O‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi andijon mashinasozlik instituti «umumtexnika fanlari»



Yüklə 0,76 Mb.
səhifə8/15
tarix02.12.2023
ölçüsü0,76 Mb.
#171314
1   ...   4   5   6   7   8   9   10   11   ...   15
111547-2

NAZORAT TOPSHIRIQLARI

Massasi 2 kg boʻlgan gaz oʻzgarmas 0,3 MPa bosimda kengay­moqda va uning temperaturasi t1 dan t2 gacha oshmoqda. Gazning oxirgi hajmini, bajarilgan ishni va berilgan issiqlik miqdorini aniqlang.





Variant

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

t1, 0C

50

60

70

80

90

100

110

120

130

140

t2, 0C

260

270

280

290

300

310

320

330

340

350

Gaz

O2

Havo

CO

CO2

SO2

N2

O2

Havo

CO

CO2

Sigʻimi V1 boʻlgan ballondagi gazning ortiqcha bosimi qizdirish natijasida 100 bar. dan 152 bar. gacha ortganda gaz tomonidan olingan issiqlik miqdorini, temperaturasi va ichki energiyasi oʻzgarishini aniqlang. Barometrik bosim R=750 mm.sim.ust. va boshlangʻich temperaturasi t1.



Variant

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

V1, l

20

30

40

50

60

70

80

90

100

110

t1, 0C

10

12

15

17

20

23

25

27

30

37

Gaz

N2

O2

CO

CO2

SO2

N2

O2

CO

CO2

SO2



5 - AMALIY MASHGʻULOT.


IZOBAR, IZOXOR, IZOTERMIK JARAYONLAR, ADIABATIC VA POLITROPIK JARAYONLAR, TERMODINAMIKANING 1-QONUNI.


Nazariy ma‘lumotlar

Ma‘lumki termodinamik jarayonlarni quyidagilar tashkil etadi:


I. Izoxorik jarayon (V=const). Bunda gazning ichki energiyasining oʻzgarishi: du=cvdT ёки U2-U1=du=Cv (T2=T1), kvj/kg. Gazning kengayishda bajargan ishi: dl=PdV yoki l= , V=const boʻlgani uchun PdV=0 va l=0. Entropiyaning oʻzgarishi: dS=dq/T yoki q=Cv(T2-T1), dq=Cv dT; dS= ; ; S2-S1=∆S=C vln , kj/kg.k.
Izoxoraviy jarayonni TS diagrammasi logarifmik egri chiziq shaklida boʻladi.

II. Izobarik jarayon (P=const). Ichki energiyaning oʻzgarishi: du=CvdT ,


U2-U1=Cv (T2-T1) kj/kg. Gazning bajargan ishi dl=pdv l=p(V2-V1), entropiya oʻzgarishi: ; , kj/kg.k
III.Izotermik jarayon (Т=const). Ichki energiyaning oʻzgarishi dU=CvdT, T=const boʻlgani uchun dT=0 yoki U2-U1=0
energiya oʻzgarishi:
IV. Adiabatik jarayon. Bu jarayonda tashqi muhit bilan issiqlik almashilmaydi, ya‘ni q=0. Hamma tez kechadigan jarayonlar shartli ravishda adiabatik jarayon deb qabul qilinadi.
Jarayon tenglamasi: РVk=const, bunda К=Ср/СV ya‘ni K adiabatik koʻrsatgichi.
Ichki energiya oʻzgarishi: q=dn+pdV, bunda q=0 boʻlgani uchun dU+pdV=0, dU=-pdV . Entropiya oʻzgarish ∆S=0.
Adiabatik jarayonda entropiya oʻzgarmas boʻladi yoki buni izoentropiyali jarayon deyiladi.
V. Politronik jarayon (PVn =const). Boshqa koʻrib utilgan jarayonlar poltronik jarayonni xususiy holi hisoblanadi. Masalan: n=0 da politronik jarayon izobarik jarayonga, n= da izoxorik jarayonga, n=1 da izotermik, n=К da esa adiabatik jarayonga aylanadi.


1-masala. Boshlangʻich parametrlari P1=6,8 MPa va t1=120S boʻlgan V=300l hajmdagi korbonat angidrid (CO2) t2=850 S gacha qizdirilgan.
Gazning keyingi bosimini, massasini va qizdirish uchun sarflangan issiqlik miqdorini izoxorik va izobarik jarayonlar uchun aniqlang. С=const deb qabul qiling.
Yechish
a) Izoxorik jarayon uchun gazning keyingi bosimi.

P2 T1= P1T2 ;



Karbonat angidiridning massasini ideal gazlarning holat tenglamasidan aniqlaymiz.




Sarflangan issiqlik miqdori






b) Izaborik jarayon uchun
Bu jarayonda P=const boʻlgan uchun

gazning miqdori ham oʻzgarmaydi
М = 38 kg.
Sarflangan issiqlik miqdori








2-masala.Massasi М =115 kg, boshlangʻich parametrlari va t1=500S boʻlgan vodorod gacha kengaygan. Izotermik va adiabatik kengayish jarayonlari uchun vodorodning oxirgi parametrlarini, issiqlik miqdorini, bajarilgan ishni va ichki energiyaning j oʻzgarishini aniqlang.


Yechish:
а) Izometrik jarayon uchun
Bu jarayonda T=const boʻlgani uchun
T2=t1= 500S
Ideal gazlarning holat tenglamasidan vodorodning keyingi hajmini aniqlaymiz.

Vodorodni qizdirish uchun sarflangan issiqlik miqdori

Bajarilgan ish
Z = Q = 424 MJ.
Izometrik jarayonda Т1= Т2 boʻlgan uchun ichki energiyaning oʻzgarishi

b) Adiabatik jarayon uchun
Vodorodning keyingi harorati



Hajmi


Adiabatik jarayonda Q=0


Ichki energiyaning oʻzgarishi





3-masala.Harorati t1= 240S massasi 1 kg havo politropik jarayonda holat oʻzgarish natijasida bosimi va ichki energiyasining oʻzgarishi teng boʻladi. Bunda L = - 52 kj/kg miqdorda ish sarflandi.
Shu jarayon uchun politropik koʻrsatgichini, havoning avvalgi va keyingi parametrlarini entropiya va entalpiyalari oʻzgarishini aniqlang.
Yechish:
Ichki energiyani oʻzgarish tenglamasidan

Jarayon ohiridagi havoning haroratini topamiz.

bu yerda



Ish tenglamasidan

politrop koʻrsatgichini aniqlaymiz.


bu yerda


Havoning avvalgi bosimini quyidagi tenglamadan topamiz.


Havoning avvalgi solishtirma hajmi.

Keyingi solishtirma hajmi

Politropik jarayonda entropiyaning oʻzgarishi;

Entalpiyaning oʻzgarishi

bu yerda





Yüklə 0,76 Mb.

Dostları ilə paylaş:
1   ...   4   5   6   7   8   9   10   11   ...   15




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin