«magistratura mərkəzi»



Yüklə 415.15 Kb.
səhifə4/5
tarix27.04.2017
ölçüsü415.15 Kb.
1   2   3   4   5

Kətan parçaların bəzək əməliyyatı xüsusiyyətləri.

Dəyişəklik kətan parçaların əsas bəzək əməliyyatı onların bişirilməsindən və ağardılmasından ibarətdir. Bişirildikdə parçanın içərisində olan kənar qarışıqlar təmizlənir.

Kətan liflərində çətin təmizlənə bilən kənar qarışıqlar olduğuna görə və kətan liflərinin təbii rənginin intensiv olduğu üçün kətan parçaların təmizlənməsi və ağardılmasında pambıq parçaların ağardılmasına nisbətən böyük çətinliklər olur.

Parçaların daha yaxşı təmizlənməsi və ağardılması üçün kətan ipliyi hələ toxunmadan qabaq bişirir, yaxud qismən ağardırlar. Ağartma prosesində kətan parçalar 20-25% çəkisini və 25-30%-ə qədər də davamını itirir. Bunun səbəbi odur ki, bu prosesdə kətan parçada olan yağ-mum, pektin (təbi yapışqan) və s. maddələr çıxır və habelə bütün texniki liflər, demək olar ki, ayrı-ayrı elementar liflərə ayrılır.

Tam ağardılmayan, yəni yarımağ parçanın çəki itkisi az (6-8%) olur və davamı da nisbətən az (10-15%) zəifləşir. Ağardılmayıb təkcə yüngül bişirilmiş və turşuya salınmış parçalara xam və turşuya salınmış parça deyilir.

Bəzəmə üsulu buraxılan parçanın təyinatından asılı olur.

Quru bəzək əməliyyatı təkcə yüngül bişirmək, hamarlatmaq, hidravlik valdan keçirmək və bükməkdən ibarətdir (xam kətan parçalar, döşəklik parçalar və i.a.). Quru bəzək əməliyyatında ağartma və appret yoxdur.

Parlaq bəzək əməliyyatı (ağ kətan və yarımkətan parçalar və süfrələr) – ardıcıl surətdə aparılan qayçılamaq və ütmək, ağartmaq, yaxud turşuya salmaq, appret, hidravlik vallarla qurutmaq, enini çəkişdirmək, hamarlatmaq və yığmaqdan (hidravlik presdə basmaq) ibarətdir.

Kass (parıltısız) bəzək əməliyyatı da (parlaq bəzək əməliyyatı aparılan həmin parça qrupları üzrə) parlaq bəzəmədə aparılan əməliyyatların eynidir. Burada təkcə hamarlama yoxdur.

Xüsusi parçalar (müxtəlif təyinatlı parusinlər) suya və çürüməyə qarşı davamlı olmaq üçün xüsusi hopdurma əməliyyatından keçrilir 1, 19.



Bəzək əməliyyatı nöqsanları.

Bəzək əməliyyatı nöqsanları parçanın toxunduğu liflərin təbiətindən, bəzək əməliyyatının xarakterindən və parçanın qrupundan (əlvan saplı, saya boyanmış, lifi boyanmış, ipliyi boyanmış, melanj, basma, tiftikli, tiftiksiz və i.a.) asılı olaraq ümumi və xüsusi spesifik ola bilər. Bəzək əməliyyatı nöqsanlarına yalnız bəzək əməliyyatı nöqsanları deyil, xam parçada olub, bəzək əməliyyatı zamanı aşkara çıxan nöqsanlar da aiddir. Məsələn, toxunarkən xam parçanın içərisinə başqa qrupdan və yundan olan arğac dükcəsi qatılmış olduqda bəzək əməliyyatında parçanın ayrı-ayrı sahələrinin yatımı müxtəlif olacaq və boyandıqda başqa iplikdən olan yerlər başqa rəngə çalacaqdır. Bəzək əməliyyatının ən xarakterik nöqsanları aşağıda göstərilmişdir.

Müxtəlif rənglərə çalmaq və ya bərabər boyanmamaq – parçanın bəziy erlərində, yaxud bütün top boyunca müxtəlif rənglərə çalması. Müxtəlif rənglərə çalmaq nöqsanı boyaq məhlulunun pis hazırlanmasından, boyama aparatında parçanın bərabər sıxılmamasından, parçanın ağardılmaq üçün pis hazırlanmasından, boyama maşınında yeyici maddələrin parçaya bərabər hopdurulmamasından, arğac sapları növünün müxtəlif olmasından, karbonizasiyadan sonra və qurutmaqdan qabaq parçanın çox yatıb qalmasından və s. səbəblərdən ola bilər.

Kəm boyama, yəni parçanın dərin boyanmaması. Bu nöqsan parçanın boyaq məhlulunu canına kiyayət qədər çəkməməsindən, pambıq parçaların yaxşı bişirilməməsindən və i.a. ola bilər. Bu nöqsan ən çox qalın mahud və qumaş pambıq parçalarda olur.

Boyaq axıntısı. Bu nöqsan parça boyandıqdan sonra uzun müddət yuyulmayaraq yatıb qalmasından əmələ gəlir.

Zolaqlılıq – parça boyandıqdan sonra onun ayrı-ayrı sahələrində, yaxud bütün top boyunca uzununa və köndələninə zolaqlar olmasıdır. Zolaqlar zəif və ya kəskin görünə bilər.

Pambıq parçaların lətləşməsi (boşlaşması). Bu nöqsan ağartma rejiminin pozulmasından, parçanın düzgün turşlaşdırılmamasından və yaş parçanın uzun müddət yatıb qalmasından əmələ gələ bilər. Qara anilin boyamasında parçanın lətləşməsi liflərin sellülozunun qismən dağılmasından əmələ gəlir.

Naxışsız qalan yerlər, yəni parçada naxışların solğun boyanmış olması və ya ayrı-ayrı naxış detallarının tamamilə düşməsi – basma vallarının düz işləməməsindən, basma valında boyağın az olmasından və ya parçanın naxışlanmaq üçün pis hazırlanmasından ola bilər.

Çırtma – müxtəlif xırda boyaq ləkəsi. Bu nöqsan raklya bıçağının altına kənar şeylər (tük, qum və s.) düşüb, onu qalddırmasından əmələ gəlir, çünki raklya qalxdıqda boyaq yaxşı siyirilməyib parçanın üstündə qalır 5, 12, 20.

Rastraf – çoxrəngli naxışların ayrı-ayrı hissələrinin parçaya düzgün düşməməsi. Bu nöqsan ondan əmələ gəlir ki, basma valları düzgün qoyulmur və nəticədə naxışın detalları yerini dəyişir və naxış təhrif olunur.

Yayılma – boyaq kifayət qədər qatı olmadığına görə naxışın parçanın üstündə yayılması.

Yarılma – naxışsız yerlər, bunun səbəbi odur ki, parça basma maşınından keçərkən bəzi yerlərində qırış əmələ gəlir.

Ştrif – parçanın uzununa gedən nazik dalğalı cızıq. Bu nöqsan tiyənin diliklənmiş olmasından və ya valın səthinin korlanmasından əmələ gəlir.

Keçmələr – başqa naxışlardan düşən iz. Bunun səbəbi odur ki, naxışların boyağı kifayət qədər qurudulmayıb keçir.

Biryanlı parça – parçanın bir qırağından o biri qırağına qədər naxışların müxtəlif rəngə çalması. Bu nöqsanın səbəbi odur ki, basma valları presə kip sıxılmır, yaxud boyaq basma valının ancaq bir tərəfindən tökülür.

Şırım – parçada rəngli uzun zolaqlar. Bu nöqsan raklya bıçağının tiyəsi altında uzun müddət tiftik qalmasından irəli gəlir.

Kirs – parçanın ütülənib açılmayan, yaxud başlıca olaraq əriş boyu çətin rəf edilən qatlar. Kirs nöqsanı parçanın bəzək əməliyyatının müxtəlif mərhələlərində əmələ gələ bilər. Bunun səbəbi parçanın yüksək temperaturda və yaş halda əzilmiş olmasıdır.

Parıltı – parçada ayrı-ayrı parıldayan yerlər olması. Bu nöqsan parçanın düzgün preslənməməsi, ütülənməməsi və s. nəticəsində əmələ gələ bilər.

Parıltı müxtəlifliyi. Süni ipəkdən olan parçaların ayrı-ayrı yerləri müxtəlif parıltılı saplardan toxunmuş olduqda, parçanın eni ilə uzununun parıltısı müxtəlif olur. Sapların parıltısının müxtəlif olması onlar sarındığı, səkikdən çıxdığı və s. zaman bərabər dərəcədə dartılmaması nəticəsində olur. Bu nöqsan arğac üçün xarakterikdir və buna arğacın dartılması nöqsanı deyilir.

Yarımçıq ütmək, qarsalatmaq və qarsalanmış zolaqlar parçanın düzgün ütülənməməsindən əmələ gəlir 1, 20.

Qeyri-kafi və həddindən artıq keçələşdirmə – qeyri-kafi keçələşdirəndə parça kövşək çıxır, çəkisi az, yatımı pis olur. Həddindən artıq keçələşdiriləndə parçanın eni standartda göstərildiyindən az, çəkisi isə çox olur.

Qırıntı qalıqları – xam parça təmizlənərkən qırıntıların, düyünlərin və s. yaxşı təmizlənməməsi.

Pis qırxılmış yerlər – çox dərin və ya çox dayaz qırxılmaq nəticəsində dik yerlər və dərin yollar əmələ gəlməsi.

Əyrilik – arğac saplarının parçanın qıraqlarına nisbətən kəc istiqamətdə olması. Bunun nəticəsində parçanın naxışı, xüsusən damalı naxışlar pozulur.

Yerli basılmalar – parçanın uzununa və kəcinə duran qırışlar və bunları köndələninə basan qalın yun lifləri (gələcəkdə bundan kirs əmələ gələ bilər). Bu nöqsanın səbəbi parçanın uzun müddət qatları düzəlməmiş saxlanmasıdır. Bu nöqsan qismən tiftik qozaları ilə düzəldilir 5.
Fəsil III

3.1. Bitki əsaslı parçaların çeşid ekspertizası
Üst paltarlıq qrupu.

Üst paltarlıq parçalar sıxlığı və qalınlığı ilə fərqlənir. Aşağı və ortadan aşağı nömrəli ipliklərdən istehsal edilir. Üst paltarlıq parçalar başlıca olaraq tünd rənglərdə buraxılır və kişi, qadın, uşaq kostyumları, tolstovka, şalvar, yubka (tuman), don və yarımplato üçün işlədilir.

Üst paltarlıq parçalar saya boyanmış, xüsusi, basmaxışlı, əlvansaplı, melanj və qışlıq yarımqruplarına bölünür.

Saya boyanmış yarımqrup. Adriatin sarja toxunuşu ilə 40+28 №-li iplikdən istehsal edilir, zahiri görünüşcə kişmirə bənzəyir. Adriatinin əriş saplarının sıxlığı 307, arğac saplarının sıxlığı 269, eni 60 sm olur.

Moleskin möhkəm parça olaraq atlas toxunuşu ilə 40+34 №-li iplikdən istehsal edilir. Maleskinin üz tərəfində arğac sapları çoxluq təşkil edir. Əksərən qara boyanır. Əriş saplarının sıxlığı 293, arğac saplarının sıxlığı 424, eni 61 sm olur.

Nazik moleskin moleskindən fərqi ondan ibarətdir ki, bu daha nazik və daha sıx olur və 40+50 №-li iplikdən istehsal edilir. Əriş saplarının sıxlığı 290, arğac saplarının sıxlığı 616, eni 62 sm olur.

Roqojka donluq qrupu roqojkadanbunun fərqi ondadır ki, bu parça daha aşağı nömrəli yalınqat iplikdən (№ 16+24) istehsal edilir. Əriş saplarının sıxlığı 260+330, eni 71 s olur.

Diaqonal sarja toxunuşu ilə toxunur və üzündə aydın diaqonal zolaqlar olur. 24+20 №-li iplikdən istehsal edilir. Əriş saplarının sıxlığı 308, arğac saplarının sıxlığı 196, eni 67 sm olur.

Triko saya boyanmış parçadır. Sarja toxunuşu ilə 40/2+28 №-li eşmə iplikdən istehsal edilir. Əriş saplarının sıxlığı 334, arğac saplarının sıxlığı 213, eni 68 sm olur 7.

Reps sadə toxunuşla toxunur və üzündə əriş və arğac sapların nömrə fərqindən əmələ gələn damarlar olur. Əriş saplarının sıxlığı 352, arğac saplarının sıxlığı 135, eni 64 sm olur.

Diaqonal sarja toxunuşu ilə 40/2, 54/2 №-li eşilmiş əriş saplarından və 40/2, 54/2, 32/2 №-li arğac saplarından daha sıx istehsal edilir, saya boyanmış buraxılır.

Adriya sarja toxunuşu ilə 54+34 №-li iplikdən istehsal edilir və saya boyanmış buraxılır. Əriş saplarının sıxlığı 342, arğac saplarınınkı 449, eni 60 sm olur.

Satin-triko 40+50 №-li iplikdən istehsal edilir. Əriş saplarının sıxlığı 331, arğacınınkı 646, eni 100 sm olur. Bu parçanın arğac sapları çox sıx olur və toxunuşunun ikiüzlü olması nəticəsində üzündə nazik diaqonal zolaqlar əmələ gəlir. Satin toxunuşunda olduğuna görə astarı hamar olur. Eni 109 sm-dir.

Qabardin diaqonal toxunuşu ilə 48/2+28 №-li iplikdən istehsal edilir.

Kitel parçası 54/2+34 №-li iplikdən istehsal edilir və zahiri cəhətcə roqojkaya bənzəyir, əriş saplarının sıxlığı 339, arğacınınkı 162, eni 95,5 sm olur.

Xüsusi parçalar yarımqrupu. Bu yarımqrupa eşilməmiş aşağı və ortadan aşağı nömrəli ipliklərdən istehsal edilən parçalar daxildir. Bu yarımqrupdakı parçaların əriş saplarının sıxlığı arğac saplarının sıxlığından xeyli artıq olur. Bu parçalardan iş paltarı tikilir. Bu yarımqrupa spesdiaqonal, spestriko və poludvunitka parçaları daxildir.

Melanj əlvansaplı parçalar. Bu yarımqrupa mənsub olan parçalar melanj, yaxud müxtəlif rənglərə boyanmış ipliklərdən istehsal edilir. Zahiri cəhətcə bunlar kostyumluq yun parçalara bənzəyir. Bu parçaların çoxu sarja toxunuşu ilə eşmə ipliklərdən hazırlanır.

Kolumbiya sarja toxunuşu ilə 40+28 №-li iplikdən istehsal edilir. Bu parçanın arğacı melanj (ağ liflərlə qarışmış qara liflər) olduğu üçün rəngi tünd boz olur. Əriş və arğacının sıxlığı 276, eni 64 sm olur 3.

Kostyumluq triko sarja toxunuşu ilə toxunur. Ərişi bükdərilmiş əlvan iplikdən, arğacı isə yalınqat olur. 54/2+20 №-li iplikdən toxunaraq ərişinin sıxlığı 340, arğacının sıxlığı 224, eni 144 sm olur.

Volqa trikosu sarja toxunuşu ilə toxunur. Bu da kostyumluq trikonun toxunduğu həmin nömrəli ipliklərdən istehsal edilir, lakin ərişinin sıxlığı xeyli az, eni 144 sm olur.

Ukrayna triko-şeviotu melanj parçadır. Sarja toxunuşu ilə aşağı nömrəli, boyanmış ikirəngli bükdərilmiş ipliklərdən istehsal edilir. Bunun üzündə zəif diaqonal zolaqları vardır. Ərişinin sıxlığı 183, arğacının sıxlığı 140, eni 143 sm olur.

Əlvansaplı triko sarja toxunuşu ilə 48/2+20 №-li boyanmış iplikdən istehsal edilir, ərişinin sıxlığı 290, arğacının sıxlığı 201, eni 69 sm olur.

Şalvarlıq diaqonal quruluş cəhətcə kostyumluq trikoya çoj yaxın, lakin ondan xeylir ağırdır. Ərişi eşmə, arğacı isə nisbətən aşağı nömrədə, əriş saplarının sıxlığı 332, arğacınınkı 230, eni 46 sm olur.

Əlvansaplı kostyumluq triko sarja toxunuşu ilə 20 №-li əiş və arğacdan istehsal edilir.

Melanj kolumbiya sarja toxunuşlu ştapel liflərlə qarışıq olan 40+28 №-li ipliklərdən istehsal edilən parçadır.

Merserizə edilmiş əlvansaplı triko sarja toxunuşu ilə 40/2 №-li eşmə əriş və arğacdan istehsal edilir.

Merserizə edilmiş melanj koverkot sarja toxunuşu ilə 54/2+38 №-li iplikdən istehsal edilir.

Melanj triko-diaqonal sarja toxunuşu ilə 54/2+16 №-li iplikdən istehsal edilir, ərişinin sıxlığı 396, arğacının sıxlığı 246 sap olur.

Əlvansaplı qabardin diaqonal toxunuşu ilə müxtəlif rənglərə boyanmış 28/20+28/20 №-li iplikdən istehsal edilir.

Qış parçaları yarımqrupu. Bu yarımqrupa aid olan parçalar onunla xarakterizə olunur ki, bunların üzü qalın tiftikli olur və buna görə də bunlar istini yaxşı saxlayır. Donluq qrupu qış parçalarına nisbətən üst paltarı parçaları xeyli qalın və ağır olur. Bu parçalar sıx atlas toxunuşu ilə toxunur (hər rapportunda 8 sap olur). Belə toxunuş nəticəsində parçanın üzündə olduqca sıx tiftik əmələ gəlir 1.

Qış üst paltarı parçaları tünd rənglərdə buraxılır və başlıca olaraq qış üçün üst paltarlığına (xizək kostyumu) sərf edilir.

Pambıq mahud parça saya boyanır, sıx və alçaqdan qayçılanmış tiftiyi olur, ipliyi 40+20 nömrə, ərişinin sıxlığı 287, arğacının sıxlığı 400, eni 61 s olur.

Melanj mahud saya boyanmış mahuddan onunla fərqlənir ki, bu parça 40+20 №-li melanj iplikdən istehsal edilir. Ərişinin sıxlığı 288, arğacının sıxlığı 396, eni 61 sm olur.

Idman zamşası aşağı nömrəli iplikdən istehsal edilir, sıxlığı isə çox (ərişinin sıxlığı 226, arğacının sıxlığı 480) olur. Bunun nəticəsində idman zamşası mahuddan xeyli ağır olur. Idman zamşasının üzünün tiftiyi qısa qayçılanmış olur.



Astarlıq parçalar qrupu.

Bu qrupa astarlıq və araqatı parçalar daxildir. Bu qrupa əsas etibarilə çit və donluq parçalar qruplarında bəhs edilən parçalar daxildir, lakin astarlıq parçalar daha cod nişastalanması ilə fərqlənir. Bu parçaların çoxu başlıca olaraq xas rənglərlə boyanır.

Bu qrup parçalarından ən çox yayılanları kolenkor, qol sarjası, astarlıq sarja, bortovka və ciblik parçadır.

Kolenkor çitdən onunla fərqlənir ki, bu daha cod nişastalanır. Kolenkor saya boyanmış və ağardılmış buraxılır.

Qol sarjası sarja toxunuşu ilə 40+28 №-li iplikdən, 486-cı artikul qol sarjası isə 54+65 №-li iplikdən istehsal edilir. Bu parçalar saya boyanmış, yaxud basma zolaq naxışlı buraxılır.

Astarlıq sarja sarja toxunuşu ilə qol sarjası üçün tətbiq edilən həmin nömrəli iplikdən istehsal edilir, lakin sıxlığı artıq olur.

Bortovka 16+18 №-li iplikdən istehsal edilir və saya boyanmış və cod bəzəklə buraxılır 8.

Ciblik parça sadə toxunuşla 24+20 №-li iplikdən istehsal edilib saya boyanmış buraxılır.



Əlvansaplı parçalar qrupu.

Bu qrupa boyanmış ipliklərdən istehsal edilən parçalar daxil olur. Əlvansaplı parçalar tualdenor, patriotik və kreton parçalarından ibarətdir.

Tualdenor sadə toxunuşla 54+65 №-li iplikdən istehsal edilir. Bu parçanın ərişi xam iplikdən, arğacı isə qara iplikdən olur ki, bunun nəticəsində parça boz rəng alır.

Patriotik tualdenordan onunla fərqlənir ki, bunun ərişi bükdərilmiş, arğacı isə yalınqat olur. Əlvansaplı patriotik ən çox yayılmışdır.

Kreton bezin toxunduğu həmin nömrəli iplikdən istehsal edilir, lakin əlvan zolaqları və nisbətən seyrək olması ilə (ərişinin sıxlığı 238, arğacının sıxlığı 200) bezdən fərqlənir.

Əlvansaplı parçalar kişi üst köynəyi, iş paltarı və habelə astarlıq üçün işlədilir.

Türkmən qarusu sadə toxunuşla 40 №-li əriş və arğacdan istehsal edilir, əriş sapları sıx (401), arğac sapları isə nisbətən seyrək (236) olur.

Basmanaxışlı alaca və türkmən qarusu başlıca olaraq Orta Asiya respublikalarında milli paltar üçün işlədilir 20.



Tik qrupu.

Tik qrupu parçaları başlıca olaraq döşəküzü üçün tətbiq edilir. Bu parçaların xarakterik cəhəti basmanaxışlı, yaxud əlvansaplı zolaqları olmasıdır. Bu parçalar ortadan aşağı və aşağı nömrəli ipliklərdən istehsal edilir, eni 61-84 sm, hər bir kvadrat metrinin çəkisi 134-250 q olur.

Tik qrupu parçalarının ən çox yayılmış artikulları aşağıdakı göstərilən müxtəlif tiklərdən ibarətdir.

Döşək tikləri parusin, bez, yaxud qrinsbon üzərinə basma naxış vurulmuş parçadır. 14 və 24 №-li ərişdən və 14, 18, 20 №-li arğacdan istehsal edilir. Əlvansaplı tik daha yüksək nömrəli, yəni ərişi 40 və arğacı 38 və 44 nömrəli ipliklərdən istehsal edilir.

Əlvansaplı yastıqüzü tik 40+44 №-li iplikdən istehsal edilir.

Şərq tiki 40+34 №-li iplikdən istehsal edilir. Şərq tiki Orta Asiya respublikalarında xalat üçün işlədilir 3.



Xovlu parçalar qrupu.

Bu qrupa xovlu toxunuşla toxunmuş parçalar daxildir. Bunların üzü hamar qayçılanmış xovla örtülmüş olur. Xovun möhkəm olması üçün bu parçaların arğacı olduqca sıx toxunur və astar tərəfdən azacıq yapışqanlıdır. Bu parçaların üzündəki xovun (liflərin ucunun) istiqaməti hamar (yarımməxmər və plyuş), yaxud kərtdəş (velvet-kord, velvet-rubçik) olur.

Xovlu parçaların çeşidi çox deyildir. Bunlar yarımməxmər, plyuş, velvet-kord və velvet-rubçikdən ibarətdir.

Yarımməxmər 85/2+65 №-li iplikdən istehsal edilib saya boyanan parçadır. Eni 53 sm, ərişinin sıxlığı 320, arğacının sıxlığı 1148, xovunun qalınlı 2 mm olur.

Plyuş yüksək nömrəli iplikdən istehsal edilir, ərişinin sıxlığı 370, arğacının sıxlığı 2080, xovunun qalınlığı 1 mm-dən artıq olur.

Velvet-kord 54+24 №-li iplikdən istehsal edilib saya boyanan parçadır. Ərişinin sıxlığı 240, arğacının sıxlığı 492, eni 72 sm-dir.

Velvet-rubçik 85/2+65 №-li iplikdən istehsal edilir. Ərişinin sıxlığı 388, arğacının sıxlığı 1130, eni 50 sm olur.

Xovlu parçalar kişi kurtkaları, uşaq kostyumları, qadın donları və bəzək üçün işlədilir.



Dəsmallıq qrupu.

Dəsmallar öz təyinatına görə baş və cib dəsmalı adlanır.

Baş dəsmalları çit üçün tətbiq edilən xam mitqaldan və ya mayyadan istehsal olunur. Bunların bütün sahəsi xırda naxışlı ola bilər 5.

Baş dəsmalları saya, müxtəlif endə olan haşiyəli və müxtəlif naxışlı istehsal edilir. Baş dəsmalları 61x61, 73x73, 78x78, 92x92 və 105x105 sm ölçüdə kvadrat formalı buraxılır.

Cib dəsmalları kişi, qadın və uşaq üçün olur. Bunlar ağ madapolam, şifon, batist və habelə açıq rəngli saya boyanmış, basma naxışlı və əlvansaplı parçalardan istehsal edilir.

Cib dəsmalları haşiyəli, şəbəkəli, tikişli və i.a. buraxılır. Cib dəsmalları 30x30, 35x35, 39x39, 42x42, 44x44 və 46x46 sm ölçüdə buraxılır.



Məhrəbalar qrupu.

Bu qrupa məhrəbalıq parçalar (üz silmək və mətbəx dəsmalları hazırlamaq üçün) və hazır məhrəbalar daxildir.

Məhrəbalı parça vafli toxunuşu ilə 16 №-li əriş və arğacdan istehsal edilir, eni 43 sm olur.

Əlvansaplı tiftikli məhrəbalar 167x47 sm ölçüdə ilməli toxunuşla 40/2+28 №-li iplikdən istehsal edilir.

Tiftikli məhrəbalar ilməli toxunuşla 34/2, 54/2 №-li əriş və 34 №li arğacdan istehsal edilib, haşiyəli, ağardılmış və 144x44 sm ölçüdə buraxılır.

Jakkard toxunuşlu əlvansaplı tiftikli qətfələr jakkard toxunuşlu olub, tiftikli məhrəbalardan ölçüləri ilə fərqlənir və 197x136 sm ölçüdə buraxılır.

Göz-göz məhrəbalar ağardılmış olaraq 40+34 №-li iplikdən, 570-ci artikul 16+16 №-li və 573-cü artikul 40+14 №-li iplikdən istehsal edilir. Bunlar ya ölçülən parça kimi, yaxud ədədi buraxılır. Ədədi məhrəbalar 110x48, 165x43, 185x50 və 200x52 sm ölçüdə buraxılır.

Tiftikli çimmək məhrəbaları əlvansaplı olur və 174x84 sm ölçüdə buraxılır.

Bu göstərilən parça və məmulatlardan başqa, məhrəbalar qrupuna jakkard toxunuşlu əlvansaplı tiftikli xalatlıq parça da daxildir. Bu parça tiftikli məhrəbalar kimi istehsal edilir və bunlardan çimmək xalatı tikilir.

Məhrəbalıq parçalar yüksək hiqroskopik olmalıdır. Bu parçaların çoxu aşağı və ortadan aşağı nömrəli zəif eşilmiş ipliklərdən istehsal edilir 6.



Xam parçalar qrupu.

Bu qrupa xam parçalar, yəni mitqal, bez, sarja, poludvunitka, spesdiaqonal, ciblik parça və s. daxildir. Xam parçalar başlıca olaraq texniki məqsədlərə işlənir.



Süni ipəklə qarışıq pambıq parçalar qrupu.

Süni ipəklə qarışıq parçaların ərişi 65 və 54 №-li yalınqat, yaxud bükdərilmiş pambıq iplikdən, arğacı isə 60 və 75 №-li yalınqat süni ipəkdən, yaxud pambıq qarışıqlı bükdərilmiş saplardan hazırlanır. Bunlar sarja, jakkard və krep toxunuşu ilə istehsal edilir və saya boyanmış, ya basmanaxışlı və yaxud əlvansaplı buraxılır. Toxunuşların xarakterindən asılı olaraq bu parçaların üzündə süni ipək az-çox nəzərə çarpır.

Bu qrupdan olan parçaların ən çox yayılanları 617-ci artikul krep jakkard, 624-cü artikul əlvansaplı damalı jakkard, 627-ci artikul çesuça, 621-ci artikul əlvansaplı şotlanka, 634-cü artikul əlvansaplı zefir və 642-ci artikul əlvansaplı və boyanmış eponjdur 10.

Mebel-bəzək parçaları qrupu.

Bu qrupa mənsub olan parçalar əsas etibarilə yumşaq mebelin üzünə çəkilmək və pərdəlik üçün işlənir. Mebellik parçaların naxışları mürəkkəb olur, adətən bu naxışlar iri, basma naxışlı və ya əlvansaplı olur. Bunlar krep, yaxud jakkard toxunuşu ilə istehsal edilir.

Mebel-bəzək parçalarının keyfiyyəti bir tək möhkəmliyi ilə deyil, eyni zamanda bədii gözəlliyi ilə qiymətləndirilir. Mebel-bəzək parçaları çəkisi yüngül (1 m2-nin çəkisi 109-250 q) və ağır (1 m2-nin çəkisi 280-600 q) olur. Çəkisi ağır olan mebel-bəzək parçaları çox vaxt bükdərilmiş ərişlə yalınqat arğacdan istehsal edilir. Bu parçalar, xüsusən şaqren enli olur.

Yüngül mebel-bəzək parçaları 525 və 526-cı artikullardan, ağır parçalar isə 1102, 1110, 1112 və 1191-ci artikullardan olur.

Bəzək parçası 14+18 №-li iplikdən hazırlanır. Ərişinin sıxlığı 190, arğacının sıxlığı 176, eni 62 sm olur 1.

Mebellik tik parçası 24+14 №-li iplikdən hazırlanır, ərişinin sıxlığı 254, arğacının sıxlığı 194, eni 79,5 sm olur.

Mebellik şaqren 54/2+14/2 №-li iplikdən hazırlanır, ərişinin sıxlığı 364, arğacının sıxlığı 110, eni 115 sm olur.

Pələngi əlvansaplı parça 54/2, 68/2+5 a/p 10 və 14 №-li ipliklərdən hazırlanır, ərişinin sıxlığı 277, arğacının sıxlığı 226, eni 116 sm olur.

Əlvansaplı qobelen 54/2, 68/2+10, 14 və 36 №-li ipliklərdən hazırlanır, ərişinin sıxlığı 582, arğacının sayı 264 sap, eni 150 sm olur.

Pərdəlik qobelen 54/2+12 №-li iplikdən hazırlanır, ərişinin sıxlığı 420, arğacının sıxlığı 157, eni 115 sm olur.

Bu qrupa, habelə 1058-ci artikul əlvansaplı yubiley parçası, 1059-cu və 1050-ci artikul əlvansaplı jakkard kilim parçası, 1101-ci artikul mebellik saya boyanmış reps, 1103-cü artikul əlvansaplı üzlük parça, 1104-cü artikul əlvansaplı pərdəlik parça, 1124-cü artikul süni ipəyi olan bəzək məxməri və 1192-ci artikul süni ipəyi olan əlvansaplı bəzək kreponu daxil olur 5, 9.

Adyallar qrupu.

Adyallar – tiftikli adyallardan və ya adyallardan ibarətdir.

Tiftikli adyallar adətən 40, 34 və 40/2 №-li əriş və 3,8-4,8 və 10 №-li arğac ipliklərindən istehsal edilir. Bunların hər kvadrat metrinin çəkisi 350-650 q olur. Adyallar saya boyanmış, melanj, əlvansaplı və hər iki üzü tiftikli olur.

666-cı artikul tiftikli adyallar saya boyanmış və 124x206 sm ölçüdə, 667-ci artikul tiftikli adyallar saya boyanmış və 128x210 sm ölçüdə, 674-cü artikul tiftikli melanj adyallar və 140x205 sm ölçüdə, haşiyəli melanj adyallar 128x210 sm ölçüdə və 669-cu artikul tiftikli adyallar saya boyanmış 132x210 sm ölçüdə buraxılır.

Bunlardan başqa, saya boyanmış, əlvan və jakkard toxunuşlu 71x95, 95x128, 96x117 və 100x130 sm ölçüdə uşaq adyalları və habelə 115x175 və 115x180 sm ölçüdə yeniyetmələr üçün buraxılır.

Tiftikli adyallar qrupuna, habelə tiftikli çiyin şalları və adyallıq bayka da daxildir.

Tiftikli melanj çiyin şalları 697-ci artikulda buraxılır. Bunlar naxışları ilə adyallardan fərqlənir və onlardan kiçik olur.

Yay adyalları. Bu adyalların quruluşu daha mürəkkəbdir və üzündə qabarıq jakkard naxışları olur. Bunlar 48 №-li əriş, 5 və 60 №-li arğacdan istehsal edilir, lakin 715 və 716-cı artikullar müstəsna təşkil edərək, onların arğacları yalnız 5 №-li iplikdən olur. Yay adyallarının eni 92-164 sm olur.

Yay adyalları pike, satin, əlvan volokolam adyallarından, qobelen və toxunma adyallardan ibarətdir 2.

1   2   3   4   5


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2016
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə