Pedagogs international research journal



Yüklə 0,59 Mb.
Pdf görüntüsü
səhifə1/5
tarix28.11.2023
ölçüsü0,59 Mb.
#169381
  1   2   3   4   5
4-8 (1)



PEDAGOGS 
 international research journal
www.pedagoglar.uz
 

Volume-6, Issue-1, March-2022
 
4 
YORDAMCHI SO’Z TURKUMLARI HAQIDA UMUMIY MA'LUMOT 
(KO‘MAKCHILAR HAQIDA UMUMIY MA'LUMOT) 
 
Sotvoldiyeva Nargizaxon Sobirovna 
Andijon viloyati Buloqboshi tumani 11-sanatoriya maktab internatining
ona tili va adabiyot fani o'qituvchisi 
 
Annotatsiya: 
Ot, olmosh va otlashgan so’zlar, harakat nomi va 
sifatdoshlardan keyin kelib, ularning boshqa so’zlarga munosabatini bildirgan 
yordamchi so’zlar ko‘makchilardir. Masalan: Xadicha xola Baxrobod qishlog’ida 
kichik o’g’li Obidjon bilan turar edi.Sen uchun kitob olib keldim.
 
Ko’makchilar vazifasiga ko’ra kelishiklarga o’xshaydi. Ba’zan ko’makchilar 
kelishiklar bilan bir xil vazifada kelib, biri ikkinchisining o’rnida ishlatiladi. 
Masalan: qo’l bilan ko’tardim. Qo’lda ko’tardim(vosita ma’nosi). Jahonda 
dong’imiz paxta orqali. (G’afur G’ulom.) Jahonda dong‘imiz paxtadan (vosita yoki 
sabab ma’nosi). Maktab uchun mebel olindi. Maktabga mebel olindi (atalganlik 
ma’nosi). Lekin ko‘makchi bilan kelishik bir narsa emas. Buni quyidagi misolda 
ham ko‘rish mumkin: Paxta uchun kurash – paxtaga kurash birikuvlarida uchun 
ko‘makchisini jo‘nalish kelishigi qo‘shimchasi -ga bilan almashtirib bo’lmaydi . 
 
Ko’makchi qaysi so’zdan keyin kelsa, u o’sha so’z bilan birgalikda bir 
so’roqqa javob bo’ladi va bitta sintaktik vazifada, bitta gap bo’lagi bo’lib keladi.M-
n: Gap gidrostantsiya haqida (nima haqida?)bordi. (SH.R.) Gulnor Mastura bilan 
(kim bilan?) dars tayyorlayapti.
 
Hozirgi o’zbek tilidagi bilan, uchun, sari, kabi, sayin, qadar, singari 
ko’makchilari ma’nosini tamoman yo’qotgan, shuningdek tomon, orqali, sababli, 
qarab-qaramay, so’ng, tashqari, nari, beri, chog’li kabi ko’makchi vazifasida 
qo’llanuvchi so’zlar ko’makchilar sanaladi SHunga ko’ra ko’makchilar ikkiga: 1) 
sof ko’makchilar; 2) funktsional ko’makchilarga bo’linadi.

Yüklə 0,59 Mb.

Dostları ilə paylaş:
  1   2   3   4   5




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin