SÖz köNLÜMÜ QƏLƏm etdi (publiSİSTİk düŞÜNCƏLƏR)



Yüklə 2.64 Kb.
PDF просмотр
səhifə2/30
tarix26.12.2016
ölçüsü2.64 Kb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   30

14
da çox vaxt imkanı olmasına baxmayaraq həyatı məhvə aparan və orqa-
nizmi zəhərləyən içkiyə, beyni uyuşduran narkotik maddələrə aludəçilik 
edirlər. Məişətimizə və milliliyimizə zidd, dillə deyilməsi müşkül olan bir 
çox əxlaqı korlayan çirkinliklər girdabına düşürlər. Bu həyat tərzi onları 
qarşısıalınmaz  xəstəliklərə,  həbsxanalara,  ən  nəhayət,  vaxtsız-vədəsiz 
faciəvi ölümlərə sürükləyir.
Belə  oğlan  və  qızlarımıza  üzümü  tutub  deyirəm:  Mətanət  xanım  və 
Aygün  xanım  Tağıyeva  bacılarının  dəmir  iradəylə  hasarlanmış  həyatına 
diqqət kəsilsinlər. Allahın bir dəfə verdiyi ömrü biliyə, bacarığa, əməyə 
sərf edib xoşbəxtliyə nail olsunlar.
Əlbəttə, bu iki bacının qazandığı uğurların təməlində valideynlik borcu-
nu səbirlə, dəyanətlə, dözümlə, həm də deyərdim ki, qəhrəmancasına yeri nə 
yetirən Ata və Ana durur. Onlar sevimli övladlarının fiziki qüsurlu olmasından 
heç də həvəsdən düşməmiş, onların böyüyüb boya-başa çatmasıyla, oxuyub 
təlim-tərbiyə almasıyla məşğul olmuşlar. Öz şəxsi həyatını üstün tutub sağ ikən 
balalarını uşaq evlərinin küncünə atan, kasıblığı, həyatın min bir çətinliklərini 
bəhanə edib dünyaya gətirdikləri bu günahsız körpələrdən imtina edənlərin 
ürəyində, yəqin ki, Allah xofu yoxdur. Mən bu qızların valideynləri Səmayə 
Qasımbəy qızına və Rafiq Nemət oğluna üzümü tutub deyirəm ki, halal ol-
sun Sizin kimi mələksima valideynlərə! Daima İlahinin nəzər və diqqətində 
olasınız, əziz Rafiq bəy və Səmayə xanım! 
Ən nəhayət, Mətanət xanım və Aygün xanıma bir məlumatı çatdırmaq 
istəyirəm (bəlkə də onların bu məlumatdan xəbərləri var…), bu yaxınlarda 
Rusiya televiziya proqramlarının birində maraqlı bir veriliş gedirdi. Həmin 
verilişdə Amerika alimlərinin video-eynək kəşf etdikləri barədə xəbər ver-
ilirdi. Məlumat üçün deyim ki, hətta həmin video-eynək artıq təcrübədən 
də keçirilib. Bu video-eynəklərdə birbaşa beynin görmə üzvlərilə əlaqəsini 
yaradan kiçik cihaz quraşdırılıb. Bu cihaz vasitəsilə görmə qabiliyyəti ol-
mayan insanlar da adi görənlər kimi özünü hiss edir. Sadəcə, hələlik onun 
qiyməti çox bahadır. Elmin son dərəcə sürətli inkişaf etdiyi yaşadığımız 
bu dövrdə əminliklə deyə bilərəm ki, həmin video-eynəklər də kompüter, 
cib telefonları və bir çox elektron cihazları kimi ucuzlaşacaq və o video-
eynəklər bizim vətənə də gəlib çıxacaq. Mətanət xanım və Aygün xanım, 
mən də sizə arzu edirəm ki, yaxın vaxtlarda bu eynəklərdən asanlıqla alıb 
istifadə edə biləsiniz. Bir-birinizin üzünü görüb öz uğurlarınızı bir-birinizə 
söyləyəsiniz. 

15
Sizə  həyatda  ürəyiniz  istədiyiniz  xoşbəxtlik  və  humanitar  elmlərdə, 
bədii yaradıcılıqda uğurlar arzulayıram. Mən Sizin kimi vətən qızlarıyla 
fəxr edirəm! Allah sizi qorusun! 
 05.06.2008
AZƏRBAYCAN RESpUBLİKASININ DÖVLƏT 
HİMNİ (fƏLSƏfİ-TEKSTOLOjİ TƏHLİL) 
MƏQALƏSİNİN MÜƏLLİfİ 
ƏMİRŞAH BABAŞAH OĞLUNA (HACILI)
AÇIQ MƏKTUB
Sizin  Azərbaycan  Respublikasının  Dövlət  Himninin  mətni  barədə 
verdiyiniz  təhlili  oxuyub,  bu  ölkənin  bir  vətəndaşı  kimi  çox  məyus  ol-
dum.  Ona  görə  ki,  biz  müstəqilliyimizin  17-ci  ilini  yaşayan,  sinəsi 
paramparça olmuş, Azərbaycan ölkəsinin kiçik bir hissəsində bəxtinə bu 
yaxınlarda istiqlal haqqı düşmüş bir xalqıq. Bu xalqın çox qismi dünyanın 
hər  yerinə  səpələnmiş,  ürəyi  vətən  həsrətilə  alışıb-yanan,  qürbət  ağrı-
acılarına köklənmiş bir ömür yaşayır, çünki onun torpağının cənub hissəsi 
İran,  şimal  hissəsində  yerləşən  Dərbənd  Rusiya,  Borçalı  isə  Gürcüstan 
qanunlarına tabe olmaq məcburiyyətində qalıb. İrəvan xanlığı mərkəz ol-
maqla, bütünlüklə Qərbi Azərbaycan ərazisində Rus imperiyasının amansız 
hökmü  və  himayədarlığıyla  indiki  Ermənistan  yaradıldı.  Bizim  erməni 
kimi tanıdığımız, əslində özlərinin özlərinə “hay” dedikləri gəlmə yağılara 
bu torpaq, xalqımıza qarşı edilən soyqırımı və repressiyayla bəxşiş edildi. 
Əslində göy türklər də, hunlar da, xəzərlər də, ərəblər də, monqollar da, 
ruslar da, farslar da Azərbaycanı işğal məqsədilə tapdalayıb keçiblər. Hər 
hökmdar da bu torpaqda öz izlərini qoyub gedib… Dili ilə, dini ilə, adət-
ənənələrilə, törətdikləri vəhşiliklərlə…
Allahın bizə bəxş etdiyi müstəqilliyin neçə əsrlərdir ki, həsrətində idik. 
Mən ona görə Allahın bizə bəxş etdiyi müstəqillik deyirəm ki, əgər im-
periya balıq kimi başından iylənməsəydi, rus “qardaşlarımızın” əsarətində 
yaşamağa məhkum idik və məhkumluqdan bizi Allah xilas etdi. Yaxşı ki, 
xilas dönəmində Heydər Əlirza oğlu Əliyev kimi ağıllı, uzaqgörən, tədbirli, 
millətinin ədəbi dilini sevən, şivələrdən uzaq, natiqlik qabiliyyətinə malik 

16
olan böyük insan, dilin sağalmaz yaralarına məlhəm edən, mənəvi təbibimiz 
oldu. Allah  ona  qəni-qəni  rəhmət  eləsin  və  ruhu  şad  olsun.  Hamımızın 
yaxşı yaddaşına həkk olmuş məşhur o müşavirədə millətin elm adamları 
qarşısında “Biz azərbaycanlıyıq və bizim dilimiz Azərbaycan dilidir” dedi. 
O uzaqgörən vətənpərvər bizi milli təfriqələrdən xilas etdi, amma hamıya 
məlumdur  ki,  bizim  indiki  danışdığımız  dil Azərbaycan  türkcəsidir,  bu 
ölkənin çox qismi türkdilli xalqdır.
Hörmətli Əmirşah müəllim! Sivil ölkələr yüz illərlə eyni himni və həmin 
himnə  yazılmış  eyni  mətni  işlədərlər,  heç  bunu  yeniləşdirmək  haqqında 
fikirləşməzlər. Siz himnin mətnində işlənmiş ərəb və fars dilindən dilimizə 
keçmiş  gəlmə  sözlərin  bolluğundan  şikayətlənirsiz.  Ərəb  dilindən  gələn 
Vətən sözünü dilimizə yad adlandırırsız və deyirsiz ki, bunu yurd sözü ilə 
əvəz etmək lazımdır və yaxud ərəb dilindən götürülmüş qəhrəman ifadəsini, 
monqol dilindən türk dilinə keçmiş, bahadur sözü ilə əvəz etmək lazımdır 
deyirsiniz. Əgər qəhrəman sözünü bahadur sözüylə əvəz etsək, onda Milli 
Qəhrəman yox, Milli Bahadur yazılmalıdır. Axı niyə sizin dediyiniz iradlar 
təkcə himnə yazılmış şeir parçasına aid olmalıdır? Sonra misraların sonun-
da “iz” şəkilçisinin işlənməsi şerə daha da axıcılıq verir. Əgər sizi şeirdə 
gedən qafiyə qüsurları narahat edirsə, bu da dahi Üzeyir bəyin musiqisinin 
sədaları altında cilalanır, yəqin ki, müəlliflər mətnin söz qüdrətini artırmaq 
və təsirli etmək üçün bu kiçik qüsurlara göz yumublar. Ümumiyyətlə, mahnı 
mətnlərində  bəstəkarlar  şerin  gücünü  artırmaq  üçün  bəzən  qafiyə  və  heca 
pozuntularına yol verirlər. Çox güman ki, himnin mətnində gedən bu xətalar 
da onun qüdrətini artırmağa xidmət edib və artırıb da. Mənim 53 yaşım var, ilk 
dəfə məktəbə gedərkən müəllim bizə yazı lövhəsində ana, vətən, ata sözlərini 
yazmağı öyrətdi. Əgər sizin yaz dı ğınız fikirlərlə razılaşsaq, onda vətən, məktəb, 
kitab, kitabxana, şəhid lər xiyabanı, salam, xeyr, bəli kimi minlərlə sözlər bizim 
dilimizdən çıxa rılmalıdır. Öncə klassik ədəbiyyata, Füzulidən tutmuş ən qəliz 
yazan Seyid Əzim Şirvaniyə, dahi Sabirə qədər, sonra müasir söz adamlarının 
yazıb-yaratdıqlarına əməlli-başlı əl gəzdirmək lazım olacaq. Hələ mən tibdə, 
texniki ədəbiyyatda və elmimizin bir çox sahələrində bizimkiləşmiş, ərəb, fars, 
rus, ingilis və sair dillərdən dilimizə keçib doğum şəhadətnaməsi qa zan mış 
sözlərdən danışmıram.
Biz hamımız yaxşı bilirik ki, ərəb sözlərinin doğmalaşması islam dini 
və  islami  həyat  tərzi  ilə  bağlıdır.  İslama  inancımızın  əksi  bayrağımızın 
üstündə  açıq-aydın  dalğalanmaqdadır.  Bizim  ölkədə  hansı  yerdə  yuva 

17
salıb  yurd  qurursansa  ora  yurd  deyilir.  Vətən  isə  geniş  anlam  kimi  bi-
zim ağlımıza, ruhumuza hopub. Böyük Səməd Vurğunun “Azərbaycan” 
şerindən iki misranı sizin diqqətinizə yetirmək istəyirəm:
“Yurdum, yuvam, məskənimsən,
Anam doğma vətənimsən”
Siz rəngi çalarlarla əvəz etmək istəyirsiniz. Onda Böyük şairimiz Rəsul 
Rzanın şerə başlıq kimi vermiş “Rənglər”i çalarlar ifadəsilə əvəz etmək 
lazım gələcək. Biz onsuz da vətənin çox hissəsini itirmiş, müstəqilliyimizi 
ikinci  dəfə  qazandığımız  dönəmdə  aran  və  dağ  Qarabağı  işğala  möhtac 
edilmiş,  hələ  istiqlal  sevincini  dadmamış  sinəsi  ağrılara  pərçimlənmiş 
ölkənin  vətəndaşlarıyıq.  Vətəni  yurda  qədər  qısaltmağa  ehtiyac  yoxdur. 
Bunu artıq düşmənlər bizə ərməğan edib. Bizim dilimizin inkişafını göy 
türklərin danışdığı məqamlara qaytarmaq lazım deyil. Nə tez müstəqillikdən 
doyduq ki, indi də bizi onun atributları narahat edir? 
HİMN,  HERB,  BAYRAQ  90  illik  istiqlal  tariximizin  daşıyıcılarıdır. 
Bunu da nəzərə alın ki, 90 il bundan qabaqkı danışıq və yazı dili ilə indiki 
danışıq və yazı dili arasında çox fərq var.
Baxmayaraq  ki,  siz  Əhməd  Cavadın  12  aprel  1913-cü  ildə  yazdığı 
«Dilimiz»  şerini,  dilimizə  fars  və  ərəb  dilindən  gələn  sözlərə  qarşı  nü-
mu nə  kimi  gətirirsiz. Yəqin  ki,  90  il  sonrakı  danışıq  dililə  indiki  bizim 
danışıq dili arasında da fərq olacaq. Zaman hərəkətdə olduğu kimi, dil də 
inkişafdadır.  Necə  müqəddəs  Qurana  toxunmuruqsa,  eləcə  də  himndəki 
sözlərə toxunmamalıyıq. O elə o sözlərlə də axıcıdır, dahiyanə bəstələnmiş 
musiqiyə uyğundur və qəlbimizə, canımıza hopub. Böyüklü-kiçikli ürəyi 
istəyənlər onu çoxdan seviblər. Hələ 90 ildə bu vətəndə onu ürəklərində, 
bağırlarında yaşadan yaşlılarımız olub. Onda belə çıxır ki, muğamatımızı 
da,  əruzumuzu  da  dəyişdirmək,  yeniləşdirmək  lazımdır.  Sizin  himnin 
sözlərini dəyişdirib yeni mətn kimi təqdim etdiyiniz o şeir parçasında (əgər 
ona şeir parçası demək mümkünsə) heç bir axıcılıqdan, şeriyyətdən söhbət 
gedə bilməz. Himnin mətnində “Ey qəhrəman övladın şanlı vətəni” deyilir, 
şeirdə övlad geniş mənada nəzərdə tutulur, çünki dədə də, baba da, ata da, 
oğul da, ana da, bacı da, qız da, uşaqlı-böyüklü biz hamımız bu başıbəlalı 
vətənin  övladlarıyıq.  Ona  görə  də  müəllif  övlad  deyəndə  təkcə  babaları 
yox, qadınlı-kişili bu vətən insanını nəzərdə tutur! 

18
“Minlərlə can qurban oldu
Sinən hərbə meydan oldu” 
Bu misralarda fikir çox düzgün verilib, ona görə ki, minlərlə can qur-
ban  olmasaydı,  heç  vətənin  sinəsi  də  hərbə  meydan  olmazdı.  Yağılar 
asanlıqla gəlib bu torpağa qonardılar və Azərbaycan adında bu vətən dünya 
insanının yaddaşında qalmazdı. Qaldı mətndə işlədilən ərəb dilindən gələn 
“müştaq” sözünə, o da arzulayan, həsrət çəkən mənasını daşıyır və əksər 
yaşlılarımızın dilində bu söz hələ bu günə qədər də işlənir. Mətndə “Cümlə 
gənclər  müştaqdır”  deyilir,  siz  də  deyirsiz  “Cümlə  millət  müştaqdır”, 
biz  hamımız  bilirik  ki,  azadlıq  uğrunda  savaş  da,  işğala  qarşı  vuruş  da, 
döyüş də, yarış da bu kimi tutumlu qələbələr, gəlin etiraf edək ki, gəncliklə 
bağlıdır, çünki insanın 40 yaşından sonra yavaş-yavaş fiziki enmə dövrü 
başlayır.  Müəllif  bu  mənada  gəncliyə  ruhverici  amalı  üstün  tutaraq  bu 
misranı işlədib və nəticə də çox tutarlı alınıb. Siz misranı “Hüququndan 
keçən əsgər” əvəzinə “Öz başından keçən əsgər” kimi yazırsız. Əvvəla, biz 
orta əsrlərdə yaşamırıq ki, ölkənin himninin mətnində başdan keçməkdən 
danışılsın. Əsgər başından keçməməlidir, başını işlətməlidir. Siz görürsüz 
ki, baş işlədən millətlər hansı uğurlar qazanıb, hansı mərtəbələrə çatıblar. 
Dahi  Üzeyir  bəy  Hacıbəyovun  musiqisilə  vəhdət  təşkil  edən,  böyük 
Əhməd Cavadın ilhamından doğmuş o şeir parçası bilsəniz necə ruha qi-
dadır!  Deyilənə  görə  Üzeyir  Hacıbəyov  xəstəliklə  əlaqədar  dünyasını 
dəyişsə də repressiya qurbanı idi, çünki ona istəməyə-istəməyə bolşevik 
himni  yazdırdılar. Türkiyənin  ikinci  himni  kimi  səslənən,  musiqisi  dahi 
Üzeyir Hacıbəyova, sözləri böyük Əhməd Cavada məxsus olan “Çırpınırdı 
Qara dəniz, baxıb türkün bayrağına “şərqisi, yəqin ki, heç zaman türklər 
tərəfindən  müzakirə  məngənəsində  boğulmayıb.  Dahi  əsərlər  müəllifi 
Üzeyir bəy Hacıbəyov çox güman ki, bu himnin mətninin Əhməd Cavada 
məxsus olduğunu dəqiq bilirdi. Bu hər iki istedadlı müəllifin işinə şübhə ilə 
yanaşmaqdan savayı bir şey deyil.
Bəxti qara, sinəsi para, əyalı darmadağın Əhməd Cavad, sənin nə ağrılı 
taleyin varmış?! Sən hələ bu dünyada sağ olmayanda da repressiya atəşinə 
tuş olursan. İstiqlal da qazandıq, hələ də sənə qarşı hücumlar səngimək 
bilmir…  Himn  sözlərini  dəyişmək  eşqinə  düşüb  yeni  mətn  yazmağa 
cəhd  edənlərimizə  bir  Azərbaycan  qadını  kimi  demək  istəyirəm:  “Siz 
Allah,  gedin  istedadınızı  ədəbiyyatımızın  müxtəlif  sahələrində  sınayın”. 

19
Bizim himnimiz var, biz onun sözlərini də, musiqisini də sevirik. Himnin 
sözlərinə əl gəzdirmək İstiqlal mücahidlərimizin ruhuna hörmətsizlikdir, 
çünki bu himn, herb və bayraq istiqlalının şirinliyini az müddətə dadmış, 
sağlıqlarında əzab və əziyyətlərə düçar olmuş insanlarımızın ağrılı ruhlarını 
bir daha incitmək deməkdir.
Hörmətli müəllif, siz böyük bəstəkarımız Cavanşir Quliyevin yazdığı və 
hamımızın sevimlisi olan məşhur “Azərbaycan əsgəri” marşının sözlərinin 
zəifliyindən məqalənizdə bəhs edirsiniz. Biz sonuncu erməni işğalına qarşı 
xalqımızın haqq savaşında bu marşın necə insanlarımızın canında, ruhun-
da kök saldığının şahidi olduq. Mən “Məcməüş-şüəra” (“Şairlər məclisi”) 
və “Füzuli” ədəbi məclislərinə üzv idim. Məclislərin birində mətni yazan 
müəllifin üstünə düşdülər ki, bəs mətn zəifdir, əgər bu mətnin sözləri və 
musiqisi millətin canına və qanına hopubsa, deyin hansı zəiflikdən söhbət 
gedə bilər? Bizim qədimdən bir adətimiz var, hər hansı bir sahədə fərqlənən 
insanda uğurlu işartı gördükdə tez düşürük onun üstünə, çalışırıq ona özü-
müz bildiyimiz və qavradığımız kimi diktə etməyə… 
Vətən insanının bu saat ümdə problemi işğal altında olan torpaqlarımızın 
xilasıdır. Əgər bu xilasa nail olmasaq, bizim qazandığımız uğurlara köl-
gə salacaq, çünki dünya məğlubu sevmir, məğlub bütün zamanlarda ca-
hanın  hiddət  məngənəsində  boğulub.  Bunu  isə  uşaqlı-böyüklü  hamımız 
etməliyik: sözlə, dünyaya baxan açıq gözlə, ruhu ehtişama gətirən vərdişlə, 
aləmi heyrətdə qoyan gedişlə, ən nəhayət, qəvi-düşməni qandıra bilməsək 
ərzi titrədən döyüşlə, qələbəyə qədər vuruşla! Onda Xankəndinə, Şuşaya 
sancılacaq bayrağımızla şad olarıq, dünyanın yaddaşında qalib tək qalarıq. 
Qalibi isə hamı sevir!
Sonda hörmətli müəllifə bildirmək istəyirəm ki, əgər ərəb və fars söz-
lərinin bolluğundan qurtulmaq istəyirsə, onda birinci öz adından, soy adın-
dan, soy adının sonunda işlədilən rus dilindən gəlmə “ov” şəkilçisindən, 
təxəllüsündən azad olmalıdır. Qoy hörmətli müəllif rus dilindən dilimizə 
daxil olub dilimizi cinslərə bölən, dilimizin özünəməxsus xüsusiyyətlərinə 
kölgə salan, qadın cinsini kişi cinsindən ayıran və soy adının sonuna əlavə 
olunan mənfur “ov, yev, ova, yeva” şəkilçiləri haqqında düşünsün. Beləliklə, 
dilimizdə cinsi bildirən müəllimə, şairə, xadimə bu kimi ifadələrin dərdinə 
çarə edilməsinə yardımçı olsun, çünki bizim dildə cinslər yoxdur, sözlər 
cinslərə bölünməməlidir.

20
Əmirşah müəllim, bayrağımızın, herbimizin, himnimizin 90 illik tarixi 
var. Gəlin həm şərəfli, həm də şərəfli olduğu qədər də ağrılı tariximizin 
daşıyıcısı, bu üç atributdan biri olan himnimizin sözlərinin nəinki sətrinə, 
hətta vergülünə, nöqtəsinə belə toxunmayaq. Bunu nə Allah götürər, nə də 
istiqlal tariximizin banilərinin incik ruhları. 
 19.07.2008 
BÖLGƏLƏRDƏN GƏLƏN SƏSLƏR
Bu yaxınlarda anama baş çəkmək üçün doğulduğum yurda getdim. 
Bu  yurdun  adı  Tağaydır.  O, Azərbaycanın  şimal  bölgələrindən  biri 
olan,  Bakının  105  km-də  yerləşən  Siyəzən  rayonunun  ərazisinə  aid 
və  birbaşa  onun  tabeçiliyindədir.  Mən  Siyəzən  rayonunun  Tağay 
kəndində dünyaya göz açmışam. Məqsədim doğulduğum ocaqla sizi 
tanış  etmək  deyil,  çünki  bir  çoxları  yaxşı  bələddir,  Siyəzən-Quba 
zonasının Qalaaltısı, Nabranı, Qəçreşi və bir çox buna bənzər gözəl 
guşələrinə…
Mən  paytaxtın  el  arasında  “Şamaxinka”  adlandırıldığı  yerdən 
av tobusa əyləşib Siyəzənə üz tutdum. Adətən Bakıdan ora uzaqbaşı 
saat  yarım  vaxt  qət  edərdim,  amma  bu  dəfə  belə  olmadı,  çünki  şi-
mal yolu mənə nəhəng bir tikinti obyektini xatırlatdı. Nəhayət, ma-
şın  ləngiyə-ləngiyə  getsə  də,  beş  saata  Siyəzənə  çatdım.  Ömrümdə 
bu  qədər  çətin  və  uzun  yol  getməmişdim,  ancaq  bütün  bu  çətinliyə 
baxmayaraq düşünəndə ki, yaxın zamanlarda şimal yolu ilə maşınlar 
rahat gedib-gələcəklər, adamı qürur hissi bürüyür, çünki sovet zamanı 
da istəyirdilər şimal yolunu təzədən çəksinlər, amma iş yarımçıq qaldı 
və  bu  bizim  müstəqilliyimizə  nail  olduğumuz  zamana  düşdü.  Mü-
vəqqəti çətinlik olsa da bütün bunlar ürəkaçan və könlü riqqətə gətirən 
məsələlərdir. 
 Nə isə, mətləbdən uzaqlaşmayım. Siyəzənə çatan kimi bir taksi tutub 
Tağay kəndinə yollandım. Bu kənd Siyəzənin 7 km-də yerləşir. Kəndimizə 
yol Yenikənd və Gilgiçay kəndlərindən keçir. Bir tərəfi dağlarla, bir tərəfi 
dənizlə əhatələnmiş  kəndimizin  çox  gözəl havası,  içildikcə  doyulmayan 
şollar suyu və ara-sıra sönsə də işığı var. Buranın insanları əsasən əkin-
çilik, heyvandarlıq və tərəvəzçiliklə məşğuldur. Az bir qismi isə kənarda 
işləyir.  Suyunu  içməklə,  havasını  udmaqla  doymadığım  Tağayın  şərait 

21
baxımdan  bəxti  heç  vaxt  gətirməyib.  Şimal  dəmiryol  stansiyasının  3 
km-də  yerləşən  bu  kənd  həmişə  rayon  rəhbərlərinə  gözdən-könüldən 
uzaq yer kimi görünüb. Bilmirəm, bunun təqsiri orda yaşayan insanlarda 
və  ya  ona  ögey  baxan  əlaqədar  təşkilatlardadır?  Paytaxtın  115  km-də 
yerləşən bu kəndin işığı da 1968-ci ildə çəkilmişdi. Şollar suyu isə çox 
sonralar çəkilib. Halbuki kəndin 3-4 km-də həmişə su, işıq və qaz olub. 
Sovet  dönəmində  –  keçən  əsrin  80-ci  illərində,  nəhayət,  bu  kəndə  qaz 
xətti çəkildi, camaatın yanacaq problemi həll olundu. Elə bil bu kəndin 
bəxtinə günəş doğdu, ancaq bu da uzun çəkmədi. Sovet hökuməti süquta 
uğrayanda ölkəmizin bir çox bölgə mərkəzləri və kəndləri kimi Tağayın 
da  qazı  kəsildi.  Bizim  kənd  dənizkənarı  zolaqda  yerləşdiyi  üçün  burda 
meşələr də yoxdur. Camaat əvvəllər burda heyvan peyinindən hazırlanan 
təzəkdən, odundan, tapılanda kömürdən istifadə edirdi. Onu da deyim ki, 
Abşeronun yaxınlığında yerləşməsinə baxmayaraq, buranın qışı da sərtdir. 
Yayı isə sərindir, camaat yayda da orda yorğanla yatır. Sovet hökumətinin 
ilk  dövrlərində  dənizə  yaxın  sahədə  ata-babaların  saldığı  qədim  üzüm 
bağları da məhv edilib və yerində süni meşə massivi salınmışdı. Hətta ora 
meşəbəyi də təyin olunmuşdu, lakin kəndə qazın verilməsi dayandırılan 
kimi,  SSRİ  dağılan  vaxt  camaat  birinci  soyuqdan  ölməmək  üçün  bu 
meşəyə üz tutdu. Bu minvalla ağaclar qırılıb məhv edildi, sonra isə həyət-
yanı bağlar da bu qırılmaya məruz qaldı. İndi şükür Allaha ki, ölkəmizdə 
çətinliklər aradan qalxmağa başlayıb. Azərbaycanın ən ucqar bölgələrinə 
belə  qaz  verilməsi  vüsət  alıb.  Sağ  olsun  ölkəmizin  başçısını  və  bu  işlə 
əlaqəli təşkilatları, amma bu vüsətdən təəssüf ki, bizim kəndimiz kənarda 
qalıb. Bakıya yaxın olan Siyəzən özü neft istehsal edən rayondur. Tağayın 
3  km-də  yerləşən  Yenikənd,  Gilgiçay,  Həmyə  və  sair  kəndlər  qazla 
təchiz  olunub,  ancaq  Tağayda  isə  camaat  qaz  problemilə  üz-üzə  qalıb. 
Məni təəccübləndirən odur ki, bu işlə birbaşa əlaqədar olan təşkilatlar və 
səlahiyyətli orqanlar bu məsələylə heç maraqlanmır və ya maraqlanmaq 
istəmirlər.  Kəndlə  bağlı  olan  bələdiyyə  və  icra  orqanları  bu  məsələnin 
üstündən sükutla keçirlər. Halbuki kənddə qaz xətti var. Bu qaz xətlərini 
təmir edib camaatı qazla təchiz etmək elə də çətin iş deyil. Mən camaatdan 
soruşanda  dedilər  ki,  əksinə  qaz  xətlərini  kəsib  aparırlar.  Bu  məsələ  öz 
həllini tapsa, qırılıb çatılmış meşəmiz yenidən dirçələr, camaatımızın isə 
təmiz havalı, saf sulu, göy Xəzərli Tağayımızla ülfəti və bağlılığı birə-on 
artar. İnsanları kəndlərdən qaçırıb rayon mərkəzlərinə və paytaxta dolduran 

22
nədir? Şəraitsizlik, laqeydlik, bəzi yerli icra orqanlarının və bələdiyyələrin 
kəndlərə ögey münasibəti.
 İnanıram ki, məqalə qəzetdə dərc olunan kimi Siyəzən rayonunun 
aidiyyəti orqanları bu məsələnin tezliklə həllinin icrasına öz səlahiyyətləri 
çərçivəsində rəvac verəcəklər. Qarşıdan prezident seçkiləri gəlir, qoy sadə 
Tağay camaatı da bu seçkilərə üşüyə-üşüyə yox, isti ürəklə getsin!
  07.09.2008
  
“EŞİDİB-BİLDİKLƏRİMDƏN” YAZISININ 
MÜƏLLİfİ ƏNVƏR NƏZƏRLİYƏ 
 AÇIQ MƏKTUB
Hörmətli, Ənvər müəllim, mən Sizi ilk dəfə “Məcməüş-şüəra” (“Şair lər 
məclisi”) və “Füzuli” ədəbi məclislərindən şəxsən tanıdım, amma hələ ali 
məktəb illərindən haqqınızda eşitmişdim. Sizin 1937-ci il repressiyasının 
qurbanı  olmuş  Hacıbaba  Nəzərli  ocağından  olduğunuzu  bilirdim.  Sizin 
ailənin çəkdiyi ağrı-acılardan az-çox xəbərim var idi. Mən bu ədəbi məc-
lislərə gəlib-gedərkən sizin səmimiliyinizin, sadəliyinizin, yüksək savad-
lılığınızın,  başqalarından  fərqli  olaraq  dözümlülüyünüzün  şahidi  oldum. 
“Füzuli”  məclisində  qəzəllər  oxunarkən  haqq  dünyasına  qovuşmuş  rəh-
mətlik Hacı Mail tez-tez sizə müraciət edib sizin fikrinizi öyrənərdi. Bu 
sizin  klassik  şeir  forması  olan  əruza  bələdliyinizdən  və  əruz  sahəsində 
qazandığınız mükəmməl bilikdən xəbər verirdi. Sizin 2006-cı ildə işıq üzü 
görmüş  və  mənə  bağışladığınız  “Ürək  təranələri”  divanınızı  oxuyarkən 
onun axıcılığının şahidi oldum. Bu divanda dilimizin şirinliyinin qorun-
ması,  dilimizdə  işlənməyən  ərəb-fars  tərkibli  sözlərin  qəzəllərinizdə  ol-
maması sizin ustad şairliyinizdən xəbər verir. Ona görə də sizin kimi ustad 
sənətkarı şəxsən tanıdığıma görə qürur hissi keçirirəm. Qürur duyuram ki, 
siz  mənim  2002-ci  ildə  çapdan  çıxmış  “Kiminə  acı  dünya,  kiminin  tacı 
dünya”  kitabımda  gedən  qəzəllərin  redaktoru  olmusuz.  Əziz  ustad!  Siz 
ilhamlı şairsiz, fəqət bununla bahəm həm də gözəl şərqşünassınız, məhz 
ona görə də əruzda diliniz belə rəvandır. 
Arzu  edərdim  ki,  Sizin  könül  oxşayan  qəzəlləriniz  muğam  oxuy-
an  xanəndələrimizin  diqqətini  çəksin  və  dillərinin  əzbəri  olsun.  Ənvər 
müəllim,  mənim  məqsədim  sizin  qəzəlləriniz  haqqında  fikir  yürütmək 
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   30


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2016
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə