Xəbər bülleteni №38



Yüklə 0.64 Mb.
səhifə2/5
tarix07.12.2016
ölçüsü0.64 Mb.
1   2   3   4   5
        Rövşən Ağayev

Dövlət başçısı iyulun 10-da hökumət üzvləri ilə keçirdiyi iclasda bəyan edib ki, yaxın zamanlarda dərman istehsalına başlanacaq, ölkədə dərman preparatları istehsal edəcək fabriklərin tikilməsi gündəlikdədir.

Qeyri-neft sektorunun inkişafı və iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi baxımından cəlbedici bəyanatdır. Amma çox mühüm bir sual var: dərman istehsalı üçün hansı şərtlər tələb olunur?

1) Elmi potensial

Dərman sənayesinin əsas fərqli cəhəti sıx və böyük həcmdə elmi-tədqiqat işləmələri üçün sərmayə tələb etməsidir. Bu gün dünyada elmi tədqiqat üçün çəkilən xərclərin strukturunda dərman sənayesi 15% payla 1-ci yerdə dayanır – hər il bu istiqamətdə təxminən 150-160 milyard dollar xərclənir.

Azərbaycan kimi elmi potensialı zəif, elmə sərmayə qoyulmadığı, iqtisadiyyatla elm sahələri arasında bütün əlaqələrin itdiyi ölkədə dərman sənayesi indiki elmi potensial müqabilində imkansız görünür. Tibb, biologiya və kimya sahələrində elmi potensial elə səviyyədə olmalıdır ki, istehsal elədiyin məhsul Dünya Səhiyyə Təşkilatının işlədiyi və dərman istehsalında beynəlxalq norma və standartları müəyyən edən “Yaxşı istehsal təcrübələri”nə cavab verə bilsin.

Elmi potensial olmayanda klinik araşdırmalar üçün fundamental baza qurula bilmir. Klinik araşdırma müəyyən bir sağlamlıq problemi haqqında əvvəldən təyin olunmuş, cavabı bilinməyən problemləri yeni müalicə üsulları ilə araşdırmaq üçün elmi cəhdlərdir. Bu işdə ölkənin tibb elmi və infrastrukturu iştirak etməlidir. Vətəndaşı elementar müayinə üçün qonşu dövlətlərə üz tutan ölkədə tibb elmi və infrastrukturu belə klinik araşdırmalara dəstək verə biləcəkmi?

Məlumat üçün deyim ki, Türkiyə kimi tibb sənayesi və elmi inkişaf etmiş ölkə klinik araşdırmaların sayına görə Avropa və ABŞ-dan on dəfələrlə geri qalır. Halbuki Türkiyənin 10-dək universitetinin nəzdində fəaliyyət göstərən texnoloji inkişaf bölmələrində dərman istehsalı sahəsində elimi araşdırmalar aparılır. Bundan savayı Türkiyədə 5 dərman şirkətinin böyük elmi-tədqiqat mərkəzi fəaliyyət göstərir. Bizdə belə mərkəzləri quracaq kadr potensialı varmı?

2) Zəruri infrastrukturun mövcudluğu

Dərman sənayesi üçün elmi mərkəzlər qurmağa köklü baza olmalıdır – universitetdən gələn bir baza. Türkiyədə dərman sənayesi sahəsində elmi-tədqiqat mərkəzləri üçün kadr yetişdirən infrastruktura diqqət yetirək: ölkənin müxtəlif universitetlərində 31 kimya mühəndisliyi, 46 kimya, 28 kimya texnologiyası, 49 biologiya, 81 tibb, 34 genetika və molekulyar bölməsi fəaliyyət göstərir. Nəzərə alaq ki, Türkiyə hələ dərman istehsalına görə dünyada 31-ci sırada yer alan bir ölkədir.

Dərman sənayesinin infrastrukturuna elmi-tədqiqat mərkəzləri ilə yanaşı hazır məhsulun emalı üçün zəruri məmulatları istehsal edən müəssisələr də daxildir. Bu müəssisələr hansı kadr potensialı və xammalla qurulacaq?

Yoxsa bütün komponentlər idxal ediləcək və bizim adına “dərman sənayesi” dediyimiz sənaye yalnız qablaşdırma ilə məşğul olacaq?



3) Rəqabət qabiliyyətli məhsul

Azərbaycan bazarı böyük bazar deyil – illik dərman istehlakı xərclərinin real həcmi 650-700 milyon manatı ötmür. Bu dövriyyənin əhəmiyyətli hissəsi şiş və qan xəstəlikləri ilə bağlı yüksək texnologiya və elmi baza tələb edən dərmanların payına düşür ki, həmin dərmanları hətta Türkiyə yaxın illərdə istehsal etmək gücündə olmadığını etiraf edir. Yerli dərman sənayesi kiçik daxili bazara deyil, ixraca yönəlməlidir. İxrac isə rəqabət qabiliyyətli (həm qiymət, həm keyfiyyət baxımından) məhsul sayəsində mümkündür. Bazarın 95%-ni əlində saxlayan transmilli dərman nəhəngləri ilə rəqabətə girəcək potensialımız varmı?



Sənayeləşmə strategiyası nəyi hədəfə almalıdır?

Postneft dövrünün hökuməti gözlədiyindən tez yaxalaması tələsik və pərakəndə qərarlara gətirib çıxarır. Amma məsələlərə köklü yanaşma vacibdir. Məsələn, yaxşı işlənmiş bir sənaye strategiyası olmalıdır. Həmin sənəddə dünyada qəbul olunan texnoloji səviyyə ilə müqayisədə bizim imkanlarımız, fürsətlərimiz, zəif nöqtələrimiz və hər bir səviyyə üçün hədəflərimiz, resurslarımız müəyyən edilməlidir.

Hazırda dünyada sənaye məhsulları 4 qrupa bölünür: aşağı, orta aşağı, orta yüksək texnoloji və yüksək texnoloji qrup məhsullar.

Yüksək texnoloji qrupa təməl əczaçılıq məhsulları və əczaçılıqla əlaqəli məmulatların emalı, kompüter, elektronika və optik məhsullar, hava texnikası və kosmik vasitələrin istehsalı daxildir. Bu qrup məhsulların istehsalı ən yüksək səviyyədə və ən yeni nəsil texnologiyaların tətbiqi, elmi-tədqiqat işləmələri sayəsində mümkündür.

Orta yüksək texnoloji məhsul qrupuna kimyəvi məhsullar, silah və sursat, elektriklə işləyən avadanlıqlar, motorlu quru nəqliyyat vasitələri, tibbi və stomatoloji vasitələrin istehsalı daxildir.

Orta aşağı texnoloji məhsul qrupuna rəfinə edilmiş neft məhsulları istehsalı, rezin və plastik məhsulların istehsalı, digər qeyri-metal mineral məhsulların istehsalı, baza metallurgiya sənayesi məhsulları, maşın və avadanlıqlar istisna olmaqla metal məmulatların emalı, gəmilərin və üzən strukturların inşası, maşın və avadanlıqların quraşdırılması və təmiri daxildir.

Aşağı texnoloji məhsul qrupuna qida məhsullarının, içkilərin, tütün məmulatlarının, toxuculuq məmulatlarının, geyim əşyalarının, dəri məmulatlarının, ağac məmulatlarının, kağız məmulatlarının və mebelin istehsalı aiddir.

Bu təsnifata diqqət edin: biz əsasən aşağı, müəyyən qədər isə orta aşağı texnoloji məhsul istehsal edə bilirik. İndilikdə bizim hədəfimiz orta yüksək texnoloji məhsulların istehsalı üçün potensial yaratmaq, bu mərhələdə isə yüksək texnoloji qrupa daxil olmaq üçün elmi potensial formalaşdırmaq olmalıdır. Göründüyü kimi, əczaçılıq məhsulları məhz yüksək texnoloji qrupa daxildir.

Sinqapur 1960-cı illərdə müstəqillik qazanıb. O vaxt ölkənin yaratdığı keramika və gəmiqayırma sənayesi iflasa uğrayıb: elmi potensialın zəifliyi, rəqabət qabiliyyətli məhsul istehsalı yarada bilməməsi, daxili bazarın məhdudluğu səbəbindən. Lakin o dövrdə bu ölkənin mövcud imkanlarına uyğun və Norveç sərmayəsinin dəstəyi ilə yaratdığı forel balıqlar üçün qarmaq istehsalı müəssisələri ölkə iqtisadiyyatına daha böyük fayda gətirib.

Yeri gəlmişkən, Türkiyədə dərman sənayesi və biotexnoloji sahə ilə bağlı 2015-2018-ci illər üzrə 2 ayrı strategiya və tədbirlər planı qəbul edilib.



Dünyada dərman istehsalı: maraqlı faktlar

Hazırda dünya dərman bazarının həcmi 1 trilyon dollar təşkil edir. Bazarın 95%-i transmilli şirkətlərin, o cümlədən 65%-i Şimali Amerika (ABŞ və Kanada) və Avropa şirkətlərinin əlindədir.

Bizim bölgəyə aid ölkələrdən Türkiyə bu sahədə öndədir. Türkiyə yüksək texnologiya (biotexnologiya) əsasında istehsal olunan dərmanları çıxmaqla istənilən növ dərmanları istehsal etmək potensialına malikdir. Türkiyə dərman istehsalını Dünya Səhiyyə Təşkilatının müəyyən etdiyi “Yaxşı istehsal təcrübələri”nə uyğunlaşdırmaq istiqamətində son 35 ildə çox böyük yol qət edib, amma hələ yetərincə rəqabət gücünə malik deyil. Hazırda Türkiyədə 15-i xarici olmaqla dərman istehsal edən 77 şirkət fəaliyyət göstərir, bu şirkətlərdə 3100 adda dərman istehsal edilir, 31000 insan çalışır, ölkə 900 milyon dollar ixraca malikdir. Təxminən 1,2 milyard dollarlıq məhsul isə daxili bazarda satılır. Yəni yerli istehsalın ümumi dövriyyəsi 2 milyard dollar ətrafındadır.

Cəmi 4,2 milyon əhalisi olan İrlandiyanın ümumi daxili məhsulunun 11%-i, ixracının 50%-i dərman sənayesi hesabına formalaşır. İrlandiyanın dərman ixracının illik həcmi 30 milyard dollar ətrafındadır. Bu ölkə dərman sənayesini inkişaf etdirmək planını ötən əsrin 70-ci illərində bəyan etsə də, yalnız 80-90-cı illərdə tibbi və texniki universitetlərin inkişafı sayəsində dünya bazarına çıxa bilib. Hazırda dünyada ən çox satılan 12 dərman növündən 5-i İrlandiya istehsalıdır.

Dövlət Sosial Müdafiə Fonduna direktor təyin edildi

13.07.2016



zakir babayev 1Əmək və əhalinin sosial müdafiəsi naziri Dövlət Sosial Müdafiə Fonduna direktor təyin edib. İyulun 13-də yayılan rəsmi məlumata görə, Zakir Babayev 1951-ci ildə anadan olub. 1974-cü ildə indiki Neft və Sənaye Universitetinin mühəndis-iqtisad fakültəsini bitirib. SSRİ Kimya və Neft Maşınqayırma Sənayesi Nazirliyinin Ümumittifaq Elmi Tədqiqat Layihə Texnoloji Neft Maşınqayırma İnstitutunda mühəndis, böyük mühəndis,  plan-istehsalat şöbəsinin müdiri, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin Aparatında iqtisadi şöbənin böyük referenti, baş mütəxəssis vəzifələrində çalışıb. 1993-cü ilin yanvarın 12-də Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun sədr müavini vəzifəsinə təyin edilib.

Əmək və əhalinin sosial müdafiəsi nazirinin digər əmrləri ilə Əminə Seyidzadə, Səfər Mehdiyev və Sərdar Xıdırov Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun direktorunun müavinləri vəzifələrinə təyin olunublar. Seyidzadə və Xıdırov bundan əvvəl Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi yanında Dövlət Sosial Təminat Xidmətinin rəis müavinləri, Mehdiyev isə Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi Aparatının rəhbərinin müavini vəzifəsində çalışıblar.

Transparency.az bildirir ki, iyunun 28-də prezident İlham Əliyev Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun əsasnaməsini təsdiqləyib. Sənədə görə, Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi yanında Dövlət Sosial Müdafiə Fondu məcburi dövlət sosial sığortası, əhalinin əmək pensiyaları, sosial müavinətlər, təqaüdlər, kompensasiyalar və sosial yardımlarla təmin edilməsi, ahılların, əlilliyi olan şəxslərin və sağlamlıq imkanları məhdud uşaqların sosial reabilitasiyası, çətin həyat şəraitində olan şəxslərə sosial xidmət sahəsində tədbirləri həyata keçirən icra hakimiyyəti orqanıdır.

Fonda əmək və əhalinin sosial müdafiəsi nazirinin vəzifəyə təyin etdiyi direktor rəhbərlik edir.

Dövlət Sosial Müdafiə Fondu Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin strukturuna bu il martın 18-də daxil edilib.

Minimum maaş: Ermənistanda 115 dollar, Azərbaycanda 68 dollar

13.07.2016

1samir_aliyev_ 1İqtisadçı Samir Əliyev keçmiş SSRİ ölkələrində minimum əməkhaqqının nə qədər olduğunu yazıb. Transparency.az-ın məlumatına görə, ekspert bildirir ki, ən aşağı minimum əməkhaqqı Qırğızıstan və Özbəkistanda verilir: “2016-cı ildə keçmiş SSRİ ölkələrinin əksəriyyətində minimum əməkhaqqı artırılıb. Rusiyada məbləğ iyulun 1-dən 117 dollar (7500 rubl) olub. Ukraynada mayın 1-dən minimum əməkhaqqının aylıq məbləği 58,4 dollar (1450 qrivna) müəyyən edilib. Bu ölkədə 2016-cı il dekabrın 1-dən yeni artım olacaq və aylıq minimum əməkhaqqı 62,4 dollara (1550 qrivna) yüksələcək .

Belarus hökuməti işəgötürənlər qarşısında iyunun 1-dən işçiyə ayda ən azı 119 dollar (239,18 Belarus rublu) vermək öhdəliyi qoyub. Moldovada artım mayda olub: minimum əməkhaqqı aylıq 106 dollardır (2100 ley).

Ermənistanda minimum əməkhaqqı 115 dollar ətrafındadır (55 min dram). Hökumətin iyulun 1-dən minimum əməkhaqqı səviyyəsini 136 dollara (65 min drama) qaldırmaq planı büdcə kasadlığı səbəbindən baş tutmayıb. Gürcüstanda bu məbləğ 70 dollara (160 lari) bərabərdir.

Orta Asiya ölkələrində minimum əməkhaqqı ilin əvvəlində artırılıb. Qazaxıstanda hazırda 68 dollar (22 min 859 təngə), Qırğızıstanda 16 dollar (1060 som) minimum əməkhaqqı müəyyən edilib. Qırğız hökuməti bu rəqəmi 2017-ci ildə 17 dollara (1140 som), 2018-ci ildə 18 dollara (1220 som) qaldırmaq niyyətindədir.

Özbəkistanda minimum əməkhaqqı 2015-ci ilin sentyabrından 44 dollara (130 min 240 som), Türkmənistanda isə bu il yanvarın 1-dən 168 dollara (590 manat) qaldırılıb.

Azərbaycanda minimum əməkhaqqı sonuncu dəfə 2013-cü ilin sentyabrın 1-də 105 manata qaldırılıb. Həmin dövrdə bu göstərici 134 dollara bərabər idi. Devalvasiyalardan sonra minimum əməkhaqqı indiki məzənnə ilə 68 dollara düşüb”.

Məhkəmə-Hüquq Şurası hakimlərə cəzalar verib

13.07.2016



mhsh 1
Məhkəmə-Hüquq Şurasının iclası keçirilib. Fikrət Məmmədovun sədrliyi ilə keçirilən iclasda hakimliyə namizədlərin seçilməsi prosesi ilə bağlı Hakimlərin Seçki Komitəsinin məlumatı dinlənib. Rəsmi məlumata görə, qeyd olunub ki, son illər 2600 namizəd sırasından 300-dən çox hüquqşünas seçilərək hakim vəzifələrinə təyin edilib: “Hazırkı seçimi prosesi zamanı namizədliyini irəli sürmüş 800 hüquqşünasla ötən ay bərabər şəraitdə, vahid zalda test imtahanı keçirilib, onun bütün mərhələləri, o cümlədən sualların seçilməsi və imtahan nəticələrinin yoxlanması namizədlərin qarşısında təşkil olunub və bütün imtahan prosesi internet vasitəsilə birbaşa yayımlanıb. İmtahanı çoxsaylı yerli və beynəlxalq müşahidəçilər izləyərək yüksək dəyərləndirib.

İclasda hakimliyə namizədlərin seçimi prosesinin növbəti mərhələlərinin təşkilati məsələlərinə toxunulub, imtahanların tam şəffaf və obyektiv keçirilməsinin, ən layiqli hüquqşünasların seçilərək hakim vəzifələrinə təyin edilməsinin vacibliyi vurğulanıb”.

İyulun 13-də yayılan xəbərə əsasən, hakimlər barədə intizam icraatlarına baxılıb: “Fəaliyyətlərində ciddi qanun pozuntuları və süründürməçilik hallarına yol verdiklərinə görə Şəki Apellyasiya Məhkəməsinin hakimi İmamverdi Şükürova, Beyləqan Rayon Məhkəməsinin sədri Maşalla Şirvanova və həmin məhkəmənin hakimi Nəsrullah Əliyevə töhmət verilib, qanunvericiliyin pozulması halları ilə bağlı 5 hakim barədə intizam icraatları başlanıb”.

Transparency.az bildirir ki, Məhkəmə-Hüquq Şurası vakant hakim vəzifələrinə hakim olmayan namizədlərin seçilməsinin təşkili, hakimlərin fəaliyyətinin qiymətləndirilməsi, onların iş yerinin dəyişdirilməsi, vəzifədə irəli çəkilməsi, intizam məsuliyyətinə cəlb edilməsi funksiyalarını həyata keçirən orqandır.

2005-ci ilin fevral ayından fəaliyyətə başlayan Məhkəmə-Hüquq Şurasına ədliyyə naziri Fikrət Məmmədov sədrlik edir.

Rusiyanın xarici borcu artıb, büdcədə isə kəsir var

13.07.2016

rusiya budceRusiyanın xarici borcu ilin əvvəlindən 3 milyard dollar, yəni 0,6% artaraq iyulun 1-nə 521,5 milyard dollara çatıb. Novator.az-ın məlumatına görə, Rusiya Bankının iyulun 13-də yaydığı hesabatda belə deyilir.

Rusiya Maliyyə Nazirliyinin açıqlamasına əsasən isə 2016-cı ilin yanvar-iyun aylarında federal büdcə 1 trilyon 514,9 milyard rubl (ümumi daxili məhsulun 4%-i həcmində) kəsirlə icra olunub.

Altı ayda büdcə gəlirləri 5 trilyon 867,13 milyard rubl (ümumi illik gəlirin 42,7%-i), xərcləri isə 7 trilyon 382 milyard rubl (ümumi illik xərclərin 45,9%-i) təşkil edib.

İlkin büdcə kəsiri 1 trilyon 200,9 milyard rubl və ya ümumi daxili məhsulun 3,1%-i qədər olub.

Yanvar-iyun aylarında Rusiyada ümumi daxili məhsul 38 trilyon 318,6 milyard rubl həcmində qərarlaşıb.

Yaqub Eyyubovun sədrliyi ilə biznes mühiti komissiyası yaradıldı

14.07.2016

yaqub eyyubov 1
Prezident İlham Əliyev biznes mühitinin əlverişliliyinin artırılması və beynəlxalq reytinqlərdə ölkənin mövqeyinin yaxşılaşdırılması tədbirlərinə sərəncam verib. İyulun 13-də imzalanan sərəncamla baş nazirin birinci müavini Yaqub Eyyubovun sədrliyi ilə komissiya yaradılıb.

71 yaşlı Yaqub Eyyubov inşaat mühəndisi, texnika elmləri doktoru, professordur. 1999-2003-cü illərdə baş nazirin müavini işləyib. 2003-cü ildən baş nazirin birinci müavinidir.

Transparency.az bildirir ki, biznes mühiti komissiyasına bu şəxslər daxildir: Şahin Mustafayev – iqtisadiyyat naziri, Samir Şərifov – maliyyə naziri, Tahir Budaqov – Dövlət Statistika Komitəsinin sədri, İnam Kərimov – Vətəndaşlara Xidmət və Sosial İnnovasiyalar üzrə Dövlət Agentliyinin sədri, Vüsal Qasımlı – İqtisadi İslahatların Təhlili və Kommunikasiyası Mərkəzinin icraçı direktoru, Məmməd Musayev – Sahibkarlar (İşəgötürənlər) Təşkilatlarının Milli Konfederasiyasının prezidenti.

Prezidentin İqtisadi İslahatlar üzrə Köməkçisi Xidmətinin sektor müdiri Elxan Mikayılova komissiya katibliyinin rəhbəri postu həvalə olunub. Katiblik 10 gün müddətində komissiyada təmsil olunan dövlət qurumlarının hər birindən bir nümayəndənin təmsilçiliyi ilə formalaşdırılacaq.

Komissiya sahibkarlıq fəaliyyətinin optimal gəlirliliyini təmin edəcək və rəqabət prinsiplərinə əsaslanacaq biznes mühitini yaratmaq, ölkənin investisiya cəlbediciliyini artırmaq, beynəlxalq reytinqlərdə Azərbaycanın mövqeyini daha da yaxşılaşdırmaq üçün qanunvericiliyin və inzibatçılığın təkmilləşdirilməsinə və bu istiqamətdə digər zəruri tədbirlərin görülməsinə dair təkliflərini iki ay müddətində prezidentə təqdim etməlidir. Bu istiqamətlərdə tədbirlər planının layihəsi üç ay müddətində hazırlanmalıdır.

Bütün mərkəzi və yerli icra hakimiyyəti orqanlarına və aidiyyəti dövlət qurumlarına komissiyanın fəaliyyətinə lazımi kömək göstərilməsi, onların müraciəti əsasında zəruri məlumatların və sənədlərin təqdim olunması, habelə komissiyanın fəaliyyətində nümayəndələrinin iştirakını təmin etmək tapşırılıb.

Yeni dövlət proqramı təsdiqlənib

14.07.2016



prezident-11Daşınmaz əmlakın kadastrı sisteminin inkişafı, torpaqdan istifadə və onun mühafizəsinə dair dövlət proqramı təsdiq edilib. Proqram 2016-2020-ci illəri əhatə edir.

Prezident İlham Əliyevin 13 iyul sərəncamı ilə təsdiq edilən dövlət proqramında nəzərdə tutulmuş tədbirlərin icrasının əlaqələndirilməsi Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsinə həvalə olunub.

Vüsal Qasımlının təşkilatına yeni səlahiyyətlər verildi

14.07.2016



vusal-qasimliDövlət başçısı İlham Əliyev iyulun 13-də fərman imzalayaraq bu il aprelin 20-də yaradılmış İqtisadi İslahatların Təhlili və Kommunikasiya Mərkəzinin nizamnaməsinə əlavə edib. Transparency.az bildirir ki, yeniliyə görə, İqtisadi İslahatların Təhlili və Kommunikasiya Mərkəzi dövlət qurumlarının sifarişi əsasında iqtisadi yönümlü dövlət proqramlarının və strategiyaların, iqtisadi təşviq layihələrinin texniki-iqtisadi əsaslandırılmasını və risk təhlilini aparır, həmin layihələrlə bağlı maraqlı şəxslər arasında sorğular keçirir; dövlət qurumlarının sifarişi əsasında sənaye parkları, məhəllələri və aqroparklarda həyata keçirilən fəaliyyətin, habelə iqtisadi yönümlü dövlət proqramlarının monitorinqini və qiymətləndirilməsini aparır; dövlət qurumlarının sifarişi əsasında icra müddəti bitmiş dövlət proqramlarının və dövlət investisiya layihələrinin iqtisadi səmərəsini qiymətləndirir; iqtisadi islahatlara dair təkliflərin hazırlanması və həmin islahatların tətbiqi ilə əlaqədar sorğular keçirir və istehlakçı məmnunluq reytinqlərini nəşr edir.

Nazirlər Kabinetinə iqtisadi təşviq layihələrinin monitorinqi və qiymətləndirilməsi qaydasının layihəsini üç ay müddətində hazırlayıb prezidentə təqdim etmək tapşırılıb. Hökumət eyni müddətdə dövlət proqramlarının tərtibi, icrası, monitorinqi və qiymətləndirilməsi qaydasının layihəsini, dövlət qurumlarından İqtisadi İslahatların Təhlili və Kommunikasiya Mərkəzinə sifarişlərin verilməsi və maliyyələşdirilməsi qaydasının layihəsini də hazırlamalıdır.

Publik hüquqi şəxs olan İqtisadi İslahatların Təhlili və Kommunikasiya Mərkəzində 3 nəfər üzvdən ibarət Müşahidə Şurası yaradılıb. Şuranın sədrinin və üzvlərinin vəzifəyə təyin və vəzifədən azad edilməsini ölkə prezidenti həyata keçirir.

Nizamnaməsinə görə, İqtisadi İslahatların Təhlili və Kommunikasiya Mərkəzinin missiyası ölkənin dayanıqlı iqtisadi inkişafının təmin edilməsi istiqamətində makro və mikroiqtisadi səviyyədə təhlil və tədqiqatlar aparmaqla analitik məlumatlar əsasında iqtisadi islahatların həyata keçirilməsi üçün təkliflər, habelə orta və uzun müddətli dövr üçün proqnozlar hazırlamaq, dövlət orqanlarını və qurumlarını həmin proqnozlarla təmin etmək, həmçinin iqtisadiyyatın müxtəlif sahələrində Azərbaycan Respublikasının nailiyyətlərinin təbliğini təşkil etməkdir.

Mayın 2-də Müşahidə Şurasının qərarı ilə icraçı direktor postuna Vüsal Qasımlı gətirilib. Vüsal Qasımlı iqtisad üzrə fəlsəfə doktorudur.

Prezident dövlətə məxsus ASC-ni özəlləşdirməyə çıxardı

14.07.2016

prezident sarayi 2
Azərbaycanın metallurgiya kompleksində sağlamlaşdırma və restrukturizasiya tədbirlərinin həyata keçirilməsi haqqında prezident sərəncamı imzalanıb. Transparency.az-ın məlumatına görə, iyulun 13-də imzalanan sərəncam Azərbaycan Polad İstehsalı Kompleksinin tərkibində olan “Daşkəsən Filizsaflaşdırma” Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin özəlləşdirməyə açıq elan edilməsini və bu məqsədlə Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsinə verilməsini nəzərdə tutur.

Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi “Daşkəsən Filizsaflaşdırma” ASC-nin dövlətə məxsus səhmlərinin investisiya müsabiqəsi vasitəsilə satışı üsulu ilə özəlləşdirilməsini təmin etməli, investisiya müsabiqəsinin dövlətin strateji maraqlarına uyğun şərtlərlə və daha səmərəli keçirilməsi məqsədi ilə nüfuzlu məsləhətçi şirkətin cəlb edilməsi ilə əlaqədar zəruri tədbirlər görməlidir.

Səhmlərin özəlləşdirilməsində yerli investorlarla yanaşı xarici investorların da iştirakına icazə verilir.

Dollar 1 manat 56 qəpiyə yaxınlaşır

14.07.2016

dollar 1Mərkəzi Bank iyulun 14-də ABŞ dollarını bahalaşdırıb. 1 dolların rəsmi kursu 1,5549 manatdan 1,5576 manata qalxıb.

Avronun məzənnəsində də artım var. Transparency.az bildirir ki, ötən gün 1,7203 manata satılan 1 avro indi 1,7308 manata təklif olunur.

Rusiya rublunun kursunda isə yenilik olmayıb: 1 rublun məzənnəsi 0,0243 manat səviyyəsində qalıb (Məzənnələr).

Ötən il Azərbaycan manatı iki dəfə devalvasiyaya uğrayıb və dollar qarşısında 78 qəpikdən 1 manat 55 qəpiyə qalxıb. Mərkəzi Bank və Dövlət Neft Fondu 2016-cı ilin hərraclarında milli valyutanın sabitliyi üçün üst-üstə 3 milyard 342,8 milyon dollar satıblar.

Tereza Mey baş nazir postuna təyin olunub

14.07.2016



tereza meyBöyük Britaniya kraliçası iyulun 13-də Tereza Meyi baş nazir postuna təyin edib.

Novator az bildirir ki, Tereza Mey 1956-cı il oktyabrın 1-də Böyük Britaniyanın İstborn şəhərində doğulub. Oksford Universitetini bitirib, coğrafiya üzrə bakalavr dərəcəsi alıb. Gənc yaşlarında İngiltərə Bankında və Londonun özünüidarə orqanlarında işləyib.

2010-cu ildən Devid Kemeron hökumətində qadın və bərabərlik məsələləri naziri postunu tutub, sonradan daxili işlər naziri olub. 1997-ci ildən İcmalar Palatasının deputatıdır.

Mühafizəkarlar Partiyasına 1997-ci ildə qoşulub, 2016-cı il iyulun 11-də qurumun lideri seçilib.

Tereza Mey 1979-1990-cı illərdə Britaniya hökumətinə rəhbərlik etmiş Marqaret Tetçerdən sonra ikinci qadın baş nazirdir.

O, 1980-cı ildən ailəlidir. Əri Filip Con Mey iş adamıdır. Onların uşaqları yoxdur.

Böyük Britaniyanın əvvəlki baş naziri Devid Kemeron ölkədəki referendumdan sonra istefa verib.

İyunun 23-də Böyük Britaniyada ölkənin Avropa İttifaqında qalıb-qalmamasını müəyyənləşdirən referendum keçirilib. Referenduma qatılanların çoxu Britaniyanın Avropa İttifaqından çıxmasına səs verib.

Avropa İttifaqında qalmaq tərəfdarı olan Devid Kemeron məğlubiyyətə görə istefa qərarını açıqlayıb.

Referenduma qədər Tereza Mey də Böyük Britaniyanın Avropa İttifaqında qalmasına tərəfdar olub. Amma referendumdan sonra o bəyan edib ki, xalqın iradəsini reallaşdırmaqla məşğul olacaq.

Azərbaycan iqtisadiyyatı 6 ayda 3,4 faiz geriləyib

14.07.2016



prozentzeichen2016-cı ilin yanvar-iyun aylarında ölkədə fəaliyyət göstərən müəssisə, təşkilat və fərdi sahibkarlar 27 milyard 2,3 milyon manatlıq və ya əvvəlki ilin müvafiq dövrünə nisbətən 3,4 faiz az ümumi daxili məhsul istehsal edib. Transparency.az-ın məlumatına görə, Dövlət Statistika Komitəsi bildirir ki, ümumi daxili məhsulda geriləmənin əsas səbəbi tikinti sektorunda istehsalın keçən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə azalması olub.

Rəsmi hesabata əsasən, əlavə dəyərin 38,5 faizi sənayedə, 11,8 faizi ticarət və nəqliyyat vasitələrinin təmiri, 9,1 faizi tikinti, 6,8 faizi nəqliyyat və anbar təsərrüfatı, 5,1 faizi kənd təsərrüfatı, meşə təsərrüfatı və balıqçılıq, 2,8 faizi turistlərin yerləşdirilməsi və ictimai iaşə, 2 faizi informasiya və rabitə, 16,3 faizi isə digər sahələrdə istehsal edilib.

Məhsula və idxala xalis vergilər ÜDM-in 7,6 faizinə bərabər olub.

6 ayda əhalinin hər nəfərinə 2809,7 manat ÜDM düşüb.

Azərbaycan və Ukrayna prezidentləri görüşüb

14.07.2016



gorush 1
Azərbaycana rəsmi səfərə gələn Ukrayna prezidenti Pyotr Poroşenko iyulun 14-də rəsmən qarşılanıb. Azərbaycan Respublikasının dövlət və hökumət nümayəndələri Pyotr Poroşenkoya, Ukraynanın nümayəndə heyətinin üzvləri Azərbaycan prezidenti İlham Əliyevə təqdim olunub.

AZƏRTAC xəbər verir ki, rəsmi qarşılanma mərasimi başa çatdıqdan sonra İlham Əliyev Pyotr Poroşenko ilə təkbətək görüşüb. Görüşdə qeyd olunub ki, Azərbaycan-Ukrayna əlaqələrinin böyük tarixi var və iki xalq arasında daim dostluq münasibətləri hökm sürüb.

İkitərəfli münasibətlərin siyasi, iqtisadi, energetika, nəqliyyat və humanitar sahələrdə perspektivlərinin müzakirə olunduğu görüşdə qarşılıqlı maraq doğuran məsələlər ətrafında fikir mübadiləsi aparılıb.

Büdcədə 687,7 milyon manat kəsir yaranıb (Yarım illik makroiqtisadi göstəricilər)

14.07.2016

dsk-yeni 1
Ölkənin yarım illik makroiqtisadi göstəriciləri açıqlanıb (Rəsmi hesabat). Transparency.az-ın məlumatına görə, Dövlət Statistika Komitəsi bildirir ki, 2016-cı ilin yanvar-iyun aylarında iqtisadiyyata 6 milyard 769,6 milyon manat məbləğində sərmayə qoyulub. Vəsaitin 5 milyard 653,8 milyon manatı və ya 83,5 faizi məhsul istehsalı obyektlərinin, 836,9 milyon manatı (12,4 faizi) xidmət sahələri üzrə obyektlərin, 278,9 milyon manatı (4,1 faizi) isə ümumi sahəsi 767,7 min kvadratmetr olan yaşayış evlərinin tikintisinə sərf olunub.

Əsas kapitala yönəldilmiş vəsaitlərin 2 milyard 512,2 milyon manatını və ya 37,1 faizini daxili vəsaitlər təşkil edib.

Sərmayənin 4 milyard 663,7 milyon manatı və ya 68,9 faizi bilavasitə tikinti-quraşdırma işlərinə gedib.

Hesabata görə, nəqliyyat sektorunda fəaliyyət göstərən müəssisələr və fiziki şəxslər 2016-cı ilin yanvar-iyun aylarında 106,9 milyon ton yük və 916,9 milyon sərnişin daşıyıb. 2015-ci ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə yük daşınması 2,3 faiz azalıb, sərnişin daşınması isə 1,9 faiz artıb.

2015-ci ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 2016-cı ilin yanvar-iyun aylarında informasiya və rabitə xidmətlərinin həcmi 13,7 faiz artıb, bu sahədə əldə edilmiş gəlirin 81,3 faizi qeyri-dövlət sektorunun payına düşüb.

Dövlət Statistika Komitəsi qeyd edir ki, 2016-cı ilin yanvar-iyun aylarında əvvəlki ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə əhalinin gəlirləri nominal ifadədə 8,4 faiz artaraq 21 milyard 493,9 milyon manata çatıb. Gəlirlərin 78,2 faizi son istehlak xərclərinə, 9,3 faizi vergilərin, sığorta və üzvlük haqlarının, 2,7 faizi kreditlər üzrə faizlərin ödənilməsinə sərf edilib, 9,8 faizi isə yığıma yönəldilib.

Maliyyə Nazirliyinin məlumatlarına əsasən, 2016-cı ilin yanvar-iyun aylarında dövlət büdcəsinə 6 milyard 133,8 milyon manat vəsait daxil olub, büdcədən 6 milyard 821,5 milyon manat vəsait xərclənib, büdcənin icrasında yaranmış 687,7 milyon manatlıq kəsir ümumi daxili məhsulun 2,5 faizi səviyyəsində olub.

Mərkəzi Bankın məlumatlarına görə, 2016-cı ilin iyun ayının 1-nə ölkənin bank və bank olmayan kredit təşkilatlarının kredit portfeli milli valyuta ekvivalentində 18 milyard 197,1 milyon manat səviyyəsində qərarlaşıb. Kredit portfeli 2015-ci il iyun ayının 1-i ilə müqayisədə 11,1 faiz azalıb. Ödəmə vaxtı keçmiş kreditlərin məbləği ümumi kredit portfelinin 8,3 faizinə bərabər olub. Əhalinin banklardakı əmanətlərinin milli valyuta ekvivalentində məbləği 2016-cı il iyun ayının 1-nə 7 milyard 566 milyon manat təşkil edib.

2016-cı ilin yanvar-may aylarında əhalinin sayı 41,8 min nəfər və ya 0,4 faiz artaraq 2016-cı il iyun ayının 1-nə 9 milyon 747,4 min nəfərə çatıb.

Kənd təsərrüfatında 3,1 faizlik artım var

14.07.2016

kend teserrufati1Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatına görə, iyun ayının sonuna qədər ölkədə 371,9 min hektar sahədə yazlıq bitkilərin əkini aparılıb. Transparency.az rəsmi hesabata istinadla bildirir ki, 24,3 min hektar sahədə dənli və dənli paxlalı bitkilər (qarğıdalısız), 37 min hektar sahədə qarğıdalı (35 min hektarı dən üçün), 62,1 min hektar sahədə kartof, 73,1 min hektar sahədə tərəvəz, 26,2 min hektar sahədə bostan bitkiləri, 51,8 min hektar sahədə pambıq, 7,1 min hektar sahədə şəkər çuğunduru, 8,2 min hektar sahədə dən üçün günəbaxan, 2,4 min hektar sahədə tütün, 73,5 min hektar sahədə çoxillik otlar, 2,2 min hektar sahədə birillik otlar, 165 hektar sahədə yemlik kökümeyvəlilər və 3,8 min hektar sahədə digər bitkilər əkilib.

Ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə yazlıq bitkilərin əkin sahəsi 2,7 faiz artıb. İyulun 1-nə kimi qarğıdalı da daxil olmaqla 2089,8 min ton payızlıq və yazlıq dənli və dənli paxlalı bitkilər toplanıb. Tarlalardan 312,3 min ton (23,6 min ton çox) kartof, 395,7 min ton (12,8 min ton çox) tərəvəz, 43,1 min ton (5,7 min ton çox) bostan məhsulları, 110 ton (33,5 ton çox) tütün, 95,4 min ton (2,2 min ton çox) meyvə və giləmeyvə, 507,8 ton (234,4 ton çox) yaşıl çay yarpağı yığılıb.

İyulun 1-nə ölkə üzrə 2724,9 min baş iribuynuzlu mal-qara, o cümlədən 1303,6 min baş inək və camış, 8823,2 min baş qoyun və keçi olub. Ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə iribuynuzlu mal-qaranın sayı 16,7 min baş (0,6 faiz), o cümlədən inək və camışların sayı 2,3 min baş (0,2 faiz), qoyun və keçilərin sayı 15,8 min baş (0,2 faiz) artıb.

Hesabat dövründə diri çəkidə ət istehsalı 2,6 faiz artaraq 231,1 min ton, süd istehsalı 4,9 faiz artaraq 1010,7 min ton, yumurta istehsalı 5,4 faiz artaraq 821,9 milyon ədəd, yun istehsalı isə 3,4 faiz artaraq 15,9 min ton olub. Bundan başqa ölkədə 70,7 ton barama istehsal edilib.

2015-ci ilin yanvar-iyun ayları ilə müqayisədə kənd təsərrüfatının ümumi məhsulu 3,1 faiz, o cümlədən bitkiçilik məhsulları istehsalı 2,4 faiz, heyvandarlıq məhsulları istehsalı isə 3,8 faiz artıb.

Sənaye istehsalında qiymətlər

14.07.2016

senaye2Dövlət Statistika Komitəsi məlumat verib ki, 2016-cı ilin yanvar-iyun aylarında sənaye məhsullarının istehsalçı qiymətləri ötən ilin eyni dövrünə nisbətən 7,8 faiz, o cümlədən mədən sənayesi üzrə 7,6 faiz, emal sənayesi üzrə 9,2 faiz, elektrik enerjisi, qaz və buxar istehsalı, bölüşdürülməsi və təchizatı üzrə 7,5 faiz, su təchizatı, tullantıların təmizlənməsi və emalı üzrə isə 2,5 faiz qalxıb.

İyunda ondan əvvəlki aya nisbətən sənaye məhsullarının istehsalı 3,9 faiz, o cümlədən mədən sənayesi üzrə 4,7 faiz, emal sənayesi üzrə 0,8 faiz bahalaşıb. Elektrik enerjisi, qaz və buxar istehsalı, bölüşdürülməsi və təchizatı, su təchizatı, tullantıların təmizlənməsi və emalı sahələri üzrə isə dəyişiklik baş verməyib.

Mədən sənayesində istehsalçı qiymətləri xam neft və təbii qaz hasilatı üzrə 4,7 faiz, metal filizlərinin hasilatı üzrə 0,3 faiz artıb, daş, qum, çınqıl, duz və digər mədən sənayesi məhsullarının hasilatı üzrə 0,2 faiz azalıb.

Ay ərzində emal sənayesində istehsalçı qiymətləri avtomobil və qoşquların istehsalı üzrə 11 faiz, toxuculuq sənayesi üzrə 3,1 faiz, neft məhsullarının istehsalı üzrə 1,9 faiz, elektrik avadanlıqlarının istehsalı üzrə 0,1 faiz qalxıb, tütün məmulatlarının istehsalı üzrə 4,2 faiz, kimya sənayesi üzrə 3 faiz, əczaçılıq məhsullarının istehsalı üzrə 2,6 faiz, içki istehsalı üzrə 1,5 faiz, qida məhsullarının istehsalı üzrə 1,4 faiz, geyim istehsalı və metallurgiya sənayesi üzrə 0,3 faiz, poliqrafiya fəaliyyəti üzrə 0,2 faiz enib.

Emal sənayesinin digər fəaliyyət növləri üzrə istehsalçı qiymətlərində ciddi dəyişikliklər olmayıb.

Vergi Apellyasiya Şurasının hesabatı açıqlanıb

14.07.2016

vn 1
Bu ilin birinci yarısında Vergilər Nazirliyinin Vergi Apellyasiya Şurasının icraatına 74 müraciət daxil olub.

AZƏRTAC Vergilər.az saytına istinadla xəbər verir ki, müraciətlərdən 16-sı kameral vergi yoxlamaları, 41-i səyyar vergi yoxlamaları, 15-i operativ vergi nəzarətinin nəticələri, 2-si vergi hesabatının vaxtında təqdim olunmamasına görə tətbiq edilən maliyyə sanksiyası ilə bağlıdır.

Şurada baxılaraq müvafiq qərarlar qəbul edilmiş 74 müraciətdən 26-sı vergi qanunvericiliyinin pozulmasında vergi ödəyicisinin təqsiri ilə bağlı şübhələrin olması, analoji vergi ödəyicisinin Vergi Məcəlləsinin tələblərinə uyğun seçilməməsi, vergidən yayınma halını təsdiq edən sübutların olmaması, vergi ödəyicisinin dövlət büdcəsinə etdiyi ödənişlər, sosial vəziyyət nəzərə alınaraq, habelə sahibkarlıq fəaliyyətinin təşviqi, vergi ödəyicilərinin fəaliyyətinin davam etdirilməsinin stimullaşdırılması məqsədilə tam təmin edilib.

Dövr ərzində şurada 10 müraciətin qismən təmin olunması barədə müvafiq qərarlar qəbul edilib. 6 müraciət üzrə mübahisələndirilən dövr əhatə olunmaqla növbədənkənar səyyar vergi yoxlaması təyin olunub.

Eyni predmet üzrə iddia ərizələrinə məhkəmə qaydasında baxıldığı üçün 14 müraciətin icraatına xitam verilib.

Dövlət Sosial Müdafiə Fondu nə qədər əcnəbi qeydiyyata alıb?

14.07.2016

dsmf 1Dövlət Sosial Müdafiə Fondu bu ilin yanvar-iyun aylarında 3205 nəfər əcnəbiyə fərdi şəxsi hesab açıb. Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi bildirir ki, sistemdə qeydiyyata alınan xarici vətəndaşların sayı iyulun 1-nə 31 min 68 nəfərə çatıb, bu da ötən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 6 058 nəfər (24,2 faiz) çoxdur.

Fərdi şəxsi hesabı olan əcnəbilərdən 27 min 340 nəfəri (88 faiz) kişilər, qalanları qadınlardır.

Hazırda Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi yanında Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun fərdi uçot sistemində 123 ölkənin vətəndaşları qeydiyyatdadır. Fərdi şəxsi hesabı olan əcnəbilər arasında say çoxluğuna görə ilk yerləri Тürkiyə, Gürcüstan və Rusiya vətəndaşları tutur.

Sonrakı yerlər Hindistan, Özbəkistan, İran, Çin, Banqladeş, Böyük Britaniya, Pakistan, Ukrayna, Filippin, ABŞ, Almaniya, Qazaxıstan, Türkmənistan, İtaliya vətəndaşlarına aiddir.

Hərraclarda satılan xarici valyutanın məbləği 3,4 milyard dolları ötdü

14.07.2016



valyutaİyulun 14-də Dövlət Neft Fondu və Mərkəzi Bank hər biri 50 milyon ABŞ dolları olmaqla ümumilikdə 100 milyon dollar məbləğində vəsaiti hərraca çıxarıb 24 banka satıb.

Transparency.az bildirir ki, bununla Dövlət Neft Fondunun 2016-cı ilin hərraclarında satdığı valyutanın həcmi 2 milyard 607,4 milyon dollara çatıb. Mərkəzi Bankdan isə bu il 835,4 milyon dollar həcmində valyuta alınıb. İki qurumun milli valyutanın sabitliyi üçün birgə xərci 3 milyard 442,8 milyon dollardır.

2015-ci il dekabrın 21-də Mərkəzi Bank üzən məzənnə rejiminə keçib, rəsmi kurs 1 dollara qarşı 1 manat 5 qəpikdən 1 manat 55 qəpiyə qalxıb və yuxarı doğru istiqamət götürüb.

Mərkəzi Bank iyulun 14-də 1 ABŞ dollarının rəsmi kursunu 1,5576 manat müəyyən edib.

Rusiyada parlament seçkisinə 22 partiya qatılıb

14.07.2016



msk rusiya 1Rusiya Mərkəzi Seçki Komissiyası Dövlət Dumasına keçiriləcək seçki ilə bağlı yeni məlumat açıqlayıb.

Parlamentin aşağı palatası olan Dövlət Dumasına seçki sentyabrın 18-nə təyin edilib. Dövlət Dumasında 450 deputat yeri var. Seçki qarışıq sistemlə keçiriləcək: 225 deputat proporsional, bir o qədəri də majoritar sistem üzrə seçiləcək.

Novator.az bildirir ki, MSK-nın 14 iyul açıqlamasına görə, ötən gün sənəd qəbulu başa çatıb. Seçkidə iştirak üçün 22 partiya sənəd təqdim edib. 3 partiya proporsional sistemlə seçkiyə qatılmaq istəməyib və yalnız dairələrdən namizəd irəli sürüb. 1 partiya isə yalnız proporsional sistemlə seçkiyə qatılacaq. 18 partiya hər iki sistemlə qüvvəsini sınayacaq.

Açıqlamada bildirilir ki, iyulun 20-də partiyaların sənədlərinin araşdılıması başa çatacaq. 5 partiyanın təqdim etdiyi siyahılar təsdiqlənib. Bunlar Liberal Demokrat Partiyası, Rusiya Kommunist Partiyası, Ədalətli Rusiya Partiyası, Rusiya Kommunistləri Partiyası və Böyük Vətən Partiyasıdır.

Seçkiyə qatılan 14 güclü partiyanın imza toplamamaq hüququ var. Digər partiyalar proporsional sistem üzrə 200 min imza toplamalıdır. Dairələr üzrə namizəd isə yerli əhalinin ən azı 3%-nin imzasını yığmalıdır.

Parlamentə proporsional sistem üzrə düşmək üçün partiyalar beş faizlik baryeri aşmalıdır. Dairələrdə isə namizədlərə daha çox seçici səsi qazanmaq kifayət edir.

Hazırda Dövlət Dumasında 4 partiya – Vahid Rusiya, Rusiya Kommunist Partiyası, Ədalətli Rusiya Partiyası, Liberal Demokrat Partiyası təmsil olunur.

Azərbaycan-Ukrayna sənədləri imzalanıb

14.07.2016

bash nazirle gorush 1
Baş nazir Artur Rasizadə iyulun 14-ü Bakıda rəsmi səfərdə olan Ukrayna prezidenti Pyotr Poroşenko ilə birgə işçi nahar edib. Söhbət zamanı Azərbaycanla Ukrayna arasında münasibətlərin, o cümlədən iqtisadi sahədə əməkdaşlığın perspektivləri haqqında fikir mübadiləsi aparılıb.

AZƏRTAC xəbər verir ki, daha əvvəl Azərbaycan prezidenti İlham Əliyevlə bir araya gələn Pyotr Poroşenko onunla birgə “Azərbaycan Respublikası və Ukrayna Prezidentləri Şurasının Beşinci İclasının Protokolu”nu imzalayıb.

İmzalanan digər sənədlər “Azərbaycan Respublikasının Dövlət Gömrük Komitəsi ilə Ukraynanın Dövlət Fiskal Xidməti arasında malların hava nəqliyyatı ilə daşınmasına dair gömrük hüquqpozmalarına qarşı mübarizə sahəsində qarşılıqlı fəaliyyət haqqında Protokol” və “Azərbaycan Respublikasının Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi ilə Ukrayna Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi arasında 2016-2020-ci illər üzrə mədəniyyət və incəsənət sahəsində əməkdaşlığa dair Proqram”dır.

Azərbaycan və Ukrayna Prezidentləri Şurasının Beşinci İclasında nümayəndə heyətlərinin üzvləri iştirak ediblər. İclasda çıxış edən Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev bugünkü görüşdə ikitərəfli münasibətlərin müxtəlif sahələri üzrə geniş müzakirələrin aparıldığını bildirib. İlham Əliyev deyib ki, qarşılıqlı maraqlar nəzərə alınmaqla müzakirə olunacaq məsələlərin həlli üçün yaxşı potensial var. Dövlət başçısı ümidvar olduğunu bildirib ki, Ukrayna prezidentinin Azərbaycana ilk səfərinin ölkələr arasında müxtəlif sahələr üzrə qarşılıqlı fəaliyyətin müəyyənləşdirilməsi və Azərbaycanla yaxından tanış olmaq üçün yaxşı imkan yaradacaq.

İclasda siyasi, iqtisadi, energetika, nəqliyyat, humanitar və digər sahələrdə əməkdaşlıqla bağlı gündəlikdə duran məsələlər ətrafında fikir mübadiləsi aparılıb.

İyulun 14-də sənədlərin imzalanması mərasimindən sonra prezidentlər mətbuata bəyanatlarla çıxış ediblər.

Keçmiş sovetlərdə kim nə vaxtdan hakimiyyət başındadır?

14.07.2016



mdb liderleri
2016-cı ildə keçmiş sovet respublikalarının dövlət müstəqilliyi əldə etməsinin 25 ili tamam olur.

SSRİ-yə dağıldığı 1991-ci ilə qədər 15 respublika daxil idi: Estoniya, Latviya, Litva, Moldova, Belarus, Ukrayna, Rusiya, Azərbaycan, Ermənistan, Gürcüstan, Qazaxıstan, Qırğızıstan, Tacikistan, Özbəkistan, Türkmənistan.

Transparency.az bildirir ki, müstəqillik illərində bu respublikalardan ikisində – Qazaxıstan və Özbəkistanda hakimiyyət heç dəyişməyib.

Qazaxıstanı dövlət müstəqilliyinin bütün tarixi ərzində birinci prezident Nursultan Nazarbayev idarə edib. O, sonuncu dəfə dövlət başçısı postuna 2015-ci ildə seçilib.

Nazarbayev SSRİ vaxtından – 1989-cu ildən Qazaxıstanın rəhbəridir.

Özbəkistanın da başında hələlik birinci prezident dayanır – İslam Kərimov. 1989-cu ildən Özbəkistanın rəhbəri olan Kərimov ötən il yenidən dövlət başçısı postuna seçkini udub.

Tacikistan prezidenti İmaməli Rəhman 1992-ci ildən dövlət başçısı postunu tutur. O, sonuncu dəfə 2013-cü il noyabrın 6-da prezident seçilib.

Belarus lideri Aleksandr Lukaşenko 1994-cü ildən prezident kürsüsündədir. Ölkədə sonuncu prezident seçkisi 2015-ci ildə keçirilib.

Rusiya prezidenti Vladimir Putin ölkəyə 2000-2008-ci illərdə rəhbərlik edib. 2012-ci ildə keçirilən seçkidə Vladimir Putin öz postuna qayıdıb.

Keçmiş SSRİ məkanında ən stajlı dövlət başçılarından biri də Azərbaycanın prezidentidir. 2003-cü ildə prezident postuna gələn İlham Əliyev 2008-ci il və 2013-cü il seçkilərində də qələbə çalıb. 1993-2003-cü illərdə isə prezident kürsüsünü onun atası Heydər Əliyev tutub.

Türkmənistanın dövlət başçısı Qurbanqulu Berdiməhəmmədov ölkənin ikinci prezidentidir. O, 2007-ci və 2012-ci illərin prezident seçkilərində qalib gəlib.

Serj Sərkisyan Ermənistanın üçüncü prezidentidir, 2008 və 2013-cü illərdə dövlət başçısı postuna seçilib.

Keçmiş sovet məkanında ən yeni liderlərdən biri 2014-cü ildən Ukrayna prezidenti olan Pyotr Poroşenkodur.

Parlament idarə üsulu seçən ölkələrə gəlincə, Gürcüstanın indiki prezidenti Georgi Margvelaşvili ölkəyə 2013-cü ildən başçılıq edir.

Qırğızıstanda 2011-ci ildən dövlət başçısı postunu dördüncü prezident Almazbek Atambayev tutur.

Moldova parlamenti Nikolay Timoftini 2012-ci ildə prezident seçib.

Baltik ölkələri Litva, Latviya, Estoniyada da dövlət başçısı – prezidentin məhdud səlahiyyətləri var. Litvanın baş naziri Algirdas Butkyaviçyus 2012-ci ildən hökumətə rəhbərlik edir. Latviyanın baş naziri Maris Kuçinskis bu ilin fevral ayından, Estoniyanın baş naziri Taavi Rıyvas isə 2014-cü ildən hökumət rəhbəri postundadır.

Prezidentlər nələri razılaşdırıb?

15.07.2016

prezidentler 1
Ukrayna prezidenti Pyotr Poroşenkonun Azərbaycana rəsmi səfəri iyulun 14-ü axşam başa çatıb. Bakının beynəlxalq aeroportunda Ukrayna prezidentini baş nazirin birinci müavini Yaqub Eyyubov və digər rəsmi şəxslər yola salıblar.

AZƏRTAC-ın məlumatına görə, dünən Pyotr Poroşenko ilə birgə brifinq keçirən prezident İlham Əliyev deyib ki, həm təkbətək görüşdə, həm də Prezidentlər Şurasının iclasında Ukrayna-Azərbaycan əlaqələrinin müxtəlif aspektləri geniş müzakirə olunub və gələcək birgə fəaliyyət üçün addımlar müəyyən edilib: “Şuranın gündəliyi çox geniş idi. Bir çox önəmli məsələ müzakirə edildi — energetika, nəqliyyat, hərbi-texniki əməkdaşlıq, siyasi əlaqələr, beynəlxalq təşkilatlarda fəaliyyətimiz. Müzakirə edilən bütün məsələlərlə bağlı çox ciddi tapşırıqlar verilib. Əminəm ki, bu tapşırıqların yerinə yetirilməsi nəticəsində ölkələrimiz bir-birinə daha da yaxın olacaq və ticarət dövriyyəsi daha da artacaq. Çünki hazırda ticarət dövriyyəsi nə bizi, nə Ukrayna tərəfini qane edə bilməz.

Siyasi əlaqələrin inkişafı geniş müzakirə edildi. Biz bir çox beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində uğurlu əməkdaşlıq edirik, bir-birimizi dəstəkləyirik və bundan sonra da bu təşkilatlarda, xüsusilə BMT-də, ATƏT-də, Avropa Şurasında və digər beynəlxalq təşkilatlarda əməkdaşlığımızı dərinləşdirəcəyik.

İqtisadi məsələlərə gəldikdə, bu sahədə çox böyük potensial var. Burada həm qarşılıqlı ticarətin genişləndirilməsi üçün imkanlar var, — biz danışdıq ki, Azərbaycan idxal edilən malların ölkəmizə gətirilməsi işində Ukrayna şirkətlərinə diqqət yetirəcək, — eyni zamanda Azərbaycanın artıq çox geniş ixrac imkanları var və Ukrayna bazarı — böyük bazar bizim üçün çox maraqlıdır. Konkret tapşırıqlar verilib.

Birgə investisiya layihələrinin icrası nəzərdə tutulur və müvafiq göstərişlər verildi ki, hər iki ölkənin investisiya imkanları araşdırılsın. Çünki buna çox böyük maraq var.

Energetika sahəsində qeyd edildi ki, Azərbaycan Dövlət Neft Şirkəti — SOCAR artıq Ukraynada fəal iştirak edir, böyük həcmdə — 200 milyon dollardan çox sərmayə qoyub, 60 yanacaqdoldurma məntəqəsi var. SOCAR-ın Ukraynada fəaliyyəti çox uğurludur və ölkələrimizi daha da birləşdirir.

Eyni zamanda vaxtilə çox ciddi şəkildə müzakirə olunan Odessa-Brodı layihəsinin canlanması işində müvafiq göstərişlər verildi. Azərbaycan dünya bazarlarına, o cümlədən Avropaya böyük həcmdə öz neftini ixrac edir. Eyni zamanda Xəzərin şərq sahillərində yerləşən ölkələr üçün tranzit rolunu da oynayır. Azərbaycan ərazisindən dünya bazarlarına neft ixrac olunur və hesab edirəm ki, Odessa-Brodı layihəsinin canlanması üçün imkanlar var.

Bütövlükdə Xəzər dənizi-Qara dəniz-Aralıq dənizi-Baltik dənizi əməkdaşlığı formatı hesab edirəm ki, çox böyük potensialı özündə ehtiva edir. Burada, şübhəsiz ki, nəqliyyat dəhlizlərinin fəaliyyəti də çox önəmlidir. Artıq birinci sınaq layihə icra edilib. Ukraynadan gələn bəzi yüklər Azərbaycan ərazisindən Orta Asiya ölkələrinə nəql edilib. Bu gün qərara gəldik ki, bu dəhlizi iqtisadi cəhətdən daha da cəlbedici etmək üçün biz tariflərə baxmalıyıq. Çünki tariflər yükgöndərənlər üçün məqbul olmalıdır ki, daha da böyük həcmdə yüklər hər iki istiqamətə getsin.

Mən prezidenti məlumatlandırdım ki, biz yaxın zamanlarda Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolunun istismarını təmin edəcəyik. Bu yol İpək Yolunun bərpası deməkdir və burada Ukrayna şirkətləri üçün də yeni imkanlar açılır. Eyni zamanda Azərbaycan tərəfdaş ölkələrlə Şimal-Cənub dəhlizinin yaradılması üçün səylər göstərir. Gələcəkdə Ukrayna tərəfi bu yoldan da istifadə edə bilər. Bir sözlə, nəqliyyat sahəsində çox geniş imkanlar var və əminəm ki, bu gün verilmiş tapşırıqların yaxşı nəticələri olacaq.

Birgə sənaye sahələrinin yaradılması istiqamətində də fikir mübadiləsi aparıldı. Bu, həm ağır sənayeyə aiddir, eyni zamanda hərbi-texniki sənayenin inkişafı üçün imkanlar var. Bu sahədə əməkdaşlığımızın artıq gözəl təcrübəsi var və bu məsələlər də müzakirə edildi”.

Ukrayna prezidenti iqtisadi sahədə əməkdaşlığın perspektivlərinə toxunaraq deyib: “Düşünürəm ki, ən perspektivli layihələrdən biri Azərbaycana An-178 tipli təyyarələrin satışı olacaqdır. Burada — Azərbaycanda onların birgə istehsalının yaradılması da çox maraqlı bir layihədir. Düşünürəm ki, bu da yeni bazarların kəşfi üçün maraqlı bir layihə olacaq.

Biz yanacaq və energetika sahəsində əməkdaşlığımızı müzakirə etdik. Burada söhbət Azərbaycanın ehtiyatlarının və Ukraynanın tranzit ehtiyatlarının tətbiq edilməsindən gedir”.

Pyotr Poroşenko iki ölkənin beynəlxalq təşkilatlarda əməkdaşlığından danışaraq bunları qeyd edib: “BMT Təhlükəsizlik Şurasında bizim əməkdaşlığımız çox vacibdir. Azərbaycan BMT Təhlükəsizlik Şurasının qeyri-daimi üzvi olub və orada da Ukrayna daim müdafiə edilib. Mən Sizi əmin edə bilərəm ki, bu gün Ukrayna 2016-2017-ci illər üzrə həmin mövqedədir və Azərbaycanın mövqeyi də orada müdafiə ediləcək. Bundan əlavə biz Azərbaycanın GUAM təşkilatında sədrlik məsələsini də müzakirə etdik.

Biz danışıqlar zamanı ölkələrimiz üçün digər maraqlı məsələləri müzakirə etdik. Ölkələrimizin qarşılıqlı şəkildə suverenliyi və ərazi bütövlüyünün müdafiəsi məsələsini müzakirə etdik. Ukrayna Dağlıq Qarabağın statusu ilə bağlı Azərbaycanın mövqeyini dəstəkləyir və böyük məmnuniyyətlə biz bilirik ki, Azərbaycan da Ukraynanın ərazi bütövlüyü məsələsində birmənalı mövqe tutur”.


1   2   3   4   5


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2016
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə