: «Ramazan gəldikdə Cənnətin qapıları açılar, Cəhənnəm qapıları bağlanar və şeytanlar zəncirlənərlər»252. Əbu Hureyrə – radıyallahu anhu – rəvayət edir ki, Rəsulullah - sallallahu aleyhi və səlləm - buyurdu: «…Cənnətin qapı qanadlarının iki qanadı arası Məkkə ilə Həcər yaxud da Məkkə ilə Busra arası qədər genişdir (Başqa rəvayətdə: Cənnətin qapıları arasındakı məsafə qırx illik yoldur253254. “Rəbbindən qorxanlar da dəstə-dəstə Cənnətə gətiriləcəklər. Nəhayət, ora çatınca onun qapıları açılacaq və (cənnət) gözətçiləri (onlara): “Salam aleykum! (Sizə salam olsun!) Xoş gəldiniz! Əbədi qalacağınız Cənnətə daxil olun!” – deyəcəklər”. (əz-Zumər 73). Ömər b. Xattab - radıyallahu anhu – rəvayət edir ki, Peyğəmbər – sallallahu aleyhi və səlləm – buyurdu: “Sizdən bir kimsə gözəl bir şəkildə (kamil) dəstəmaz alarsa və sonra: Şəhadət edirəm ki, Allahdan başqa ibadətə layiq haqq ilah yoxdur və Muhəmməd onun qulu və Rəsuludur – deyərsə ona Cənnətin səkkiz qapısı açılar və hansından istəyirsə daxil olar”255. Əbu Şeyh deyir ki, əl-Fəzari dedi ki: “Cənnətdə hər möminin dörd qapısı vardır. Bir qapıdan onu ziyarətə gələn mələklər girər, bir qapıdan yoldaşları olan hurilər girər, bir qapı onunla Cəhənnəm arasındadır. Dilədiyi zaman açar baxar və ona olan nemətin böyüklüyünü başa düşər. Digər bir qapı da onunla Darus Səlam arasında olan qapıdır. İstədiyi zaman Rəbbinin hüzuruna girər”256. Ənəs – radıyallahu anhu – rəvayət edir ki, Rəsulullah - sallallahu aleyhi və səlləm - buyurdu: “Cənnət qapısının halqasını ilk tutan mənəm. Lakin öyünmürəm”257.
CƏNNƏTİN DƏRƏCƏLƏRİ

«Kim Rəbbinin hüzuruna iman gətirib yaxşı əməllər etdiyi halda gələrsə, belələrini ən yüksək dərəcələr gözləyir». (Ta ha 75). «(Ya Peyğəmbərim!) Bir gör var-dövlət, cah-cəlal baxımından (dünyada) onların birini digərindən necə üstün etdik. Axirətdə isə daha yüksək dərəcələr, daha böyük üstünlüklər vardır». (əl-İsra 21). Muğira b. Şöbə – radıyallahu anhu – rəvayət edir ki, Rəsulullah - sallallahu aleyhi və səlləm - buyurdu: «Musa: «Ya Rəbbim! Cənnət əhlinin ən aşağı mənzili hansıdır?» deyə buyurdu. Allah: «Bu o, kimsənin məqamıdır ki, Cənnət əhli Cənnətə girdikdən sonra gəlir və ona: «Cənnətə gir deyilər». O isə: «Ey Rəbbim! Hər kəs öz mənzilinə yerləşdikdən sonra, olacağını aldıqdan sonra bu necə müyəssər ola bilər?» deyər. Allah: «Dünya Məliklərindən bir məlikin mülkünə bənzər bir mülkə nail olsan razı qalarsanmı?» deyə buyurdu. O: «Razı qalaram ya Rəbbim!» dedi. Allah: «O, mülk qədəri sənindir, bir o, qədər də sənindir, bir o, qədər də sənindir, beşinci dəfə (qul): «Razıyam ya Rəbbim!» deyər. Allah: «O, qədəri də sənindir, onun on misli də sənindir. Bir də nəfsinin istədiyi, gözün nədən xoşlanırsa hamısı da sənindir» deyə buyurar. O, qul: «Razı oldum, ya Rəbbim! Razı oldum» deyər. Bu cavabdan sonra Musa: «Ya Rəbbim! Bəs Cənnət əhlinin ən yüksək məqam sahibləri?» deyə buyurar. Allah: «Onları özüm üçün seçdim və fəzilətli qullar onlardır. Kəramətlərini öz əlimlə tikib, möhür altına aldım. Onu nə bir göz görmüş, nə də bir qulaq eşitmiş, nə də bəşər övladlarından heç birinin qəlbi o, şeylər barədə düşünməmiş-dir…»258.
CƏNNƏTƏ GİRƏNLƏRİN VƏSFİ

Əbu Hureyrə – radıyallahu anhu – rəvayət edir ki, Rəsulullah - sallallahu aleyhi və səlləm - buyurdu: «Cənnətə bir sıra qövmlər girər ki, onların qəlbləri quşların qəlbləri kimidir»259. Əbu Hureyrə – radıyallahu anhu – rəvayət edir ki, Rəsulullah - sallallahu aleyhi və səlləm - buyurdu: «Cənnət əhli cənnətə girincə bir carçı səsləyərək: «Sizlər üçün əbədi bir həyat vardır, əsla ölməyəcəksiniz. Sizin üçün elə bir səhhət vardır ki, əbədi olaraq xəstələnməyəcəksiniz. Sizin üçün əsla ixtiyarlanmayacağınız bir gənclik vardır. Sizin üçün heç bir sıxıntı və darlığa düşməyəcəyiniz əbədi nemət vardır»260. Əbu Hureyrə – radıyallahu anhu – rəvayət edir ki, Rəsulullah - sallallahu aleyhi və səlləm - buyurdu: «Allah Adəm - əleyhissəlam - ı öz surətində yaratdı. Boyu altımış dirsək idi. Sonra ona: «Get mələklərin yanına onlar səni necə salamlayarlarsa bu da sənin zürriyətinin salamı olacaqdır». Adəm onların yanına gələrək: «Əssələmu Aleykum» dedi. Mələklər də: «Əssələmu Aleyyə Və Rahmətullah» deyə cavab verdilər. Cənnətə girən hər bir kəs Adəmin bu surətində girəcəkdir. Boyu altımış dirsək. (Ondan sonra isə insanlar indiyə kimi cılızdaşmağa doğru gedirlər)261. Əli - radıyallahu anhu – deyir ki, Peyğəmbər – sallallahu aleyhi və səlləm – buyurdu: “Cənnətdə bir bazar vardır ki, orada alış-veriş yoxdur. Sadəcə qadınlardan və kişilərdən surətlər vardır. Adam bir surəti arzuladığı zaman o surətin içinə girər”262.


CƏNNƏT ƏHLİNƏ ALLAHIN RƏHMƏTİ

Əbu Hureyrə - radıyallahu anhu – deyir ki, Peyğəmbər – sallallahu aleyhi və səlləm – buyurdu: “Cəhənnəmə girən iki nəfərin bağırtıları şiddətlənəcək”. Allah: “Çıxarın onları!” buyuracaq. Onlara: “Nə üçün bağırırsınız?” deyiləcək. Onlar: “Bizə mərhəmət edilsin deyə” bunu etdik. Allah: “Mənim sizə olan rəhmətim özünüzü Cəhənnəmə atmanız şəkilindədir!” buyuracaq. Onlar gedəcəklər. Biri özünü atəşə atacaqdır. Allah da atəşi ona soyuq və salamat edəcəkdir. Digəri isə özünü atəşə atmayacaqdır. Allah: “Yoldaşının atdığı kimi sən nə üçün özünü atmırsan?” deyə buyurar. O: “Ey Rəbbim! Mən oradan çıxdıqdan sonra bir daha ora girməyəcəyimə ümüd edirdim” deyər. Allah: “Get, ümüd etdiyini verdim” deyə buyurar. Hər ikisi də Allahın rəhmətiylə Cənnətə girərlər”263. Peyğəmbər – sallallahu aleyhi və səlləm – buyurdu: "Ümmətimdən bir qrup kimsələr qəbirlərindən duraraq bir başa Cənnətə girərlər. Mələklər: “Hesab gördünüzmü?” deyə soruşarlar. Onlar: “Xeyr, biz heç bir hesab görmədik” deyərlər. Mələklər: “Sırat körpüsündən keçdinizmi?” deyə soruşarlar. Onlar: “Xeyr, sırat körpüsünü görmədik” deyərlər. Mələklər: “Cəhənnəmi gördünüzmü?” deyə soruşarlar. Onlar: “Xeyr, Cəhənnəmi görmədik” deyərlər. Siz nə etdiniz ki, hesab çəkmədən, sıratı keçmədən bir başa Cənnətə girdiniz?” Deyə soruşarlar. Onlar: “Allahdan həya edər, təklikdə belə günahdan uzaq olduq, bir də Allahın verdiyi az ruziyə belə razı olduq”. Mələklər: “Bu nemətlər sizin haqqınızdır”264.


CƏNNƏT ƏHLİNİN BİR-BİRLƏRİ İLƏ GÖRÜŞMƏLƏRİ VƏ DÜNYANI XATIRLAMALARI

«Onlar (dünyada gördükləri işlər barəsində) bir-birindən hal-əhval tutmağa başlayacaqlar». (ət-Tur 25). «Onlar bir-biri ilə (dünyada gördükləri işlər barədə) sorğu-suala, söz-söhbətə başlayacaqlar. Onlardan bir belə deyəcəkdir: «Mənim bir yoldaşım var idi. O, deyərdi: «Sən doğurdan da inanırsan ki, biz öldükdən, torpaq və sümük olduqdan sonra (dirilib) sorğu-sual olunacaq və əməllərimizə görə cəzalandırılacağıq?». (Sonra həmən şəxs Cənnətdəki yoldaşlarına) deyəcək: «Siz (indi onun nə halda olduğunu) bilirsinizmi?». (Onlar xeyr – deyə cavab verərlər). O, özü baxıb (yoldaşını) Cəhənnəmin ortasında görəcəkdir. Və (ona üz tutub) deyəcəkdir: «Allaha and olsun ki, sən az qala məni (yoldan çıxarıb) məhv edəcəkdin! Əgər Rəbbimin lütfü olmasaydı mən də (Cəhənnəmə) gətrilənlərdən olardım! Biz artıq ölməyəcəyik, elə deyilmi? (Dünyadakı) ilk ölümümüz istisna olmaqla Biz əzab da görməyəcəyik! Həqiqətən bu böyük qurtuluş və uğurdur. Qoy (dünyada) çalışanlar bunun üçün çalışsınlar!». (əs-Saffət 50-61). Rəsulullah - sallallahu aleyhi və səlləm - buyurdu: «İnsan yoldaşının dinindədir. Buna görə də kiminlə yoldaşlıq etdiyinizə diqqət edin»265. Əbu Umamə - radıyallahu anhu – deyir ki, Peyğəmbər – sallallahu aleyhi və səlləm – dən: “Cənnət əhli bir-birilərini ziyarət edərlərmi?” deyə soruşdum. O: “Üstə olan aşağıda olanı ziyarət edər, aşağıda olan üstə olanı ziyarət edə bilməz. Allah üçün sevənlərdən başqa. Onlar Cənnətdə istədikləri yerə dəvələr üstündə girərlər”266.
CƏNNƏT ƏHLİNİN CƏHƏNNƏMLİKLƏRƏ GÜLMƏLƏRİ

Cənnət əhli Cəhənnəm əhlinə müraciət edib: “Biz Rəbbimizin bizə vəd etdiyini (axirət nemətlərini) haqq olaraq gördük. Siz də Rəbbinizin sizə vəd etdiyini (Cəhənnəm əzabını) gerçək olaraq gördünüzmü?” – deyə soruşacaq. Onlar: “Bəli!” – deyə cavab verəcəklər. Elə bu zaman onların (hər iki dəstəsinin) arasında bir carçı (İsrafil və ya cənnətdəkilərdən biri): “Allah zalımlara lənət eləsin!” – deyə səslənəcək. O kəslər ki, insanları Allah yolundan döndərər, onu (Allah yolunu) əyri hala salmaq (əymək) istəyər və axirətdə də inkar edərlər!” Onların ikisinin (cənnət əhli ilə cəhənnəm əhlinin) arasında pərdə (səs, maneə) və Əraf (Cənnətlə Cəhənnəm arasındakı səddin yüksəklikləri) üzərində isə (savabları və günahları, xeyir və şər əməlləri bərabər olan) insanlar (kişilər) vardır ki, onlar hamını (cənnətlikləri və cəhənnəmlikləri) üzündən tanıyıb cənnət əhlinə: “Sizə salam olsun!” - deyə müraciət edərlər. Bunlar (əraf əhli) çox istədiklərinə baxmayaraq hələ ora (Cənnətə) daxil olmamış (lakin Ərafda günahları təmizləndikdən sonra daxil olacaq) kimsələrdir. Onların nəzərləri cəhənnəm əhlinə çevrildiyi zaman: “Ey Rəbbimiz! Bizi zalımlarla bir etmə!” - deyərlər. Əraf əhli üzlərindən tanıdıqları adamlara müraciət edib: “Sizə nə yiğdığınız mal-dövlət, nə də təkəbbürünüz fayda verdi”, - deyəcək. (Və fağır, yoxsul möminləri kafirlərin böyüklərinə göstərərək:) “Allah onları Öz mərhəmətinə nail etməyəcək - deyə and içdiyiniz kəslər bunlarmıdır?” – söyləyəcəklər. (O anda Allah həmin möminlərə müraciətlə belə buyuracaq) “Cənnətə daxil olun. Sizin heç bir qorxunuz yoxdur və siz qəm-qüssə görməyəcəksiniz!” Cəhənnəm əhli cənnət əhlinə müraciət edib: “Üstümüzə bir az su tökün və ya Allahın sizə verdiyi ruzilərdən bizə bir qədər ehsan edin!” – deyəcək. Onlar isə: “Doğrusu, Allah bunları kafirlərə haram buyurmuşdur!” – deyə cavab verəcəklər». (əl-Əraf 44-50). «Həqiqətən günahkarlar iman gətirmiş kimsələrə (dünyada) gülürdülər. Möminlərin yanından keçərkən (onları dolamaq məqsədi ilə) bir-birinə göz-qaş edirdilər. Ailələrinin yanına qayıtdıqda isə (onları doladıqları üçün) kefləri kök qayıdardılar. Möminləri gördükdə: «Doğrusu bunlar (haqq yoldan) azanlardır!» deyərdilər. Halbuki onlar möminlərə nəzarətçi göndərilməmişdilər. Bu gün isə möminlər kafirlərə güləcəklər». (əl-Mutəffifin 29-34).


CƏNNƏTƏ KASIBLARIN DAHA TEZ DAXİL OLMALARI

Abdullah b. Amr – radıyallahu anhu – rəvayət edir ki, Rəsulullah - sallallahu aleyhi və səlləm - buyurdu: «Şübhəsiz ki, mühacirlərin fəqirləri Qiyamət günü Cənnətə varlılardan 40 il tez girəcəklər (Başqa rəvayətdə: Varlılar kasıblardan beş yüz ildən sonra Cənnətə girərlər (Yarım gün öncə (dünya günləriylə 500) il edər267 )268269. Ənəs - radıyallahu anhu – deyir ki, Peyğəmbər – sallallahu aleyhi və səlləm – belə dua etdi: “Allahım məni miskin olaraq yaşad, miskin olaraq öldür, Qiyamət günü də miskinlər zümrəsində həşr et”. Aişə: “Nə üçün (Miskin) Ya Rəsulallah!” deyə soruşdum. O: “Çünki onlar zənginlərdən 40 il öncə Cənnətə girəcəklər. Ey Aişə! Fəqirləri sev, onları (məclisinə) yaxınlaşdır ta ki, Qiyamət günü də Allah sənə yaxınlaşsın”270. Fayda: Onların öncə girmiş olmaları dərəcələrinin daha üstün olması demək deyildir. Çünki sonra girən öncə girəndən daha üstün ola bilər.


CƏHƏNNƏMDƏN CƏNNƏTƏ DAXİL OLANLAR

İmran b. Hüseyn – radıyallahu anhu – rəvayət edir ki, Rəsulullah - sallallahu aleyhi və səlləm - buyurdu: «Mənim şəfaətim ilə bir qövm Cəhənnəmdən çıxarılıb Cənnətə daxil ediləcəkdir. Onlar Cəhənnəmliklər – deyə adlandırılacaqlar»271. İbn Məsud – radıyallahu anhu – rəvayət edir ki, Rəsulullah - sallallahu aleyhi və səlləm - buyurdu: «Mən Cəhənnəm əhlinin Cəhənnəmdən son çıxacaq və Cənnət əhlinin Cənnətə son girəcək olanını bilirəm. Bu o kimsədir ki, Cəhənnəmdən sürünə-sürünə çıxar. Allah: «Get Cənnətə gir!» deyə buyurar. O, kimsə Cənnətə yaxınlaşar və ona elə gəlir ki, cənnət artıq dolmuşdur. O: «Ya Rəbb! Mən Cənnəti dolmuş gördüm!» deyər. Allah: «Get Cənnətə gir! Dünya qədər və dünyanın on misli qədər yer sənindir» deyə buyurar. Qul: «Sən, Aləmlərin Rəbbi olduğun halda mənimlə zarafat edirsən (mənə gülürsən)?» deyər. Hədisi rəvayət edən deyir ki: «Peyğəmbər - sallallahu aleyhi və səlləm – bunu deyərkən arxa dişləri görünənə qədər güldü» dedi. Cənnət əhlinin ən aşağı sakini bu kimsədir»272. Əbu Zərr – radıyallahu anhu – rəvayət edir ki, Rəsulullah - sallallahu aleyhi və səlləm - buyurdu: “Mən Cənnət əhlindən Cənnətə ən son girəcək olanı, Cəhənnəm əhlinin oradan ən son çıxacaq olanı tanıyıram. Bu o, kimsədir ki, Qiyamət günü gətirilir və ona kiçik günahları ərz edilir (göstərilir), böyük günahları isə (göstərilmir). Ona sən filan-filan günü bu əməli etdin, filan-filan günü də bu əməli etdin – deyilir. O, da bəli deyir. Böyük günahların göstərdiyi qorxu və sıxıntı onu kiçikləri belə inkar etməyə gücü çatmır. Etdiyin hər bir pisliyə qarşı sənə bir həsənə vardır. Adam: Ya Rəbbim! Mən başqa günahlarda etmişəm lakin burada onları görmürəm” deyər. Əbu Zərr: “Rəsulullah - sallallahu aleyhi və səlləm – i gördüm ki, gülür. Elə güldüki arxa dişləri göründü” dedi273. İbn Məsud – radıyallahu anhu – rəvayət edir ki, Rəsulullah - sallallahu aleyhi və səlləm - buyurdu: “Cənnətə girən son kimsə Sırat üzərində gah yürüyər, gah üzüüstə sürünər, gah da atəş üzünü yandırar. (Sıratı) keçdikdən sonra dönüb: Məni səndən qurtaran (Allah) mübarək və ucadır. Allah mənə elə bir şey ehsan etmişdir ki, nə öncəkilərdən, nə də sonrakılardan heç kimə ehsan etməmişdir. Ona bir ağac göstərilir: Ey Rəbbim! Məni bu ağaca yaxınlaşdır, kölgəsində kölgələnim, suyundan içim” deyər. Allah: “Ey Adəm oğlu! Mən sənə istədiyini versəm məndən başqa şey istəməzsən”. Adam: “Xeyr, Ya Rəbbim! (Allaha and olsun ki, istəmərəm)” deyəcək və bundan başqa bir şey istəməyəcəyinə dair Allaha söz verir. Allah onu məzur görür. Çünki o, kimsə səbr edə bilməyəcəyi bir şeyi görmüşdür. Onu ağaca yaxınlaşdırır. O, da ağacın kölgəsində kölgələnir və suyundan içir. Sonra ona birincidən daha gözəl bir ağac göstərilir və bu kimsə: “Ya Rəbbim! Məni bu ağaca yaxınlaşdır. Kölgəsində kölgələnim və suyundan içim. Bundan başqa səndən bir şey istəməyəcəyəm” deyər. Allah: “Ey Adəm oğlu! Məndən başqa bir şey istəməyəcəyinə söz vermədinmi? Səni bu ağaca yaxınlaşdırsam başqa şey də istəyəcəksən Məndən” deyər. Adam başqa bir istəməyəcəyinə dair Allaha söz verir. Allah onu məzur görür. Çünki o, kimsə səbr edə bilməyəcəyi bir şeyi görmüşdür. Onu ağaca yaxınlaşdırır. O, da ağacın kölgəsində kölgələnir və suyundan içir. Sonra Cənnət qapısının yanında ona əvvəlkindən daha gözəl bir ağac göstərilir o: “Ya Rəbbim! Məni bu ağaca yaxınlaşdır. Kölgəsində kölgələnim və suyundan içim. (Əmin olun) Bundan başqa Səndən bir şey istəməyəcəyəm” deyər. Allah: “Ey Adəm oğlu! Məndən başqa bir şey istəməyəcəyinə söz vermədinmi?”. Adam: “Bəli, Ya Rəbbim! Lakin bu ən axırıncı istək olsun. Səndən başqasını istəmərəm” deyəcək. Allah onu yenə də məzur görür. Çünki o, kimsə səbr edə bilməyəcəyi bir şeyi görmüşdür. Buna görə də Allah onu ağaca yaxınlaşdırır. (Bu dəfə) Cənnətliklərin səsini eşidir: “Ya Rəbbim! Məni ora sal” deyər. Allah: “Ey Adəm oğlu! Məndən nə istəyirsən? Sənə bir dünya və onun mislini versəm razı olarsanmı?” deyə buyurar. Adam: “Ya Rəbbim! Sən aləmlərin Rəbbi olduğun halda mənimlə zarafatmı edirsın?” deyər. Bu vaxt İbn Məsud – radıyallahu anhu – gülməyə başladı. Orada olanlar səbəbini soruşduqda o: “Rəsulullah - sallallahu aleyhi və səlləm – belə gülmüşdü və səhabələr: “Nə üçün gülürsən Ya Rəsulullah!” dedikdə o: “Bu adam: Ya Rəbbim! Sən aləmlərin Rəbbi olduğun halda mənimlə zarafatmı edirsın?” dediyi zaman Rəbbul Aləmin güldüyü üçün gülürəm” deyə buyurdu. Allah: “Mən səninlə zarafat etmirəm, lakin mən dilədiyimi etməyə qadirəm” deyə buyurdu274. Əbu Səid əl-Xudri - radıyallahu anhu – rəvayət edir ki, Peyğəmbər – sallallahu aleyhi və səlləm – buyurdu: «…Allah öz qulları üzərində haqq-hesabı çəkib bitirdikdən sonra Cənnət ilə Cəhənnəm arasında bir nəfər qalır. Bu kimsə Cənnətə girən ən son Cəhənnəmlik olacaqdır. (Başqa rəvayətdə: «Bu kimsə Cənnət əhlinin Cənnətə ən son girəni olacaqdır»). Onun üzü Cəhənnəmə tərəf yönəlmiş olacaqdır. O, kimsə: «Ya Rəbbim! Üzümü Cəhənnəmdən çevir onun isti küləyi (qoxusu) məni zəhərləyib öldürür, atəşi isə məni yandırır». Allah: «Əgər sənin istədiyin yerinə yetsə bundan sonra məndən başqa bir şey istəyəcəksənmi?» deyə buyurur. O, kimsə: «İzzətinə and olsun ki, xeyr!» deyərək Allaha (bu işdə) and və söz verir. Allah onun üzünü Cəhənnəm atəşindən çevirir. O, kimsə üzünü Cənnətə tərəf çevirdikdə oranın gözəlliyini görüb Allahın dilədiyi müddət qədər susduqdan sonra: «Ey Rəbbim! Məni Cənnətin qapısına yaxınlaşdır» deyir. Allah: «Məgər sən and içməmişdin ki, Məndən bu istədiyindən başqa bir şey istəməyəcəksən?». O, kimsə: «Ey Rəbbim! Yaratdıqlarının ən bədbəxti olmamaqdan ötrü!» deyir. Allah: «Əgər sənin bu istədiyin də yerinə yetsə bundan sonra məndən başqa bir şey istəyəcəksənmi?» deyə buyurur. O, kimsə: «İzzətinə and olsun ki, xeyr!» deyərək Allaha (bu işdə) and və söz verir. Allah onu Cənnətin qapısına yaxınlaşdırır. O, kimsə Cənnətin qapısına yaxınlaşdıqda orada olan gözəlliyi, içindəki sevinci və rəngarəngliyi gördükdə Allahın dilədiyi müddət qədər susduqdan sonra: «Ey Rəbbim! Məni Cənnətə sal!» deyir. Allah: «Vay sənə ey Adəm oğlu! Nə qədər sən öz sözündən dönürsən! Məgər sən and içməmişdin ki, Məndən bu istədiyindən başqa bir şey istəməyəcəksən?». O, kimsə: «Ey Rəbbim! Məni yaratdıqlarının ən bədbəxti etmə!» deyəcəkdir. Allah gülər və ona Cənnətə girməyə izn verər və ona: «Dilədiyini istə!» buyurar. O, da arzuladığı şeyləri tükənənə qədər istəyəcəkdir. Arzuladığı şeylər tükəndikdən sonra Allah: «Bunu da, bunu da (əlavə et) buyuraraq ona istədiklərini xatırladacaqdır. Sonda bütün istədikləri bitdikdən sonra Allah: «Bunların hamısı və bir o, qədər də sənindir!» deyə buyurur275.
CƏNNƏTLİKLƏR YATMAZLAR

«Orada bizə nə bir yorğunluq, nə də bir məşəqqət, əziyyət toxunacaqdır». (Fatir 35). Cabir – radıyallahu anhu – rəvayət edir ki, Rəsulullah - sallallahu aleyhi və səlləm - buyurdu: «Yuxu ölümün qardaşıdır və Cənnətliklər yatmazlar»276.
CƏNNƏTİN VƏSFİ

Ənəs – radıyallahu anhu – rəvayət edir ki, Rəsulullah - sallallahu aleyhi və səlləm - buyurdu: «Nəfsim əlində olana and olsun ki, əgər siz mən görənləri görsəydiniz az gülər çox ağlayardınız». Səhabələr: «Ya Rəsulullah! Sən nə gördün?» deyə soruşdular. Peyğəmbər: «Mən Cənnət və Cəhənnəmi gördüm» deyə buyurdu277. Peyğəmbər – sallallahu aleyhi və səlləm – dən: “Ey Allahın Rəsulu! Kim Cənnətə girər?” deyə soruşdular, o da bu cavabı vermişdir: “Peyğəmbər Cənnətlikdir, Şəhid Cənnətlikdir, Uşaq (ikən) ölən Cənnətlikdir, diri-diri basdırılan uşaq Cənnətlikdir”278. Əbu Hureyrə - radıyallahu anhu – rəvayət edir ki, Rəsulullah – sallallahu aleyhi və səlləm – buyurdu: «Cənnət əhlinin bədəni tüksüz, üzü saqqalsız, gözləri sürməli, gəncliklıəri getməz, libasları köhnəlməz”279. Əbu Hureyrə - radıyallahu anhu – rəvayət edir ki, Rəsulullah – sallallahu aleyhi və səlləm – buyurdu: «Səxavət sahibi Allaha yaxındır, insanlara yaxındır, Cənnətə yaxındır, Cəhənnəmdən uzaqdır. Simic isə Allahdan uzaqdır, insanlardan uzaqdır, Cənnətdən uzaqdır, Cəhənnəmə yaxındır. Cahil səxavət sahibini Allah simic ibadət düşkünündən daha çox sevər”280. Peyğəmbər – sallallahu aleyhi və səlləm – buyurdu: “Cənnəti bütün gücünüzlə istəyin. Bütün gücünüzlə də Cəhənnəmdən qaçın. Çünki Cənnəti istəyən yatmaz. Cəhənnəmdən qaçan yatmaz. Axirət bü gün nəfsə ağır olan şeylərlə bəzədilmişdir. Dünya ləzzət və şəhvətlərlə doludur. Nə badə bunlar sizi axirətdən yayındırsın”281. Əbu Səid əl-Xudri – radıyallahu anhu – rəvayət edir ki, Rəsulullah - sallallahu aleyhi və səlləm - buyurdu: «Üç övladı ölən hər bir qadının bu övladları onu Cəhənnəmdən qoruyan bir pərdə olacaqdır». Qadınlardan biri: «İki övladı ölsə necə?» deyə soruşdu. Peyğəmbər: «Bəli, iki övladı ölsə də!» deyə buyurdu282. Abdullah b. Amr – radıyallahu anhu – rəvayət edir ki, Rəsulullah - sallallahu aleyhi və səlləm - buyurdu: «Bir kimsə atasından başqa bir adamın oğlu olduğunu iddia edərsə Cənnətin iyini belə hiss etməz. O, Cənnət ki, iyi qırx (yetmiş) illik məsafədən hiss edilir»283. Əbu Hureyrə – radıyallahu anhu – rəvayət edir ki, Rəsulullah - sallallahu aleyhi və səlləm - buyurdu: «İnsanı ən çox Cəhənnəmə salan cinsi orqanı və dilidir, ən çox da Cənnətə salan Allaha təqva və gözəl əxlaqdır»284. Cabir - radıyallahu anhu – rəvayət edir ki, Yəhudilərdən bir dəstə, səhabələrdən Rəsulullah – sallallahu aleyhi və səlləm – in Cəhənnəmin gözətçilərinin sayını bilirmi? deyə soruşdular. Səhabələr: “Bilmirik, özündən soruşaq” dedilər. Onlardan biri: “Ey Muhəmməd! Bu gün səhabələrinə qələbə çaldıq!” dedilər. Peyğəmbər: “Nə ilə qələbə çaldınız” deyə buyurdu. Onlar: “Peyğəmbəriniz Cəhənnəm gözətçilərinin sayını bilirmi?” deyə soruşduq. Peyğəmbər: “Onlar nə dedilər?” deyə buyurdu. Yəhudilər: “Bilmirik, özündən soruşaq” dedilər. Peyğəmbər: “Bir qövmə bilmədiyi bir şey soruşulduqda, onlar da bilmirik, Peyğəmbərdən soruşaq – dedikləri zaman bu onlara qələbə çalmaq deməkdirmi?”. Yəhudilər: “Ey Əbul Qasim! Cəhənnəmin gözətçiləri nə qədərdir?” dedilər. Peyğəmbər: “Peyğəmbər barmaqlarıyla on, bir doqquz göstərərək “19” dedi. Onlar: “Bəli” dedilər. Peyğəmbər: “Bəs Cənnətin torpağı necədir?” deyə buyurdu. Onlar bir az sükut etdikdən sonra: “Ey Əbul Qasım! Sən bizə de!” dedilər. Peyğəmbər: “Ağ undan (yoğrulmuş) çörəkdir” deyə buyurdu285. İbn Abbas – radıyallahu anhu – rəvayət edir ki, Peyğəmbər - sallallahu aleyhi və səlləm - buyurdu: «Həcərul Əsvəd qara daş Cənnətdən idi. Endiyi vaxt süddən ağ idi. Onu insanların günahları qaraltdı»286. Əbu Umamə – radıyallahu anhu – rəvayət edir ki, Peyğəmbər - sallallahu aleyhi və səlləm - buyurdu: «Kim haqsız olduğu halda münaqişəni tərk edərsə ona Cənnətin kənarında bir ev qurular, kim də haqlı olduğu halda münaqişəni tərk edərsə ona Cənnətin ortasında bir ev qurular, kim də əxlaqını gözəl edərsə ona Cənnətin ən uca yerində bir ev qurular»287. Hərisə b. Vəhb əl-Xuzai – radıyallahu anhu – rəvayət edir ki, Rəsulullah - sallallahu aleyhi və səlləm - buyurdu: «Sizə Cənnət əhlindən xəbər verimmi?”. Səhabə: “Bəli” dedilər. Peyğəmbər: “Zəif olan və xalq tərəfindən zəif görülən hər mömin (Cənnətlikdir). Allaha and içsə, Allah onun andını doğru çıxarır”. Sonra: “Sizə Cəhənnəm əhlindən xəbər verimmi”. Səhabə: “Bəli” dedi. Peyğəmbər: “Hər daş qəlbli, (zülmkar, hiyləgar, xeyirə mane olan), düşmən və təkəbbürlü kimsələrdir”288. «Və həm də itaət etmə (yalan yerə) hər and içənə, alçağa, qeybət edənə, söz gəzdirənə, xeyirə mane olana, həddi aşana, günaha batana, daş ürəkliyə, anlamaza və eyni zamanda əsli-nəsəbi bilinməyən haramzadaya. O, mal-dövlət, oğul-uşaq sahibi olsa belə, ayələrimiz ona oxunduğu zaman o: «(Bunlar) qədimlərin uydurduğu əfsanədir!» dedi. Biz onun burnuna damğa basacağıq». (Nun 10-16). Sad b. Əbu Vaqqas – radıyallahu anhu – rəvayət edir ki, Peyğəmbər - sallallahu aleyhi və səlləm - buyurdu: «Sizə ancaq zəiflərin duası sayəsində yardım edilir və ruziləndirilirsiniz»289. Əbu Hureyrə – radıyallahu anhu – rəvayət edir ki, Peyğəmbər - sallallahu aleyhi və səlləm - buyurdu: «Qapılardan qovulan saçı dağınıq bəzi kimsələr vardır ki, Allaha and içsələr heç şübhəsiz ki, Allah onların andını doğru çıxarar»290. İbn Məsud – radıyallahu anhu – rəvayət edir ki, Peyğəmbər - sallallahu aleyhi və səlləm - buyurdu: «Cənnət sizin hər birinizə onun ayaqqabılarının bağından da (kəmərindən də) ona yaxındır. Həmçinin Cəhənnəmdə»291.
BİTİRDİM MİLADİ: 4 NOYABR 2009-CU İL

HİCRİ: 16 ZUL QADƏ 1430-Cİ İL

HƏMD OLSUN ALƏMLƏRİN RƏBBİ OLAN ALLAHA! (YUNUS 10)
1   2   3   4   5   6   7   8   9


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2016
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə