Haqqinda üst-pssqv hesabati



Yüklə 281.07 Kb.
PDF просмотр
səhifə3/4
tarix07.12.2016
ölçüsü281.07 Kb.
1   2   3   4
0%

1%

0%

5%

10%

15%

20%

OUTPATIENT FAC.

DAY TREATMENT FAC.

INPATIENT UNITS

MENTAL HOSPITALS

 

 



Ayrı-ayrı müəssisələrdə pasiyentlər arasında uşaq və/ və ya yeniyetmələrin faizlə 

nisbəti xeyli dərəcədə  fərqlənir. Gündüz stasionarları  və ambulator psixiatriya 

müəssisələrində pasiyentlər arasında uşaqların payı daha yüksək, psixiatriya 

xəstəxanalarında isə daha azdır. Ümumi təyinatlı  xəstəxanaların psixiatriya 

şöbələrində uşaqları müalicə etmirlər. 

 

 

 



PSİXİATRİYA 

XƏSTƏXANALARI 

STASİONAR 

ŞÖBƏLƏRİ 

GÜNDÜZ  

STASİONARLARI

 

AMBULATOR 



MÜƏSSİSƏLƏRİ

 

DİAQRAM 2.3. PSİXİATRİYA MÜƏSSİSƏLƏRİNDƏ MÜALİCƏ 



OLUNAN BÜTÜN PASİYENTLƏR ARASINDA UŞAQ VƏ 

YENİYETMƏLƏRİN FAİZLƏ NİSBƏTİ

 


 

 

20



DİAQRAM 2.4. PSİXİATRİYA MÜƏSSİSƏLƏRİNDƏ MÜALİCƏ 

OLUNAN PASİYENTLƏRİN DİAQNOZA GÖRƏ BÖLGÜSÜ

0%

20%

40%

60%

80%

100%

EMOSİONAL POZĞ. 

1%

7%

2%

DİGƏRLƏRİ

31%

45%

48%

ŞƏXSİYYƏT POZĞ. 

4%

4%

8%

NEVROTİK POZĞ. 

25%

5%

0%

ŞİZOFRENİYA

19%

38%

36%

NARKOTİKLƏRDƏN SUİ-

İSTİFADƏ

19%

0%

5%

AMBULATOR 

MÜƏSSİSƏLƏR

STASİONAR 

ŞÖBƏLƏRİ

PSİXİATRİYA 

XƏSTƏXANALARI

 

 

Pasiyentlərin diaqnozlar üzrə bölgüsü müəssisələrə görə  dəyişir: ambulator müəssisələrdə 



nevrotik pozğunluqlar və  şizofreniya üstünlük təşkil edir; stasionar şöbələrdə  şizofreniya və 

affektiv pozğunluq diaqnozları daha çox yayılmışdır; psixiatriya xəstəxanalarında isə      

şizofreniya və “digər” diaqnozlara daha tez-tez rast gəlinir. “Digər”  diaqnozlar            

kateqoriyasında üzvi mənşəli psixi pozğunluqlar və epilepsiya diaqnozları əsas yer tutur. 



 

 

 

 

21



DİAQRAM 2.5. STASİONAR MÜƏSSİSƏLƏRİNDƏ 

SAXLANMA MÜDDƏTİ (il ərzində günlərlə)

31

65

0

10

20

30

40

50

60

70

STASİONAR ŞÖBƏLƏRİ

PSİXİATRİYA

XƏSTƏXANALARI

 

 

Pasiyentlər ən uzun müddət psixiatriya xəstəxanalarında saxlanırlar, onun ardınca isə ümumi 

təyinatlı xəstəxanaların psixiatriya şöbələri gəlir. 

 

DİAQRAM 2.6. PSİXİATRİYA MÜƏSSİSƏLƏRİNDƏ 



PSİXOTROP DƏRMANLARIN MÖVCUDLUĞU

0%

20%

40%

60%

80%

100%

120%

Ambulator

müəssisələr

Stasionar şöbələri

Psixiatriya

xəstəxanalarI

Dərmanların

mövcudluğu

 

 

Qeyd: diaqramdakı  məlumatlar faizlə verilmişdir; zəhmət olmasa, rəqəmlərdən sonra % 

işarəsini göstərməyi unutmayın.  

 


 

 

22



DİAQRAM 2.7. STASİONAR MÜALİCƏSİ İLƏ 

AMBULATOR MÜALİCƏSİNİN MÜQAYİSƏSİ 

370277

592135

0

100000

200000

300000

400000

500000

600000

700000

AMBULATOR MÜALİCƏSİ  STASİONAR MÜALİCƏSİ

 

Ambulator qəbul üzrə pasiyent/günlər və bütün stasionar müəssisələrində (psixiatriya 

xəstəxanaları  və ümumi xəstəxanalardakı  şöbələr) keçirilmiş günlər arasında olan 

nisbət ictimai qayğının nə  dərəcədə olmasının göstəricisidir: ölkədə bu nisbət 1:1,6 

kimidir. 

 

 

İLKİN

 

SƏHİYYƏ

 

SİSTEMİNDƏ

 

 

PSİXİ

 

SAĞLAMLIQ

 

XİDMƏTLƏRİ 

 

İlkin səhiyyə işçilərinə psixiatriyanın tədrisi 

 

Həkimlərin tibbi təhsilinin 1% hissəsi psixiatriyanın tədrisinə həsr olunur. Müqayisə 

üçün qeyd etmək lazımdır ki, tibb bacılarında bu göstərici 5%-ə bərabərdir. Təhsilin 

ikinci ilində  həkimlərə Tibbi psixologiya (psixi sağlamlıq üzrə  təlimlərin 16%-i), 

dördüncü və beşinci illərində isə Psixiatriya (psixi sağlamlıq üzrə  təlimlərin 84%-i) 

tədris olunur.    Tibb bacıları üçün psixiatriyanın tədrisi də iki bölmədən ibarətdir: 1) 

Psixonevroloji pozğunluqlar (psixi sağlamlıq üzrə  təlimlərin 82%-i) – bu  bölmə 

əsasən psixiatrik pozğunluqlardan daha çox nevroloji pozğunluqların öyrənilməsinə 

həsr olunmuşdur;  2) Tibbi psixologiya (psixi sağlamlıq üzrə  təlimlərin 16%-i). 

Həkim və tibb bacılarından başqa digər ilkin səhiyyə  işçilərinə psixi sağlamlıq 

mövzularında təlimlər keçilmir. Nə ilkin səhiyyə həkimləri, nə də tibb bacıları üçün 

psixi sağlamlıq sahəsində biliklərin təzələnməsi məqsədilə heç olmasa iki günlük 

məşğələlər aparılmır. Psixiatriya sahəsində ixtisaslaşmaq istəyən həkimlər bir illik 

internatura keçirlər, bu isə lazımi dərəcədə təlim üçün kifayət deyil. 

 

İlkin səhiyyə sistemində psixiatriya 

 

Ölkədə  həm həkimlərin çalışdığı, həm də yalnız orta tibb işçilərinin çalışdığı ilkin 

səhiyyə xidməti (İSX) klinikaları mövcuddur. Bu klinikaların heç birində  əsas psixi 

vəziyyətlər üçün qiymətləndirmə  və müalicə protokolları yoxdur. Psixiatriya üzrə 

mütəxəssisin qəbuluna hər ay orta hesabla heç olmasa bir pasiyent göndərən ilkin 


 

 

23



səhiyyə həkimləri haqqında informasiyanı hesablamaq mümkün olmamışdır, çünki bu 

cür informasiya qeydiyyata alınmamışdır. 

 

Eyni zamanda, orta tibb işçilərinin çalışdığı ilkin səhiyyə xidməti klinikalarının 



təxminən 21-50%-i daha yüksək səviyyəli tibb müəssisələrinə göndərişlər edir. Son 

bir il ərzində mütəxəssis-psixiatrla heç olmasa bir dəfə  əlaqə yaratmış ilkin səhiyyə 

həkimləri haqqında informasiyanı  əldə etmək mümkün olmamışdır, çünki belə 

informasiya da qeydiyyata alınmamışdır. Həkimlərin və yaxud yalnız orta tibb 

işçilərinin çalışdığı  İSX klinikalarının və psixiatriya müəssisələrinin işçiləri qida 

əlavələri (bioloji aktiv əlavələr) təyin edən, alternativ və ya ənənəvi praktikalarla 

məşğul olan şəxslərlə qeyri-rəsmi əlaqələr yaradırlar, lakin bu cür informasiya qeydə 

alınmadığı üçün əldə edilməsi mümkün olmamışdır. 

 

Psixi sağlamlıq sahəsində göstərilən xidmətlərin böyük əksəriyyəti ixtisaslaşmışdır və 



təşkilatlar tərəfindən təmin edilir. Pasiyentlər birbaşa psixiatriya müəssisələrinə 

müraciət etməli olurlar, çünki İSX səviyyəsində psixi sağlamlıq xidmətləri zəif inkişaf 

etmişdir. 

 

İlkin səhiyyədə dərmanların təyini 



 

Bütün ixtisaslardan olan həkimlərin, o cümlədən İSX həkimlərinin istənilən şəraitdə, 

məhdudiyyət qoyulmadan reseptlə psixotrop dərmanlar təyin etməyə ixtiyarı vardır. 

Tibb bacılarının və digər  İSX işçilərinin belə bir hüququ yoxdur. Psixotrop 

dərmanların  əldə edilməsi imkanına gəldikdə, həkimlərin və yaxud yalnız orta tibb 

işçilərinin çalışdığı bütün (100%) İSX klinikaları  hər müalicə kateqoriyası üzrə    

(neyroleptik, antidepressant, əhval-ruhiyyəni tənzimləyən, trankvilizator və             

antiepileptik dərmanlar) heç olmasa bir psixotrop preparatla təmin edilmişdir.  İSX 

müəssisələrində psixotrop dərmanların rasional istifadəsi üzrə hər hansı  rəhbərlik və 

ya protokol yoxdur. Digər tərəfdən, burada psixotrop preparatların aqressiv reklamını 

həyata keçirən farmasevtik şirkətlər vardır və bu şirkətlər, öz istehsalları olan 

psixotrop preparatların təyin edilməsi üçün həkimləri maddi cəhətdən 

şirnikləndirməyə çalışırlar. 

 

 



KADR

 

RESURSLARI

 

 

 

Psixi sağlamlıq xidmətlərində mövcud kadr resurslarının sayı  

 

Dövlət psixiatriya müəssisələrində çalışan və özəl praktika ilə məşğul olan bütün kadr 

resurslarının ümumi sayı  hər 100 000 nəfər  əhali üçün 22,2-yə  bərabərdir. Onların 

peşəyə uyğun bölgüsü aşağıdakı kimidir: 5,2 psixiatr, 0,8 digər ixtisaslardan olan 

həkimlər (psixiatriya üzrə ixtisaslaşmamış), 8,4 tibb bacısı, 0,2 psixoloq, 0,3 sosial 

işçi, 7,4 digər səhiyyə  və ya psixi sağlamlıq sistemi işçiləri, o cümlədən yardımçı 

personal və tibbi köməkçilər. Peşə  həkimləri, həkim və ya tibb bacısı olmayan İSX 

işçiləri, səhiyyə köməkçiləri, peşəkar və ya yarımpeşəkar psixososial məsləhətçilər 

kimi psixi sağlamlıqla əlaqəli digər ixtisasların sahibləri ölkədə mövcud deyildir. 

 

Psixiatrların 92%-i yalnız dövlət psixiatriya müəssisələrində  işləyir, yalnız QHT-



lərdə, özəl psixiatriya müəssisələrində çalışan və ya xüsusi praktika ilə  məşğul olan 

 

 

24



psixiatrlar yoxdur, lakin onların 8%-i eyni zamanda hər iki sektorda çalışır.  Tibb     

bacılarının 99%-i yalnız dövlət psixiatriya müəssisələrində  işləyir, 1%-i isə yalnız 

QHT-lərdə, özəl psixiatriya müəssisələrində  və ya xüsusi praktika ilə  məşğul olan 

psixiatrların yanında çalışır. Psixoloqlar və sosial işçilər (Sİ) səhiyyə  sistemi       

strukturunda işləmirlər. Sİ-lər (50%) Əmək və  Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi 

sistemində çalışırlar, klinik psixoloqların böyük əksəriyyəti isə (94%) QHT-lərdə   

çalışır. 

 

İş yerinə görə, psixiatrların 158-i ambulator psixiatriya müəssisələrində, 11-i ümumi 



təyinatlı xəstəxanaların psixiatriya şöbələrində, 133-ü isə psixiatriya xəstəxanalarında 

çalışır. Psixiatriya üzrə ixtisaslaşmamış, digər sahələrin həkimlərindən 18-i ambulator 

müəssisələrdə, 47-i isə psixiatriya xəstəxanalarında çalışır. Tibb bacılarına gəldikdə 

isə, onların 313-ü ambulator psixiatriya müəssisələrində, 17-i ümumi təyinatlı 

xəstəxanaların psixiatriya şöbələrində, 393-ü isə psixiatriya xəstəxanalarında çalışır. 

Ambulator psixiatriya müəssisələrində, yaxud ümumi təyinatlı  xəstəxanaların 

psixiatriya şöbələrində çalışan heç bir psixososial işçi (klinik psixoloq, sosial işçi və 

peşə  həkimləri) yoxdur, yalnız Respublika Psixiatriya Xəstəxanasında bir psixoloq 

çalışır. Digər səhiyyə  və ya psixi sağlamlıq sistemi işçilərindən 273-ü ambulator 

psixiatriya müəssisələrində, 16-ı ümumi təyinatlı  xəstəxanaların psixiatriya 

şöbələrində, 334-ü isə psixiatriya xəstəxanalarında çalışır. 

 

Psixiatriya müəssisələrinin kadrlarla təminatı baxımından, ümumi təyinatlı 



xəstəxanaların psixiatriya şöbələrində  hər çarpayıya 0,18 psixiatr, müqayisə üçün 

psixiatriya xəstəxanalarında isə  hər çarpayıya 0,03 psixiatr düşür. Tibb bacılarına 

gəldikdə isə, ümumi təyinatlı xəstəxanaların psixiatriya şöbələrində hər çarpayıya 0,3 

tibb bacısı, müqayisə üçün psixiatriya xəstəxanalarında isə  hər çarpayıya  0,1  tibb    

bacısı düşür. 

 

Kadr resurslarının  şəhər və  kənd bölgələri arasında paylanması qeyri-mütənasibdir. 



Ən böyük şəhər və ya onun ətrafında psixiatrların sıxlığı, bütün ölkə üzrə olduğundan 

1,6 dəfə artıqdır. Tibb bacılarının sıxlığı isə,  ən böyük şəhərdə bütün ölkə üzrə 

olduğundan 2 dəfə çoxdur. Ölkədə klinik psixoloqların və klinik sosial işçilərin sayı 

məhduddur və onlar kənd əhalisinə xidmət göstərmirlər. 

 

  


 

 

25



DİAQRAM 4.1. PSİXİ SAĞLAMLIQ SİSTEMİNDƏ 

KADR RESURSLARI 

(hər 100 000 nəfər əhaliyə görə)

5,2

0,8

8,4

0,2

0,3

0

7,4

0

1

2

3

4

5

6

7

8

9

 

 



 

DİAQRAM 4.2. PSİXİATRİYA MÜƏSSİSƏLƏRİNDƏ ÇALIŞAN İŞÇİLƏR 

(diaqramda faizi, cədvəldə isə sayı verilmişdir)

0%

20%

40%

60%

80%

100%

PSİXİATRİYA XƏST.

133

47

393

1

334

STASİONAR ŞÖB.

11

0

17

0

16

AMBULATOR MÜƏS.

158

18

313

0

273

PSİXİATRLAR

DİGƏR 

HƏKİMLƏR

TİBB BACILARI

PSİXOSOSİAL 

İŞÇİLƏR

DİGƏR P.S. 

İŞÇİLƏRİ

Qeyd: 4.2 saylı diaqramda göstərilən psixiatrların sayı rayon poliklinikalarında və digər 

nazirliklərdə (Müdafiə Nazirliyi, Ədliyyə Nazirliyi və s.) çalışan psixiatrları nəzərdə tutmur.  

  


 

 

26



DİAQRAM 4.3. HƏR ÇARPAYIYA DÜŞƏN İŞÇİLƏRİN ORTA SAYI

      

0,18

0,03

0,28

0,1

0

0

0

0,05

0,1

0,15

0,2

0,25

0,3

ÜMUMİ TƏYİNATLI XƏSTƏXANALARIN

PSİXİATRİYA ŞÖBƏLƏRİ

PSİXİATRİYA XƏSTƏXANALARI

PSİXİATRLAR

TİBB BACILARI

PSİXOSOSİAL

İŞÇİLƏR

  

 



Psixi sağlamlıq sahəsində mütəxəssislərin hazırlanması 

 

2006-cı ildə akademik və  təhsil müəssisələrini bitirmiş mütəxəssislərin sayı  hər 100 



000 nəfər  əhaliyə görə  aşağıdakı kimi olub: həkimlər (psixiatriya sahəsində 

ixtisaslaşmamış) - 7,5, tibb bacıları (psixiatriya sahəsində ixtisaslaşmamış) - 19, 

psixiatrlar - 0,1. Heç bir psixoloq, tibb bacısı, sosial işçi və ya peşə  həkimi psixi 

sağlamlıq sahəsində heç olmasa 1 illik təlim keçməmişdir. Təhsillərini tamamladıqdan 

sonrakı beş il ərzində psixiatrların 20%-ə qədəri digər ölkələrə mühacirət edirlər. 

 

Psixi sağlamlıq xidməti işçilərindən hər hansı birinə, dərmanlardan rasional istifadə və 



uşaq/yeniyetmələrdə psixi sağlamlıq məsələləri mövzusunda biliklərin təzələnməsi 

məqsədilə heç olmasa iki günlük təlim keçilməmişdir. Həkimlərin bazis təhsillərində 

psixi sağlamlığa aid tədris saatları  məhduddur (20 saat tibbi psixologiya, 130 saat 

psixiatriya). Həkim-psixiatrlar ilkin ixtisaslaşmanı 1 illik internaturanı 

tamamlayandan sonra alırlar.  İnternatura tədrisi sistemsiz keçirilir, subixtisaslaşma 

üçün (uşaq psixiatriyası, narkologiya və s.) proqramlar yoxdur, müddət baxımından 

kifayət deyil. Qanunvericiliyə  əsasən psixiatrlar beş ildən gec olmayaraq 

ixtisasartırma kursu keçməlidir. Dövlət tərəfindən təmin edilən ixtisasartırma kursları 

aparan Dövlət Həkimləri Təkmilləşdirmə İnstitutu ildə 5 müxtəlif mövzuda (şəxsiyyət 

və davranış pozğunluqlarının diaqnostikası  və müalicəsi; psixoterapiya və tibbi 

psixologiyanın müasir məsələləri və s.) tematik kurslar keçirir. Tematik kursların 

çeşidi ildən ilə tədricən təzələnir (ildə 20%). Kursların müddəti 1,5-2 aydır. Kursların 

müdavimləri həkim-psixiatrlarla yanaşı digər ixtisaslı  həkimlər olur. Ümumiyyətlə

səhiyyə sistemində diplomdansonrakı tədris qısamüddətli kurslar (davamlı tibbi təhsil 

kursları) və akkreditasiyanı nəzərdə tutmur. Onu da qeyd etmək lazımdır ki, nə bazis 

və ilkin ixtisaslaşma tədrisini təmin edən Dövlət Tibb Universiteti, nə  də 

diplomdansonrakı ixtisasartırma kursları keçirən Dövlət Həkimləri Təkmilləşdirmə 

İnstitutunun tədrisi həyata keçirmək üçün universitet klinikası yoxdur. Tədris 



 

 

27



prosesini təşkil etmək üçün onlar Bakı şəhərinin tibb müəssisələrini (1 və 2 saylı şəhər 

psixiatriya xəstəxanaları) klinik baza kimi istifadə edir.   

 

Son illər  ərzində  bəzi QHT-lər ölkədə psixososial müdaxilələr üzrə  qısamüddətli 



təlimlər təşkil etmişdir, ancaq bu təlimlər diplomdansonrakı/davamlı  rəsmi təhsil    

sistemi tərəfindən tanınmamışdır.

 

 

 



DİAQRAM 4.4. PSİXİ SAĞLAMLIQ SAHƏSİNDƏ 

ÇALIŞAN MÜTƏXƏSSİSLƏR 

(hər 100 000 nəfər əhali üçün)

0,12

7,5

18,8

0

0

0

0

0

2

4

6

8

10

12

14

16

18

20

 

 

 

İstehlakçı və ailə assosiasiyaları  

 

İstehlakçı assosiasiyalarının üzvü olan hər hansı psixiatrik pasiyent, həmçinin ailə        

assosiasiyalarına daxil olmuş ailə üzvü yoxdur. İstehlakçı, ailə  və ya peşə            

assosiasiyalarına dövlət tərəfindən iqtisadi dəstək verilmir.    

 

Ölkədə 14-ə qədər QHT məsləhətvermə, psixoloji maarifləndirmə və ya dəstək kimi 



fərdi yardım tədbirlərinə cəlb olunmuşdur. Azərbaycan Psixiatriya Assosiasiyası psixi 

sağlamlıq sahəsində qanunvericiliyin hazırlanması, təlimlər, kampaniyaların          

aparılması, himayə  və beynəlxalq  əməkdaşlıqla bağlı bir sıra tədbirlər həyata       

keçirmişdir. 

 

ƏHALİNİN

 

MAARİFLƏNDİRİLMƏSİ

 



 

 

DİGƏR

 

SEKTORLARLA

 

ƏLAQƏLƏR 

 

Əhalinin maarifləndirilməsi və psixi sağlamlıq sahəsində məlumatlandırma 

kampaniyaları 

 


 

 

28



PS sahəsində nəşr olunan materiallara və aparılan məlumatlandırma kampaniyalarına 

nəzarət edən heç bir əlaqələndirici qurum mövcud deyil. Son beş il ərzində QHT-lər, 

peşə assosiasiyaları  və beynəlxalq təşkilatlar  əhalinin maarifləndirilməsi və 

məlumatlandırma kampaniyaları həyata keçirmişlər. Bu tədbirlər qeyri-müntəzəm və 

kiçikmiqyaslı xarakter daşımışdır. Kampaniyaların hədəf olaraq yönəldiyi qruplar 

bunlar olmuşdur: uşaqlar, yeniyetmələr, qadınlar, travmadan sonra sağ qalanlar və 

yardıma ehtiyacı olan digər qruplar (qaçqın və  məcburi köçkünlər). Bundan başqa, 

peşə qruplarına, o cümlədən səhiyyə  işçilərinə, müəllimlərə  və  səhiyyə sektoru ilə 

əlaqəli olan digər professional qruplara yönəlmiş maarifləndirmə və məlumatlandırma 

kampaniyaları aparılmışdır. 

 

Psixi pozğunluqları olan şəxslər üçün qanunvericilik və maliyyə şərtləri 

 

İşlə  təminat haqqında və  iş yerində ayrı-seçkiliyə qarşı qanunvericilik normaları 

mövcuddur. Yaşayış yeri ilə təminat haqqında belə norma var, ancaq məcburi qaydada 

yerinə yetirilmir. 

 

Digər sektorlarla əlaqələr 

 

Qanunvericilik və maliyyə dəstəyindən başqa, PS xidmətləri üçün məsuliyyət daşıyan 



dövlət qurumları ilə  İİV/QİÇS, reproduktiv sağlamlıq, narkotik vasitələrdən sui-

istifadə məsələləri ilə məşğul olan idarə/təşkilatlar, hərbi və kriminal ədliyyə orqanları 

arasında rəsmi əlaqələr mövcuddur. 

 

Uşaq və yeniyetmələrin sağlamlığına yardım etmək üçün, bütün ibtidai və orta 



məktəblərdə (100%) ya hissəvi, ya da tam iş saatlarında çalışan psixoloqlar olmalıdır. 

Bu psixoloqlar Bakı Dövlət Universitetinin sosial psixologiya fakültəsini bitiriblər və 

klinik bilik və bacarıqlara malik deyillər. İbtidai və orta məktəblərin təxminən 20%-də 

psixi sağlamlığın təşviq edilməsi və psixi pozğunluqların qarşısının alınması ilə bağlı 

məktəb tərəfindən tədbirlər həyata keçirilir. 

 

İslahetmə  və  həbsxana müəssisələri sisteminə  gəldikdə isə, məhbuslar arasında 



psixozları olanlar 2%-dən azdır, lakin əqli inkişafdan geri qalanlar üçün uyğun faiz 

məlum deyil. Orta və  ağır dərəcədə  əqli inkişafdan geri qalmış  şəxslər cinayət 

törətdikləri halda həbs edilmirlər, çünki belə hesab edilir ki, onların hüquqi 

məsuliyyəti məhduddur və ya tamamilə yoxdur. Məhkəmə-ədliyyə sistemində psixi 

sağlamlıqla bağlı  tədbirlər haqqında olan məlumatlara görə, 80%-ə  qədər 

həbsxanalarda hər ay heç olmasa bir məhbus müalicə  məqsədilə psixiatriya üzrə 

mütəxəssisə müraciət edir. Təlimlərə gəldikdə isə, heç bir polis işçisi, hakim və vəkil 

son beş ildə psixi sağlamlıq məsələləri üzrə təlim və məşğələlərdə iştirak etməmişdir. 

Onu da qeyd etmək lazımdır ki, penitensiar sistemdə  fəaliyyət göstərən həkimlər 

Dövlət Həkimləri Təkmilləşdirmə İnstitutunda psixi sağlamlıq üzrə müxtəlif tematik 

ixtisasartırma kursları keçir.    

Pasiyentlər üçün maddi dəstəklə bağlı heç bir psixiatriya müəssisəsi həmin 

müəssisədən kənarda həyata keçirilən və ağır psixi pozğunluqları olan şəxslərin digər 

yerdə işlə təmin olunmasını təşkil edən proqramlardan istifadə imkanına malik deyil. 

Nəticədə, insanların 1%-i psixi əlilliklə əlaqədar sosial təminat və yardım alır. 

 

Digər sektorlarla əlaqələr zəif təşkil edilmişdir və əlaqələndirilməmişdir.  



 

 

 

29



 

1   2   3   4


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2016
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə