Mavzu: B. Umidjonovning vokal xor ijodi mundarija: kirish xor san`atining ahamiyati va roli I bob. Xor san`atining rivojlanishi


Professional xor san`atining rivojlanishi



Yüklə 254 Kb.
səhifə5/11
tarix16.05.2023
ölçüsü254 Kb.
#114122
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11
B.UMIDJONOVNING VOKAL XOR IJODI

Professional xor san`atining rivojlanishi
O`zbekistonda professional xor san`atining eng kech rivojlana boshlagan san`at turlaridan biridir. Buning uchun zarur shart-sharoitlar yo`q edi. Xor san`atini amalda rivojlantirish uchun musiqa o`quv yurtlari ochish, malakali xormeysterlar, bastakorlar tayyorlash kerak edi. SHunday muhim masalalarni bajarilishida bir qator rus musiqa san`ati arboblari V. Uspenskiy, E. Romanovskaya, N. Mironov, R. Glier, S. Vasil’enko, A. Kozlovskiy va bir qator o`zbek professional musiqachilarining hissasi katta. Professional xor ijodi va ijrochiligining oddiy formalari musiqali dramalarda uchraydi. Ikki epizodik uch ovozli fakturalar uchrab turadi, chunki bastakorlar sharoit etarli emasligini yaxshi bilishar va uch-to`rt ovozni ishlatmasdilar. 30 yillarning ikkinchi yarmida bu ish takomillasha bordi.
1936 yil O`zbekiston radiosi qoshida o`zbek xori tuzildi va yangi tuzilgan O`zbekiston Davlvt Filarmoniyasi qoshida xor kapellasi tashkil qilindi
1937 yilda xor jamoasi bastakorlar M. Ashrafiy va T. Sodiqovlarning to`rt ovozli qo`shiqlarlarini tayyorlab bordi. 1934-37 yillarda Moskva konservatoriyasida ko`pgina bastakorlar: Zokirov, Abduraxmonov, Davidov, Ashrafiy, Nasimov, Xoshimov, Qori YOqubov, Burxonov, YUdakovlar taxsil oldi.
YOsh o`zbek bastkorlari rus bastakorlari bilan ijodiy hamkorlikda o`zbek milly operasini yaratishdi.
Bu S. Vasil’enko va M. Ashrafiy «Bo`ron» operasidir. 1939-40 «Ulug` kanal», R. Glier va T. Sodiqovlarning «Layli va Majnun» operasi. Urush yillarida Kozlovskiyning «Ulug`bek», CHishkoning «Maxmud Tarobiy»
operalari yozilgan.
1952 yilda O`zbekiston Davlat Filarmoniyasi qoshida birinchi professional xor kapellasi tashkil qilindi-raxbar Valenkov edi. M. Burxonov kapella uchun birinchi jo`rsiz xor qo`shiqlari yaratdi. Respublika a kapella janri vujudga keldi. O`zbekistonda xor san`atining o`sishi 1960 yilda tashkil qilingan. O`zbekiston radio va televideniesi davlat komiteti Milliy xorining hissasi katta. Bu kapellaning rahbari- B. Umidjonov bo`lgan.
O`zbek bastakorlari hamma janrlarda o`zlarini hissalarini qo`shganlar- kantata, oratoriya, oda, ballada,
a kapella. Masalan: S. YUdakovning «G`alaba», «Meninig Vatanim», «Muborak», «To`yona» kantatalari, «Mirzacho`l» syuitasi, M. Ashrafiyning «O`zbekiton», «Baxt» kantatalari, I. Xamroevning «O`zbek xotin-qizlariga» kantatasi, Vil’dnov, Veralas, Burxonov, D. Zokirov, M. Nasimov, B. Umidjonovlarning «Asrim sadosi» kantatasi.

Yüklə 254 Kb.

Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin