Reja: “Dars” tushunchasiga



Yüklə 23,88 Kb.
tarix20.02.2023
ölçüsü23,88 Kb.
#85149
2-Ma\'ruza-Seminar.BTJTS.IV-Sem.2

2-MAVZU: JISMONIY TARBIYA DARSI MASHG’ULOTLARNING ASOSIY SHAKLI SIFATIDA, UNING TUZILISHI.


Reja:

  1. Dars” tushunchasiga tavsif.

  2. Jismoniy tarbiya darsining vazifalari va unga qo`yilgan talablar.

  3. Jismoniy tarbiya darsini tashkillashtirish va o`tkazishning uslubiy asoslari.

  4. Jismoniy tarbiya darsning mazmuni.

  5. Jismoniy tarbiya darsining tuzilishi.

Kalit so‘zlar: dars, dars maqsadi va vazifalari, turlari, tartibi, tarkibi, nazorat va

tahlil.


1. “Dars” tushunchasiga tavsif


Dars jismoniy tarbiya mashg’ulotlarining tizimli shakli bo`lib, bir xil

yoshdagi, bir xil kontingentdagi bolalarga belgilangan vaqt ichida dastur mavzularini o`qitish jarayonidir. Maktab darsi jismoniy mashqlar bilan shug’ullanish uchun mashg’ulotlarning alohida shakli bo`lib u akademik litseylar, kasb-hunar kollejlari, oliy o`quv yurtlari, gimnaziya va boshqa o`quv muassasalardagi mashg’ulotlardan o`zining maqsadi va vazifalari bilan farqlanadi.

2. Jismoniy tarbiya darsining vazifalari va unga qo`yilgan talablar.


Jismoniy tarbiyada --- pedagogik jarayonning natijalari jismoniy tarbiya darslarida olib boriladigan o`quv-tarbiyaviy ishlarning sifatiga bog’liq. Bunga har bir dars zamiridagi qator vazifalarni hal etish bilan erishiladi. Jismoniy tarbiya darslari ta’lim berish (o`qitish), tarbiyalash va sog’lomlashtirish dek jismoniy tarbiya jarayonining umumiy vazifalaridan kelib chiqib, har bir dars uchun aniq «Tanishtirish», «O`zlashtirish», «Mustahkamlash», «Takomillashtirish»dek mazmunga ega bo`lgan xususiy vazifalarni qo`yish va uni hal qilishni nazarda tutadi.
Ta’lim berish vazifalari -- bolalarni jismoniy tarbiya dasturda tavsiya qilingan mashqlarni bajarishga, o`rganilgan mashqlarni mustahkamlash va takomillashtirishga, shuningdek, malaka va ko`nikmalarni rivojlantirishga hamda o`rganilgan mashqlarni turli sharoitda amaliyotda qo`llashga o`rgatishga yo`naltiriladi.
Tarbiyalash vazifalarini Jismoniy tarbiya darslarida faqat ta’lim-tarbiya emas, balki insoniy fazilatlar – e’tiborlilik, diqqatini boshqara olishi, intizomi, irodasi, saranjomliligi, maqsadga intilishi, mustaqilligi va qiyinchiliklarni engishdagi qat’iyyati va boshqalarni qo`shib tarbiyalash vazifalarini talab qilinadi.
Sog’lomlashtirish vazifalari -- ham tarbiya vazifalari kabi har bir darsda hal etilishi lozim. Jismoniy tarbiya darslarini to`g’ri uyushtirish va o`tkazish tegishli kiyim bosh bilan shug’ullanishni, mashg’ulotlarning joylarida zaruriy sanitariya- gigiena holatini saqlash va rioya qilish, darslarni ochiq havoda o`tkazilishi, sog’lomlashtirish vazifalarinihal etish imkoniyatini yaratadi.





3. Jismoniy tarbiya darsini tashkillashtirish va o`tkazishning uslubiy asoslari.


Jismoniy tarbiya darsining samarasi ko`pincha o`qituvchining tuzgan rejasi nihayotiyligi, shug’ullanuvchilar faoliyatini tashkillashtirish uchun tanlagan uslubiyati va uslublari mavjud jihozlar va sport anjomlaridan, texnik vositalardan, sport inshoatlaridan effektli foydalana olish, temperatura, iqlim sharoiti, o`quvchilarning tayyorgarlgi, ularning yoshi, individual xususiyatlarini hisobga olib effektli foydalana olish bilan bog’liq
Dars uyushtirilishining terminlanishi quyidagilar:
1) Tibbiy va gigiena sharoitini yaratish va unga rioya qilishni; 2) Moddiy-texnik jihatdan ta’minlashni;
Darsni o`tkazishning tibbiy-gigienik sharoitini yaratish --- deganda jismoniy mashqlar bilan shug’ullanish jarayonida yuzaga keladigan, sog’lomlashtirish vazifasidan kelib chiqadigan bir butun kompleks tadbirlarni tushuniladi.
Shunga ko`ra mashg’ulotlarni o`tkazish joyining qatiyyan belgilangan tibbiy-gigienik normalarga muvofiqligiga erishish; Sport zali uchun havo temperaturasi (eng ma’quli) 14-160S da ushlanishi; Tanaffuslarda ochiq maydonlarga suv sepilishi; Sport zallarining esa oynalari ochilib shamollatilishi lozim.
Darsni moddiy texnik ta’minlash-- deganda, darsning optimal zichligini ta’minlashga imkon beradigan, qo`yilgan kompleks vazifalarni to`laqonli hal qilish uchun kafolat beradigan, etarli darajadagi o`quv-tarbiya jihozlari, anjomlari va mashg’ulot joyi nazarda tutilgan.


4. Jismoniy tarbiya darsning mazmuni.




Jismoniy tarbiya darsining mazmuni ---- dars mashg’ulotlarining sifatini belgilovchi to`rtta asosiy komponentning umumiyligida ifodalanadi. Bu elemenlar o`zaro uzviy bog’langan va darsning xarakterli komponentlari deb ataladi, ular darsning tarkibiga kiritilgan jismoniy mashqlar.


  1. darsning tarkibiga kiritilgan jismoniy mashqlar. Darsning mazmunining eng yirik xarakterli komponentidir

  2. tavsiya qilingan mashqlarning bajarish bilan bog’liq bo`lgan o`quvchilarning darsdagi faoliyati dars mazmunining navbatdagi yirik komponentlaridan biri.

v) pedagogning faoliyati dars mazmunining navbatdagi komponenti bo`lib, quyidagich aholatlarda namoyon bo`ladi. Uyga vazifa berish va uni tushuntirish, darsning aniq vazifasini bayon qila bilish va unihal qilishni tashkillashtirish, shug’ullanuvchilarni doimiy nazoratda ushlash va hokozolar.
g) shug’ullanuvchilar organizmida dars tarkibidagi mashqlarni bajarishda sodir bo`ladigan fiziologik, psixologik, biomexanik va boshqa o`zgarishlar dars mazmunining navbatdagi yirik xarakterli komponentlaridan biri hisoblanadi.



5. Jismoniy tarbiya darsining tuzilishi.




N.N. Efremov (1959) birinchi maro-taba «darsning tuzilishi» degan tushunchaga ta’rif berishga urindi va dars strukturasi deganda mashg’ulotni tarkibiy (kirish, tayyorlov, asosiy va yakunlov) qismlarini o`zaro joylashishi va munosabatini nazarda tutadi.
Har bir dars uch qismli tarkibga ega ekanligihaqida yuqorida fikr bildirdik va ular tayyorlov, asosiy va yakunlov qismi deb nomlanadi.

Jismoniy tarbiya darsining tayyorlov qismi uchun 8-12 min vaqt sarflanadi. Boshlang’ich sinflarda esa 20 minutgacha bo`lishi mumkin. Iqlim sharoiti sovuq, issiq vaqitlarga qarab sarflanayotgan vaqt biroz ko`paytirilishi mumkin. Tayyorlov qismi asosan darsning asosiy qismida beriladigan jismoniy yuklama o`quvchi yoki shug’ullanuvchi organizmini funktsional holatini tayyorlaydi. uchun «tayyorlov» va «yo`llanma beruvchi» mashqlar bilan tugallanadi.
Jismoniy tarbiya darsining asosiy qismi uchun 25-30 minutgacha (45 minutli darslarda) vaqt sarflanadi va o`qituvchi tomonidan tuziladi. dars
stsenariyasi yoki uning reja-konspektiga kiritilgan jismoniy tarbiyadan Davlat standarti dasturi-agi shu sinf uchun rejalashtirilgan yangi mashqlar uqtiri-ladi, yoki avvalgi sinflarda o`zlashtirilgan jismoniy mashqlar,harakat faoliyatlari tanishtiriladi, o`zlashtiriladi, mustahkamlanib takomillashtiriladi.
Jismoniy tarbiya darsining yakunlov qismi dars uchun ajratilgan umumiy vaqtining 3-5 minuti sarflanadi. Unda jismoniy sifatlarni rivojlantirish uchun turli xil harakatli o`yinlar va jismoniy mashqlardan foydalaniladi. Darsning asosiy qismida ko`tarilgan emotsional holatni pasaytiruvchi va saf mashqlar bajartiriladi, dars yakunlanadi (o`quvchilar rag’batlantiriladi, , 5-6 nafar o‘quvchilarga joriy baho qo`yiladi), uyga vazifa uchun mashqlar tushuntiriladi va dars o`tkazilgan joy (sport maydoni, sport zali va boshqa)dan uyushgan holda kiyinish xonasiga kuzatish tashkillanadi. Boshlang’ich sinflarda o`tkazilgan mashg’ulotlardan so`ng o`quvchilarini, o`qituvchining o`zi kiyinish xonasiga kuzatib qo`yadi.



Yüklə 23,88 Kb.

Dostları ilə paylaş:




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin