Topografya Insaat Mühendisligi M. Zeki Coskun



Yüklə 43.33 Kb.
Pdf просмотр
tarix28.01.2017
ölçüsü43.33 Kb.

Topografya – Insaat Mühendisligi  

M. Zeki Coskun

Arazide açi ve uzunluk ölçmelerinin yapilabilmesi için noktalara ve bu 

noktalarla belirlenen dogrulara gereksinim vardir. Noktalar 

görünebilir olmali ve arandiklarinda kolaylikla bulunabilmelidir. 

Hangi amaçla ölçme yapilacaksa yapilsin, öncelikle:

1- Arazide noktalarin isaret edilmesi ve kurulmasi,

2- Arazide dogrultularin belirtilmesi ve uzunluklarinin ölçülmesi,

Arazide noktalar; 

1. Geçici noktalar

2. Kalici kalici noktalar

ARAZIDE  NOKTALARIN ISARETLENMESI-

ARAZI ISLERI



Topografya – Insaat Mühendisligi  

M. Zeki Coskun

1. Geçici (Arazide kisa bir süre için 

yararlanilan noktalardir, demir boru,

jalon (2-3m boyunda her 50cm’si ayri

olmak üzere çift renkte boyanmis

dairesel kesitli çubuklardir. Önemli 

olan jalonlarin bir noktayi

belirteceginden, bunlarin düsey olarak 

tutulmasi veya dikilmesidir)

2. Kalici ( ölçmeler bittikten sonra uzun 

süre arazide kalmasi gereken 

noktalardir, topragin üzerinde tesis 

edilirler betondan imal edilirler)

ARAZIDE  NOKTALARIN ISARETLENMESI-

NOKTALAR


Topografya – Insaat Mühendisligi  

M. Zeki Coskun

ARAZIDE  NOKTALARIN ISARETLENMESI-

NOKTALAR


Topografya – Insaat Mühendisligi  

M. Zeki Coskun

Noktalarin Röperlenmesi:

Arazide isaretlenen ölçme noktalari herhangi bir nedenle 



kaybolduklari zaman yeniden tesis edilmelerini saglamak

amaciyla, bu noktalar ‘röper(sigorta)’ olarak adlandirilan yerleri 

degismeyecek,arazide kolaylikla bulunacak noktalara olan yatay 

uzakliklari ölçülmek suretiyle baglanirlar (bina köseleri, telefon,

elektrik direkleri, agaç vb.) 

Bu biçimde seçilen noktalara “röper noktalari” denir. 

Noktalarin sabit tesislere olan uzakliklarinin ölçülmesi isine de 

röperleme’ denir.



ARAZIDE  NOKTALARIN ISARETLENMESI-

RÖPERLEME



Topografya – Insaat Mühendisligi  

M. Zeki Coskun

Noktalarin Röperlenmesi:

Röperlemede en önemli noktalar;

ü

Röperler arazide kolaylikla bulunabilmeli



ü

Röperler saglam zeminde, kaybolmayacak yerlerde seçilmeli

ü

Röper uzakliklari ölçme seritinin boyundan daha fazla olmamalidir



ü

Yerlesimin olmadigi bölgelerde röperler, röper noktasi ile yaklasik 120

°

açi olusturacak sekilde seçilmelidir.



Röper krokisi

Arazide bütün ölçme noktalari röperlenirken buna paralel olarak arazide

röper krokisi adi verilen bir kroki, ölçeksiz, fakat gerçege yakin göz

karari yaklasik kuzey yönüde belirtilerek hazirlanir ve üzerinde gerekli

açiklamalar ile röper uzakliklari isaretlenerek tamamlanir.

ARAZIDE  NOKTALARIN ISARETLENMESI-

RÖPERLEME



Topografya – Insaat Mühendisligi  

M. Zeki Coskun

ARAZIDE  NOKTALARIN ISARETLENMESI-

RÖPERLEME



Topografya – Insaat Mühendisligi  

M. Zeki Coskun

ARAZIDE  NOKTALARIN ISARETLENMESI-

RÖPERLEME



Topografya – Insaat Mühendisligi  

M. Zeki Coskun

Jalon ve çekül ile noktalarin belirlenmesi:

ARAZIDE  NOKTALARIN ISARETLENMESI-

Jalon ve Çekül



Topografya – Insaat Mühendisligi  

M. Zeki Coskun

Jalon ve çekül ile noktalarin belirlenmesi:

ARAZIDE  NOKTALARIN ISARETLENMESI-

Jalon ve Çekül



Topografya – Insaat Mühendisligi  

M. Zeki Coskun

Arazide Dogrularin Belirlenmesi

• Arazide bir dogru baslangiç ve son noktalarina birer kazik 

çakilarak belirlenir. Bu dogrunun uzunlugunun ölçülebilmesi veya 

dogru üzerinde yapilacak bir ölçme için, dogru üzerinde veya 

uzaniminda noktalarin belirlenmesi gerekir.

• 200 m ye kadar dogrularda ara ve uzanim noktalarinin 

belirlenmesi jalonlarla yapilir ve bu isleme jalonlama adi verilir. 

Bazi durumlarda jalon yerine çekül de kullanilabilir. 



ARAZIDE  NOKTALARIN ISARETLENMESI-

Jalon ve Çekül



Topografya – Insaat Mühendisligi  

M. Zeki Coskun

Arazide Dogrularin Belirlenmesi

ARAZIDE  NOKTALARIN ISARETLENMESI-

Jalon ve Çekül



Topografya – Insaat Mühendisligi  

M. Zeki Coskun

Arazide Dogrularin Belirlenmesi

ARAZIDE  NOKTALARIN ISARETLENMESI-

Jalon ve Çekül



Topografya – Insaat Mühendisligi  

M. Zeki Coskun

Arazide Dogrularin Belirlenmesi

ARAZIDE  NOKTALARIN ISARETLENMESI-

Jalon ve Çekül



Topografya – Insaat Mühendisligi  

M. Zeki Coskun

Uzunluklarin Ölçülmesi :

Uzunluklarin ölçülmesinden,  yeryüzünün belirli iki noktasi arasindaki yatay 

uzunlugun bulunmasi anlasilir.  Yatay uzunluk olarak ölçme yapilamadigi

durumlarda uzunluk önce egik olarak ölçülür sonra gerekli hesaplar yapilarak 

egik boya karsilik gelen yatay uzunluk bulunur. Bu isleme ‘yataya indirgeme’

denir.


UZUNLUKLARIN ÖLÇÜLMESI

Yatay Uzunluk

For example :

s = 30.589 m

θ

= 2.5



o

H = 1.334 m



then

h = 30.589 cos(2.5)

h = 30.560 m

Yatay uzunlugu hesaplamak için : 



S = s cos

θ

veya S = (s



2

-



H



2

)

1/2

ölçü


len

(eg


ik) 

uzunluk


= s

θ

Yatay uzunluk = S



H

veya



s = 30.589 m

H = 1.334 m



sonra

S= (30.589

2

- 1.334


2

)

1/2



S = 30.560 m

Topografya – Insaat Mühendisligi  

M. Zeki Coskun

Uzunluklarin Ölçülmesi :

• Uzunluklarin ölçülmesinden,  

yeryüzünün belirli iki noktasi

arasindaki yatay boyun

bulunmasi anlasilir.

• Kullanilan araçlar 20-30 m’lik

çelik serit metre jalon ve

çeküldür. Elde sallantisiz tutulan

çekül ipinin gösterdigi dogrultu

yerçekimi dogrultusudur. 

Çelikserit metre ile boy ölçme

isine senaj’ da denir.



UZUNLUKLARIN ÖLÇÜLMESI

Topografya – Insaat Mühendisligi  

M. Zeki Coskun

Uzunluklarin Ölçülmesi :

Ölçme biçimini etkileyen bir husus arazinin egimli veya egimsiz 

olmasidir . 

Araziyi düz ve egimli olarak ikiye ayirmak mümkündür: 

§

Düz arazi ortalama egimi% 2 ye kadar olan arazidir, 



§

Egim %2-%10 arasinda ise orta egimli, 

§

Egim %10 dan fazla ise çok egimli araziden sözedilebilir.



UZUNLUKLARIN ÖLÇÜLMESI

Topografya – Insaat Mühendisligi  

M. Zeki Coskun

1- Düz arazide uzunluk ölçmesi:

Ölçülecek uzunluk baslangiç ve son noktalari belli oldugundan, ara 

noktalari uzunluk ölçmeleri sirasinda isaretlenir ve bu ara noktalar 

arasi çelik serit metre ile ölçülür. Ölçülen degerler ölçme 

karnelerine yazilir

UZUNLUKLARIN ÖLÇÜLMESI


Topografya – Insaat Mühendisligi  

M. Zeki Coskun

2- Egimli arazide uzunluk ölçmesi:

a- Basamakli ölçme yöntemi

Bu yöntemde, çelik serit metre yatay tutulmak suretiyle  uzunluk 

parça parça ölçülür. 

b- Indirgeme yöntemi

Indirgeme yönteminde ise, çelik serit metre yere yatirilarak uzunluk 

ölçmesi yapilir, ölçülen boyun egimi bulunur sonra da bu egimden 

yararlanilarak egik boy yataya indirgenir. Bu yöntem zorunlu 

durumlarda uygulanir.

UZUNLUKLARIN ÖLÇÜLMESI


Topografya – Insaat Mühendisligi  

M. Zeki Coskun

Ölçmeler sirasinda önemli olan seridin yatay tutulmasidir. 

Bunun için çekül ipi veya jalonun seritle olusturdugu açi 900 olacak 

biçimde serit asagi yukari indirilir, kaldirilir.  

Uzunluk ölçmeleri gidis-dönüs olarak yapilir.  gidis-dönüs farki

verilen hatasiniri degerinden küçük olmalidir. Eger büyük çikarsa 

ölçmeler tekrarlanir. 

Ölçülen uzunlugun kullanilan çelikserit metrenin uzunlugu geçmesi 

durumunda ölçülecek uzunluk üzerinde ara noktalar isaretlenerek 

istenen uzunluk parça parça ölçülerek bulunur. 



UZUNLUKLARIN ÖLÇÜLMESI

Topografya – Insaat Mühendisligi  

M. Zeki Coskun

Asagidaki sekillerde arazinin çikis ve inis durumlarina göre 

uzunluklarin (jalon+ çelik serit metre) nasil ölçülmesi gerektigi 

sematik olarak verilmektedir.



UZUNLUKLARIN ÖLÇÜLMESI

Topografya – Insaat Mühendisligi  

M. Zeki Coskun

UZUNLUKLARIN OPTIK YÖNTEMLE ÖLÇÜLMESI

dogrudan yöntem : “senaj”, 

dolayli yöntem : “

Optik Yöntem”, 

Optik yöntemle 750 metreye kadar uzunluklar ölçülebilir, 

yaklasik dogruluk,  100 m. için ± 10 cm civarindadir. 

UZUNLUKLARIN ÖLÇÜLMESI


Topografya – Insaat Mühendisligi  

M. Zeki Coskun

Optik yöntemle uzunluklarin ölçülmesinde kenarin bir ucuna teodolit 

(açi ölçme aleti) diger ucuna da baz mirasi merkezlendirilir. 

UZUNLUKLARIN ÖLÇÜLMESI

A

a



b

d

d = ½ b cot a/2



Topografya – Insaat Mühendisligi  

M. Zeki Coskun

UZUNLUKLARIN ELEKTRMAGNETIK YÖNTEMLE ÖLÇÜLMESI

Ikinci dünya savasi sonrasinda  1960 yillarinda elektromagnetik dalgalarin 

atmosfer içindeki yayilma özellikleri ve hizlari belirlendikten sonra bundan 

yararlanilarak su an topografyada yaygin olarak kullanilan uzaklik ölçerler 

gelistirilmistir

Bu yöntemin ana ilkesi, bir ana aletten gönderilen elektromagnetik dalganin bir 



yansiticidan(reflektörden) yansitildiktan sonra geriye alinmasi ve gönderilen ve 

alinan sinyalin karsilastirilmasi prensibine dayanir.



UZUNLUKLARIN ÖLÇÜLMESI

Topografya – Insaat Mühendisligi  

M. Zeki Coskun

UZUNLUKLARIN ELEKTROMAGNETIK YÖNTEMLE ÖLÇÜLMESI

Impuls Yöntemi(Seyir müddeti Yöntemi): d = ½ c.t  

(elektromagnetik dalganin seyir süresi )

Faz Farki Ölçme Yöntemi : d = ½ . n .? +R



(yansitildiktan sonra alinan dalga boyunun gönderilen dalgaya göre, faz farki

kaymasi ve gidis dönüsteki toplam dalga boyu sayisi)

UZUNLUKLARIN ÖLÇÜLMESI


Поделитесь с Вашими друзьями:


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə