Maktabni boshqarish va unga rahbarlik qilish


Maktab kengashi-ta’lim va tarbiya ishlariga rahbarlikning yuqori organi



Yüklə 61,07 Kb.
səhifə5/5
tarix22.12.2023
ölçüsü61,07 Kb.
#190300
1   2   3   4   5
Maktabni boshqarish va unga rahbarlik qilish (1)

Maktab kengashi-ta’lim va tarbiya ishlariga rahbarlikning yuqori organi. Maktab kengashi tarkibiga-direktor, uning o’rinbosarlari, o’qituvchilar, tarbiyachilar vrachlar, kutubxonachilar, bosh yetakchi, ota-onalar kengashining raislari kiradi.
Maktab kengashi qabul qilgan ayrim qarorlar maktab uchun xam, direktor uchun xam majburiy hisoblanadi. O’quvchilarni sinfdan-sinfga ko’chirish, to’garaklar, studiyalar, klub va o’quvchilar birlashmalari rejalarini muhokama qiladi, rag’batlantirish va jazolash, o’rta maktabni tugatganligini haqida shahodatnoma berish masalalari, maktabdan chiqarish haqidagi qarorlarni qarab chiqadi.
Maktablarda o’qituvchilarning metod birlashmalari tashkil etiladi bu birlashmalar o’qituvchiga o’zining g’oyaviy, nazariy darajasini oshirish bolalarga ta’lim-tarbiya berish, yanada takomillashtirilgan metodlari va usullarini eng yaxshi o’qituvchilar va tarbiyachilarning tajribalarini egallab olish, fan yutuqlari, psixologiya, pedagogika va metodika, ilmiy ommabop adabiyotlar tanishtirib, borishga da’vat etilgandir.
Metod birlashmalarning a’zolari o’quv materialini birgalikda rejalashtiradilar, nazorat ish natijalarini tahlil qiladilar.
Maktab direktori, partiya va kasaba uyushmasi tashkilotlarining eng muhim vazifalaridan biri, o’qitishning ma’naviy darajasini, o’qituvchilarning pedagogik mahoratini oshirib borish, o’quvchilarning mustaqil bilim olishlari uchun sharoit yaratishni ta’minlashdan iborat.
Maktab rejasida o’qituvchilarning malakasini oshirishning kuyidagi turli shakllari nazarda tutilishi lozim. Metodik seminarlar va predmet komissiyalarining ishlari, yosh o’qituvchilarga yordam berish, mustaqil bilim olish uchun sharoit yaratish, ilg’or tajribani umumlashtirish va joriy qilish.
Malaka oshirish bilan o’qituvchilarning malakasini oshirish institutlari va markazlar shug’ullanadi.

Maktabni pedagogik kadrlar bilan ta’minlash.
Inson paydo bo’libdiki, tarbiya jarayoni mavjud, tarbiya paydo bo’lgan vaqtdan beri pedagogik faoliyati uzluksiz davom etib kelmoqda. O’qituvchilar, tarbiyachilik kasbi barcha ijtimoiy tuzumlarda sharafli xamda uta mas’uliyatli kiyin va murakkab kasb hisoblangan.
Mustaqil O’zbekistonimizda uzluksiz ta’lim tizimini isloh qilishni, yangi ta’lim standartlari asosida ta’lim va tarbiya jarayonini qayta tashkil etishga kirishilgan hozirgi kunda o’qituvchi faoliyatiga, uning pedagogik mahoratiga alohida e’tibor berilmoqda.
Mamlakatimizda kadrlar tayyorlash milliy dasturini bosqichma-bosqich muvaffaqiyatli amalga oshirish ko’p jihatdan o’qituvchi faoliyatiga, uning kasbiy nufuzini oshirishga bog’liqdir. Shunday ekan, sog’lom, xar tomonlama barkamol avlodni yetishtirish uzluksiz ta’lim tizimida mehnat qilayotgan pedagogning saviyasiga, tayyorgarligiga va fidoyiligiga, yosh avlodni o’qitish va tarbiyalash ishiga bo’lgan munosabatiga bog’liqdir. O’qituvchi jamiyatning ijtimoiyi topshirig’ini bajaradi, shunday ekan, xar tomonlama yetuk mutaxassislarni tayyorlashda o’qituvchi muayyan ijtimoiy- siyosiy, pedagogik va shaxsiy talablarga javob berishi lozim. Shunday ekan, o’qituvchi mustaqillik g’oyasiga e’tiqodi, xar tomonlama rivojlangan ilmiy tafakkuri, kasbiga tegishli ma’lumoti, ya’ni uz fanining chuqur bilimdoni, pedagogik muloqot ustasi, pedagogik-psixologik va uslubiy bilim va malakalarini egallagan bo’lishi xamda turli pedagogik vaziyatlarni tezda sezishi, o’rganishi va baholay olishi. Pedagogik ta’sir ko’rsatishning eng maqbul usul va vositalarni tanlay olish qobiliyatiga ega bo’lishi lozim. U pedagogik jarayonini boshqarar ekan, pedagogik bilim va mahorat egasi bo’lishi lozim. Shundagina o’qituvchi pedagogik hodisalarning mohiyatini va dialektikasini, pedagogik mehnat metodi, kasb va texnologiyasini va professional pedagogik mahoratini egallay oladi.
Pedagogik bilim va mahorat egasi bo’lgan o’qituvchi avval, pedagogika fanining metodologik asoslarini, shaxs rivojlanishining qonuniyatlari va omillarini, kadrlar tayyorlash milliy dasturining mohiyati, maqsad va vazifalarini bilishi darkor.
Uzluksiz ta’lim tizimini amalga oshirish jarayonida yosh avlodni ko’ngildagidek o’qitish va tarbiyalash haqida gap borar ekan, bu g’oyat murakkab va ko’p qirrali vazifani faqat malakali pedagogik mahoratga ega bo’lgan o’qituvchi kadrlar bilan amalga oshirish mumkin. Shunday ekan, o’qituvchilik katta san’atdir.
Pedagogika mahorat tugma talant yoki nasldan-naslga utuvchi xususiyat emas, balki izlanish, ijodiy mehnat mahsulidir. Bu ko’p qirrali pedagogik faoliyat zaminida ijodiy mehnat yotadi. Shuning uchun xam pedagogik mahorat hamma o’qituvchilar uchun standart, ya’ni bir qolipdagi ish usuli emas, balki u xar bir o’qituvchining uz ustida ishlashi, ijodiy mehnati jarayonida tashkil topadi va rivojlanadi.
Dars berish san’atini egallashda o’qituvchi uyushtirilgan o’quv mashg’uloti, chuqur bilim berish vositasi bo’lishi bilan birga, mustaqil O’zbekistonning ravnaqi, ertangi kunga bo’lgan ishonch, xalqimizning aql-zakovati va mehnatining nimalarga qodirligi, jamiyatning munosib fuqarosi va quruvchisi bo’lish uchun nimalar qilish zarurligini ko’rsatuvchi ko’zgu bo’lib xizmat qiladi.
Yoshlarimiz uz murabbiylari darsidan xar jihatdan mamnun bo’lsinlar. Ular o’quv mashg’ulotdan so’ng olgan baholarni emas, balki bilim va malaka hosil qilinganliklarini, ma’naviy oziq olganliklarini his qilsinlar. Shundagina, mamlakatimizning kelajagi bo’lgan o’quvchi yoshlarimiz uz murabbiylarini nomini zo’r ehtirom, chuqur minnatdorchilik bilan tilga oladilar. Buning uchun xar bir o’qituvchi O’zbekiston Respublikasining “Ta’lim to’g’risida”gi Qonunida ko’rsatilgandek, uz fanlari bo’yicha tegishli ma’lumot egasi, yuksak kasbiy tayyorgarligi va yuqori axloqiy fazilat egasi bo’lishlari darkor.
Shundagina o’qituvchi «Kadrlar tayyorlash milliy dasturi» talablari darajasida ta’lim jarayonini tashkil qiladi va boshqaradi.
O’qituvchi, tarbiyachi kadrlarning malakasini oshirish va unga rahbarlik qilish. O’zining murakkabligi va ko’p qirraligi bilan ajralib turadigan kasblardan biri- o’qituvchilikdir. Pedagogik faoliyatining uta mas’uliyati va turli tumanligi mehnat obyekti- o’qituvchi shaxsning o’zgarib turish bilan izohlanadi.
Respublika Mustaqilligi sharoitida milliy maktabni tiklash davrida o’qituvchilik kasbi yanada oshadi. Zero ta’lim tarbiyani bosqichga ko’tarishda o’qituvchi hal qiluvchi shaxs hisoblanadi. O’qituvchilarni ta’lim-tarbiya masalalarini muvaffaqiyatli yechishga tayyorlashda malaka oshirish tizimi muhim urin egallaydi. Pedagogik xodimlar malakasini oshirish uzluksiz ta’lim tizimida asosiy bo’lganlardan biridir. U uzluksiz ta’limning bug’ini sifatida alohida nisbiy mustaqil pedagogik tizimni tashkil etadi.
Pedagogik tizim sifatida uning maqsadi, mazmuni, usul va vositalari, unda ishtirok etuvchilar: tashkil etuvchilar, dars beruvchilar, tinglovchilar faoliyati va muassasalar iqtisodiy asosi xamda natijadan iboratdir. Modomiki, malaka oshirish uzluksiz ta’lim va xalq maorifining alohida tizimi ekan, uning yuqoridagi belgilaridan kelib chiqib, o’quv jarayonini xam to’g’ri tashkil etish zarur. Eng avvalo malaka oshirish bu kattalar ta’limidir. Shuning uchun mutaxassis kattalarning ruhiy-pedagogik xususiyatlarini inobatga olish kerak. Hozir esa malaka oshirish instituti va markazlarida ko’pchilik holatlarda maktab o’qituvchilarini o’qitish muloqoti uslubiy asossiz ravishda malaka oshirish ta’limida belgilovchi ta’lim hisoblanadi. Bundan tashqari ta’lim jarayonida tinglovchilarning qiziqish ehtiyojlari va nisbiy tayyorgarlik darajasi hisobga olinmaydi. Shu bilan birga tinglovchilarning malaka oshirishdagi faoliyat, bilimi xam e’tibordan chetda qolmoqda. Buning oqibatida malaka oshirish tizimidagi o’quv jarayonini noaniq, o’rtamiyona, yalpi bo’lib aniq shaxsga yo’naltirilmaydi. Malaka oshirish kattalar ta’limi sifatida o’qitishning o’ziga xos xususiyati bilan ajralib turadi.
Malaka oshirish o’qituvchilar uchun juda foydali, zaruriy xamda shartli vazifa bo’lib hisoblanadi.
O’qituvchilar xar besh yildan keyin albatta uz bilim va malakasini oshirish va yangilash uchun o’qishga yuboriladilar. Bunda o’qituvchilar ta’lim sohasidagi o’zgarishlar, yangiliklar bilan tanishib, uz bilim tajribalariga qo’shimchalar kiritadilar. Malaka oshirishning yana bir ijobiy tomoni shundan iboratki, xar bir rayon, maktab, shahardan kelgan o’qituvchilar ommaviy pedagogik jamoa bilan uz tajribalarini almashib, do’stona pedagogik aloqalar o’rganishda muvaffaq buladilar.
Yüklə 61,07 Kb.

Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4   5




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin