Ish haqi va mehnat munosabatlari


Mamlakatda ish haqining umumiy darajasini belgilab beruvchi omillar



Yüklə 11,21 Kb.
səhifə2/5
tarix16.12.2023
ölçüsü11,21 Kb.
#180960
1   2   3   4   5
Ish haqi va mehnat munosabatlari-azkurs.org

Mamlakatda ish haqining umumiy darajasini belgilab beruvchi omillar:

  • Mamlakatning iqtisodiy rivojlanish darajasi.

  • Mehnatning asosiy kapital bilan qurollanish darajasi.

  • Mehnatning tabiiy resurslar bilan ta`minlanganligi.

  • Mavjud ishlab chiqarish texnologiyasi.

  • Mehnatning umumiy malakaviy darajasi.

  • Taqsimotning tarkib topgan tizimi va boshqa iqtisodiy – ijtimoiy omillar.


2. Ish haqini tashkil etish shakllari va tizimlari.

Ish haqi shakllari:

Vaqtbay ish haqi

Ish bay ish haqi
Ishlab chiqarilgan mahsulot miqdori yoki bajarilgan ishning hajmiga qarab belgilanadi.
Bunda ish haqi ishning davomiyligiga, ya`ni ishlangan vaqtga qarab to`lanadi.

Vaqtbay ish haqi qo`llaniladi.

  • Mehnatning natijalarini aniq hisoblab bo`lmaydigan sohalarda;

  • Mahsulot ishlab chiqarish hajmi bevosita xodimlar mehnatiga bog`liq bo`lmagan, ya`ni texnologik jarayonlarning borishi bilan belgilanadigan sohalarda. Masalan, konveyrli va avtomat liniyali ishlab chiqarishda;

  • Lavozimdagi yoki aniq xizmat vazifasini bajaruvchilar uchun. Masalan, muhandis – texnik xodimlar, turli darajadagi boshqaruvchilar, xizmatchilar va boshqa shu kabilarga ish haqi to`lashda.

Ishbay ish haqi to`lashda ish haqi miqdori (V) ayrim kasb (mehnat turlari) lar ta`rif stavkasida belgilangan haqini (Vts) ishlab chiqarishning me`yorlashtirilgan hajmiga (Qm) bo`lish orqali mahsulot birligi ratsenkasi (Mrats) aniqlab olinib, keyin u ishlab chiqarishning umumiy hajmi (Q)ga ko`paytiriladi:



Mrats = --------------

V = Mrats x Q

Vtc

QM
Ish haqi to`lashning aniq mehnat sharoitlarini hisobga olib, qo`llaniladigan turlari ish haqi tizimini tashkil qiladi.



Yüklə 11,21 Kb.

Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4   5




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin