93
11-chizma. Insoniy munosabatlarni motivlashtirish
O’zini-o’zi mukammallashtirishni motivlashtirish modeli quyidagi chizmaga
ega (12-chizma):
12-chizma. O’z-o’zini mukammallashtirishni motivlashtirish modeli
Bu model Maslou va Xetsberg yondoshuvlariga asoslangan bo’lib, uzoq
muddatli motivatsiyani ta'minlovchi omillar
sifatida nafaqat ichki omillar,
shuningdek tashqi omillar ham muhim deb qaraladi.
Motivlashtirish strategiyasini tanlashda uchta yondoshuv mavjud:
1.
Rag’batlantirish va jazo strategiyasi, ya'ni, kishilar mukofot olish uchun
ishlaydilar:
- kim ko’p va yaxshi ishlasa, unga yaxshi haq to’lanadi;
- kim undan ko’p ishlasa shunchalik ko’p haq to’lanadi;
- kim sifatsiz ishlasa, u jazolanadi.
2
. Ish orqali motivlashtirish: xodimga uni qoniqtiradigan ishni bersangiz
bas, ijro etish sifati yuqori bo’ladi.
3.
Menejerlar bilan doimiy aloqada bo’lish strategiyasi: bo’ysinuvchilar
bilan birga maqsadni aniqlab olish, unga ijobiy aks aloqaga imkon berish, hattoki u
to’g’ri yoki noto’g’ri, yohud yanglishgan hollarda ham.
Bu motivlashtirish modeli
rahbar bilan xodim o’rtasidagi munosabatni tahlil qilish va unga ustuvorlik berishga
asoslanadi.
Motivlashtirishning quyidagi usullari qo’llaniladi:
- pulni rag’batlantirish va mukofotlash sifatida ishlatish;
- jazolash;
- raqobatni kuchaytirish;
-
ish orqali motivlashtirish;
- yutuqni tan olish va taqdirlash;
- xodimlarni o’qitish va yuksaltirish;
- salbiy ta'sirni cheklash va me'yorlash;
- guruh mehnatini mukofotlash va rag’batlantirish;
- xodimlarni boshqarish ishlariga jalb etish va hk.
Ichki omillar:
- o’z-o’zini mukammallashtirish
- javobgarlik
-
yutuqlar
- tan olinish
- ishga bеrilib ishlash
Tashqi omillar:
- mukofotlash
- jazolash
Ishdan
qoniqish
Ijro
sifati