ƏHLİ SÜNNƏ VƏl cəmaat səLƏFİ saliHİN ƏQİDƏSİ



Yüklə 0.78 Mb.
səhifə2/9
tarix25.04.2017
ölçüsü0.78 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9

DÜNYA ATƏŞİ CƏHƏNNƏM ATƏŞİNDƏN QORXUR

Aməş, Mucahid rahmətullahi aleyhi - dən rəvayət edir ki: “Bu (dünya) atəşiniz Cəhənnəm atəşindən Allaha sığınır”. Başqa rəvayətdə: “Nəfsim əlində olan Allaha and olsun ki, o belə (dünya atəşi) Cəhənnəm atəşinə dönməmək və qurtulmaq üçün Allaha dua edir” dedi.


CƏHƏNNƏMİN BÖYÜKLÜYÜ

İbn Məsud – radıyallahu anhu – rəvayət edir ki, Peyğəmbər – sallallahu aleyhi və səlləm – buyurdu: «O, gün Cəhənnəm gətrilir. Cəhənnəmin yetmiş min yuları olacaqdır və hər bir yularından yetmiş min mələk tutacaqdır. Mələklər (bu yulardan) tutub Cəhənnəmi çəkib gətirəcəklər»37. Əbu Hureyrə – radıyallahu anhu – rəvayət edir ki, Rəsulullah - sallallahu aleyhi və səlləm - buyurdu: «Qiyamət günü Günəş və Ay bir-birinin içinə salınıb Cəhənnəmə atılacaqlar»38.


CƏHƏNNƏMİN DƏRİNLİYİ

Əbu Hureyrə – radıyallahu anhu – rəvayət edir ki, Rəsulullah - sallallahu aleyhi və səlləm – in yanında oturmuşduq. Bir gurultu səsi eşitdik. Rəsulullah: «Bilirsinizmi bu nə idi?». Biz: «Allah və Rəsulu daha gözəl bilir» dedik. Peyğəmbər: «Bu Cəhənnəmə yetmiş il bundan əvvəl atılmış daşdır ki, indi onun dibinə çatıb (Başqa rəvayətdə: Cəhənnəmin kənarından aşağıya doğru yuvarlanan bir daş 70 il sonra Cəhənnəmin dibinə çatmaz3940. Rəsulullah - sallallahu aleyhi və səlləm - buyurdu: «Həqiqətən insan fərqinə varmadan elə bir kəlimə işlədər ki, bununla 70 il Cəhənnəmə düşər (yuvarlanar)»41.


CƏHƏNNƏMİN VADİLƏRİ

Onlardan sonra namazı tərk edib şəhvətə uyan bir nəsil gəldi. Onlar (Cəhənnəmdəki) Fəyy dərəsinə düşəcəklər. (Yaxud, onlar da öz əməllərinin cəzasını alacaqlar)”. (Məryəm 59). Əbu Umamə – radıyallahu anhu – deyir ki: “ĞəyyAsam Cəhənnəmin ən alt qatında iki çaydır. Oradan Cəhənnəm əhlinin irini axar”. İbn Abbas – radıyallahu anhu – deyir ki: “Ğəyy - Cəhənnəmdə bir vadidir”. Ğəyy – Cəhənnəmdə bir vadi olub dadı pis və dibi dərindir”42. Ğəyy – Cəhənnəmdə isti sudan bir çaydır. Şəhvətlərinə tabe olanların atılacağı yerdir”. Qatadə – radıyallahu anhu – deyir ki: “Asam – Cəhənnəmdə bir vadidir”. Şəfi b. Matia deyir ki: “Cəhənnəmdə bir qəsr vardır. Ona Həviyə - deyilir. Kafir ona atılır dibinə çatmadan 40 il keçir”. “...Qəzəbimə düçar olan isə mütləq uçuruma düşüb bədbəxt (Cəhənnəmlik) olar”. (Ta ha 81). “...Biz onların arasında (hamısının birlikdə məhv olacağı) bir cəhənnəm dərəsi bərqərar edərik!”. (əl-Kəhf 52). Abdullah b. Amr – radıyallahu anhu – deyir ki: “Cəhənnəmdə dərin bir vadidir”. Amr b. Əbəsə – radıyallahu anhu – deyir ki: “Falk – Cəhənnəmdə bir quyudur. İnsan oğlu Cəhənnəmdən əzab gördüyü kimi, Cəhənnəm də ondan əziyyət görür”43. Zeyd b. Əli – radıyallahu anhu – deyir ki: “Falk – Cəhənnəmdə üstü örtük olan dərin bir quyudur. Üstü açıldığı zaman Cəhənnəm oradan çıxan istilikdən fəryad edər”44. Əbu Hureyrə – radıyallahu anhu – deyir ki: “Cəhənnəmdə üstü örtülmüş bir quyudur”. İbn Abbas – radıyallahu anhu – deyir ki: “Cəhənnəmdə bir həpsxanadır”. «O, günü yalanlamış olanlara Veyl vardır». (əl-Mursəlat 15). Əbu Səid əl-Xudri – radıyallahu anhu – rəvayət edir ki, Peyğəmbər - sallallahu aleyhi və səlləm – buyurdu: «Veyl - Cəhənnəmdə bir vadidir (Başqa rəvayətdə: İki dağ arasında bir vadidir). Kafir orada 40 il batar. Lakin dibinə çatmaz»45. Osman – radıyallahu anhu – rəvayət edir ki, Peyğəmbər - sallallahu aleyhi və səlləm – buyurdu: “Veyl – Cəhənnəmdə atəşdən bir dağdır”46. Əbu İyad – rahmətullahi aleyhi - deyir ki: “Veyl – Cəhənnəmdə irindən bir vadidir”. Ata b. Yəsar – rahmətullahi aleyhi - deyir ki: “Veyl – Cəhənnəmdə elə bir vadidir ki, dağlar içinə atılsa istiliyindən əriyərlər”. “Mən onu sərt bir yoxuşa sürükləyəcəyəm”. (əl-Muddəssir 17). Səud – atəşdən bir dağın adıdır. Kafir 70 il ona çıxar, çıxdıqdan sonra təkrar 70 il də Cəhənnəmə geri enər. Beləcə Cəhənnəmdə əbədiyyən əzab çəkər”. Əbu Hureyrə – radıyallahu anhu – rəvayət edir ki, Peyğəmbər - sallallahu aleyhi və səlləm - buyurdu: «Hüzun - quyusundan Allaha sığının». Səhabələr: «Ey Allahın Rəsulu! Hüzun - quyusu nədir?» deyə soruşdular. Peyğəmbər: «Cəhənnəmdə bir vadidir. Cəhənnəm o, vadidən hər gün 100 dəfə Allaha sığınır» deyə buyurdu. Səhabələr: «Ey Allahın Rəsulu! Ora kimlər girəcəkdir?» deyə soruşdular. Peyğəmbər: «Əməllərində riya edən kimsələr (Başqa rəvayətdə: Riyakar Hafizlər üçün)» deyə buyurdu47. Bəkr b. Huneys – rahmətullahi aleyhi - deyir ki: “Cəhənnəmdə bir vadi vardır. Cəhənnəm o, vadidən hər gün 7 dəfə Allaha sığınır. O, vadidə bir quyu vardır. Vadi və Cəhənnəm ondan gündə 7 dəfə Allaha sığınır. O, quyuda elə bir ilan vardır ki, Vadi, Quyu və Cəhənnəm ondan gündə 7 dəfə Allaha sığınırlar. Hafizlərin fasiq olanları ora düşər. Onlar: “Rəbbimiz bütə ibadət edənlərdən öncə bizdən başladı”. Onlara: “Bilənlər bilməyənlər kimi deyildir” deyilər. Amr b. Şuey atasından, o da babasından rəvayət edir ki, Rəsulullah – sallallahu aleyhi və səlləm – buyurdu: «Təkəbbürlülər (zalımlar) Qiyamət günü adam şəkilində kiçik qarışqalar boyda məşhərə toplanacaqlar. Onları hər tərəfdən zillət bürüyəcəkdir. Onlar Cəhənnəmdəki Buləs - adlı zindana aparılacaqlar. Onları alovların atəşi bürüyəcək və onlara Cəhənnəm əhlinin bədənindən axan irindən içirdiləcəkdir»48. Ata b. Yəsar – rahmətullahi aleyhi - deyir ki: “Cəhənnəmdə 70 min vadi vardır. Hər vadidə 70 min bölüm vardır. Hər bir bölümdə 70 min hücrə vardır. Hər hücrədə Cəhənnəm əhlinin üzünü yeyən bir ilan (Başqa rəvayətdə: Dəvə boynu kimi qalın ilanlar və Həbəşistan qatırı kimi əqrəblər) vardır (Başqa rəvayətdə: Kafir və Münafiqlər bunların hamısına girmədən işləri bitməz)”49. Həsən b. Yəhyə əl-Huşani – rahmətullahi aleyhi - deyir ki: “Cəhənnəmdə hər evin, hər mağaranın, hər halqanın, hər ipin, hər zəncirin üzərində sahibinin ismi vardır”. Əhməd – rahmətullahi aleyhi - deyir ki: “Bu rəvayəti Süleymana danışdıqda ağladı və: “Vay olsun sənə! Bunların hamısı bir insana aid olsa necə olur?” dedi. Halqa boynuna, iplər ayağına, zəncirlər boynuna taxılsa sonra atəşə, sonra da mağaraya atılar...”. Bunlardan Allaha Sığınırıq!
CƏHƏNNƏM HARADADIR

Rəsulullah - sallallahu aleyhi və səlləm - buyurdu: «Dəniz Cəhənnəmin özüdür»50. Abdullah b. Amr – radıyallahu anhu – rəvayət edir ki, Rəsulullah - sallallahu aleyhi və səlləm - buyurdu: «…Doğrusu dənizin altında atəş, atəşin altında da dəniz vardır»51. İbn Abbas, Abdullah b. Səlam, Qatadə – radıyallahu anhum – deyirlər ki: “Cənnət - yeddi qat göydədir, Cəhənnəm isə - yeddi qat dənizin altında (Başqa rəvayətdə: Yerin yeddinci qatında)”52. Abdullah b. Amr – radıyallahu anhu – deyir ki: “Kafirlərin ruhları yerin dibində yedinci təbəqədədirlər”. İmam Əhməd, Yala b. Umeyyə – radıyallahu anhu – rəvayət edir ki, Rəsulullah - sallallahu aleyhi və səlləm - buyurdu: “Dəniz Cəhənnəmdir”. Yala bu mövzu haqqında soruşulanda: ...Biz zalımlar üçün elə bir atəş hazırlamışıq ki, onun pərdələri (dumanları) onları bürüyəcəkdir...”. (əl-Kəhf 29). İbn Abbas – radıyallahu anhu – rəvayət edir ki: “Dənizlər od tutub yanacağı (və ya dolub daşacağı) zaman”. (ət-Təkvir 6) ayəsi barədə: Günəş, Ay və Ulduzlar dənizə salınar. Sonra bir külək əsər, onları alov olana qədər üflər”53. İbn Cərir, Səid b. Museyyibdən, o da Əli – radıyallahu anhu – dan rəvayət edir ki: Yəhudilərdən bir nəfərdən: “Cəhənnəm haradadır” deyə soruşuldu. O: “Dənizdir (Başqa rəvayətdə: Dənizin altında)” deyə cavab verdi. Əli: “O, doğru dedi” sonra: “Dənizlər od tutub yanacağı (və ya dolub daşacağı) zaman”. (ət-Təkvir 6). “Və dolub daşan (alovlanan) dənizə ki”. (ət-Tur 6) ayəsini oxudu. Səid b. Əbi əl-Həsən əl-Basri – rahmətullahi aleyhi - nin qardaşı deyir ki: “Dəniz Cəhənnəmin təbəqələrindən bir təbəqədir”.

Bəzi alimlər Cəhənnəmin də göydə olduğunu qeyd edirlər: Mucahid: “Göydə də ruzinin (yağış, qar) və vəd olunduğunuz şey (mükafat, cəza) vardır! (Sizə vəd olunan mükafat, yaxud cəza Allah dərgahındakı lövhi-məhfuzda yazılmışdır)”. (əz-Zariyyat 22) ayəsinin təfsirində: “Burada qəsd edilən Cənnət və Cəhənnəmdir” dedi. İmam Əhməd, Peyğəmbər - sallallahu aleyhi və səlləm - buyurdu: “İsra gecəsi Cənnət və Cəhənnəmi səmada gördüm bu ayəni oxudu: “Göydə də ruzinin (yağış, qar) və vəd olunduğunuz şey (mükafat, cəza) vardır! (Sizə vəd olunan mükafat, yaxud cəza Allah dərgahındakı lövhi-məhfuzda yazılmışdır)”. (əz-Zariyyat 22)54. Doğrusunu Allah Bilir!
CƏHƏNNƏM ALOVU

Biz kafirlər üçün zəncirlər, qandallar və alovlu bir atəş azırlamışıq” (İnsan 4). “Onlar üçün Cəhənnəmdən (Cəhənnəm odundan) döşək və üstlərinə örtmək üçün (atəşdən) yorğan vardır. Biz zalımları belə cəzalandırırıq!”. (əl-Əraf 41).(O gün) bir çox üzlər zəlil görkəm alacaq; (Onlar Cəhənnəmin pillələrinə çıxıb-düşməklə boş yerə) zəhmət çəkib yorulacaq; Yanar oda girəcəkdir; Və onlara qaynar bulaqdan (su) içirdiləcəkdir" (Ğaşiyə 2-5). Əbu Hureyrə – radıyallahu anhu – rəvayət edir ki, Rəsulullah - sallallahu aleyhi və səlləm - buyurdu: “Cəhənnəmin qaynar içəcəyi insanların başlarına tökülsə oradan girər, qarınlarına çatar və bağırsaqlarını parça-parça edər. Axırda bu qaynar su arxa dəlikdən çıxar. Bu əridicidir. Sonra vəziyyət yenə də eyni ilə təkrarlanar”55. “Onlar onunla (Cəhənnəm odu ilə) qaynar su arasında dolanıb duracaqlar”. (ər-Rəhman 44). “Şübhəsiz ki, günahkarlar (dünyada) haqq yoldan azmışlar və (axirətdə də) Cəhənnəm odu içərisində olacaqlar. O gün onlar üzüstə Cəhənnəmə sürüklənəcək (və onlara): “Duyun Cəhənnəmin (ələmini) təmasını!" (deyiləcəkdir)”. (əl-Qəmər 47-48). “Xeyr (bu mümkün deyildir). Həqiqətən, o (Cəhənnəm) alovlu atəşdir. (Elə bir atəş ki) başın dərisini sıyırıb çıxardır (dərini sümükdən ayırır). Çağırır (o Cəhənnəm itaətdən) çıxanı, (imandan) üz döndərəni Və (mal-dövlət) yığıb saxlayanı!”. (əl-Məaric 15-18). “O, Allahın yanar odudur. Elə bir od ki, ürəkləri yandırıb-yaxar. O, belələrinin (qeybətçilərin və tə’nə vuranların) üzünə qapanıb kilidlənəcəkdir”. (Huməzə 6-8).


CƏHƏNNƏMİN HƏRARƏTİ VƏ ZÜLMƏTİ

Əbu Hureyrə – radıyallahu anhu – rəvayət edir ki, Rəsulullah - sallallahu aleyhi və səlləm - buyurdu: «Adəm övladlarının yandırdığı od Cəhənnəm odunun yetmiş də bir hissəsidir (Başqa rəvayətdə: 69 dəfə şiddətlidir5657. Rəsulullah - sallallahu aleyhi və səlləm - buyurdu: «Cəhənnəm odunu ağ olana kimi min il qalayıblar, sonra yenə də min il qırmızı olana qədər qalayıblar, sonra yenə də qap-qara olana kimi min il də qalayıblar. O, zülmət gecə qaranlığı olana kimi min il də yandı»58. Ubey b. Kəb – radıyallahu anhu – deyir ki: “Yaxud onların əməlləri əngin dənizdəki qaranlığa bənzəyir”. (ən-Nur 40). O, beş növ qaranlıqdır. Kəlamı qaranlıqdır, əməli qaranlıqdır, girişi qaranlıqdır, çıxışı qaranlıqdır, düşəcəkləri yer də atəşin qaranlığıdır”. Dəhhaq rahmətullahi aleyhi - deyir ki: “Cəhənnəm qaradır, suyu qaradır, ağacları və əhli də qaradır. “O gün neçə-neçə üzlər ağaracaq, neçə-neçə üzlər də qaralacaqdır”. (Ali İmran 106). “Pis işlər görənlərə isə pisliyin cəzası onun misli qədər verilər. Onları zillət bürüyər. Onları Allahdan qoruya bilən bir kimsə də yoxdur. Onların üzləri sanki zülmət gecənin parçalarına bürünmüşdür. Onlar Od sakinləridir və orada əbədi qalacaqlar”. (Yunus 27).


CƏHƏNNƏMİN SOYUQLUĞU VƏ HƏRARƏTİ

Peyğəmbər – sallallahu aleyhi və səlləm – buyurdu: «Cəhənnəm Uca Allaha şikayət edərək dedi: «Rəbbim mənim bir hissəm digər hissəmi yeyir». Buna görə də ona iki dəfə nəfəs almaq üçün izn verildi. Biri qış mövsümündə, biri də yaz mövsümündə. Hiss etdiyiniz ən soyuq hava və ən isti hava buna görədir»59. Ömər – radıyallahu anhu – deyir ki: “Əgər Cəhənnəmdən dananın burun dəliyi qədər dəlik açılsaydı şərqdə olan bir kimsəylə qərbdə olan bir kimsənin beyni istidən qaynayardı”. İbn Abbas – radıyallahu anhu – deyir ki: “Cəhənnəm əhli istidən ötrü Rəblərindən yardım istəyirlər. Köməklərinə soyuqdan sümükləri qıran elə bir külək gəlir ki, onlar bu dəfə isti üçün yardım istəyirlər”. AbdulMəlik b. Umeyr – rahmətullahi aleyhi - deyir ki: “Cəhənnəmliklər Cəhənnəm gözətçilərinə onları Cəhənnəmin kənarına çıxarmalarını istərlər. Gözətçidə onları çıxarır. Lakin onları soyuq və şaxta öldürür. Onlar təkrar geri dönərlər”. İbn Məsud – radıyallahu anhu – deyir ki: “Şaxta - əzabdır”. İkrimə – radıyallahu anhu – deyir ki: “O, şiddətli soyuqdur”. Kəb – radıyallahu anhu – deyir ki: “Cəhənnəmdə bir soyuq vardır. İnsan ətini bədənindən soyar ta ki, Cəhənnəmliklər Cəhənnəmi köməyə çağırırlar”. Peyğəmbər – sallallahu aleyhi və səlləm – buyurdu: «İsti vaxtı namazı sərin vaxta qədər buraxın. Çünki havanın bərk isti olması Cəhənnəmin nəfəs almasından ötrüdür»60. Peyğəmbər – sallallahu aleyhi və səlləm – buyurdu: «Qızdırma Cəhənnəmin genişlənməsindəndir. Onu su ilə sərinləşdirin»61. Amr b. Abəsə əs-Suləmi – radıyallahu anhu – rəvayət edir ki, Rəsulullah - sallallahu aleyhi və səlləm - buyurdu: “...Günəş təpə nöqtəsinə (Zenitdə) gəldiyi vaxt namaz qılma. Çünki Cəhənnəm qapılarının açıldığı və Cəhənnəmin hərarətinin ən şiddətli olduğu bir saatdır...”62.



CƏHƏNNƏMİN DİVARLARI

De: "Haqq Rəbbiniz tərəfindəndir. Kim istəyir inansın, kim də istəyir inanmasın". Biz zalımlar üçün elə bir od hazırlamışıq ki, onun divarları onları əhatə edəcəkdir. Onlar kömək dilədikdə əridilmiş metal kimi üzlərini qovuran bir su ilə kömək ediləcəkdir. Nə pis içkidir! Nə pis məskəndir!”. (əl-Kəhf 29). İbn Abbas – radıyallahu anhu – deyir ki: “Atəşdən divar mənasındadır”. Əbu Səid əl-Xudri – radıyallahu anhu – rəvayət edir ki, Rəsulullah - sallallahu aleyhi və səlləm - buyurdu: «Atəşdən dörd divardır. Hər divarın qalınlığı 40 illik məsafəir”63.


CƏHƏNNƏMİN UĞULTUSU VƏ QƏZƏBİ

(Yaxşı əməllərin mükafatı olaraq) öncədən özlərinə ən gözəl nemət (Cənnət, əbədi səadət) yazılmış kəslər – məhz onlar ondan (Cəhənnəmdən) uzaqlaşdırılmış olacaqlar. Onlar (Cəhənnəmin) uğultusunu eşitməyəcəklər. Onlar (Cənnətdə) ürəklərinin istədiyi (nemətlər) içində əbədi qalacaqlar”. (əl-Ənbiya 101-102). “O (atəş) onları uzaqdan görüncə (kafirlər) onun qəzəblə qaynamasını və uğultusunu eşidərlər”. (Furqan 12). “Rəbbini inkar edənləri cəhənnəm əzabı gözləyir. Ora necə də pis məskəndir! Onlar (özləri kimi kafirlərlə) qaynayan Cəhənnəmə atıldıqları zaman onun dəhşətli uğultusunu eşidəcəklər! O, (kafirlərə olan) qeyzindən az qala parça-parça olsun. Hər hansı bir tayfa ora (Cəhənnəmə) atıldıqca onun gözətçiləri onlardan (məzəmmətlə): “Məgər sizə (Allahın əzabı ilə) qorxudan bir peyğəmbər gəlməmişdimi?” – deyə soruşacaqlar”. (əl-Mulk 6-8). Şəhiq – Cəhənnəmdən çıxan səs, eşşək səsi kimi. Şəhiq – sinədən gələn səs. Rəsulullah - sallallahu aleyhi və səlləm - buyurdu: «Kim mənim söyləmədiyim bir şeyi mənə isnad edərsə özünə Cəhənnəmin iki gözü arasında bir yer hazırlasın”. Səhabələr: “Ya Rəsulullah! Cəhənnəmin iki gözümü var?”. O: “Bəli” dedi və bu ayəni oxudu: “O (atəş) onları uzaqdan görüncə (kafirlər) onun qəzəblə qaynamasını və uğultusunu eşidərlər”. (Furqan 12). Uzaqdan – kəliməsini 100 il məsafəsində olduğunu söyləmişlər. Muğis b. Səmi – rahmətullahi aleyhi - deyir ki: “Cəhənnəm hər gün iki dəfə uzun uzadı nəfəs alıb verir. Bunu da imtahana məruz qalan insan və cinlərdən başqa hər bir şey eşidir (Başqa rəvayətdə: Qiyamət günü bunu eşidən Mələklər və Peyğəmbərlər qorxudan səcdəyə qapanırlar və: Ya Rəbbim! Nəfsim, nəfsim. Bu gün nəfsimdən başqa heş kimsəyə zamin deyiləm” deyərlər)”. “O gün (Qiyamət günü) hər kəs öz canının hayında olar, hər kəsə əməlinin əvəzi (cəzası) verilər və onlara heç bir haqsızlıq edilməz!”. (ən-Nəhl 111).


CƏHƏNNƏMİN DƏRƏCƏLƏRİ VƏ ÇÜXURLARI

(Ya Rəsulum!) Əlbəttə, münafiqlərin yeri Cəhənnəmin ən aşağı təbəqəsindədir. Sən heç vaxt onlara yardım edən tapmazsan!”. (ən-Nisa 145). “Hər kəs üçün etdiyi əməllərə görə dərəcələr (müxtəlif mükafatlar və cəzalar) vardır. Rəbbin onların nə etdiklərindən qafil deyildir!”. (əl-Ənam 132). “Allahın rizasını qazanmaq ardınca gedən şəxs, Allahın qəzəbinə düçar olmuş şəxs kimi ola bilərmi? Onun (qəzəbə düçar olanın) yeri Cəhənnəmdir. O yer necə də pisdir! Onların Allah yanında (bir-birindən fərqli) dərəcələri vardır. Allah onların etdiyi işləri görəndir”. (Ali İmran 162-163). AbdurRahman b. Zeyd b. Əsləm – rahmətullahi aleyhi - deyir ki: “Cənnətin dərəcələri yuxarıya doğru çıxar, Cəhənnəmin dərəcələri isə aşağıya doğru enər”. İbn Əbi Dunyə, İkrimə – radıyallahu anhu – dan rəvayət edir ki: (Cəhənnəmin) yeddi qapısı (təbəqəsi) var. Hər qapıdan müəyyən bir dəstə girər”. (əl-Hicr 44) ayəsində: “Cəhənnəmin yeddi təbəqəsi vardır” deyər. Əbu Hureyrə: (Ya Rəsulum!) Əlbəttə, münafiqlərin yeri Cəhənnəmin ən aşağı təbəqəsindədir. Sən heç vaxt onlara yardım edən tapmazsan!”. (ən-Nisa 145) aysinin təfsirində deyir ki: “Dərkul Əsfəl” üzəri qapılarla bağlı olub üstən və altdan atəş yağan yerdir. Ayədə olduğu kimi: “Onların üstlərində və altlarında oddan sipər (kölgəlik) vardır. Allah Öz bəndələrini bununla (bu əzabla) qorxudur. Ey bəndələrim! Məndən qorxun!”. (əz-Zumər 16). İbni Mubarək, Yəhyə b. Əyyubdan, o da Ubeydullah b. Zuhridən, o da Əbu Yəsar – rahmətullahi aleyhi – dən rəvayət edir ki: “Cəhənnəmin hər qatında yetmiş yer vardır. Hər bir yerdə fərqli bir əzab vardır ki, o əzabı digər yerdə görə bilməzsən”. İbn Ömər – radıyallahu anhu – rəvayət edir ki, Rəsulullah - sallallahu aleyhi və səlləm - buyurdu: «Cəhənnəmin yeddi qapısı vardır (Başqa rəvayətdə: Süvari iki qapı arasını 70 ilə qət edər). Onlardan biri mənim ümmətimə qılınc qaldıranlar üçündür»64. İbn Cureyc “(Cəhənnəmin) yeddi qapısı var” ayəsinin təfsirində deyir: 1. Cəhənnəm. 2. Laza (od). 3. Hutəmə (odlanmış), 4. Səhr (Cəhənnəm), 5. Səqər (alov). 6. Cahim. 7. Həviyə (uçurum) Əbu Cəhl bu qatdadır”65. Ubey b. Kəbb – radıyallahu anhu – deyir ki: «Cəhənnəmin yeddi qapısı vardır. Bunlardan biri Hərurilər üçündür»66. İbn Ömər – radıyallahu anhu – deyir ki: “Cəhənnəmin yeddi qapısından hər biri bir pis əməl üçün varsa, Cənnətin səkkiz qapısının hər biri bir saleh əməl üçün vardır”.
CƏHƏNNƏMİN SUYU

«Cəhənnəm odu onların üzlərini yandırar. Onlar orada dişləri ağarmış vəziyyətdə durarlar». (əl-Muminun 104). «Onların dəriləri yanıb bişdikcə əzabı (həmişə) dadsınlar deyə o, dəriləri başqası ilə əvəz edəcəyik». (ən-Nisa 56). «Onlar orada nə bir sərinlik, nə də içməyə bir şey tapacaqlar. Qaynar sudan və irindən başqa». (ən-Nəbə 24-25). «Hələ qarşıda Cəhənnəm vardır. İrinli-qanlı sudan içirdiləcəkdir. O, irinli-qanlı suyu qurtum-qurtum içər, onu zorla udar. Ona hər tərəfdən ölüm gələr lakin ölməz». (İbrahim 16-17). «Onlar imdad istədikdə onlara qətran (yaxud yaradan axan irin qan) kimi üzlərini büryan edən bir su ilə kömək ediləcəkdir. O, nə pis içki, o (Cəhənnəm) necə də pis məskəndir!». (əl-Kəhf 29). “O (atəş) onları uzaqdan görüncə (kafirlər) onun qəzəblə qaynamasını və uğultusunu eşidərlər”. (əl-Furqan 12). “Onlar (özləri kimi kafirlərlə) qaynayan Cəhənnəmə atıldıqları zaman onun dəhşətli uğultusunu eşidəcəklər! O, (kafirlərə olan) qeyzindən az qala parça-parça olsun”. (Mulk 7-8). “Rəbbi barəsində mübahisə aparan bu iki zümrə (möminlər və kafirlər bir-birinə) düşməndir. Onu inkar edənlər üçün atəşdən paltar biçilmişdır; başlarına da qaynar su töküləcəkdir. O su ilə qarınlarında olanlar (bağırsaqları, ciyərləri) və dəriləri əridiləcəkdir. Hələ onlar üçün (başlarına vurulacaq) dəmir toppuzlar da vardır”. (əl-Həcc 19-21). Rəsulullah - sallallahu aleyhi və səlləm – Sədid - suyu haqqında buyurdu: «O, ağıza yaxınlaşdırılacaq və onu (Cəhənnəmdə əzab çəkən) heyvanın su içdiyi kimi içər. Su onun sifətinə yaxınlaşanda onu yandıracaq və içənin başının dərisi qopacaq. O, suyu içəndə isə onun bağırsaqları parça-parça olub arxa dəlikdən çıxacaqdır»67. Əbu Hureyrə - radıyallahu anhu – rəvayət edir ki, Rəsulullah – sallallahu aleyhi və səlləm – buyurdu: «Cəhənəmliklərin başlarına qaynar su tökülür. Bu su vücudlarına nüfuz edəcəkdir. Belə ki, qarınlarına qədər çatır, içlərində nə var, nə yox hamısını atar (çölə) və ayaqlarını deşib keçər. “O su ilə qarınlarında olanlar (bağırsaqları, ciyərləri) və dəriləri əridiləcəkdir”. (əl-Həcc 20). sonra əriyən bədənləri əvvəlki halını alar”68. İbn Məsud – radıyallahu anhu – deyir ki, kim Sədidi görmək istəyirsə buna baxsın – deyərək insanları məscidə yönəldir. Əbu Səid əl-Xudri – radıyallahu anhu – deyir ki, bu su yağın çöküntüsünə oxşayır və onu üzə yaxınlaşdırdıqda başın dərisi onun üstünə düşər». (Allah əzab mələklərinə buyurar:) “Onu tutub Cəhənnəmin tən ortasına sürüyün! Sonra başına əzab olaraq qaynar su tökün! (Və ona belə deyin:)(Bu əzabı) bir dad görək! Sən ki (öz aləmində) çox qüvvətli, möhtərəm bir şəxs idin!”. (əd-Duhan 47-50). Sələf alimləri bu ayənin Əbu Cəhl haqqında nazil olduğunu söyləyirlər. Əvzai – rahmətullahi aleyhi - deyir ki: “Əbu Cəhl Qiyamət günü gətirilir və başının ortasından bir yarığ açılır. Sonra bir qab su gətirilir və bu yarığa tökülür və ona: “Dad, sən özünü çox şərəfli və böyük görürdün”. Həmim – İbn Abbas – radıyallahu anhu – deyir ki: “Yandırıb yaxan sudur”. Dahhaq – rahmətullahi aleyhi - deyir ki: “Həmim – Allah yer və göyləri yaratdığı gündən bəri, Cəhənnəm əhli o sudan içənə qədər qaynayar və bu su onların başlarına tökülər”. İbni Zeyd – rahmətullahi aleyhi - deyir ki: “Həmim – Cəhənnəm əhlinin atəş hovuzlarında toplanan göz yaşlarıdır və bu su onlara içirdilir”. Ğasaq – İbn Abbas – radıyallahu anhu – deyir ki: “Kafirin dərisi ilə əti arasından axan şeydir”. Atiyyə – rahmətullahi aleyhi - deyir ki: “Cəhənnəm əhlinin dərisindən axan su”. Əbu Səid – radıyallahu anhu – rəvayət edir ki, Rəsulullah - sallallahu aleyhi və səlləm - buyurdu: «Əgər Ğasaqdan bir qab bu dünyaya tökülsəydi onun pis qoxusunu dünya əhli hiss edərdi”69. Mucahid – rahmətullahi aleyhi - deyir ki: “Ğasaq – həddən çox soyuq olduğu üçün dadına baxılmayan sudur”. Cabir - radıyallahu anhu rəvayət edir ki, Peyğəmbər sallallahu aleyhi və səlləm buyurdu: «Uca və Böyük olan Allah içki içən şəxsə Tinətul Xabəldən içirəcəyinə söz vermişdir». Səhabələr: «Ey Allahın Rəsulu! Tinətul Xabəl nədir?» deyə soruşdular. Peyğəmbər: «Cəhənnəm sakinlərinin təri və ya (yanmaları nəticəsində) bədənlərindən axan sudur»70. Muhl – Əli, İbn Abbas - radıyallahu anhum deyirlər ki: “Muhl – Yağın çöküntüsü kimi qaradır”.
1   2   3   4   5   6   7   8   9


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2016
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə