Mavzu: Xotira Reja: Xotira haqida tushuncha Xotira turlari



Yüklə 1,95 Mb.
səhifə4/6
tarix30.11.2022
ölçüsü1,95 Mb.
#71560
1   2   3   4   5   6
portal.guldu.uz- Multimediya vositalari (1)

Eydetik obrazlar
Rus psixologiyasida eydetik obrazlaming namoyon bo’lish hodisasi A.R. Luriya tomonidan ko’p yillar davomida o’rganilgan va shunga ko’ra eydetik xotiraning individual tipologik xususiyatlari chuqur ta'riflab berilgan. Eydetik obrazlar harakatianish xususiyatiga ega bo’lib, sub’ektlaming oldiga qo’yilgan vazifa va uning tasawurlari ta’siri ostida o’zgartirish mumkin.
A. R. LURIYA
SO’Z-MANTIQ XOTIRASI
So’z-mantiq xotirasi mazmunini fikr va mulohazalar, aniq hukm hamda xulosa chiqarishlar tashkil etadi. Insonda fikr va mulohaza turli xil shakllar yordamida ifodalanganligi tufayli ulami ifodalash faqat o’zlashtiriJayotgan materiallaming asosiy ma'nosini izohlash, talqin qilib berish yoki ulami so’zma-so’z ifodalanishini aynan avtib berishga qaratilgan bo’iishi mumkin. Agar ma’lumot, axborot, xabar, material ma’no jihatidan qayta ishlanmasa, u holda materialni so’zmaso’z o’zlashtirish, mantiqiy o’rganish bo’lmasdan, balki aksincha mexanik esda olib qolishga aylanib qoladi. So’z-mantiq xotirasining vujudga kelishida birinchi signal bilan bir qatorda ikkinchi signallar tizimi asosiy hisoblanadi. Chunki so’z mantiq xotirasi faqat insongagina xos bo’lgan xotiraning maxsus turi hisoblanib, bu xotira turi o’zining sodda shakllari bilan hayvonlarga ham taalluqli bo’lgan harakat, his-tuyg’u va obrazli xotiralardan sifat, ham miqdor jihatdan keskin farq qiladi.
XOTIRA JARAYONLARI
Xotira faoliyati esda qoldirishdan boshlanadi. Esda qoldirish idrok qilingan narsa va hodisalami miya po’stida iz hosil qilishdir. Uning fiziologik asosi miya po’stida muvaqqat nerv bog’lanishining vujudga kelishidir. Esda qoldirish o’zining faolligi jihatidan ikkiga bo’linadi:
a) ixtiyoriy esda qoldirish;
Ixtiyorsiz esda qoldirishda oldindan maqsad quyilmaydi, mavzu tanlanmaydi va iroda kuchi sarfianmaydi. O’zining go’zalligi, hissiy ta’sirchanligi, hajmi, harakatchanligi, teziigi, shakli va boshqa xossalari bilan farq qiladigan narsa va hodisalar ixtiyorsiz esda qoladi.

Yüklə 1,95 Mb.

Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4   5   6




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin