Bitiruv malakaviy ishi ilmiy rahbar


O’z-o’ziga baho o’tayuqori



Yüklə 127,75 Kb.
səhifə18/28
tarix02.01.2022
ölçüsü127,75 Kb.
#36393
1   ...   14   15   16   17   18   19   20   21   ...   28
Bitiruv malakaviy ishi ilmiy rahbar

O’z-o’ziga baho o’tayuqori ham shaxs xulq-atvoriga yaxshi ta’sirko’rsatmaydi.Chunki, u ham shaxs yutuqlari yoki undagi sifatlarningboshqalar tomonidan sun’iy tarzda bo’rttirilishi, noo’rin maqtovlar, turliqiyinchiliklarni chetlab o’tishga intilish tufayli shakllanadi.

O’z-o’ziga bahoning past bo’lishi ko’pincha atrofdagilarning shaxsganisbatan qo’yayotgan talablarining o’ta ortiqligi, ularni uddalay olmaslik, turli xil e’tirozlarning doimiy tarzda bildirilishi, ishda, o’qishda va muomala jarayonidagi muvaffaqiyatsizliklar oqibatida hosil bo’lishi mumkin. Shuning uchun yoshlar tarbiyasida yoki real jamoadagi odamlarga maqsadga muvofiq ta’sir yoki taz’yiq ko’rsatish kerak bo’lsa, ularning etalon, referent guruhini aniqlash katta tarbiyaviy ahamiyatga ega bo’ladi. Shunday qilib, o’z-o’ziga baho sof ijtimoiy hodisa bo’lib, uning mazmuni va mohiyati shaxsni o’rab turgan jamiyat normalariga, shu jamiyatda qabul qilingan va e’zozlanadigan qadriyatlarga bog’liq bo’ladi. Keng ma’nodagi yirik ijtimoiy jamoalar etalon rolini o’ynashi oqibatida shakllanadigan o’z-o’ziga baho o’z-o’zini baholashning yuksak darajasi hisoblanadi. Masalan, mustaqillik sharoitida mamlakatimiz yoshlari ongiga milliy qadriyatlarimiz, vatanparvarlik, adolat va mustaqillik mafkurasiga sadoqat hislarining tarbiyalanishi, tabiiy, har bir yosh avlodda o’zliginianglash, o’zi mansub bo’lgan xalq va millat ma’naviyatini qadrlashhislarini tarbiyalamoqda. Bu esa, o’sha yuksak o’z-o’zini anglashningpoydevori va muhim shakllantiruvchi mexanizmidir. Demak, o’z-o’zinibaholash o’z-o’zini tarbiyalashning muhim mezonidir. O’z-o’zinitarbiyalash omillari va mexanizmlariga esa, quyidagilar kiradi:

Realistik baho shaxsni o’rab turganlar ota-ona, yaqin qarindoshlar, pedagog va murabbiylar, qo’ni-qo’shni va yaqinlarning o’rinli va asosli baholari, real samimiy munosabatlari mahsuli bo’lib, shaxs ushbu munosabatlarni ilk yoshligidanoq xolis qabul qilishga, o’z vaqtida kerak bo’lsa to’g’rilashga o’rgatilgan bo’ladi.

O’z-o’ziga bahoo’z-o’zi bilan muloqot o’zini konkret tarbiya obyekti sifatida idrok etishva o’zi bilan muloqotni tashkil etish sifatidao’z-o’zini ishontirish o’z imkoniyatlari, kuchi va irodasiga ishonishorqali, ijobiy xulq normalariga bo’ysundirish.

  1. O’z-o’ziga buyruq berish tig’iz va ekstremal holatlarda o’zini qo’lgaolish va maqbul yo’lga o’zini chorlay olish sifati.

  2. O’z-o’ziga ta’sir yoki autosuggestiya ijtimoiy normalardan kelibchiqqan xolda o’zida ma’qul ustanovkalarni shakllantirish.

  3. Ichki intizom - o’z-o’zini boshqarishning muhim mezoni, har doim har yerda o’zining barcha harakatlarini muntazam ravishda korreksiya qilish va boshqarish uchun zarur sifat.

Yuqoridagi o’z-o’zini boshqarish mexanizmlari orasida psixologiknuqtai nazardan o’z- o’zi bilan amalga oshiriladigan ichki dialog alohida o’rin tutadi.


Yüklə 127,75 Kb.

Dostları ilə paylaş:
1   ...   14   15   16   17   18   19   20   21   ...   28




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin