Xalqaro savdo dinamikasi mundarija



Yüklə 284 Kb.
səhifə1/14
tarix17.04.2023
ölçüsü284 Kb.
#99192
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   14
XALQARO SAVDO DINAMIKASI

XALQARO SAVDO DINAMIKASI

MUNDARIJA:

Kirish........................................................................................................................2

I.BOB XALQARO SAVDO DINAMIKASI


1.1. Xalqaro savdoning zaruriyati va uning asosiy ko’rinishlari...................4

1.2 . Mutlaq va nisbiy afzallik nazariyalari...........................................................5


II BOB TASHQI SAVDO SIYOSATI
2.1. Savdo siyosatining mohiyati va tashqi savdoni cheklash usullari ...........12
2.2 Savdo shartnomalari va ularning turlari......................................................25
Xulosa.....................................................................................................................40
Foydanilgan adabiyotlr.........................................................................................42

KIRISH
Xalqaro savdo — bu turli davlat-milliy xo’jaliklari o’rtasidagi tovar va xizmatlarning ayirboshlash jarayonidir. Xalqaro savdo qadimdan mavjud bo’lsada, faqat XIX asrga kelib, ya2ni deyarli barcha rivojlangan mamlakatlar xalqaro savdo aloqalarida ishtirok eta boshlashi bilan jahon bozori shakliga kirdi. Xalqaro savdo tashqi savdo aylanmasi, eksport va import, savdo balansi kabi ko’rsatkichlar bilan tavsiflanadi.
Xalqaro savdo va hamkorlik ko’pchilik mamlakatlarga yuqori foyda ko’rishiga asos bo’lib kelmoqda, masalan bugungi kunda rivojlanayotgan mamlakatlar rivojlangan mamlakatlarga va o’tish iqtisodiyoti mamlakatlariga har xil turdagi Tovar va xizmatlar eksport qilmoqda. Bugungi kunda rivojlanayotgan mamlakatlar ichidan Xitoy va Xindiston asosan xalqaro savdoda ulushi keskin oshib borayotgan mamlakatlardan hisoblanadi. Xalqaro savdoning yana bir afzallik tomoni shundaki, ko’plab mamlakatlardagi kambag’allik muammosini qisqartirishga yuqori axamiyat kasb etayotganidir. Hindistonda 60-70-yillarda kambag’allik atigi 1%ga ham qisqarmagan, ma’lum vaqtlardan so’ng globalizatsiya va integratsiya yordamida ishlab chiqarish xizmat ko’rsatish talim va boshqa barcha soxalarda o’sish kuzatiladi. Xalqaro hamkorlikning kuchayishi natijasida yaxshiroq ta’lim va sog’lik tizimini yo’lga qo’yish imkoni paydo bo’ladi. Bugungi kunda xalqalaro savdo aloqalar tobora chuqurlashib bormoqda ayniqsa bu borada rivojanayotgan mamlakatlarning ulushi oshib bormoqda Xalqaro savdo 2014-yilda 4.7% ga o’sishi bashorat qilinmoqda, O’tgan ikki yillik 2.2% dan yaxshiroq va buning orqasida rivojlangan mamlakatlar turibti. Bizga malumki tashqi savdo o’sishi bilan jahon iqtisodi ham rivojlanadi. Garchi 2014-yilga qilingan reja 4.7% o’tgan yilga nisbatan ikki barobar bo’lsa ham bu ko’rsatkich 20-yillik o’rtcha ko’rsatkichdan pastda yani 5.3 foiz o’shish suratidan; Ushbu sekin o’sishga asosiy sabablardan biri bu rivojlangan mamlakatlarning birgalikdagi importga bo’lgan talabining o’shishidir, bu o’sish 2.1foizni tashkil qildi. Export jihatdan qaraganda rivojlangan va rivojlanayotgan mamlakatlar ikkalasi ham faqat kichikroq hajmda ijobiyo’sishga erishadi(rivojlangan mamlakatlar 1.5% va rivojlanayotgan mamlakatlar3.3 % mos ravishda). 2013-yilda, dollar qiymatidagi tovarlar eksporti 2.8% gao’sdi va 18.8 trln dollarni tashkil qildi; Bu davrda savdo xizmatlari eksporti 5.5%ga o’sdi va bu 4.6 trln dollarni tashkil qildi. Expertlarning xulosalariga ko’rajahonYaIM 3% ga bozor almashinuv baxosi biolan hisoblagandava bu 2015-yilda 3.1%ni tashkil qilishi rejalashtirilmoqda;
Xalqaro savdo trendlari. Bugungi kunda transport va axborot komunikatsiya almashinuvi narxida sezilarli pasayish kuzatildi, xalqaro savdo sistemasida geosiyosat hal qiluvchi axamiyat kasb etadi. So’nggi 30-yil mobaynida tovarlar va savdo xizmatlari yiliga o’rtacha 7% ga o’sdi va mos ravishda o’zinig eng yuqori nuqtalari 18trln dollar va 4 trln dollarga yetdi.1980 va 2011- yillarda rivojlanayotgan mamlakatlar dunyo export-importi ulushida sezilarli o’sish kuzatildi; Duynyo exportidagi ulushi 34% dan 47% ga yetdi;Dunyo importidagi ulushi esa 29% dan 42% ga o’sdi, ushbu o’sish ko’rsatkichlarida opsiyo mamlakatlari o’suvchi rolnin o’ynamoqda; So’nggi bir nechta o’n yillikda jahon savdosi sal kam ikki barobarga o’sdi , xuddi jahon ishlab chiqarish tezligi kabi va bu bildiradiki, xalqaro taklif zanjiri darajasinig oshib bormoqda va qo’shilgan qiymat juda muhim ahamiyat kasb etmoqda.

Yüklə 284 Kb.

Dostları ilə paylaş:
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   14




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin