Tafakkur tafakkur haqida tushuncha Tafakkur operasiyalari Tafakkur shakllari Tafakkur sifatlari Tafakkur turlari Tafakkur


Ijodiyligiga ko’ra tafakkur turlari



Yüklə 2,26 Mb.
səhifə3/3
tarix16.12.2023
ölçüsü2,26 Mb.
#183734
1   2   3
Малика

Ijodiyligiga ko’ra tafakkur turlari...

  • Shunga bog’liq bo’lgan konvergent fikrlash masalaning yechimi faqat bitta bo’lgandagi fikrlashni nazarda tutsa, divergent tafakkur – fikrning shunday turiki, u shaxsga bir muammo yoki masala yuzasidan birdaniga bir nechta yechimlar paydo bo’lishini taqozo etadi. Aynan ana shunday ijodiy tafakkur divergent shaklda bo’lsa, u ijodiy parvoz, yangiliklarni kashf etishga asos bo’ladi.
  • Kreaktivlilik yoki
  • tafakkurning kreaktiv turi …
  • shundayki, u go’yoki yo’q joyda bor qiladi, ya’ni oddiygina, jo’ngina narsalarga boshqacha, birovlarnikiga o’xshamagan tarzda fikrlashga imkon beradi. Bunday tafakkur turi “hammaga o’xshab fikrlash” yoki shablonli, zerikarli fikr yuritishdan farq qilib, narsa va hodisalar mohiyatidagi o’ziga xoslik, noyoblik sifatlarini ham anglashga yordam beradi.
  • UCHALASINI QO’SHIB, YANGI JUMLALAR TUZISH KERAK
  • QALAM
  • KO’L
  • AYIQ
  • Tafakkurning predikativ turi …
  • Freyd bunday tafakkur turini mantiqiy tafakkurga qarshi qo’ygan edi. Chunki uning mohiyati quyidagicha: agar ikkita fikrdagi kesim bir xil bo’lsa, ongsiz ravishda shaxs uning egasini bog’lay boshlaydi.
  • Masalan, “Aqlli odamlar yozda ko’k choy ichadilar”.
  • “Men yozda doimo ko’k choy ichaman”.
  • “Demak, men aqlli odamman”.
  • Sun’iy intellekt yoki tafakkur
  • Bu – inson tafakkuriga o’xshatib, uning ishlash tamoyillariga asoslanib yuratilgan va maxsus kompyuter dasturlari doirasida ko’plab muammolarni hal qilishga qaratilgan intellekt yoki “aql” turidir.
  • Masalan, MYCIN deb nomlanuvchi dastur yuqumli kasalliklarni diagnostika qilishga mo’ljallangan bo’lib, u yuzlab tibbiyot xodimlarining faoliyatiday samara bilan ishlab kelmoqda
  • Intuitiv tiplilar. Bu shunday toifali kishilarki, ularda ko’pincha hissiyotlar mantiqdan ustun keladi va miya faoliyati bo’yicha ham o’ng yarim sharlar faoliyati chapnikidan ustunroq bo’ladi. Ko’rib, his qilib, yorqin emotsional munosabat shakllantirilmaguncha, bunday odamlar biror narsa xususida fikrlarini bayon eta olmaydilar
  • K.Yung klassifikatsiyasi
  • Fikrlovchi tiplar. Bunday kishilarda doimo mantiq, mulohaza hissiyotlardan ustun bo’ladi va miyasining chap tomoni o’ngiga nisbatan dominanta (ustun) hisoblanadi. Bundaylar gapira boshlashsa, ko’pincha, “Faysasuf bo’lib ket-e”, deb ham qo’yishadi. Chunki ular o’zlarigacha bo’lgan bilimlar, mantiqiy fikrlash borasidagi yutuqlarga tayanib, doimo to’g’ri gapirishga, doimo fikrlarini mantiqan asoslash – argumentatsiya qilishga harakat qiladilar.
  • Tafakkur qilish
  • tishunchalar
  • xulosalar
  • hukmlar
  • Tafakkur qilish jarayonining mahsullari
  • Hukm
  • 1- hukm: O’zbekiston – mustaqil davlat.
  • 2-hukm: Qirg’iziston – mustaqil davlat.
  • 3-hukm: Qozog’iston – mustaqil davlat.
  • 4-hukm: Turkmaniston – mustaqil davlat.
  • 5-hukm : Tojikiston – mustaqil davlat.
  • Demak, Barcha Markaziy Osiyo davlatlari – mustaqildir.
  • Fikrlash operatsiyalar
  • Analiz,
  • Sintez
  • Taqqoslash,
  • Abstraksiyalash
  • Umumlashtirish,
  • Tasniflash
  • Tizimga solish
  • Fikrlash jarayonini ta’minlovchi
  • operatsiyalar klassifikatsiyasi
  • analiz (fikran narsa va hodisalarga taalluqli sifat va
  • xususiyatlarni alohida qilib ajratish, tahlil qilish)
  • 1
  • 2
  • sintez (analiz jarayonida ajratilgan qismlarni yana fikran
  • birlashtirish, qo’shish)
  • 3
  • mavhumlashtirish (alohida biror xususiyatni ajratib, boshqa-
  • laridan fikrni chalg’itish, ayrim xossani mavhumlashtirish)
  • 4
  • taqqoslash (predmetlar va ularga xos bo’lgan xususiyatlarni
  • fikran bir-biriga solishtirish, umumiy va farq qiluvchi jihatlarini
  • topish)
  • umumlashtirish (umumiy va muhim sifatlariga ko’ra
  • predmetlarni guruhlashtirish, umumiylashtirish)
  • 5

Ma’mulotning anglanganligi

  • i p i o x o y a s l g

Yüklə 2,26 Mb.

Dostları ilə paylaş:
1   2   3




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin