Markaziy va nomarkaziy siqilgan ustunlar hisoblash va konstruksiyalash Reja: Markaziy va nomarkaziy siqilgan ustunlar hisoblash va konstruksiyalash



Yüklə 8,69 Kb.
tarix07.01.2024
ölçüsü8,69 Kb.
#207657
Markaziy va nomarkaziy siqilgan ustunlar hisoblash va konstruksi-fayllar.org


Markaziy va nomarkaziy siqilgan ustunlar hisoblash va konstruksiyalash Reja: Markaziy va nomarkaziy siqilgan ustunlar hisoblash va konstruksiyalash

Markaziy va nomarkaziy siqilgan ustunlar hisoblash va konstruksiyalash
Reja:
1. Markaziy va nomarkaziy siqilgan ustunlar hisoblash va konstruksiyalash.
2. Ustunlarning mustahkamligi.
3. Ustun tubiga beriladigan hisobiy kuch.

Ustunlarning mustahkamligi va turg„unligi (2.1) va (2.3) formulalar orqali aniqlanadi. Ustun kesimining x va y o„qlarga nisbatan egiluvchanli-gini (6.1) va (6.6) formulalar orqali aniqlanadi. Ustunlarning egiluvchanli-gi 120 dan oshmasligi kerak. Markaziy siqilgan ustunlarda to„satdan bo„ladigan kuchlar ham bo„ladi va uni ta‟sirida ustunlarda eguvchi moment va qirquvchi (ko„ndalang) kuchlar hosil bo„ladi. Ustun panjarasi birlashtiruvchi elementlari butun uzunligi bo„yicha shartli ko„ndalang kuch ga hisoblanadi. Uni quyidagi formula orqali aniqlash mumkin: ⁄ ⁄ kN. (6.11) bu yerda – ustundagi bo„ylama kuch, kN. Shartli ko„ndalang kuch ustunning har bir bog„lovchisiga qo„yilgan bo„ladi va u panjara tekisligiga teng taqsimlanadi (6.7,a-rasm). Teng taqsimlangan har bir kuch: kN. (6.12) Kashakni siquvchi kuchni (6.7,b-rasm) quyidagi formula orqali aniqlash mumkin: , kN. (6.13) bu yerda β – kashak va tarmoq o„lari orasidagi burchak, grad. Siqilgan kashakning zo„riqishi quyidagi formula orqali aniqlanadi: , kPa. (6.14) bu yerda – bir tomonlama maxkamlangan burchakli kashakni hisobga oluvchi ish sharoiti koeffitsiyenti; - bitta kashakning ko„ndalang kesm yuzasi, m2 . 76 6.7-rasm. Panjara birikmalarini hisob chizmasi: Ustunning shvellerlariga payvandlanadigan metall teng yonli burchak kashakining eng kam o„lchami panjara elementlarining ruxsat etiladigan egiluvchanligi bo„lishi kerak. Panjara elemettlarini hi-soblash, (6.3) va (6.4) formulalar orqali omalga oshiriladi. Ustunning shvellerlariga payvandlanadigan metall taxta shartli ko„ndalang kuch ta‟sirida hosil bo„ladigan qirquvchi kuch natijasida deformatsiyaning egilish turiga ishlaydi. Qirquvch kuchni quyidagi formula orqali aniqlash mumkin: , kN. (6.15) bu yerda – metall taxta markazlari orasidagi masofa, m. Metall taxtaning eguvchi momentini quyidagi formula orqali aniqlash mumkin: , kN∙m (6.16) a) b) β x y y x c) Nb Ft Ft Ft Fkk Fk Ft / 2 Ft / 2 Fq bo‘ / 2 77 Metall taxtaning eni uni maxkamlash sharoiti bo„yicha tanlanadi. Bundan tashqari u o„ta qattiq bo„lishi kerak. Odatda uning qiymati quyidagicha aniqlanadi: Metall taxtaning qalinligi qu-yidagi ⁄ ⁄ oraliqda bo„lishi kerak. Markaziy siqilgan ustunlar kesimini tanlash yaqinlashtirish uslubiyati orqali amalga oshiriladi, buning uchun ustunning egiluvchanligi oldindan oraliqda beriladi. Ustunning kesimi aniqlangandan so„ng uning bazasi hisoblanadi. Ustun bazasining tayanchi hisoblangan metall taxtaning yuzasi ni quyidagi formula orqali aniqlash mumkin: , m 2 (6.17) bu yerda F – bo„ylama hisobiy kuch, kN; -betonli poydevorning siqilishdagi hisobiy solishtirma qarshiligi, kN. Beton poydevorining reaktiv qarshilik bosimi quyidagi formula orqali aniqlanadi: , kPa (6.18) Ustun 2 ning pastki qismiga metall taxta 1 payvandlanib u beton poydevoridagi ankerlarning gaykalari 3 orqali maxkamlanadi (6.4-rasm). Agar ustun tayanch taxtasiga bir tomonlama payvandlangan bo„lsa (6.4,arasmdagi A maydoncha), u qulochi ga teng bo„lgan konsol sifatida ishlaydi. Bu maydondagi har bir m dagi eguvchi moment quyidagi formula orqali aniqlamadi: , kN∙m (6.19) 6.4,a-rasmdagi B maydonchadagi taxta ustunning uch tomoni bilan payvandlangan bo„lgani uchun, bu maydondagi har bir m dagi eguvchi moment quyidagi formula orqali aniqlamadi: , kN∙m (6.20) bu yerda β - tomonlar nisbatiga bog„liq bo„lgan koeffitsiyent (ilovaning 14- jadvalidan olinadi); a - bo„sh oraliq o„lchami. Agar bo„lsa, maydondagi har bir m dagi eguvchi moment quyidagi formula orqali aniqlanadi: 78 , kN∙m (6.21) 6.4,b-rasmdagi S maydonchadagi taxta ustunning to„rt tomoni bilan payvandlangan bo„lgani uchun, bu maydondagi har bir m dagi eguvchi moment quyidagi formula orqali aniqlanadi: , kN∙m (6.22) bu yerda α - tomonlar nisbatiga bog„liq bo„lgan koeffitsiyent (ilovaning 15- jadvalidan olinadi); a – shvellerning balandligi. Taxtadagi eng katta eguvchi momentini bilgan holda uning qalinligini quyidagi formula orqali aniqlash mumkin: √ (6.23) MARKAZIY SIQILGAN USTUNLARNI HISOBLASHGA DOIR AMALIY MASHG‘ULOT 6.1-Masala. Markaziy siqilgan ikkitaverli prokat ustunni hisoblash. Hisoblash uchun berilganlar: hisob chizmasi (6.8,a-rasm); poydevor betonining klassi B 12,5 bo‘lib uning uchun siqilgan betonning hisobiy solishtirma qarshiligi ⁄ tayanch taxtasining o‘lchamlari ; material konstruksiyasi ВСт3кп2 rusumli po‘latdan yasalgan; ustunga qo‘yilgan bo‘ylama kuch ustunning balandligi ustun og‘irligining hisobiy yuklamasi to‘sin materialining hisobiy solishtirma qarshiligi ⁄ metall taxta materialining hisobiy solishtirma qarshiligi ⁄ konstruksiyaning ish sharoiti koeffitsiyenti Yechish. Ustunning hisob chizmasi 6.8,c-rasmda keltirilgan. Ustunning yuqori va pastki qismi sharnirli qilib maxkamlangan. 79 Ustun tubiga beriladigan hisobiy kuchni quyidagi formula orqali aniqlash mumkin: Ustun o‘zagini hisobi. Ustun yuklamasi va balandligini kichikligini hisobga olib, uning kesimini qo‘shtavrli prokat deb qabul qilamiz. Ilovaning 5-jadvalidan daslabki egiluvchanlik va bo‘ylama egilish koeffitsiyentini deb qabul qilib, dastlabki kesimni tanlaymiz. 6.8-rasm. Ustunning hisob chizmasi: 1-bolt; 2-bosh to„sin; 3-kallak 4-qovurg„a ; 5-ustun o„zagi; 6-anker 7-betonli poydevor; 8-tayanch bazasi A A A-A 1 2 3 4 7 6 8 H = 3 m H = 3 m F B-B B B a = 241 300 a1 = 21 150 b =1 72 300 22 a) b) c) kattalashtirilib, 900 ga burilgan 5 80 Talab qilinadigan kesim yuzasini hisobiy qiymatini quyidagi formula orqali aniqlash mumkin: Talab qilinadigan eng kichik inrsiya radiusini quyidagicha aniqlaymiz: ⁄ ⁄ Yuqoridagi qiymatlar asosida ilovaning 2-jadvalidan yaqin bo‘lgan qiymatlarni aniqlaymiz: Bu qiymatlarga asoslanib №24a rusumli qo‘shtavrni tanlaymiz. Haqiqiy egiluvchanlikni quyidagicha aniqlaymiz: ⁄ ⁄ Ustun turg‘unligini quyidagi formula orqali tekshiramiz: Ustun bazasini hisobi. Ustun tayanch taxtasining yuzasini quyidagicha aniqlash mumkin: Betonning reaktiv bosomini quyidagi formula orqali aniqlash mumkin: ⁄ Ustun metall taxta maydoniga bir va uch tomoniga payvandlangan (6.8,b-rasm). Uch tomonlama payvandlangan maydon o‘lchamlarining hisbatini aniqlayniz: Metall taxta maydonlarining har bir sm dagi eguvchi momentlarini (6.19) va bo‘lgani uchun (6.21) formulalar orqali aniqlaymiz: kN∙sm kN∙sm Maksimal moment bo‘yicha metall taxtaning talab qilinadigan qalinligini quyidagi formula orqali aniqlaymiz: √ √ Metall taxtaning qalinligini 22 mm deb qabul qilamiz. 81 SINОV (NАZОRАT) SАVОLLАRI VА TОPSHIRIQLАR 1. Karkazli binolarining qo‘llanish sohasi va ulani asosiy elemental-rini aytib bering? 2. Karkazning qattiqligi qanday qilib ta’minlanadi? 3. Ustunlarni qo‘llanish sohasi, asosiy elemenlari va kesim turlarini aytib bering? 4. Yaxlit va teshikli ustunlar bir biridan qanday farq qiladi va ular qanday materialdan yasaladi? 5. Markaziy siqilgan yaxlit ustunlarning kesimini tanlash va tekshirish qanday olib boriladi? 6. Ankerlar betonli poydevorlari nima uchun xizmat qiladi? 7. Markaziy siqilgan teshikli ustunlarni hisoblashning asosiy holatlari va shartlarini aytib bering? 8. Markaziy siqilmagan teshikli ustunlarning turg‘unligi qanday tek-shiriladi? 9. Ikki tarmoqli ustunning inersiya radiusi qanday aniqlanadi? 10. Beton poydevorining reaktiv qarshilik bosimi qanday aniqlanadi? 11. Kashakni siquvchi kuch qanday aniqlanadi? 12. Siqilgan kashakning zo‘riqishi qanday aniqlanadi?
http://fayllar.org
Yüklə 8,69 Kb.

Dostları ilə paylaş:




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin