Mustaqil ishi Urganch-2022 Mavzu: Xalqaro baholash dasturlari. Reja


TIMSS – maktabda matematika va aniq fanlar sifatini tadqiq qiluvchi xalqaro monitoring TALIS



Yüklə 1,17 Mb.
səhifə2/2
tarix29.06.2022
ölçüsü1,17 Mb.
#62517
1   2
Hulkar

TIMSS – maktabda matematika va aniq fanlar sifatini tadqiq qiluvchi xalqaro monitoring

TALIS – o’qitish va o’rganish xalqaro tadqiqoti
PIRLS - Progress in International Reading and Literacy Study
4-sinf o‘quvchilarining matnni o‘qish va tushunish darajasini baholashga mo‘ljallangan. Mazkur xalqaro dastur boshlang‘ich sinflarda tashkil etiladigan ta’lim-tarbiya jarayonida o‘quvchilarning o‘qilgan matnni tushunishi, uni sharhlashi, mustaqil hayotda to‘g‘ri qarorlar qabul qilishi orqali ta’limning keyingi bosqichida o‘qishni muvaffaqiyatli davom ettirishga zamin tayyorlaydi.
PIRLS dasturi 2001-yilda Ta’lim sohasidagi yutuqlarni baholash xalqaro assotsiatsiyasi tomonidan tashkil etilgan. Har besh yilda o’tkaziladigan PIRLS dasturi 4-sinf o’quvchilarining o’qish savodxonligini xalqaro darajada baholaydi. O’qish savodxonligi o’quvchilarning ilmiy va shaxsiy muvaffaqiyatini o’sishi uchun asos bo’lib xizmat qiladi. So’nggi yillarda mamlakatimizda amalga oshirilayotgan islohotlar natijasida ulkan iqtisodiy o’sish ko’rsatkichlariga erishilayotganligi barcha sohalarda malakali kadrlar va yetuk mutaxassilarga bo’lgan talabni yanada oshirmoqda. Bu o’z-o’zidan o’quvchilarimizning darslarga qiziqishlarini oshirish va o’qituvchilarning har tomonlama ta’lim tarbiyaga e’tiborini kuchaytirishni talab etadi.
TIMSSThe Trends in International Mathematics and Science Study
TIMSS – Matematika va tabiiy fanlarni o‘zlashtirish sifatini Xalqaro monitoring qilish va baholash tizimi. Bu tadqiqot o‘quvchilarning matematika va tabiiy fanlar bo‘yicha boshlang‘ich maktabning 4 sinfi va tayanch maktabning 8 sinf o‘quvchilarining o‘zlashtirish darajasini dunyoning turli mamlakatlarida qiyosiy o‘rganishni maqsad qilib qo‘ygan va olingan natijalarga muvofiq har bir mamlakatning ta’lim tizimining o‘ziga xos xususiyatlari va yutuqlarini e’tirof etadi. TALIS Teaching and Learning International Survey
TALIS – turli mamlakatlarda tashkil etiladigan pedagogik jarayonlarning xalqaro qiyosiy tahliliga asoslangan tadqiqot bo‘lib, Xalqaro iqtisodiy hamkorlik va rivojlanish tashkiloti tomonidan ta’sis etilgan. Maktabda pedagogik faoliyat yuritayotgan o‘qituvchilar va ta’lim muassasalari rahbarlarini ta’lim-tarbiya jarayonini tahlil etishga yo‘naltirish, ta’lim siyosatining asosiy aspektlari bo‘yicha ta’lim sifati ko‘rsatkichlarini aniqlash mezonlarini ishlab chiqish Xalqaro konsorsium, o‘qituvchilar assosiatsiyasi, mamlakatlararo hamkorlikni yo‘lga qo‘yish.


PISA – o’quvchilarni ta'lim sohasidagi yutuqlarini jahon davlatlaridagi maktab o’quvchilarining bilimi va ularni amaliyotda qo’llay olish mahoratini baholash bo’yicha xalqaro dastur bo’lib, asosiy maqsadi - 15 yoshli o’quvchilarning oʻqish savodxonligi, matematika, tabiiy fanlar boʻyicha savodxonlik darajalarini turli xil testlar koʻrinishida baholashdan iboratdir. Ushbu loyihalar oʻquvchilarning ijodiy va tanqidiy fikrlashlariga, olgan bilimlarini hayotda qoʻllay olish qobiliyatlariga baho berish va keyinchalik bu koʻnikmalarni hosil qilishga undashdir. Ushbu dastur 1997 yilda joriy etilgan boʻlib, har uch yilda bir marta oʻtkazib kelinadi. PISA dasturi ta'lim sohasidagi davlat siyosatiga ta'sir ko’rsatib, har bir davlat o’tkazgan tadqiqot natijalari asosida o’zining ta'lim sohasidagi yutuq va kamchiliklarini aniqlab, boshqa davlatlarga nisbatan mavqyeini taqqoslaydi. Ta'lim tizimini takomillashtirish va rivojlantirishda o’z strategiyasini belgilab oladi.
Xalqaro baholash dasturi PISA tadqiqotni quyidagi vositalar yordamida amalga oshiradi:
1. O‘quv topshiriqlaridan iborat test to‘plami.
2. O‘quvchilar uchun o‘zi tahsil olayotgan ta’lim muassasasi haqida anketa savollari.
3. Maktab rahbarlari uchun o‘zi pedagogik faoliyat yuritayotgan ta’lim muassasasi haqida anketa savollari.
4. Test va anketa savollarini o‘tkazayotgan rahbar uchun anketa savollari.
5. Ta’limni boshqarish organlari xodimlari uchun anketa savollari.
6. Test topshiriqlarini tayyorlash va olingan natijalarni matematik statistik tahlil qilish yuzasidan ko‘rsatmalar. Maktablar ijtimoiy jihatdan kam ta’minlangan o’quvchilarning sharoitini yaxshilanishiga qanday yordam beradi?
PISA muayyan maktab o’quv dasturlarining ustunligini o’rganish o’rniga o’quvchilarning asosiy mavzularda bilim va ko’nikmalarini qo’llay olish qobiliyati muamolarni taxlil qilish, sharxlash va samarali hal qilish, fikrlash va muloqat qilish imkoniyatlarini ko’rib chiqadi. Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti (OECD), Jahon banki. Xalqaro READ dasturi, Avstraliya ta’lim tadqiqotlari kengashi, Rossiya ta’lim akademiyasi ta’limni rivojlantirish strategasi instituti ta’lim sifatini baholash milliy markazi bilan hamkorlik aloqalarini o’rnatildi maslahatchi sifatida xalqaro ekspertlari jalb qilindi. Xalqaro tadqiqotlarga tayyorgarlik ko’rish bo’yicha ma’sul mutaxassislar AQSH hamda Rossiya federatsiyasida tashkil etilgan seminalarda ishtirok etib, xalqaro tajribalarini o’rgandilar. Xalqaro tadqiqotlarda ishtirok etib o’quvchilarimizda maktabda olgan bilimlarini hayotda qo’llay olish ko’nikmalarini shakllantirish, buning uchun ma’sul vazirlik va idoralar tomonidan quyidagi ishlarni amalga oshirishimiz zarur bo’ladi:
-Ta’lim sifatini xolisona monitoring qilish imkonini beradigan milliy baholash tizimini yaratish.
-Ta’lim sifatiga tasir qiluvchi moddiy-texnik bazani shakllantirish.
-Xalqaro ilmiy tadqiqot ishlarini olib borish.
-Xalqaro tadqiqotlar asosida qo’shimcha metodik qo’llanma va adabiyotlarni yaratish.
-Xalqaro tadqiqotlar yo’nalishilaridagi savollar milliy bazasini yaratish va o’quv dasturlariga integratsiya qilish .
-Xalqaro tadqiqotlariga asoslangan holda tegishli fanlardan o’qitishning shakillari metodlari va texnologiyalarini yangilash va o’quvchilarning bu borada xabardoligini o’shirish ,tayyorgarligini kuchaytirish bo’yicha malaka oshirish kurslarini tashkil etish.
-Pedagok kadrlar tayorlovchi oliy ta’lim muassasalarida o’quv dasturlarini xalqaro tadqiqotlar talabalarga moslashtirish.















XULOSA
Yuqoridagi talablarning ta’lim tizimi uchun juda muhim ekanligi, aksariyat xorijiy davlatlardagi kabi ta’lim va fan sohalari rivojlanishini baholash va monitoring qilish orqali ta’lim sifatini oshirishga qaratilgan ilg’or tajribalarni sohaga jalb qilish kerakligini anglatadi. Davlatimizga ta’lim sifatini baholash xalqaro tadqiqotlarida ishtirok etish tadqiqotlarda olingan natijalar mamlakatdagi ta’lim sifati va uning xalqaro standartlarni hisobga olgan holda egallagan o’rni to’g’risida xulosalar chiqarish imkonini bеradi. O`quvchilarni xalqaro PISA, PIRLS baholashning asl mohiyati o’quvchilarda tafakkur uyg`oqligi, ularni ixtirochi, ijodkorlikka o`rgatishning asosiy belgisi hisoblanadi. O’zbekistonda ta’lim tizimiga xalqaro tajribadan kelib chiqqan holda o’quvchilarning bilim darajasini baholash va monitoring qilishning ”Milliy dasturi”ni yaratish hozirgi kun talabiga mos keladi. Yana shuni aytish joizki, ushbu dastur zamon bilan hamnafas qadam tashlaydi hamda o’zining baholash mezonlarini zamonaviy talablarga muvofiq ravishda takomillashtirib boradi.
Yüklə 1,17 Mb.

Dostları ilə paylaş:
1   2




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin