Tarjima nazariyasi va amaliyoti fakulteti tarjima nazariyasi va amaliyoti kafedrasi



Yüklə 64,25 Kb.
səhifə7/12
tarix08.06.2023
ölçüsü64,25 Kb.
#126818
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   12
Xolida Toshtemirova

Umumiy masalalar Bu "ha" yoki "yo'q" javobini talab qiladigan savollar. Ayrim so`roq so`z va iboralar ularning yasalishida ishtirok etmaydi.
Maxsus savollar- ularning shakllanishi uchun so'roq so'zining mavjudligi zarur. Ular jumlaning u yoki bu a'zosiga tayinlanadi.
Muqobil savollar ikki yoki undan ortiq variant oʻrtasida tanlov mavjud boʻlganda oʻrnatiladi.
Ajratish savollari- muayyan vaziyatda shubha bildirish uchun so'raladi. U vergul bilan ajratilgan ikki qismdan iborat.
Rad etuvchi savollar. Bu turdagi so‘roq gaplar inkorni o‘z ichiga oladi. Bu javobda tasdiqlanishi yoki rad etilishi mumkin. Buning uchun ma'lum so'zlar qo'llaniladi.
Bunday savollar ijobiy yoki salbiy javobni talab qiladi. Bunday gapda birinchi o'rinni predikat egallaydi. Savol so'zlari ishlatilmaydi. Javob mulohazalari “ha” (“ja”) yoki yo‘q (“nein”) so‘zlari bilan boshlanishi kerak.
Umumiy so`roq hosil qilishda so`z tartibi Fe'l-predikat + mavzu + gapning boshqa a'zolari.
Umumiy savollarga misollar:

  • Anna komt am Abend. - Kommt Anna am Abendmi? (Anna kechqurun keladi. - Anna kechqurun keladimi?).

  • Sie sind aus Rom. - Sind Sie aus Rom? (Ular Rimdan. Ular Rimdanmi?).

  • Kommen Sie aus Oslo? - Bu Osloda. (Oslodanmisiz? - Ha, men Oslodanman).

  • Berlindagi Wohnen Sie? - Nein, ich wohne Gamburgda. (Siz Berlinda yashayapsizmi? - Yo'q, men Gamburgda yashayman).

Agar gapdagi predikat qo`shma bo`lsa, uning o`zgaruvchi qismi gap boshida qo`yiladi va o`zgarmagan qism so`roqni tugatadi. Misollar:

  • O'zingizga spazierenmisiz? - Ja, ich gehe heute spazieren. (Bugun sayrga chiqyapsizmi? - Ha, bugun sayrga chiqaman.)

  • Haben Sie morgen viel zu tun? - Nein, ich habe morgen nicht viel zu tun. (Ertaga qiladigan ishing ko'pmi? - Yo'q, ertaga ishim bor.)

Istisnolar:
Agar umumiy so`roq berilgan gapda inkor bo`lsa, u so`roq oxiriga o`tkaziladi. Misol:

  • Hech narsa. - Hech narsa yo'qmi? (Men bormayman. - Siz bormaysizmi?

Savolning shunga o'xshash varianti tegishli so'roq so'z yordamida gap a'zolaridan biriga beriladi. U gap boshlanib, so‘roq olmoshi, ergash gap bilan ifodalanishi mumkin. "W-Fragen" deb ataladigan narsalar ishlatiladi, masalan

  • edi? - nima?

  • Wer? - JSSV?

  • qani? - kabi?

Ushbu savol so'zlari haqida alohida maqolada o'qing.
Maxsus savollarda so`z tartibini quyidagicha kuzatish kerak: So`roq so`z + predikat + mavzu + gapning boshqa a'zolari. Maxsus savollarga misollar:

  • Wie Heissen Sie? - Bu Anna. (Ismingiz nima - mening ismim Anna.)

  • Xo'pmi? - Kasseldagi Siewohnen. (Ular qayerda yashaydilar? - Ular Kasselda yashaydilar.)

  • Woher bist du? - Ich bin aus Deutschland. (Siz qayerdansiz? - Men Germaniyadanman.)

  • Bernga kim javob beradi? - Shveytsariyada. (Bern qayerda? - Shveytsariyada.)

  • Macht er Berlinda bo'lganmi? - Erstudiert Deutsch hier. (U Berlinda nima qilyapti? - Bu yerda nemis tilini o‘rganmoqda).

Istisnolar:
Agar jumlada maxsus savol berish kerak bo'lgan qo'shma predikat bo'lsa, unda so'z tartibi quyidagicha bo'ladi:
So'roq so'z + bosh gapning o'zgaruvchan qismi + mavzu + kichik gap a'zolari + predikatning o'zgarmas qismi. Misollar:

  • Xohlamoqchimisiz? - Men Abend Arbeiten bo'laman. (Bugun qachon ishlashni xohlaysiz? - Men kechqurun ishlamoqchiman.)

Ayrim so‘roq so‘zlar ot bilan qo‘shilib so‘roq gaplar hosil qilishi mumkin. Ular orasida eng ko'p ishlatiladiganlari:

  • Fur ein (eine) edimi? - rus tiliga tarjima qilingan “nima? qaysi? qaysi?". Suhbatdosh ob'ektlarning xususiyatlari bilan qiziqganda ishlatiladi. Misol: für eine Tasche hast du gekauft edimi? Qanday sumka sotib oldingiz?

  • Wie Lange? - qancha vaqt? Misol: Deutschlandda Wie Lange Warst du? - Germaniyada qancha vaqt bo'lgansiz?

  • Ko'pincha? - qanchalik tez-tez? Misol: Deutschland nima tez-tez? - Germaniyaga qanchalik tez-tez borasiz?

  • Xo'shmi? - necha? (yosh haqida gapirganda) Misol: Mutterning o'zi nima? - Onangiz necha yoshda?

Yüklə 64,25 Kb.

Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   12




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin