uu
va
kurakka nisbatan nisbiy tezlik
\v,
lardan
tuzilgan
parlellogramm
diagonaliga teng. Kanaldan chiqishda
suyuqlikning
absolyut
tezligi
s2,
anlanma tezligi
u2
nisbiy tezligi
w2
bo‘ladi. Kirishda bosim
pi
chiqishda
p2
bo‘lsa, u
holda kanalning kirish va chiqish kesimlari uchun Bemulli tenglamasi quyidagicha
yoziladi:
2.5 - nism. Ish g'ildiragida olingan nazariy
bosimga doir sxema
Pi wi
z,
+ — + —
2
g
■K.2,
(13.1)
Lg
r
2
g
bu yerda
hi_2 -
ikki kesim orasidagi gidravlik yo'qotish;
Hk
kanaldagi harakat vaqtida
markazdan qoshma kuch hisobiga bosimning ortishi.
Bosimning energetik ma’nosini nazarga olsak,
Hk
markazdan qoshma kuch hi
sobiga hosil bo‘lgan energiyani bildiradi. Bu energiya kinetik energiyaning ko‘p ortib,
potensial energiya (bosim energiyasi) ning kam ortishi yoki potensial energiya ko‘p
ortib, kinetik energiya kam ortishi ko'rinishida namoyon bo‘ladi. Birinchi holda ish
g‘ildiragini aktiv, ikkinchi holda esa reaktiv deyiladi. Bunday nomfanish turbinalarda
ko‘proq qo‘llaniladi (aktiv va reaktiv turbinalar). Aktivlikning chegarasi
pt
=
p2
с
2
с2
tenglikning bajarilishi, reaktivlikning chegarasi esa — + -J-ning bajarilishi bilan
2 g 2g
baholanadi.
Markazdan qoshma kuch hosil qilgan energiya uning
r2
—
rt
masofada bajargan
solishtirma (birlik og‘irlikdagi suyuqlik uchun) ishga teng bo‘ladi. Agar ish g‘il-
diragining burchak tezligi
со
bo‘lsa, u holda og‘irligi
G
massasi
m
bo‘lgan suyuqlik
G
zarrasiga ta’sir qiluvchi markazdan qoshma kush mco2r
yoki
— m2r
ga teng boiadi. U
g
holda r2 -
r,
masofada bajarilgan ish
.
\G
2
Geo1
. 2
iv
Л =
\ — (0
rdr
= ——
(r2 -rt
)
Ы
2 g
ga teng. Burshak tezligi coning radius r ga ko‘paytmasi aylanma tezlik и
ga teng,
shuning uchun
Bu holda
A =G
2
g
A ni Gga boiib, solishtirma ish yoki
Hk
ni topamiz.
Hk =
^ L
2
g
Buni (13.1) tenglamaga qo‘yib, quyidagi tenglikni olamiz:
r ,+ a + ^ . = z +£L + |iL = b ^ L + Al
(13.2)
У
2g
^
2g _
2g
Ish gildiragi kanaliga kirish oldidagi bosim:
ffl=Zl+£L + i f . f
У
2g
gildirakdan chiqish ortidagi bosim
# 2 = + — + r^- + *|_2
У
2g
ga teng. U holda kirish va chiqishdagi bosimlaming farqi quyidagicha hisoblanadi:
H
=
H 2
- tf, = z2
+^- + ^ - +
A,_2
~ (z2 + — + -r~
7
2g
v,
У
2g
Bir xil indeksli hadlami tenglikning ikki tomoniga gruppalasak, u holda quyidagi
tenglamani olamiz:
Zl + EL + lL = Z2 + P±+£ L +fh2H.
(13.3)
У
2g
у
2g
Endi (13.2) dan (13.3) ni ayirsak, ushbu munosabatga ega boiamiz:
w2
c;
w1
,
c;
ul -
и,2
/
i
'-i _
"г
'-г
“i ~ “i i j j
2 g 2g
2g 2g
2g
Bu tenglikdan kirish va chiqishdagi bosimlaming farqini topsak, u quyidagiga teng
bo‘ladi:
Dostları ilə paylaş: |