Ebola viRÜs hastaliği doç. Dr. Gönül ŞengöZ



Yüklə 6,36 Mb.
Pdf görüntüsü
tarix13.02.2017
ölçüsü6,36 Mb.

EBOLA VİRÜS HASTALIĞI

Doç. Dr. Gönül ŞENGÖZ

27 Ocak 2015

İstanbul Sağlık Müdürlüğü



Sunum Planı

Ebola Virüs Hastalığı



2014 Batı Afrika Salgını

Haseki EAH hasta deneyimi



Sağlık Bakanlığı uygulamaları



DSÖ Risk Sınıflaması

Risk düzeyi 1- insanlar ya da toplum için düşük ya da olmayan risk



Risk düzeyi 2- orta derecede kişisel risk ama toplum için risk yok

Risk düzeyi 3- yüksek kişisel, düşük toplumsal risk



Risk düzeyi 4- yüksek kişisel ve toplumsal risk, etkili tedavi ve aşı yok

Kanamalı ateşler,



Salgın Hastalık

Fatalite



Bulaşma yolu

Bulaştırıcılık gücü-Ro



Rezervuar ve vektörün dünyadaki yayılımı

Tedavi ve aşının varlığı



Duyarlı popülasyon

İzolasyon koşulları



Ebola Virüs Hastalığı 

Eski adı Ebola Hemorajik Ateşi 



İnsanlarda sıklıkla ölüme yol açan ciddi bir hastalıktır.

Virüs insanlara vahşi hayvanlardan geçer ve insandan insana bulaşır.



Meyve yarasaları (Fruit Bats) Ebola virüsünün doğal konağı olarak 

görülmektedir.



Küresel tehdit oluşturmaktadır.



Bulaş Yolu

Hastalık temas yoluyla insandan insana bulaşır. 

Enfekte bir kişinin kanı ya da salgılarıyla doğrudan temas



Enfekte salgılarla kontamine olmuş objelerle temas

Defin işlemleri sırasında cenazeye doğrudan temas



Genellikle hasta bakımıyla uğraşırken enfekte salgılarla teması olan aileler 

ve arkadaşlar aracılığıyla yayılmaktadır


Virüs sodyum hipoklorite, lipit çözücülere, %2 gluteraldehite ve 

ultraviyoleye duyarlıdır.

5 dk kaynatma veya 60°C’de 30-60 dk ısıtmayla inaktive olur.



Sıvı veya kuru materyalde birkaç gün yaşayabilir.

Oda sıcaklığında ve 4°C’de birkaç gün (6 gün) infektivitesini 



devam ettirebilir.

Yüksek riskli temas 

Perkütan (iğne batması gibi) yaralanma veya mukozaya EVH hastasının 



vücut sıvısının teması. 

EVH hastasına doğrudan bakım verme veya kişisel koruyucu ekipman 



olmaksızın EVH hastasının vücut sıvısına maruz kalma. 

EVH hastasının vücut sıvısı örnekleri ile kişisel koruyucu ekipman 



olmaksızın laboratuvar testi çalışanı veya standart biyogüvenlik 

kurallarına uymayan laboratuvar görevlileri. 

Salgının görüldüğü ülkelerde cenazeye doğrudan teması olan veya 



bakım veren, cenazede görev alan kişisel koruyucu ekipman 

kullanmayan kişiler. 



Klinik

Ebola virus hastalığı icin kuluçka dönemi 2‐21 gün  arasında 



değişebilir (sıklıkla 7 gün)

Hastalık ateş yüksekliği ve özgün olmayan klinik bulgularla 



başlar.

Ebola virüsü bulaşmış hastalar klinik semptomların gelişiminden 

önce bulaştırıcı değildir, ateş içeren semptomların 

başlamasından itibaren bulaştırıcılık başlar.


Hastalık Belirti ve Bulguları

Ateş



Baş ağrısı

Eklem ve kas ağrısı



Halsizlik

İshal


Kusma


Mide ağrısı

İştahsızlık



Laboratuvar

Hastalık, neden olan virüse ve nitelikli sağlık hizmeti alabilme özelliğine göre %25-90 



oranında fatal seyretmektedir

Tüm işlemlerde Laboratuvar güvenliği kurallarına uyulmalıdır.



Gereksiz, özellikle manuel işlem yapılmamalıdır. 

Lökopeni (sıklıkla lenfopeninin görüldüğü)



Trombositopeni

Karaciğer enzimlerinde artış 



PTZ, aPTT ve fibrin yıkım ürünlerinde artış olabilir



Tanı

Antijen tespit testleri (hızlı tanı testleri ve ELISA)



Antikor yanıtı için ELISA ve serum Nötralizasyon testi

RT-PCR 


Virüs izolasyonu kullanılabilir

Ayırıcı tanıda sıtma, şigelloz, kolera, tifo, leptospirozis, riketsiyozis, 

hepatit, diğer viral hemorajik ateşler düşünülmelidir.



Tedavi

Hastalığın özgün bir tedavisi bulunmamaktadır 

Etkinliği kanıtlanmamış  monoklonal antikor 

tekniğiyle hazırlanmış tedavi yaklaşımı 

denenmektedir

Bugün için kullanılabilir bir aşısı 

bulunmamaktadır



Destek tedavi 

Hemodinamik izlem 



Sıvı-elektrolit tedavisi 

Oksijen ve kan basıncı kontrolu 



Gerektiğinde kan ve kan ürünleri transfüzyonu 

Beslenme desteği 



Ko-morbid koşulların tedavisi 

Varsa bakteriyel infeksiyonların tedavisi 



EBOLA salgınlarının özellikleri

ve

2014 EBOLA Virüs Hastalığı Salgını



Tarihteki en büyük Ebola virüs hastalığı salgını yaşanıyor 

Bugüne dek orta Afrika’da görülen hastalık ilk kez Batı 



Afrika’da görülmeye başlandı.

İlk kez Afrika kıtası dışında sekonder vakalar görüldü. 



Salgının aktif olarak yaşandığı ülkeler gelişmişlik 

endeksinde en alt sıralarda yer alan ülkeler 

Salgından etkilenen olgu sayısı 30-35 günde ikiye 



katlanarak ilerledi.

Salgının kontrol altına alınabilmesi için malzeme ve sağlık 



çalışanı desteğine olan gereksinim DSÖ tarafından 

karşılanmaya çalışıldı.



Yıllar

Ülke


Vaka

Ölüm


Ölüm Oranı (%)

2012


Kongo 

57

29



51

2012


Uganda

31

21



57-71

2008


Kongo 

32

14



44

2007


Uganda

149


37

25

2007



Kongo 

264


187

71

2005



Kongo

12

10



83

2004


Sudan

17

7



41

2003


Kongo

178


156

83-90


2001-2002

Kongo


59

44

75



2001-2002

Gabon


65

53

82



2000

Uganda


425

224


53

1996


Gabon

91

66



68-75

1995


Kongo 

315


254

81

1994



Gabon

52

31



60

1979


Sudan

34

22



65

1976


Sudan

284


151

53

1976



Kongo 

318


280

88

Dünyadaki Ebola Salgınları



Salgında Güncel Durum

Salgın, Aralık 2013’te Gine’den başlamış, Liberya, Nijerya 



ve Sierra Leone’ye yayılmıştır.

27 Ocak 2015 tarihi itibarı ile toplam 

vaka sayısı 21797, ölen vaka sayısı 

8675’dir (%40).


Vaka

Ölüm

Ölüm oranı %

Liberya


8524

3636


43

Gine


2873

1880


65

Sierra Leone

10400

3159


30

Nijerya


20

8

40



 Senegal

1

0



0

 ABD


4

1

25



 İspanya

1

0



0

Mali


8

6

75



UK

1

0



0

Ülke

Kümülatif olgu sayısı

Cinsiyete göre

(per 100 000 population)

Yaş gruplarına göre

(per 100 000 population)

Erkek

Kadın


0–14 yaş

15–44 yaş

45 yaş üstü

Guinea


1341

(25)


1438

(26)


443

(10)


1572

(34)


742

(47)


Liberia

2538


(128)

2444


(124)

831


(48)

2653


(155)

1015


(190)

Sierra 


Leone

4879


(171)

5150


(178)

2243


(93)

5634


(218)

2331


(315)

Graph 1: Cumulative reported cases of Ebola virus disease in 

Guinea, Liberia, and Sierra Leone, March 

25, 2014 – December 10, 2014, by date of WHO Situation Report, n=17908


G r a p h   1 :   C u m u l a t i v e   r e p o r t e d   c a s e s   o f   E b o l a   v i r u s   d i s e a s e   i n   G u i n e a ,   L i b e r i a ,   a n d   S i e r r a   L e o n e ,  

M a r c h   2 5 ,   2 0 1 4   –   J a n u a r y   1 8 ,   2 0 1 5 ,   b y   d a t e   o f   W H O   S i t u a t i o n   R e p o r t ,   n = 2 1 6 8 9  

 

G r a p h   1   s h o w s   t h e   c u m u l a t i v e   r e p o r t e d   c a s e s   i n   G u i n e a ,   L i b e r i a ,   a n d   S i e r r a   L e o n e   p r o v i d e d   i n  



W H O   s i t u a t i o n   r e p o r t s

  b e g i n n i n g  

o n   M a r c h   2 5 ,   2 0 1 4   t h r o u g h   t h e   m o s t   r e c e n t   s i t u a t i o n   r e p o r t   o n   J a n u a r y   2 1 ,   2 0 1 5 .  

C u m u l a t i v e   r e p o r t e d   c a s e s   i n   G u i n e a ,   L i b e r i a ,   a n d   S i e r r a   L e o n e

[ C S V   -   1   p a g e ]

 


Temaslar arasında yatkınlığı azaltmak

Bağışıklama 

Profilaksi

 Temasların sayısını azaltmak

İzolasyon

Karantina

Enfeksiyon dönemini kısaltmak

Erken teşhis ve tedavi

R0 Azaltma stratejileri


Salgın Kontrolu 



Olgu tespiti 

Uygun transport 





İzolasyon 



Erken Tanı 

Tedavi 


Katı enfeksiyon kontrol önlemleri 



Temaslı izlemi 

Ülkelerin hazırlığı 



İletişim ve işbirliği 



Ulusal Hazırlık ve Eylem Planları


Haseki EAH çalışmaları

İlk vaka ile birlikte Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji 



Kliniğinde eğitim

Acil Kliniği  eğitim



Biyokimya Laboratuvarı eğitim

EKK hemşireleri ile eğitim çalışmaları



EKK bilgilendirme

Malzeme gözden geçirme, devamlı yedekleme



Tüm personele pratik eğitimler



Sağlık çalışanlarının hastalıktan etkilenimi, vaka/fatalite oranı %60

.

Ülke


Olgu

Ölüm


Guinea

162


100

Liberia


370

178


Sierra Leone

296


221

Total


828

499


Personel Koruyucu Donanım 

Eldiven (çift 



eldiven), 

Sıvı geçirimsiz 



önlük, 

Sıvı geçirimsiz 



tulum, 

Koruyucu gözlük, 



Yüz kalkanı/siperi 

(tek kullanımlık), 

N95 maske, 



Su geçirmez ayak

bacak koruyucu, 

Alkol bazlı el 



dezenfektanı. 

Açıkta deri 



kalmayacak 



Bir sorumlu 



monitörize 

etmeli



Giyinme-



soyunma alanları 

belirlenmeli 

Karantina

42 gün kuralı



Nijerya’da 891 kişi karantinada 21 gün izlendi. Vaka çıkmadı. İkinci periyot 

sonlandı.

İspanya’da 72 kişi, 13 yüksek riskli temaslı izlendi.



ABD’de 125 kişi karantinada izlendi.



Dikkat Ebola Var!

Tüm Ülkelerden Beklentiler

Olası olgu tanımları yapılmalı 



İzolasyon üniteleri belirlenmeli 

Personel koruyucu donanımlar hazır olmalı 



Olgu yönetimi için ekipler belirlenmeli 

Ekipler enfeksiyon kontrol ve önleme konusunda eğitilmeli 



İletişim stratejileri belirlenmeli 

UN Mission for Ebola Emergency Response (UNMEER) 



EBOLA VİRÜS HASTALIĞI VAKA 

TANIMLARI



Epidemiyolojik risk faktörü olan kişilerde, ≥ 38.0°C ateş 

ile birlikte, klinik kriterlerden en az birinin olması



Epidemiyolojik kriterler

Semptomlar ortaya çıkmadan önceki 

21 gün içinde;

Doğrulanmış veya şüpheli Ebola 



Virüs Hastalığı vakasının kan veya 

diğer vücut sıvıları ile temas veya

Ebola Virüs Hastalığının aktif 



olarak yayılımının olduğu bölgede 

yaşıyor olmak veya

Bulaşın aktif olduğu bölgeye 



seyahat etmek veya 

Endemik bölgede yarasa, 



kemirgen, maymun, şempanze 

gibi primatlar ile doğrudan temas



Klinik kriterler

Aşağıdaki klinik bulgulardan en 

az birisinin varlığı;

Ciddi baş ağrısı



Kas ağrısı

Aşırı halsizlik



Bulantı


Kusma


İshal


Karın ağrısı

Açıklanamayan kanamalar



Sebebi açıklanamayan ölüm



ŞÜPHELİ VAKA

KESİN VAKA

Ebola Virüs Hastalığı 

referans laboratuvarda doğrulanan vakadır.


EBOLA VİRÜS HASTALIĞI İZOLASYON 

ÖNLEMLERİ

Vaka ile ilgili sağlık personeli önceden bilgilendirilmelidir



Hastaya ulaşmadan önce sağlık çalışanları koruyucu önlemleri 

almalıdır

Şüpheli vakanın götürüleceği hastane, uygun enfeksiyon kontrol 



önlemlerini alması için önceden bilgilendirilmelidir

Kurum ve kuruluşlarla gerekli işbirliği sağlanmalı, vaka takipleri ve 



hasta transferleri titizlikle takip edilmelidir.

Temaslı İzlemi 

Temaslı izlem ekibi 



Riskli teması olanların listesi 

Kişilerin risk konusunda bilgilendirilmesi 



Diğer kişilere geçişi engelleme konusunda 

bilgilendirme 

Evde kalması, toplu taşıt kullanmama ve kalabalık 



ortamdan uzak durma 

Semptomlar konusunda bilgilendirme ve 



yapılması gerekenler 

Semptomlar çıkınca başvuracağı tel. vb 



Günlük izlem 

Olgu yönetim planı 



Enfeksiyon Kontrol Önlemleri 

Standart önlemler-El yıkama 



Temas önlemleri 

Damlacık önlemleri 



Güvenli enjeksiyon uygulaması ve 

kesici alet yönetimi 

Güvenli örnek alma 



Güvenli ortam- kullanılan 

malzeme temizliği 

Atık yönetimi 



Laboratuar güvenliği 

Temaslı izlemi 



Olgu Transportu-Kabul 

Refera



ns 

merkez


transpo


rt 

Merkez



in 

bilgilen


dirilme

si 


Belirle


nmiş 

kapıdan 


kabul 

EKK 



bilgilen

dirilmel


İzole 



oda 

(varsa 


negatif 

basınçlı 

oda) 



Tek 



kişilik, 

Tuvalet



, banyo 

içinde 


Kapısı 


kapanır 

Halı vb. 



olmam

alı 


Eşya sınırlı sayıda olmalı 

Kullanılan malzemeler odaya özel 

olmalı 

Giriş-çıkış kontrollu 



Az sayıda personel 

Az sayıda işlem yapılmalı 

Tüm işlemlerde personel koruyucu 

donanım!! 



Sağlık Bakanlığı çalışmaları

Bilimsel danışma kurulu



Vaka yönetim rehberi

Referans Hastaneler



TKHB


Halk Sağlığı Kurumu

Bilgilendirme



Eğitim


Koruyucu donanım

HSSGM


Seyahat Sağlığı

Hudut Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü



Teşekkür ederim….

Document Outline

  • Slayt 1
  • Sunum Planı
  • DSÖ Risk Sınıflaması
  • Slayt 4
  • Salgın Hastalık
  • Ebola Virüs Hastalığı
  • Slayt 7
  • Slayt 8
  • Slayt 9
  • Slayt 10
  • Slayt 11
  • Slayt 12
  • Slayt 13
  • Slayt 14
  • Yüksek riskli temas
  • Slayt 16
  • Slayt 17
  • Slayt 18
  • Tanı
  • Tedavi
  • Slayt 21
  • Destek tedavi
  • Slayt 23
  • Slayt 24
  • Slayt 25
  • Slayt 26
  • Slayt 27
  • Slayt 28
  • Slayt 29
  • Slayt 30
  • Slayt 31
  • Slayt 32
  • Slayt 33
  • Slayt 34
  • Slayt 35
  • Slayt 36
  • Slayt 37
  • R0 Azaltma stratejileri
  • Salgın Kontrolu
  • Haseki EAH çalışmaları
  • Slayt 41
  • Slayt 42
  • Slayt 43
  • Slayt 44
  • Slayt 45
  • Personel Koruyucu Donanım
  • Karantina
  • Slayt 48
  • Slayt 49
  • Tüm Ülkelerden Beklentiler
  • EBOLA VİRÜS HASTALIĞI VAKA TANIMLARI
  • Slayt 52
  • KESİN VAKA
  • EBOLA VİRÜS HASTALIĞI İZOLASYON ÖNLEMLERİ
  • Temaslı İzlemi
  • Slayt 56
  • Slayt 57
  • Enfeksiyon Kontrol Önlemleri
  • Olgu Transportu-Kabul
  • Sağlık Bakanlığı çalışmaları
  • Seyahat Sağlığı Hudut Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü
  • Slayt 62

Yüklə 6,36 Mb.

Dostları ilə paylaş:




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2020
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə