Rеja: Kirish Raqobatlashgan bozor va uning shartlari


-rasm. Qisqa muddatli oraliqda foydani maksimallashtirish grafigi



Yüklə 39,3 Kb.
səhifə4/11
tarix05.12.2023
ölçüsü39,3 Kb.
#172648
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11
Rеja Kirish Raqobatlashgan bozor va uning shartlari-fayllar.org

3-rasm. Qisqa muddatli oraliqda foydani maksimallashtirish grafigi
Ishlab chiqarish hajmi oshib borishi bilan firmaning foydasi musbat bo`lib oshib boradi va ishlab chiqarish hajmi Q2 ga teng bo`lganda daromad TR(Q) bilan umumiy xarajat TC(Q) o`rtasidagi farq maksimal bo`ladi (3-rasm bu MN). Demak, foyda ishlab chiqarish hajmi bo`lganda maksimallashadi (3-b-rasm). Ishlab chiqarish hajmi dan oshganda .
umumiy xarajatlarning o`sishi daromad o`sishiga nisbatan ustunroq bo`lgani uchun foyda kamayib boradi. Rasmdan ko`rinib turibdiki, ishlab chiqarish hajmi Q1 gacha bo`lganda firma zarar bilan ishlaydi, nima uchun deganda . Firma Q1 va oraliqda foyda oladi va bu foyda ga qadar oshib, ishlab chiqarish hajmi ga teng bo`lganda maksimal qiymatga erishadi. N nuqtada daromad chizig`ining burchak koeffitsienti (chekli daromad ) umumiy xarajat chizig`ining burchak koeffitsientiga (chekli xarajatiga ) teng .
SHunday qilib, firmaning chekli daromadi bilan chekli xarajati bir-biriga teng bo`lganda foyda maksimal qiymatga erishadi. foydani maksimallashtirish sharti bo`lib, firma qaysi bozorda (raqobatlashgan, monopol, oligopol) faoliyat ko`rsatmasin, u o`z kuchini saqlab qoladi. Yuqoridagi mulohazalardan shu kelib chiqadiki, agar bo`lganda, firma mahsulot ishlab chiqarish hajmini oshirishi kerak (har bir qo`shimcha ishlab chiqarilgan mahsulot umumiy foydani oshirib boradi), agar bo`lsa-ishlab chiqarish hajmini qisqartirish kerak bo`ladi.
Maksimallik shartini matematik tomondan keltirib chiqarish mumkin:
. (6)
(2)-funktsiya maksimal qiymatga erishadi, qachonki ishlab chiqarish hajmini kichik miqdorga oshirganimizda foyda o`zgarmasa, ya`ni
, bundan
. (7)
(3)-munosabatda
va ,
bo`lgani uchun foydani maksimallashtirish shartini quyidagicha yozamiz:
. (8)
Raqobatlashuvchi firmaning muvozanat holati. Biz ko`rgan edikki, raqobatlashgan bozorda narx bozor tomonidan belgilanadi va unga firma ta`sir qila olmaydi. Bunday bozorda harakat qilayotgan firmaning talab chizig`i gorizontal chiziqdan iborat bo`lib, uning chekli daromadi narxga teng, ya`ni . Demak, raqobatlashuvchi firma foydasini maksimallashtirish sharti (qoidasi) shundan iboratki, firma ishlab chiqarish hajmini shunday tanlashi kerakki, bu hajmda narx chekli xarajatga teng bo`lsin:
. (9)
(9)-shart raqobatlashgan bozorda faoliyat ko`rsatayotgan firma foydasini maksimallashtirish (muvozanat holati) sharti deyiladi, ya`ni raqobatlashuvchi firmaning chekli mahsulot qoidasini ifodalaydi. Ushbu qoidaga ko`ra firma mahsulot ishlab chiqarish hajmini chekli xarajat narxga teng bo`lgunga qadar oshirishi mumkin. Demak, bo`lsa, ishlab chiqarishni oshirish mumkin va bu oshirish bo`lguncha davom etishi kerak.
Raqobatlashgan firma foydasini maksimallashtirish sharti yordamida biz firmaning muvozanat holatini belgilovchi nuqtani grafik orqali aniqlashimiz
mumkin (4-rasm)



Yüklə 39,3 Kb.

Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin