Bojxona rejimlari Reja



Yüklə 18,42 Kb.
tarix01.04.2023
ölçüsü18,42 Kb.
#92143
bojxona rejimlari


Aim.Uz

Bojxona rejimlari


Reja:



  • 7.1.Bojxona rejimlari tushunchasi va axamiyati.

  • 7.2 Erkin muomilaga tovarlar chiqarish rejimi.

  • 7.3. Reeksport bojxona rejimining moxiyati.

  • 7.4.Eksport va Reimport bojxona rejimlari.

Tayanch iboralar:
Bojxona rejimlari, import rejimlar, reeksport rejimlar, eksport rejimlar, reimport rejimlar, bojxona ombori, vaqtincha olib kirish va olib chiqish.


7.1. Bojxona rejimlari tushunchasi va axamiyati. Bojxona rejimlari – O’zbekiston Respublikasining bojxona chegarasi orqali olib utiladigan tovarlar va transport vositalarining maqomini bojxona maqsadlari uchun belgilovchi qoidalar majmuidir.
Quyidagi turdagi bojxona rejimlari belgilanadi:

  1. Erkin muomilaga chiqarish yoki import.

  2. Reimport.

  3. Eksport.

  4. Reeksport.

  5. Tranzit.

  6. Vaqtincha olib kirish va olib chiqish.

  7. Vaqtincha saklash.

  8. Bojxona ombori.

  9. Erkin bojxona zonasi.

  10. Erkin ombor.

  11. Boj olinmaydigan savdo dukoni.

  12. Bojxona xududida kayta ishlash.

  13. Bojxona nazorati ostida kayta ishlash.

  14. Bojxona xududidan tashqarida kayta ishlash.

  15. Yuk qilish

  16. Davlat foydasiga voz kechish.

Yuridik va jismoniy shaxslar qonun xujjatlarida boshqacha tartib nazarda tutilmagan takdirda tovar va transport vositalarning xususiyati miqdori kaysi mamlkati ishlab chiqarilganligi yoki kaysi maqsadga muljallangan kat‘iy nazar istalgan bojxona rejimini tanlashga yoki uni boshqasiga uzgartirishga xaklidir.




7.2. Erkin muomala uchun tovarlar chiqarish rejimi import kontraktlari, ya‘ni O’zbekiston Respublikasining ichki bozorida sotish uchun tovarlarni chetdan olib kirish uchun xosdir. «Import» tushunchasi «erkin muomala uchun tovarlarni chiqarish» tushunchasi bilan bir xil. Biroq, agar «import» tushunchasi fakat tovarlar olib utilishi yunalishini - mamlakatga chet eldan tovar keltirilishiniga kursatsa, «erkin muomala uchun chiqarish» atamasi mazkur bojxona rejimining moxiyatini ochib beradi. Chiqishga ruxsat berish - «bojxona organlarining bojxona rasmiylashtiruvidan utgan tovarlar va transport vositalarini shaxsning tula ixtiyoriga berish»dir. (BKning 7-moddasi). O’zbekiston Respublikasi xududida erkin muomalada bo’lish - import kiluvchining tovarlar va transport vositalariga uz xoxishiga kura egalik qilish: sotish, almashtirish, uz mulki qilib koldirish xuquqidir.
SHunday qilib, erkin muomala uchun chiqarish bojxona xududiga olib kirilgan tovarlar ularni ushbu xududdan olib chiqish majburiyatisiz ularda doimiy koladigan rejimdir (BKning 17-moddasi).
Bojxona rejimi ta‘rifi quyidagilarni ochib beradi:
mazkur rejimda tovarlarning olib utilishi yunalishi - O’zbekiston xududiga bir marta olib kirish;
olib o’tish maqsadi - tovarlar O’zbekiston xududida koladi va erkin muomalaga chiqariladi.
Moddadan «... ularni olib chiqish majburiyatisiz» kuchirmasi qandaydir vaqtdan keyin ularni O’zbekiston xududidan olib chiqib bulmasligini anglatmaydi. Albatta, zaruriyat bulganda buni amalga oshirish mumkin. Mazkur rejim import kiluvchiga tovarni olib chiqish majburiyatini yuklamaydi, u import kiluvchining muljallanayotgan, keyinchalik olib chiqmagan tovar bilan O’zbekiston xududida olib boirladigan operatsiyalarni amalga oshrish maqsadidan kelib chiqadi. Agar tovarni olib kirishda eng boshidayok biror muddatdan keyin kaytarib olib chiqilishi nazarda tutilgan bulsa, u xolda uzgacha bojxona rejimi bayon qilinishi maqsadga muvofiqdir.
BKning 17-moddasiga muvofiq tovarlarni erkin muomalaga chiqarish uchun majburiy shartlar quyidagilar xisoblanadi:
tovarlarga nisbatan bojlar, soliklar tulash va boshqa bojlarni (bojxona rasmiylashtiruvi uchun yigimlar, boj aktsiz, KKS va boshqalar) tulash;
iqtisodiy siyosat choralariga rioya qilish va boshqa cheklovlar (litsenziyalash, kvotalash, sertifikatlash, davlat organlari nazorati, veterinariya, fitosanitariya va boshqalar).
Erkin muomala uchun tovarlarni chiqarish rejimini qullashga misollar keltiramiz: oldi-sotdi bitishuviga muvofiq xorijiy tovarlarni olib kirish, mashinalar, asbob-uskunalar, boshqa moddiy boyliklarni xorijiy investitsiyalar ishtirokidagi korxonalar ustav fondiga ulush sifatida olib kirish, insonparvarlik va texnika yordamini olib kirish, insonparvarlik va texnika yordamini olib kirish va boshqalar.

7.3. Biroq, biror-bir sababga kura, masalan, bozor kon‘yukturasi uzgarishi natijasida, xorijiy tovarlarni O’zbekistonning bojxona chegarasiga olib kirayotgan mulkdorda, mulk egasida yoki boshqa shaxsda ularni chegaradan tashqariga olib chiqish zaruriyati raydo bulsa, ushbu xollarda xorijiy tovarlarni O’zbekiston Respublikasining bojxona chegarasi orqali olib o’tish BKning 20-moddasida belgilangan tovarlar reeksporti bojxona rejimi tartibida amalga oshiriladi.
Reeksport - shunday rejimki, bunda xorijiy tovarlar bojxona xududidan olib chiqiladi.
Tovarlar reeksportiga bojxona organlaritomonidan yoxud O’zbekiston Respublikasining qonun xujjatlari, Vazirlar Maxkamasining xujjatlari yoki O’zbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalari bilan belgilanadigan xollarda bunday vakolat berilgan organ tomonidan ruxsat beriladi.

  • Bojxona kodeksining 20-moddasi 3, 4-xatboshilariga muvofiq tovarlar reeksport rejimida olib chiqilayotganda tulangan import bojlari va soliklar kaytarilishi va ayni bir paytda quyidagi talablarga rioya etilishi lozim:

  • reeksport qilinayotgan tovarlar olib kirilgan paytdagidek xolatda bulsa, tabiiy eskirish yoki normal tashish vasaklash sharoitlarida kamayish okibatidagi uzgarishlar bundan mustasno;

  • reeksport rejimida tovarlarni olib chiqish ular olib kirilgan paytdan boshlab ikki yil ichida amalga oshirilayotgan bulsa;

  • reeksport qilinayotgan tovarlardan daromad olish maqsadida foydalanilmagan bulsa.

Ayni vaqtda qonun chiqaruvchi tovarlar O’zbekiston Respublikasi bojxona xududiga olib kirilganda tovarlar reeksporti bojxona rejimivarianti va bayonotini xam nazarda tutgan. Bunday xollarda, agar tovarlar O’zbekiston Respublikasi bojxona organiga keyinchalik reeksport rejimida olib chiqib ketishga muljallangan tovar sifatigina ma‘lum qilingan bulsa, ular bojxona xududiga olib kirilayotganda import bojlari, soliklar xamda iqtisodiy siyosat choralari qullanilmaydi (BKning 20-moddasi, 2-xatboshi), biroq olib chiqish muddati bojxona deklaratsiyasi qabul qilingan kundan boshlab olti oy bilan chegaralangan. Kursatib utilgan muddat buzilgan takdirda import bojlari va soliklar, shuningdek ular yuzasidan foizlar qonun xujjatlarida belgilangan tartibda tulanadi.
7.4. Eksport rejimi. «Eksport» tushunchasi tovarlarning mamlakatdan ularni sotish yoki ulardan boshqa mamlakatlarda foydalanishi maqsadida olib chiqilishini anglatadi.bojxona rejimi kabi eksport shunday rejimki, bunda tovarlar bojxona xududidan tashqariga ularni ushbu xududga kaytarib olib kirish majburiyatisiz olib chiqiladi (BKning 19-moddasi).
Eksport rejimini aniqlash quyidagilarni ochib beradi:
olib o’tishning xususiyati (yunalishi - O’zbekistonning bojxona xududidan bir marta olib o’tish);
olib o’tish maqsadi turlicha bo’lishi mumkin - sotish uchun, almashtirish uchun, sovga uchun va xokazo.
Bojxona deklaratsiyasi qabul qilingan kunda tovarlar qanday bulsa, shunday xolatda olib chiqilishi tovarlarni eksportning bojxona rejimida chiqarishning muxim sharti xisoblanadi (BK 19-moddasi, 4-qismi).
Tovarlar xolatining tabiiy eskirish yoki normal tashish va saklash sharoitlarida kamayish okibatidagi uzgarishlari bundan istisnodir.
Tovarlarni eksport rejimida olib chiqish eksport boji va boshqa bojxona tulovlari tulangan iqtisodiy siyosat choralariga rioya etilgan va qonun xujjatlarida nazarda tutilgan boshqa talablar bajarilgan takdirda amalga oshiriladi (BKning 19-moddasi, 2-qismi).
O’zbekiston Respublikasi bojxona xududidan eksportning bojxona rejimida olib chiqilgan mamlakatning uzida ishlab chiqarilgan tovarlar BKning 18-moddasiga muvofiq tovarlar reimporti rejimida orkaga kaytarilishi mumkin.
Reimport rejimi. «Reimport» tushunchasi ilgari eksportga muvofiq olib chiqilgan tovarlarning chet eldan takroran olib kirilishini anglatadi. Reimport mamlakatda ishlab chiqarilgan tovarlarning chet elda kayta ishlanmagan xolda kaytadan olib kirilishidir.
Ushbu rejimda tovarlarning olib utilish yunalishi - O’zbekistonning bojxona xududiga olib kirish. Olib o’tish maqsadi - eksport bojxona rejmiga muvofiq O’zbekistonning bojxona xududidan olib chiqilgandan kaytadan orkaga olib kirish.

  • Tovarlarni reimport bojxona rejmida joylashtirish uchun quyidagi shartlarga rioya qilinishi kerak (BKning 18-moddasi, 2-qismi).

  • tovarlar O’zbekistonning bojxona xududiga olib chiqilgan paytdan boshlab un yil ichida kaytarib olib kirilishi kerak;

  • ular tabiiy eskirish yoxud normal tashish va saklash sharoitlarida kamayish okibatidagi uzgarishlar xamda qonun xujjatlarida belgilanadigan boshqa xollarni istisno etganda, olib chiqilgan paytda qanday bulsa, shunday xolatda bo’lishi kerak.

Reimportning kursatib utilgan shartlariga rioya qilingan takdirda tovarlar O’zbekiston Respublikasi xududiga import bojlari, soliklar undirilmasdan, shuningdek ularga nisbatan iqtisodiy siyosat choralari qulanilmasdan olib kiriladi (BKning 18-moddasi, 1-qismi).
Bu tovarlar olib chiqilgan paytdan boshlab uch yil ichida reimport rejimida kaytarib olib kirilgan takdirda, O’zbekiston Respublikasi bojxona organlari olib chiqilayotganda tulangan eksport boji va soliklar summasini kaytaradi (BKning 18-moddasi, 3-qismi).
Yüklə 18,42 Kb.

Dostları ilə paylaş:




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin