Ağrı (pain) teriminin anlamı cezadır



Yüklə 0,88 Mb.
tarix12.02.2017
ölçüsü0,88 Mb.



Ağrı (pain) teriminin anlamı cezadır

  • Ağrı (pain) teriminin anlamı cezadır

  • (Poena=Ceza, intikam, işkence)

  • Kişisel ve özel bir acı duygusudur;

  • Olası doku hasarını gösteren zararlı bir uyarıcıdır;

  • Organizmayı zarardan korumaya çalışan bir yanıt örüntüsüdür.

  • Sternbach (1968)



  • Ağrı, vücudun belli bir bölgesinden kaynaklanan, doku harabiyetine bağlı olan veya olmayan, kişinin geçmişteki deneyimleriyle de ilgili, hoş olmayan emosyonel bir duyumdur, davranış şeklidir.

  • Uluslar arası Ağrı Araştırmaları Derneği

  • Taksonomi komitesi



Ağrının tipleri

  • Ağrının iki ana tipi vardır.

  • Akut ağrı: Keskin,batıcı,lokalize,hızlı ve acı olarak nitelendirilebilir.

  • Kronik ağrı: Yanıcı,zonklayıcı,künt,mide bulandırıcı ve tam lokalize olmayan ağrıdır.





  • Ağrı, anksiyete ve duygusal sıkıntı oluşturur; iyilik haline zarar verir; fonksiyonel kapasiteyi etkiler ve ailesel, sosyal ve mesleki rolleri yerine getirme yeteneğini engeller.



AĞRININ DEĞERLENDİRİLMESİ

  • Ağrı algılama, tanılama ve ağrıya karşı verilen reaksiyonlar kişiden kişiye değişiklik gösterir.

  • Ağrı değerlendirmenin en kolay yolu hastaya ağrısı olup olmadığını sormaktır.

  • Ancak cevabın evet veya hayır olması ağrıyı değerlendirmek için yeterli değildir.



AĞRININ DEĞERLENDİRİLMESİ

  • Bu nedenle hastadan çok detaylı anamnez almak, hastayı devamlı gözlemek, uygun ölçüm yöntemlerinden yararlanmak hastanın başlangıçtaki değerlendirilmesi için yardımcı olacağı gibi

  • sonraki değerlendirmeler için de yol gösterici bir kaynak olacaktır

  • Hastayı değerlendirirken her basamakta; fiziksel, psikolojik,

  • sosyal ve çevresel faktörler göz önüne alınmalı, bu faktörlerin

  • karşılıklı etkileşime neden olarak ağrının düzeyine etkili olabilecekleri unutulmamalıdır



Ağrılı hastanın değerlendirilmesi önce gözlemle başlar.

  • Ağrıyı azaltıcı davranışlar,

  • kullanılan ilaçlar,

  • Hastanın aktivitesindeki artış ve azalma,

  • Uyuyup uyumadığı,

  • bunun yanı sıra yüz ifadesi,

  • sinirlilik,

  • inleme,

  • iç çekme gibi sesle verilen bilgiler;

  • duruşu,

  • topallama ya da yürüyüş bozukluğu,

  • etkilenen bölgeyi ovuşturma ya da destekleme,

  • sık sık sekil değiştirme ya da aynı pozisyonda sürekli kalma gibi özelliklerine bakılması gerekir



Ağrı değerlendirilmesi hastadan alınan bilgilere göre yapılmalıdır.

  • Genel öykü;

  • burada hastanın sosyo-demografik bilgileri,

  • mevcut olan hastalığın öyküsü,

  • kullandığı ilaçlar, ilaç alerjisinin

  • olup olmadığı,

  • geçmiş tıbbi öyküsü alınır.

  • Hastanın geçmiş ağrı öyküsü, tedavileri ve etkileri de değerlendirilmelidir



  • Ağrı öyküsü;

  • ağrının başlangıcı,

  • süresi, şiddeti,

  • özellikleri,

  • ağrıyı rahatlatan ve arttıran faktörler değerlendirilir



Klinik muayene;

  • ağrıýa verilen yanıt gözlemlenir.

  • Ağrının nabız, solunum, kan basıncına olan etkisi değerlendirilebilir.

  • İdeal bir akut ağrı değerlendirilmesi bu basamakları içerir:

  • 1. Hasta ağrısını değerlendirmeye aktif olarak katılmalıdır.

  • 2. Hastanın ağrısı düzenli olarak sorgulanmalıdır.

  • 3. Hastanın ağrısı, hem dinlenme hem de hareket halinde değerlendirilmelidir.

  • 4. Ağrı şiddetinde beklenmedik bir artış yeni bir ağrı nedeni veya postoperatif bir komplikasyon nedeni olarak ele alınmalı dikkatlice bir anamnez alınmalıdır.

  • 5. Kötü ya da yüksek ağrı skorlarında ağrı tedavisi tekrar gözden geçirilmelidir.



  • Yazılı kayıtlar, ağrının “görünür” olmasını sağlar ve tedavi yöntemlerinin değerlendirilip, geliştirilmesine, belirli protokollerin oluşturulmasına yardım eder.

  • Bu nedenle maksimum kabul edilebilir ağrı skorunun tanımlanması ve rutin olarak tedavi öncesi ve sonrasında ölçülerek kaydedilmesi gerekir.



Ağrı şiddeti tek boyutlu ve çok boyutlu skalalar kullanılarak Değerlendirilebilir

  • 1. Tek Boyutlu Ağrı Skalaları

  • Görsel Analog Skala (Visual Analog Scale–VAS): Ağrı şiddetini ölçmede ve takibinde kullanılır. Bir ucunda ağrısızlık diğer ucunda olabilecek en şiddetli ağrı yazan 10 cm. bir cetveldir.

  • b) Sözel Tanımlayıcı Skala (Verbal Descriptor Scale–VDS):

  • Ağrı değerlendirilmesinde hastanın ağrısını tanımlayan “ağrım yok, hafif, rahatsýz edici, kötü, korkunç, dayanılmaz” ifadelerinden ağrısına uygun olanı seçmesi istenir.

  • c) Sayısal Değerlendirme Skalaları (Numerical RatingScale– NRS):

  • Skala ağrının yokluğu (0) ile başlayıp dayanılmaz ağrı (10 ya da 100) düzeyine varır.

  • d) Yüz İfadesi Skalası (Face Scale–FS): Hastanın yüz ifadesine yakın görüntü belirlenir

  • 2. Çok Boyutlu Ağrı Skalaları

  • Geniş kapsamlı hazırlanıp ağrıyı tanımlayıcı ifadelerin yer aldığı skalalardır. Hastanın sorulara cevap vermesi istenerek ağrı değerlendirilir



AĞRI TANIMLAMA SKALALARI

  • İletişim kurulan hastalarda;

  • Sayısal Oranlama Skalası

  • O 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

  • Ağrı Yok Orta Olabilecek En Şiddetli Ağrı

  • Sözel Tanımlayıcı Skala

  • Ağrı Yok Hafif Orta Şiddetli Çok Şiddetli Dayanılmaz



AĞRI TANIMLAMA SKALALARI

  • Yüz İfadelerini Derecelendirme (Wong-Baker) Skalası

  • Ağrı Yok Biraz Ağrı Biraz Daha Daha Fazla Oldukça En Şiddetli

  • Fazla Fazla



İletişim kurulamayan hastalarda;

  • İletişim kurulamayan hastalarda;

  • Ağrıya bağlı davranışsal değişiklikler ve fizyolojik göstergeler (kalp hızı, kan basıncı, solunum hızı) değerlendirilmeli.

  • Sözsüz ağrı belirtileri değerlendirilmeli;

  • Yüz ifadesi: Kaşları çatık, gergin vb.

  • Kendini koruma pozisyonu ya da koruyucu davranışlar

  • Huzursuzluk ya da motor aktivite de artma

  • İçe dönüklük ya da motor aktivite de azalma

  • İskelet kaslarında gerginlik

  • Dikkat süresinde kısalma

  • İrritabilite, anksiyete

  • Uyku bozuklukları



Akut ağrı belirtileri değerlendirilmeli;

  • Akut ağrı belirtileri değerlendirilmeli;

  • Terleme

  • Vazokonstriksiyon

  • Kan basıncında artma

  • Nabız sayısında artma (100>)

  • Pupiller dilatasyon

  • Solunum hızında değişiklik

  • Kas gerginliği ya da spazm

  • Bulantı, kusma, abdominal distansiyon ve olası ileusa yol açabilen intestinal motilitede azalma



Ağrı İle İlgili Hemşirelik Tanıları:

  • Ağrı İle İlgili Hemşirelik Tanıları:



  • Ağrı tedavisinde hemşirenin yapması gereken;

  • tedaviye etkin olarak katılması,

  • tedavi sonucunu izlemesi,

  • farmakolojik olmayan ağrı yöntemlerini kullanarak ağrıyı yaşanabilir sınırlar içinde tutarak gelişebilecek sorunları önleyebilmesidir.

  • Hemşire ağrı kontrolünde vazgeçilmez bir role sahiptir.







DEĞERLENDİRME

  • Ağrı giderme yöntemlerinin etkinliği değerlendirilmelidir.

  • Bunun için ağrı tedavisinden önce ve sonra hastanın ağrısı ile ilgili bilgiler alınıp kayıt edilmelidir.

  • Duyusal, davranışsal ve bilişsel yanıtları tedavi öncesi ve sonrasında kıyaslanmalı ve ağrının tedaviye cevabı konusunda son sözün hastaya ait olduğu unutulmamalıdır.

  • Eğer ağrı tedaviye cevap vermediyse, hastadan alınan veriler tekrar gözden geçirilmeli ve yeniden planlama yapılmalıdır.








Yüklə 0,88 Mb.

Dostları ilə paylaş:




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2020
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə