İnsan Hüquqları və Transmilli korporasiyalar və digər biznes müssisələr üzrə bmt-nin İşçi Qrupunun Mandatı



Yüklə 51.19 Kb.
tarix30.11.2016
ölçüsü51.19 Kb.

HAUT-COMMISSARIAT AUX DROITS DE L’HOMME • OFFICE OF THE HIGH COMMISSIONER FOR HUMAN RIGHTS

PALAIS DES NATIONS • 1211 GENEVA 10, SWITZERLAND

www.ohchr.org • TEL: +41 22 917 9000 • FAX: +41 22 917 9008 • E-MAIL: wg-business@ohchr.org - registry@ohchr.org

İnsan Hüquqları və Transmilli korporasiyalar və digər biznes müssisələr üzrə

BMT-nin İşçi Qrupunun Mandatı


Qeyri-rəsmi tərcümə
Biznes və İnsan Hüquqları üzrə BMT-nin İşçi Qrupunun səfərinin

başa çatması ilə əlaqədar bəyanat
Bakı, 27 avqust 2014
Xanımlar və cənablar,

 

Bü gün biz Biznes və İnsan Hüquqları üzrə BMT-nin İşçi Qrupunun üzvləri qismində Azərbaycan Respublikasına etdiyimiz on günlük səfəri başa vururuq. Səfərimizin məqsədi mandatımıza və Biznes və İnsan Hüquqları üzrə BMT-nin Rəhbər Prinsiplərə uyğun olaraq biznes fəaliyyəti ilə əlaqədar insan hüquqlarının pozulmasının qarşısının alınması və müdafiəsini gücləndirmək üçün hökumət, biznes müəssisələri və digər maraqlı tərəflərin səylərinə dəstək verməkdən ibarət idi.


Azərbaycan hökuməti beynəlxalq insan hüquqları üzrə əsas müqavilələrə qoşulub və BMT-nin İnsan Hüquqları Şurasının Xüsusi Prosedurları üçün müddətsiz dəvətini izhar edib. Biz bu səpkili dəstəyə və bu missiyanın ərsiyə gəlməsində göstərdiyi əməkdaşlığa görə minnətdarıq.
Səfər çərçivəsində biz Xarici İşlər, Daxili İşlər; Ədliyyə, Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi, İqtisadiyyat və Sənaye, və Enerji nazirliyindən olan hökumət nümayəndələri ilə görüşlər keçirmişik. Bundan əlavə, biz Ali Məhkəmə; Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsi; Satınalmalar üzrə Dövlət Agentliyi; Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsi; Vətəndaşlara Xidmət və Sosial İnnovasiyalar üzrə Dövlət Agentliyi; Dövlət Neft Fondu və Əmlak Məsələləri üzrə Dövlət Komitəsinin də nümayəndələri ilə görüşmüşük. Biz, həmçinin Milli Məclisin üzvləri, İnsan Hüquqları (Ombudsman) üzrə müvəkkilin aparatı; İnsan Hüquqları İnstitutu; Azərbaycan Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyası, Azərbaycan Respublikasının Ticarət Palatası, eləcə də bir sıra yerli və beynəlxalq biznes müəssisələr, qeyri-hökumət təşkilatları, kütləvi informasiya vasitələri, diplomatik korpus və BMT agentliklərinin nümayəndələri ilə də görüşlər keçirmişik. Bu günlər ərzində biz həmçinin Gəncə şəhərinə səfər edərək, orada dövlət qurumları, vətəndaş cəmiyyəti, sıravi və rəhbər işçilər də daxil olmaqla, biznes nümayəndələri ilə görüşmüşük.
Bu gün sizə təqdim olunan bəyanatımızda səfərin ilkin müşahidələrini qeyd etmək istərdik. İnsan Hüquqları Şurasının 2015-ci ilin iyun ayında keçirəcəyi 29-cu sessiyası üçün hazırlanan yekun hesabatımız digər müşahidə və tövsiyyələri də əks etdirəcək.
Ümumi vəziyyət
Neft və qaz hasilatından daxil olan gəlirlərin artması nəticəsində Azərbaycan son dövrlər ərzində davamlı iqtisadi inkişafa nail olmuşdur ki, bu da 2012-ci ildə ÜDM-in 47% artımı ilə nəticələnmişdir. Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkəti - ARDNŞ sektor üzrə əsas şirkət olaraq bu sahədə əhəmiyyətli paya malik bir sıra beynəlxalq neft şirkətləri ilə əməkdaşlıq edir. Bu iqtisadiyyatda milli və beynəlxalq özəl şirkətlərin rolunun əhəmiyyətini bariz nümayiş etdirir. Bu prosesə 1991-ci ildə ölkə müstəqillik qazanandan sonra həyata keçirilən dövlət əmlakının özəlləşdirilməsi siyasəti təkan vermişdir. Ölkə regionda əhəmiyyətli ticarət mərkəzinə çevrilir və telekommunikasiya və tikinti sektoru da sürətlə inkişaf etməkdədir.
İqtisadi artım sosial təminatın genişləndirilməsini sürətləndirmiş və on ildən az müddət ərzində yoxsulluq həddindən aşağı yaşayan insanların sayını azaltmaqda Azərbaycana imkan yaratmışdır: bu göstərici 2005-ci ildə 42,6%-dən 2012-ci ildə 6%-ə gədər azalmışdır. Orta aylıq əmək haqqının əhəmiyyətli artırılmasına baxmayaraq, hələ də əhalinin təxminən 40% əsasən qeyri-rəsmi çalışalaraq, aşağı gəlirli təbəqə hesab olunur. Digər əsas problemlər isə gəlirlər üzrə regional bərabərsizlikdir ki, bu da Bakıda əmək haqqı səviyyəsinin ölkənin digər bölgələrindən təxminən ikiqat artıq olması ilə izah olunur; eyni zamanda, qadınların orta əmək haqqısı kişilərin orta əmək haqqısının yarısını təşkil etməsi gəlirlər səviyyəsində genderlər arasında bərabərsizlik də mövcuddur.
Son on il ərzində işsizlik səviyyəsi də çox azalmışdır. Lakin, əhalinin 42%-nin 25 yaşa gədər gənclərdən ibarət olan ölkə üçün 2012-ci ildə gənclər arasında işsizliyin 29% səviyyəsinə çatması bir problem olaraq qamaqdadır.
Hökumət bu problemlərdən məlumatlıdır və onları həll etmək üçün 2012-ci ildin dekabrında Prezident fərmanı ilə "Azərbaycan 2020: Gələcəyə baxış" adlı İnkişaf Konsepsiyasını qəbul etmişdir. Sözü gedən sənədin əsas məqsədləri aşağıdakılardır:


  • İnsan kapitalının inkişafı vasitəsilə iqtisadiyyatın neft və qaz asılılığını azaltmaq məqsədilə onun diversifikasiyası və "bilik iqtisadiyyatına" keçid üçün zəminin yaradılması;




  • Keyfiyyətli təhsil, səhiyyə, sosial təminat sistemininə çıxışı təmin etməklə, əmək şəraitinin yaxşılaşdırılması və qadınlar üçün bərabər imkanların yaradılması vasitəsilə əhalinin ümumi rifahının yüksəldilməsi, sosial sahənin inkişaf etdirilməsi; və




  • Demokratiyanın dərinləşdirilməsi, biznes mühitinin təkmilləşdirilməsi, insan hüquq və azadlıqlarının və ictimai həyatda vətəndaş cəmiyyətinin fəal statusunun təmin edilməsi.


Biznes və insan hüquqları sahəsində ümumi biliklər
İnsan Hüquqları üzrə Müvəkkilin (Ombudsman) Aparatı ilə görüşdə onun biznes və insan hüquqları ilə bağlı fəaliyyəti haqqında məlumat əldə etdik. Lakin, ümumilikdə, hökumət, biznes müəssisələr və vətəndaş cəmiyyəti ilə görüşlərimizdə biznes və insan hüquqları, həmçinin Biznes və İnsan Hüquqları üzrə Rəhbər Prinsiplər haqqında məlumatlılıq səviyyəsinin çox məhdud olduğu bəlli oldu. Biz mübahisələrin əsasən məhkəmə sistemi vasitəsilə həll olunduğunu, ondan kənar isə əlavə qeyri-məhkəmə mexanizmlərin oynaya biləcəyi rol haqqında az məlumatın olmasını müşahidə etdik.
Azərbaycanın ən ağır biznes və insan hüquqları məsələləri haqqında soruşduqda, həmsöhbətlərimiz adətən iki mövzunu qeyd edirdirlər: (1) Azərbaycan Respublikasının Dağlıq Qarabağ bölgəsində və onun əftrafında baş verən silahlı qarşıdurma nəticəsində məcburi köçkünlərin üzləşdiyi vəziyyət; və (2) ölkədə iş qurmaq və onu inkişaf etdirmək üzrə "sahibkarların hüququ".
Məcburi köçkünlərə gəldikdə, biz bu qrup insanların Gəncə şəhərində həyata keçirilən müvafiq xüsusi proqramlar kimi səylər vasitəsilə yaşayış və təsərrüfat fəaliyyətinə çıxış imkanlarının dəstəklənməsi istiqamətində atılan addımları və səyləri alqışlayırıq.
"Sahibkarların hüququ" anlayışı xüsusi qanunla müəyyən olunub və həmin konsepsiya Azərbaycan Respublikasında insan hüquq və azadlıqlarının müdafiəsinin səmərəliliyini artırmaq sahəsində Milli Fəaliyyət Proqramının 2.3 bəndində öz əksini tapmışdır. Biznes və İnsan Hüquqları üzrə Rəhbər Prinsiplərin insan haqqların pozulmasının qarşısını almaqda və aradan qaldırmaqda dövlətlərin öhdəliklərinə və biznes müəssisələrin korporativ məsuliyyətinə diqqət yetirməsinə baxmayaraq, Azərbaycan təcrübəsi həmçinin sahibkarların və kiçik bizneslərin müdafiəsinə diqqət yönəltməyin əhəmiyyətini vurğulamışdır. Əlaxsus, verilən məlumatlara əsasən iş qurmaq istəyən sahibkarların çoxu dövlət satınalmaları üzrə tender prosesindən ixtiyari kənarlaşdırma kimi süründürməçilik və korrupsiya mahiyyətli maneələrlə üzləşə bilərlər.
İnklüzivlik və iştirak
Biznes və insan hüquqları sahəsində hökumət, biznes və vətəndaş cəmiyyəti təşkilatlarını bir araya gətirən çoxtərəfli yanaşmalar xüsusilə vacibdir. Bu səpkili inklüziv yanaşmalar maraqların balanslaşdırılmasına, biznes və hüquqları biznes fəaliyyətin təsirinə məruz qalanların ehtiyac və narahatlıqlarına daha səmərəli cavab verən ətraflı (məlumatlara əsaslanan) siyasətinin hazırlanmasına imkan verə bilərlər. Bu baxımdan, müstəqil vətəndaş cəmiyyəti və media insan hüquqları ilə əlaqədar narahatlıq yarana bilən cəmiyyətlərdə biznes əməliyyatlarında şəffaflığın və hesabatlılığın təbliğində mühüm rol oynayırlar.
Siyasətin formalaşmasında və söz və məlumat azadlığının inkişaf etdirilməsində vətəndaş cəmiyyətinin daha da geniş iştirakının əhəmiyyətini vurğulayan, o cümlədən beynəlxalq standartlara çatdırmaq məqsədilə informasiya və KİV üzrə qanunların təkmilləşdirilməsini özündə əks etdirən hökumətin 2020 İnkişaf Konsepsiyasında təsbit olunmuş öhdəliklərini alqışlayırıq. Biz bu öhdəliklərlə bağlı əldə olunan tərəqqi haqqında vətəndaş cəmiyyəti nümayəndələrindən məlumatlar əldə etmişik. Təəsüf edirik ki, bu yaxınlarda bəralərində həbs-qətimkan tədbiri seçilmiş bir sıra vətəndaş cəmiyyəti nümayəndələri ilə görüşmək mümkün olmamışdır. (Bu məsələ ilə bağlı 19 avqust 2014-cü il tarixində həmkarlarımız, BMT-nin Xüsusi Prosedurları üzrə mandat sahibləri tərəfindən yayılmış bəyanatı da qeyd edirik.)
Biz həmçinin qeyd etmək istəyirik ki, son dövrlərdə bir neçə qeyri-hökumət təşkilatları qeydiyyat ilə əlaqədar çətinliklərlə və bank hesablarının dondurulması ilə üzləşmişdirlər. Nəticədə bu təşkilatlar öz fəaliyyətlərini dayandırmağa məcbur olmuşdurlar. Alınan məlumata əsasən, bank hesabların dondurulmasının səbəbi "Qeyri-hökumət təşkilatları (ictimai birliklər və fondlar) haqqında", "Qrant haqqında" qanunlara və Ədliyyə Nazirliyində qrantların qeydiyyatı üzrə tələblərə edilən son dəyişikliklər olmuşdur.
Mədən Sənayesində Şəffaflıq Təşəbbüsü (MHŞT) Azərbaycanın təsisçisi olduğu mühüm çoxtərəfli təşəbbüsdür. MHŞT-nin vətəndaş cəmiyyəti mexanizmini formalaşdıran iştirakçılarla müzakirələrdə MHŞT prosesinin Hökumət və neft-qaz sektorunun nümayəndələri ilə dialoq üçün çox dəyərli bir fürsət olduğu qeyd olunmuşdur. Lakin, məlum olmuşdur ki, hal-hazırda hətta bu təşkilatların bir qismi bank hesablarının dondurulması səbəbindən fəaliyyət göstərə bilmir və MHŞT çərçivəsində aparılan fəaliyyətə töhvə vermək iqtidarında deyirlər.
Qrantların qeydiyyatı prosesinin asanlaşdırması istiqamətində tədbir görülməsi ruhlandırıcı haldır.

Biz Hökuməti qrantların qeydiyyatı və təsdiq prosesi ilə bağlı bütün prosedurların şəffaf, qərəzli yanaşmadan kənar, səmərəli və vaxtında həyata keçirilməsini təmin etməyə çağırırıq.


Korrupsiya və vəzifədən sui-istifadə ilə mübarizə
Korrupsiya ciddi problem kimi tanınır və 2020 İnkişaf Konsepsiyası korrupsiyaya qarşı mübarizənin əhatə dairəsinin genişləndirilməsi ehtiyacını vurğulayır. Hökumət korrupsiya və vəzifədən sui-istifadə ilə mübarizə aparmaq üçün artıq bir sıra tədbirlər görmüşdür. Məsələn, 2004-cü ildə Korrupsiyaya qarşı mübarizə haqqında qanun qəbul edilmiş və Korrupsiyaya qarşı mübarizə üzrə Komissiya yaradılmış, 2005-ci ildə isə Korrupsiyaya qarşı BMT Konvensiyası ratifikasiya edilmişdir. Korrupsiyaya qarşı mübarizəyə dair 2012-2015-ci illər üçün Milli Fəaliyyət Planında (ikinci plan) korrupsiya halları ilə əlaqədar işlərdə korrupsiya halları haqqında məlumat açıqlayan şəxslərin müdafiə mexanizmlərinin təkmilləşdirilməsi və korrupsiyada ittiham olunan hakimlərin toxunulmazlıq hüququnun məhdudlaşdırılması üçün yeni müddəalar öz əksini tapmışdır. 2012-ci ildə vətəndaşlara xüsusi vahid mərkəz vasitəsilə bir sıra xidmətlərə çıxışı təmin edən ASAN xidmətin yaradılması dövlət idarəçiliyi sahəsində xırda korrupsiyanı azaltmaqda yardımçı olmalıdır.
Əldə olunan məlumata əsasən korrupsiya əsasən inhisarlar və iqtisadiyyatın müəyyən sahələrində şəffaflığın olmaması ilə bağlıdır. Bəzi hallarda dövlətin tender proseslərində qanunauyğunsuzluqlar olmuşdur. Bundan əlavə, məlumatlara əsasən, 2012-ci ildə qəbul olunmuş Məlumat Azadlığı haqqında qanun, o cümlədən Hüquqi şəxslərin dövlət qeydiyyatıKommersiya sirri haqqında qanunlara edilmiş dəyişikliklər müəssisələri öz qeydiyyatı, sahibkarları və strukturu haqqında ictimaiyyətə məlumat vermək tələbindən azad edir. Buna görə müstəqil mətbuat və vətəndaş cəmiyyətindən olan bir sıra nümayəndələr bəzi bizneslərin və onların sahiblərinin müəyyən edilməsi işinin və həmin müəssisələrin fəaliyətinin milli və beynəlxalq qanunlara uyğunluğunun öyrənilməsinin çətinləşməsinə işarə etmişdirlər. Biz Azərbaycanda fəaliyyət göstərən şirkətləri istənilən pozuntular üzrə şübhələrdən kənar, şəffaf şəkildə iş qurmağa və vətəndaş cəmiyyəti ilə əməkdaşlıq edərək, ehtiyac yarandığı təqdirdə müvafiq dövlət qurumlarına korrupsiya hallarının aşkarlanmasında kömək etməyə dəvət edirik.
Korrupsiya istənilən mülki, siyasi, iqtisadi, sosial və mədəni hüquqlarının həyata keçirilməsinə maneədir. Bu həmçinin ölkədə sahibkarlığın təşviqinə yönəlmiş səyləri də əhəmiyyətli dərəcədə sarsıdır. Biznes və İnsan Hüquqları üzrə Rəhbər Prinsiplər korrupsiyanın həmçinin biznes müəssisələri tərəfindən insan hüquqlarının pozulması zamanı zərərçəkmiş şəxslərin effektiv vasitələrə çıxışının da qarşısını ala bilməsini vurğulayırlar. Məsələn, 26-ci Rəhbər Prinsipin şərhində qeyd olunur ki, Dövlətlər “məhkəmə prosesinin korrupsiyaya uğraması səbəbindən ədalətin təmin edilməsinin qarşının alınmamasını, məhkəmələrin digər Dövlət qurumları və biznes nüməyəndələrinin iqtisadi və siyasi təzyiqlərindən azad olmasını, və hüquq müdafiəçilərinin qanuni və dinc fəaliyyətinin məhdudlaşdırılmamasını” təmin etməlidirlər.
Tikinti layihələrində sui-istifadəyə qarşı müdafiə
Xüsusilə 2006-cı ildən Bakıda aparılan genişmiqyaslı inkişafa səbəb olan tikinti sektoru son on il ərzində əhəmiyyətli şəkildə artmışdır. Bu proses tikinti sektorunda yeni iş yerləri yaratmış, eyni zamanda, mülklərin ekspropriasiyası, uçurulması və sökülməsinin aparılması üsullarından narazıçılıqlara da səbəb olmuşdur. Bununla əlaqədar, qısa-müddətli və yaxud xəbərdarlıq olmadan məcburi köçürülmə, qanunsuz ekspropriasiya və evlərin sökülməsi halları üzrə 2013-ci ildə İqtisadi, Sosial və Mədəni Hüquqlara dair Komitə tərəfindən Azərbaycana edilən tövsiyyələri (E/C.12/AZE/CO/3) xatırlayırıq. Dövlət əhalinin ümumi rifahının təbliği naminə tələb olunan istənilən köçürülməni təsirə məruz qalan ailələrlə əvvəlcədən məsləhətləşmələr aparmaqla həyata keçirməli və bu prosesdə insan hüquqlarının adekvat şəkildə təmin olunması üçün tədbirlər görməlidir.
Əmək hüquqları
2020 İnkişaf Konsepsiyası yeni Dövlət Proqramının hazırlanması da daxil olmaqla, təhlükəsiz və sağlam əmək şəraitinin təmin edilməsi üçün səylərin artırılması məqsədi müəyyən edir. Mühüm problem isə əhalinin təxminən 10%-nin qeyri-rəsmi iqtisadiyyatda məşğul olması və beləliklə Əmək Məcəlləsinin səlahiyyətindən kənarda qalmasıdır. İş yerində qadınların vəziyyəti də xüsusi diqqət tələb edir. Qadınların yalnız üçdə birinin maaşlı işlə təmin olunması, həmçinin kişi və qadınların gəlirləri arasında əhəmiyyətli fərqlərin olduğu təxmin edilir. Biz minimal əmək haqqının orta gəlirin 60%-nə gədər artırılması və beləliklə aşağı gəlirli işçilərin sayının azalması istiqamətində Hökumətin öhdəliklərini alqışlayırıq.
Görüşlər zamanı biz monitorinq və müəssisələrə edilən müntəzəm səfərlər də daxil olmaqla, işçilərin sağlamlığı və təhlükəsizliyi ilə bağlı qanun və qaydaların tətbiqi ilə əlaqədar Dövlət Əmək Müfəttişliyi Xidmətinin işini tədqiq etmişik. Biz bundan sonra da Əmək Nazirliyi və Dövlət Statistika Komitəsi arasında daha geniş əməkdaşlıq vasitəsilə işçilərin sağlamlığı və təhlükəsizliyi barədə məlumatların toplanması prosesinin təkmilləşdirməsinə ehtiyacın olduğunu müşahidə etmişik.
Biz həmçinin həmkarlar ittifaqları və kollektiv sövdələşmə ilə bağlı məsələlərin vəziyyətini araşdırmışıq. İşçilərin 85%-nin ölkədə fəaliyyət göstərən təxminən 1600 həmkarlar ittifaqlarından yalnız birinə üzv olduğunu qeyd etmişik. 1994-cü ildə qəbul olunmuş Həmkarlar İttifaqları haqqında qanun həmkarlar ittifaqının ən azı yeddi işçi tərəfindən təsis edilməsini mümkün, və həmkarlar ittifaqı üzvlərinə qarşı ayrı-seçkiliyi qadağan etməklə həmkarlar ittifaqlarının müdaxilə olmadan fəaliyyət göstərməsini özündə ehtiva edir. Biz Hökuməti işçilərin öz hüquqlarını səmərəli müdafiə edə bilməsi üçün həmkarlar ittifaqlarının tam müstəqilliyinin təmin edilməsi istiqamətində səylərini davam etdirməyə sövq edirik.
Kollektiv sövdələşmə anlayışı ölkədə hələ də nisbətən yeni olmasına baxmayaraq, son on il ərzində kollektiv müqavilələrin sayı durmadan artmaqdadır (2001-ci ildə 9,460-dan 2010-cu ildə 11,890-a gədər). Sosial tərəfdaşlar tərəfindən verilən təkliflərin siyasətin formalaşmasında nəzərə alınması üçün Hökuməti üçtərəfli sosial dialoqun daha da inkişafına və möhkəmləndirilməsinə dəstək verməyə sövq edirik.
İnvestisiya siyasəti
Dövlət Neft Fondunun rəhbərliyi ilə görüşdə gələcək nəsillərin xeyrinə insan kapitalının inkişafı və həyata keçirilən sosial-iqtisadi layihələr də daxil olmaqla, neft gəlirlərindən əldə olunan sərvətlərin idarə edilməsi sahəsində strateji yanaşma bizə müsbət təəssürat bağışlamışdır.
Təbii sərvətlərin bütün əhalinin rifahı naminə yaxşı idarə olunması barədə ictimai etimadın möhkəmləndirilməsi, dövlətin mülkiyyətində olan və onun nəzarət etdiyi şirkətlərin hər hansı insan hüquqları pozuntuları yol vermələri haqqında fərziyyələrin qarşısının alınması məqsədilə biz Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkətinin (ARDNŞ) korporativ idarəetmə strukturunun Milli Məclis qarşısında hesabatlılığının və şəffaflığının artırılmasını təmin etməyə təklif edirik. Məsələn, millət vəkilləri hasilatın pay bölgüsü sazişi (HPBS) üzrə operativ icrası tələb olunan istənilən kommersiya müqavilələrinə vaxtaşırı baxmaq səlahiyyətinə malik ola bilərlər.
Beynəlxalq tərəfdaşla birlikdə ARDNŞ-nin nəzərdə tutulan tikinti layihələri üzrə icmalarda insan hüquqlarına mənfi təsirləri azaltmaq məqsədilə əvvəlcədən sosial təsirin qiymətləndirilməsini həyata keçirməsi barədə məlumat almaq sevindirici haldır. Bəzi hallarda Azərbaycanda fəaliyyət göstərən və biznes və insan hüquqları sahəsində geniş təcrübəyə malik beynəlxalq şirkətlər digər şirkətlər tərəfindən nəzərə alına biləcək yaxşı təcrübə modellərini təqdim edə bilərlər.
Siyasi çərçivənin və çoxtərəfli yanaşmanın gücləndirilməsi
Görüşlər zamanı hökumət, şirkətlər və həmkarlar ittifaqları tərəfindən fəal şəkildə tətbiq edilən işçilərin hüquqlarının qorunması və gücləndirilməsi təcrübəsindən kənar biznes fəaliyyətlə insan hüquqları ilə arasında hər hansı əlaqələrin mövcudluğu barədə çox az sayda istinadlar əldə etmişdik. Biznes nümayəndələri ilə dialoq zamanı onlar insan hüquqları məsələlərinin fəaliyyətləri çərçivəsində hansı yollarla nəzərə alınması ilə əlaqədar bizdən məsləhət istəmişdirlər. Ölkənin iqtisadi və sosial məqsədlərinə uyğun korporativ sosial məsuliyyət (KSM) fəaliyyətinə dəstək verməklə və onu inkişaf etdirməklə, biznes müəssisələri hökumət və vətəndaş cəmiyyəti arasında körpü rolu oynaya bilərlər.
"Korporativ məsuliyyət üzrə strategiya və Dövlət Proqramı"-nın yaradılması 2020 İnkişaf Konsepsiyasında öz əksini tapmışdır. Biz hökuməti vətəndaş cəmiyyəti ilə sıx əməkdaşlıq şəraitində Biznes və İnsan Hüquqları üzrə Rəhbər Prinsiplər əsasında müfəssəl planın inkişaf etdirilməsi ilə bu məqsədin gerçəkləşdirməsinə dəvət edirik. Belə bir vahid yanaşma beynəlxalq insan hüquqları çərçivəsi barədə maarifləndirməni artıracaq, insan hüquqlarına hörmət məqsədilə korporativ məsuliyyət üzrə konkret təlimatlar təqdim edəcək, və kommersiya fəaliyyətindən mənfi təsirə məruz qala bilən şəxs və icmalar üçün şikayət mexanizmlərinin inkişafını özündə əks etdirəcək.
Biz BMT-nin Qlobal Compact təşəbbüsünün nisbətən yeni Yerli Şəbəkəsinin mövcudluğunu qeyd edir və Azərbaycanda korporativ məsuliyyət və davamlılığı bərqərar və inkişaf etdirmək üçün hökumət, şirkətlər və vətəndaş cəmiyyətini bu çoxtərəfli inkişaf platformasında iştirak etməyə dəvət edirik.
Hökumət tərəfindən insan hüquqları üzrə işlənib hazırlanan Milli Fəaliyyət Planı və Proqram biznes və insan hüquqları arasında münasibətlərə aydınlıq gətirməklə daha da gücləndirilə bilər. O, həmçinin MHŞT, milli şuralar və dövlət komitələri vasitəsilə tətbiq olunan çoxtərəfli dialoq təcrübəsindən də yararlana bilər.
Səfərimizin son hesabatının biznes və insan hüquqları üzrə milli fəaliyyət planının həyata keçirilməsi üçün hökumət, biznes və vətəndaş cəmiyyəti arasında qarşılıqlı anlaşmanın təşviqi prosesinə təkan verəcəyinə ümid edirik.
Yekun
İşçi Qrupun ölkəyə etdiyi səfəri başa çatdırmışdır, lakin biz 2015-ci ildə İnsan Hüquqları Şurasına təqdim ediləcək hesabat üçün qarşıdakı aylar ərzində də məlumatları toplamaqda davam edəcəyik. Yekun hesabat özündə hökumət və biznes müəssisələri, eləcə də digər maraqlı tərəflər üçün konkret tövsiyyələr daxil edəcək. Ümid edirik ki, bu tövsiyyələr insan hüquqlarını biznes fəaliyyətin mənfi təsirlərindən qorumaqda və pozuntuları aradan qaldırmaqda, eləcə də Azərbaycanda insan hüquqlarının təşviqi və dəstəklənməsi prosesində faydalı vasitəyə çevriləcəklər.

***





Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2016
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə