4‑Mavzu: Kompaniya holatining tahlili Reja



Yüklə 0,8 Mb.
səhifə2/12
tarix14.12.2023
ölçüsü0,8 Mb.
#177379
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   12
4 Mavzu Kompaniya holatining tahlili Reja

Strategik qiymat tahlili.
Kompaniyada yuzaga kelgan vaziyatni eng aniq ko‘rsatadigan indikatorlardan biri - uning o‘z raqobatchilariga nisbatan narx pozitsiyasidir. Bu ayniqsa maxsuloti kam differentsiyalashgan tarmoqlarga ta’alluqli bo‘lib, kompaniya har qanday sharoitda ham o‘z raqiblardan orqada qolmasligi kerak, aks xolda raqobatli pozitsiyani qo’ldan boy berib qo’yishi mumkin. Raqobatchilarning xarajatlaridagi farqlarga quyidagilar sabab bo‘lishi mumkin:
- xom ashyo, materiallar, tarkibiy qismlar, energiya va shu kabilarning narxlaridagi farqlar;
- asosiy texnologiyalar, asbob-uskunalarning yoshidagi farqlar;
- ishlab chiqarish birliklarining kattaligi turlicha bo‘lganligi, ishlab chiqarishning kumulyativ ta’siri, ishlab chiqarish unumdorlik darajalari, turli soliq sharoitlari, ishlab chiqarishni tashkil qilish darajasi va xokazolar tufayli ichki tannarxlardagi farqlar;
- inflyatsiya va valyuta kurslarining uzgarishiga kuchli bog’liqlik;
- transport xarajatlaridagi farqlar;
- taqsimot kanallariga sarflanadigan xarajatlardagi farqlar.
Strategik qiymatli tahlilda asosiy e’tibor firmaning o‘z raqiblariga nisbatan qiymat pozitsiyasiga qaratiladi. Bunday tahlilning birlamchi tahliliy yondashuvi qiymat zanjirini yasash bo‘lib, ushbu zanjir xom ashyodan pirovard iste’molchilarning narxlarigacha bo‘lgan qiymat manzarasini aks ettiradi. Ushbu jadval xarakatlar/xarajatlar zanjirida raqobatchi firmalar bir-biridan eng katta farq qiladigan uchta asosiy soxa borligini ko‘rsatadi: ta’minot soxasi, taqsimot kanallarining ilg’or qismlari, kompaniyaning uz ichki faoliyati. Agar firma zanjirning orqa yoki oldingi qismlarida raqobatbardoshlikni kuldan boy bersa, u raqobatbardoshlikni tiklash maqsadida uz ichki xatti-xarakatlarini uzgartirishi mumkin.
Qiymat bushliqlari asosan zanjirning orqa qismida yotsa, firma quyidagi olti xil strategik xatti-xarakatlarni amalga oshirishi mumkin:
- yetkazib beruvchilar bilan uzi uchun qulay narxlar tug’risida kelishib olishi;
- yetkazib beruvchilar bilan ularning xarajatlarini kamaytirish maqsadida ish olib borishi;
- moddiy xarajatlarni nazorat qilish uchun orqaga tomon integratsiyalanishi;
- arzonroq o’rinbosar tarkibiy qismlardan foydalanishga urinishi;
- taqsimotning narxlari maqbul bo‘lgan yangi manbalarini topishi;
- zanjirning boshqa qismlarida tejamkorlik evaziga farqni kamaytirishga urinishi mumkin.
Qiymat buyicha raqobatbardoshlikning boy berilishiga sabab zanjirning ichki soxalarida bo‘lsa, quyidagilarni amalga oshirish maqsadga muvofiqdir:
- byudjetning ichki moddalarini taftish qilish;
- ishchilarning va qimmatbaxo asbob-uskunalarning mexnat unumdorligini kutarishga urinish;
- ba’zi texnologik jarayonlarni firmaning o‘zida emas, balki chetda bajarish foydaliroq bo‘lish-bo‘lmasligini o‘rganib chiqish;
- resurslarni tejovchi texnologik yangiliklarni investitsiyalash;
- qiymatning xavf tug’dirayotgan tarkibiy qismlarini ishlab chiqarish va asbob-uskunalarga yangi investitsiyalar obyekti sifatida ko‘rib chiqish;
- maxsulotning qiymatini kamaytirish maqsadida uni yangilash va xokazo;
Firmaning raqobat pozitsiyasi kuchini baxolash.
Qiymat, raqobat pozitsiyasini baxolashga qo’shimcha ravishda kompaniyaning raqobat pozitsiyasi va raqobatchilik kuchini umumiy tahlil qilish xam talab qilinadi. U quyidagi savollarga javob berishi kerak:
- firmaning bugungi raqobat pozitsiyasi qanchalik kuchli?
- bugungi strategiyadan foydalanilganda raqobat pozitsiyasining qanday o‘zgarishini kutish mumkin?
- firmaning qanday raqobat ustunliklari bor?
Firmaning raqobat prozitsiyalarini baxolash uchun muvaffaqiyatning asosiy omillari bo‘yicha balli baxolar shkalasidan foydalaniladi. Bunda firma va uning raqiblari bo‘yicha ana shunday omillar solishtirib ko‘riladi.
Umumiy qoida: kompaniya o‘zining raqobatdagi kuchli jixatlarini ko‘paytirib borishi va o‘zining raqobatchilikdagi zaif jixatlarini ximoya qilishi kerak. U uz strategiyasida uzining kuchli jixatlariga tayanishi va zaif jixatlarini mustahkamlashga oid chora-tadbirlarni kurishi lozim.
Ayni paytda raqiblarning kuchli jixatlari reytingi xujumning qaysi tomondan bo‘lishini va aksincha, raqiblarning zaif tomoni qaerda ekanligini ko‘rsatadi.
Agar aynan kompaniya raqobatda kuchli bo‘lgan jixatlarda raqiblar zaif bo‘lsa, ushbu vaziyatdan foydalanib qolish chora-tadbirlarini kurish lozim.

Yüklə 0,8 Mb.

Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   12




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin