Tekislikda yotu



Yüklə 1,89 Mb.
səhifə4/5
tarix24.02.2023
ölçüsü1,89 Mb.
#85404
1   2   3   4   5
4- маъруза 2020 й ЧГ

a) b)
4.8-rasm

Chizmada tekislikning cheksiz ko‘p asosiy chiziqlarini o‘tkazish mumkin. Tekislikning bir nomli bosh chiziqlari doimo o‘zaro parallel bo‘ladilar. Ammo proyeksiyalar tekisligidan talab qilingan masofada tekislikning faqat bitta bosh chizig‘ini o‘tkazish mumkin.



Ta’rif. Tekislikka tegishli va tekislikning bosh chiziqlaridan biri (gorizontal yoki frontal)ga perpendikulyar to‘g‘ri chiziq tekislikning eng katta og‘ma chizig‘i deb ataladi.


Tekislikning eng katta og‘ma chizig‘i
Agar P tekislikka tegishli e to‘g‘ri chiziq tekislikning gorizontaliga perpendikulyar bo‘lsa,, u holda e to‘g‘ri chiziqni P tekislikning H tekislikka nisbatan eng katta og‘ma chizig‘i deyiladi.
4.9-rasmda P tekislikning H tekislikka eng katta og‘ma chizig‘i tasvirlangan. Bu yerda hP va hH To‘g‘ri burchakning proyeksiyalanish xususiyatidan: BED=90 va ED∥H bo‘lgani uchun BE′D′=90 bo‘ladi.
Tekislikning eng katta og‘ma chizig‘i orqali uning proyeksiyalar tekisligi bilan hosil qilgan ikki yoqli burchagi aniqlanadi (4.9,b-rasm). P tekislikning H tekislikka nisbatan eng katta og‘ma chizig‘i P va H tekisliklar orasidagi B0AB′ chiziqli burchakni ifodalaydi. Chunki ABPH va AB′ PH bo‘lgani uchun bu ikki yoqli α burchakning qiymatini aniqlaydi.



a) b)
4.9-rasm

P tekislikning H proyeksiyalar tekisligiga nisbatan eng katta og‘ma chizig‘ini yasash uchun PH gorizontal izida ixtiyoriy A nuqta tanlab olinadi. Bu nuqtadan eP to‘g‘ri chiziqning gorizontal proyeksiyasini e′PH qilib, P tekislikning H tekislikka eng katta og‘ma chizig‘ining gorizontal proyeksiyasini o‘tkaziladi va Ox o‘qida e′∩Ox=B′ nuqtani aniqlanadi. So‘ngra bu chiziqning frontal eproyeksiyasi A″ va B″ nuqtalar yordamida yasaladi. Hosil bo‘lgan eP to‘g‘ri chiziqning e′ va e″ proyeksiyalari P tekislikning H tekislikka nisbatan eng katta og‘ma chizig‘ining proyeksiyalari bo‘ladi. Bu chiziqning H tekislik bilan hosil qilgan  burchagi aniqlanadi. Buning uchun to‘g‘ri burchakli uchburchak ABBo dan foydalanilgan (4.9,b-rasm).
Xuddi shunday Q(QH, QV) tekislikning V tekislik bilan hosil etgan β burchagini yasash uchun (4.10-rasm) Q tekislikning frontal QV izida ixtiyoriy E″QV nuqta tanlab olinadi. Bu nuqta orqali QV ga perpendikulyar qilib tekislikning V tekislikka nisbatan eng katta og‘ma chizig‘ining frontal proyeksiyasi EF″^QV o‘tkaziladi va uning EF′ gorizontal proyeksiyasi yasaladi. Bu chiziqning V tekislik bilan hosil qilgan β burchagi to‘g‘ri burchakli EFF0 orqali aniqlanadi. Bu burchak Q va V tekisliklar orasidagi ikki yoqli burchakning haqiqiy qiymatiga teng bo‘ladi: β=Q^V.


Yüklə 1,89 Mb.

Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4   5




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin