Maktabgacha ta’lim tashkilotlarida bolalar folklori. Reja



Yüklə 35,4 Kb.
səhifə3/6
tarix13.12.2023
ölçüsü35,4 Kb.
#176279
1   2   3   4   5   6
Maktabgacha ta’lim tashkilotlarida bolalar folklori. Reja

HALI VAQT BOR...
-Doktor, ancha yaxshi bo'lib qoldim. Davolaganingiz uchun sizga qancha to'lashim kerak?
–Hali vaqt bor, shoshilmang. Haq to'lash uchun kuch-quvvatga to'lganizcha yo'q. ASKIYA (arab, zakiy — oʻtkir zehnli, hozirjavob) — oʻzbek xalq ogʻzaki ijodi turi; folklor janri; ikki va undan ziyod kishi yoki guruhning xalq yigʻinlari (sayil, toʻy, bayram)da maʼlum mavzu boʻyicha badiiy soʻzda tortishuvi.
Qadimdan ustoz san’atkor askiyachilar yaratgan va ijro etgan milliy an’anaviy askiya payrovlari bor:
1. ”Gulmisiz, rayhonmisiz, jambilmisiz”.
2. ”O’xshatdim
Sanamachoqlar - keng tarqalgan o'yinboshi badihalari bo'lib, o'yin boshlanishi oldidan navbatda turuvchini aniqlash, galda qoluvchini belgilash vazifasini bajaradi. Sanamalarda sanash ohangi qo'l yoki oyoq harakatlari bilan to'ldirilib, tasdiqlanib turiladi. eng so'nggi so'z kimning chekiga tushsa, o'sha navbatda qoladi.
Bir-ikki, olmadi ikki,
Safar oyi, sariq chumchuq .
Bog'da turmay, tezroq uchib chiq,
Sen turib , sen chiq.
Jahon bolalar folklori haqida Bolalarga atalgan badiiy adabiyot yaratish an’anasining dastlab, adabiy ertak shaklida namoyon bo’lganligini Daniel Defo, Jonatan Svift, Jan de Lafonten, Sharl Pero, Erix Rapse, aka-uka Yakob va Vilgelm Grimmlar ,Vilgelm Gauf, Hans Kristian Andersen, Karlo Kollodi, V. Jukovskiy, P.Yershov va boshqalar ijodiyotida keng miqyosda ko’zga tashlanadi. ”Men o’ylaymanki-deb yozgan edi J.Radari – ertaklarning ham yangisi, ham eskisi aqlni tarbiyalashda yordam bera oladi.

  1. O’zbek bolalar folklori rivojlanishi haqida.

Bolalar falklori ko’pincha kattalar tomonidan ijod qolinadi. Ba’zi hollarda bolalar o’z o’yinchoqlari o’zlari ham alla, qo’shiq va ovutmachoqlar to’qiydilar. Bularning hammasi bir bo’lib faqat yaxshi tarbiyani targ’ib qiladi.
Xalq qo’shiqlari va dostonlari qatorida ertaklarni yozib olish va nashr etishda samarali erishila boshlandi. Bu ishda Elbek, G’ulom Zafariy va Skukur Sa’dulla singari bolalar adiblari ancha faollik ko’rsatadilar.
Ayniqsa Elbek bolalar folklorini to’plash yo’lida qizg’in izlanib,1937-yilda o’zi to’plagan asarlar asosida tartib bergan “Bolalar qo’shig’i” to’plamini nashr ettiradi. 20-asrning 60-80-yillarida bolalar adabiyoti vakillarining folklorga ijodiy munosabati yanada chuqurlashib bordi. Pushkin ertaklari badiiy yuksakligi jihatdan eng salmoqli adabiy janrlardandir. Uning ertaklarini butun dunyo bolalari, kattalar ham sevib mutolaa qiladi.
Xalq ijodidan-falklorshunos asarlaridan mohirlik bilan foydalanadi. Masalan, “Jannat”, ”Zangori gilam”(G’ofur G’ulom) “Oq terakmi ko’k terak”, ”Chitti gul”, ”Buni toping, qizlarim” she’rlari xalq og’zaki ijodidagi o’yin va topishmoq-qo’shiqar asosida yaratilgan asarlar sifatida bolalar adabiyotimiz xazinasini boyitishga hizmat qiladi. Z.DIiyor she’rlari bolalar falklorida mashur
“Qaldirg’och-g’och-g’och,
Eshigigni, och-och.
Uning she’rlarida ekologik tarbiya g’oyasi kuchli.



Yüklə 35,4 Kb.

Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4   5   6




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin