O’zbeksiton Respublikasi Oliy va O’rta maxsus ta’lim vazirligi Toshkent Arxitektura va Qurilish Instituti Qurilishni boshqarish fakultetiti


 OQAVA SUV KANALIZATSIYA TA’RIFI OQOVA



Yüklə 451,38 Kb.
Pdf görüntüsü
səhifə8/10
tarix02.04.2023
ölçüsü451,38 Kb.
#92586
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10
-eferat-1.-sanoat-korxonalarida (1)

 
6. OQAVA SUV KANALIZATSIYA TA’RIFI OQOVA 
SUVNING TURKUMLARI 
Kanalizatsiya — qurilmalari va aholi turar joylari, sanoat 
korxonalari va ma’muriy binolarni obodon- lashtirishning bir 
ko‘rinishidir. 
Kanalizatsiya — ilmiy texnik soha bo‘lib, tarmoqlar va 
inshootlar kompleks qurilmasiga aholi turar joylarida va sanoat 
korxonalarida paydo bo‘ladigan oqova suvlarni bir tartibda qabul 
qilish va ularni quvurlar yordamida tashqariga uzatish, tozalash, 
ulardan foydalanishdan yoki suv havzalariga tashlashdan oldin 
zararsizlantirishdan iborat. 
Ichki suv bilan ta’minlangan va oqova suvlarni oqizish quril-
malari bilan jihozlangan binolar kanalizatsiya obyektlari 
hisoblanadi. Kanalizatsiya ichki va tashqi kanalizatsiyaga 


19
bo‘linadi. 
Ichki kanalizatsiya — oqova suvlarni qabul qilish va ularni 
binodan tashqariga, tashqi kanalizatsiya tarmoqlariga oqizish 
uchun xizmat qiladi. 
Tashqi kanalizatsiya — oqova suvlarni aholi turar joyi yoki 
sanoat korxonalaridan tashqariga, tozalash bekatlariga oqizish 
uchun xizmat qiladi. 
Oqova suv ma’lum bir maqsad uchun — maishiy-xo‘jalik, 
sanoat va hokazolarga ishlatilishi natijasida ma’lum miqdorda 
ishlatilgan, ifloslangan suv bo‘lib, avvalgi fizik-kimyoviy xusu-
siyatlari va xossalarini o‘zgartirgan, shu bilan birga, aholi turar 
joylaridan va sanoat korxonalari maydonlaridan yog‘ingarchilik 
natijasida oqib keladigan suvlardir. 
Oqova suvlarni belgilariga qarab, turkumlarga ajratiladi. 
1. 
Suvning tabiati bo‘yicha oqova suvning quyidagi turlari 
mavjud: 
— ichimlik suvlarning ishlatilishi natijasida hosil bo‘lgan oqova 
suvlar; 
— 
sanoat korxonalari maydonlarida yer ostidagi suvlarni 
texnologik jarayon uchun tashqariga tortib chiqarish natijasida 
hosil bo‘lgan oqova suvlar; 
— 
maydonlarda yog‘ingarchilik natijasida hosil bo‘lgan oqova 
suvlar. 
2. 
Oqova suvlar hosil bo‘lgan maydoniga qarab, ko‘rsatkich- lari 
bo‘yicha quyidagi turlarga bo‘linadi: 
— 
sanoat korxonalarida — sanoat, maishiy-xo‘jalik va 
yog‘ingarchilik tufayli paydo bo‘lgan suvlar; 
— 
aholi turar oylarida hosil bo‘lgan suvlar — suvlarning 
barchasi aholi turar joylaridan tashqariga chiqariladi. 
3. 
Oqova suvlar ifloslanish darajasi bo‘yicha quyidagi turlarga 
bo‘linadi: 
— 
sanoat suvlari; 
— 
maishiy-xo‘jalik suvlari; 
— 
yomg‘ir suvlarining ifloslanish xususiyatiga ko‘ra. 


20
4. 
Oqova suvlar ifloslanish xususiyatiga ko‘ra: 
— 
shartli toza; 
— 
ifloslangan; 
— 
zaharlangan; 
— 
yuqumli kasallik tarqatuvchilar bilan ifloslangan suvlarga 
bo‘linadi. 
5. 
Oqova suvlarning kanalizatsiya tarmoqlariga doimiy tushishi 
holatlariga ko‘ra, quyidagi turlarga bo‘linadi: 
— 
oqova suvlarning doimiy oqishi — maishiy-xo‘jalik va sanoat 
suvlari; 
— 
davriy ravishda kanalizatsiya tarmoqlariga tushuvchi suvlar 
(ba’zi hollarda uzoq uzilish bo‘lishi mumkin), ya’ni yomg‘ir 
suvlari. 
Uchinchi guruhdagi oqova suvlarni ko‘rib chiqamiz. 
Maishiy-xo‘jalik oqova suvlari uylarda, ma’muriy va sanoat 
korxonalari binolarida o‘rnatilgan sanitariya jihozlaridan tushuvchi 
suvlardir. Bu suvlar, asosan, fiziologik ajralgan va xo‘jalik 
chiqindilari bilan ifloslangan bo‘ladi, shu bilan birga, ularda kasal 
tarqatuvchi bakteriyalar ham bo‘lishi mumkin. Bu turkumdagi 
suvlarga korxonalarda, hammomlarda va dushxo- nalarda hosil 
bo‘lgan oqova suvlar kiradi. 
Sanoat suvlari ishlab chiqarish sanoatida har xil texnologik 
jarayonlarni bajarish uchun ishlatilgan suvlardan paydo bo‘lgan 
oqova suvlardir: mashina uskunalarini sovitish, gazmollarni 
bo‘yash, yuvish va hokazo. 
Yog‘ingarchilik suvlari yoki yomg‘ir yog‘ishi natijasida hosil 
bo‘lgan suvlar yomg‘ir, qor va muzning erishi tufayli paydo 
bo‘ladi. 
Maishiy-xo‘jalik oqova suvlarining ifloslanish xususiyatlari, 
asosan, o‘zgarmas bo‘ladi: ularning konsepsiyasi bir sutkada bir 
odamning suv iste’mol qilish me’yoriga bog‘liq. Sanoat oqova 
suvlarining iflosligi korxonadagi texnologik jarayon, ishlab 
chiqariladigan mahsulotga bog‘liq, masalan, organik ifloslar, 
plastmassa, qog‘oz va hokazo bo‘ladi. Mineral metallurgiya, kimyo 
zavodi va boshqa korxonalardan chiqadigan oqova suvlarda aralash 


21
sun’iy tolalar, cho‘chqaxonalardan zaharli va sezilarli darajada 
bakterial ifloslar bo‘ladi. Har xil turdagi organik va mineral 
moddalar bilan ifloslangan oqova suvlarda moddalar erigan, 
kolloidli, suspenziyali va erimagan modda holatlarida bo‘lishi 
mumkin. 
Oqova suvlar ifloslanish darajasi konsepsiyasi bo‘yicha 
aniqlanadi, ya’ni bir birlikda suv miqdoriga ifloslarning massasi, 
mg/1; gramm/m.kub. O‘lchamlarida. Oqova suv miqdori — oqova 
suv hajmining vaqt birligiga nisbati bilan aniqlanadi, m.kub/ sut; 
m.kub/soat; litr/sek. 
Yomg‘ir oqova suvlari, asosan, mineral moddalar bilan va kam 
miqdorda organik moddalar bilan ifloslangan bo‘ladi. Yomg‘ir 
oqova suv miqdori shahar qurilish maydonidagi maishiy-xo‘jalik 
oqova suvlaridan 50—150 barobar yuqori bo‘lishi mumkin. 
Sanoat korxonalari maydonlaridagi yomg‘ir oqova suv tarkibida 
sanoat korxonalariga tegishli chiqindi va tashlandiqlar bo‘lishi 
mumkin. 

Yüklə 451,38 Kb.

Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin