«Tasdiqlayman» O’quv ishlari buyicha prorektor prof. Teshaev O. R



Yüklə 419.37 Kb.
tarix26.12.2016
ölçüsü419.37 Kb.
O'ZBЕKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O’RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI

O'ZBЕKISTON RESPUBLIKASI SOGLIQNI SAQLASH VAZIRLIGI

TOSHKЕNT TIBBIYOT AKADЕMIYASI


«Tasdiqlayman»

O’quv ishlari buyicha prorektor

prof. Teshaev O.R. __________

«____»_____________2012y.


Kafedra: Travmatologiya-ortopediya, HDJ va neyrohirurgiya.

Fan: Bolalar travmatologiyasi
7-KURS DAVOLASH FAKULTЕTI TALABALARI UCHUN
YAGONA USLUBIY TIZIM
Mavzu №1: BOLALARDA KO'KRAK QAFASI, YЕLKA KAMARI VA QO'L SHIKASTLARINING O'ZIGA XOS XUSUSIYATLARI

Amaliy mashg’ulot ta'lim texnologiyasi

Toshkent - 2012

Tuzuvchilar:

  • Toshkent Tibbiyot Akademiyasining travmatologiya-ortopediya, HDJ va neyrohirurgiya kafedra mudiri t.f.d. M.YU. Karimov

  • t. f. n. D.I. Ibragimov, t.f.n. Sh.Sh. Hodjaev


Mashg’ulot № 1.

Mavzu: Bolalarda ko'krak qafasi, yelka kamari va qo'l shikastlarining o'ziga xos xususiyatlari.


Vaqt: 6 soat

Talabalar soni: 8-10

O'quv mashg’ulotining shakli va turi

Amaliy mashg’ulot

O'quv mashg’ulotining tuzilishi


  1. Kirish qism.

  2. Nazariy qism.

  3. Analitik qism:

- organayzer

- testlar



  1. Amaliy qism

O'quv mashg’uloti maqsadi:

Talabalarni tez tibbiy yordam ko'rsatish, tekshirish uslublari, og’riqsizlantirish turlari, immobilizaciyaning asosiy tamoyillari bilan tanishtirish. Talabalarni rentgen suratlarni tahlil qilish, sinish joyini mahalliy anesteziya qilish, skelet tortishni o'rnatish, gipsli bog’lamlarni tayyorlash, langetali va cirkulyar gipsli bo’glamlarni qo'yish ko'nikmalariga o'rgatish.

Talaba bilishi lozim:

  • Еlka, bilak va kaft suyaklari sinishining turlari va tasnifini;

  • Еlka, bilak va kaft suyaklari sinishining asosiy klinik belgilarini;

  • Tez tibbiy yordam ko'rsatish principlarini;

  • tekshirish uslublari, og’riqsizlantirish va immobilizaciyalash turlarini.

Talaba bajara olishi lozim:

ortopedo-travmatologik bemorlarning elka, bilak va kaft suyaklari singanda gipsli bog’lam qo'yish texnikasi.

Pedagogik vazifalar:

  • ko’krak qafasi jarohatlangan bolalar-ni klinik tekshirish uslublarini o'rgatish;

  • elka kamari jarohatida qo’llanadi-gan og’riqsizlantirish usullarini o'rgatish;

  • qo’l jarohatlarida immobilizaciya tamoyillarini o'rgatish.

O'quv faoliyati natijalari: Ushbu mashg’ulotni o'tish talabaga tez tibbiy yordam ko'rsatish, tekshirish uslublari, og’riqsizlantirish turlari, immobilizaciya, rentgen suratlarni tahlil qilish, sinish joyini mahalliy anesteziya qilish, skelet tortishni o'rnatish, gipsli bog’lamlarni tayyorlash, langetali va cirkulyar gipsli bog’lamlarni qo'yish, dastlabki diagnoz qo'yish va bemorni davolash taktikasini aniqlashning asosiy principlari bilan tanishish imkoniyatini beradi.


Ta'lim usullari

Aqliy hujum, interaktiv muhokama, amaliy ish usuli, mavjud hujjatlar bilan ishlash

Ta'lim shakli

Jamoaviy, guruhlarda ishlash, yakka tartibli

Ta'lim vositalari

bannerlar, rentgen suratlar, tarqatma materiallar, foto va video material

Ta'lim berish

sharoiti

Guruhli shakllarda ishlashga mo'ljallangan xonalar

Fanlararo integratsiya

Talabalarni ushbu mavzu bo'yicha o'qitish odam anatomiyasi, topografik anatomiya va operativ hirurgiya, radiologiya, anesteziologiya-reanimatologiya va umumiy jarrohlikda olgan bilimlariga asoslangan. Talabalarning mashg’ulot davomida olgan bilimlari tez tibbiy yordam ko'rsatish, tekshirish uslublari, og’riqsizlantirish turlari, immobilizaciya, rentgen suratlarni tahlil qilish, sinish joyini mahalliy anesteziya qilish, skelet tortishni o'rnatish, gipsli bog’lamlarni tayyorlash, langetali va cirkulyar gipsli bog’lamlarni qo'yishga imkon beradi.

Monitoring va baholash

Og’zaki so'rov, tezkor so'rov, yozma so'rov, test


Bolalarda ko'krak qafasi, yelka kamari va qo'l shikastlarining o'ziga hos

hususiyatlari

o’quv mashg’ulotining texnologik xaritasi

Ish bosqichlari va vaqti: 270 daq.

Faoliyat

Ta’lim beruvchi

Ta’lim oluvchilar

1-bosqich.
O’quv mashg’ulotiga kirish

10 daqiqa

5 daqiqa


    1. Mavzuning nomi, maqsadi va kutilayotgan natijalarni etkazadi.Mavzu bo’yicha asosiy tushunchalar:etiologic,patogenetik,simptomatik davo to’g’risida tushuncha beradi.Mashg’ulot rejasi bilan tanishtiradi.

    2. Adabiyotlar ro’yhatini beradi.

    3. Talabalarni aqliy hujumga tortish uchun jonlantiruvchi savollar beradi.Amaliy mashg’ulot rejasi va tuzilishiga qarab ta’lim jarayonini tashkil etish bo’yicha harakatlar tartibini bayon qiladi.

1.4. Amaliy mashg’ulotda talabalar faolligini baholash mezonlarini e’lon qiladi.

Tinglaydilar va yozib oladilar.

Tinglaydilar va yozib oladilar.


Savollarga javob beradilar.

Tinglaydilar.


2-bosqich.

Asosiy qism


30 daqiqa
90 daqiqa

15 daqiqa



45 daqiqa
45 daqiqa

5 daqiqa

2.1. Amaliy mashg’ulot mavzusini muhokama qilish,yangi pedagogik texnologiyalarni qo’llagan holda talabalarning dastlabki bilim darajasini tekshirish.

2.2.Talabalarning amaliy qismini egallashi bo’yicha mustaqil ishi.

2.3. Vaziyatni mustaqil tahlil qilishni,muammoni ifodalashni,echish yo’llarini aniqlashni,so’ngra uni echish topshirig’ini beradi.
Tanaffus.

2.4.Testlarni yakka tartibda ishlaydilar.


2.5.Talabalarga ko’rgazmali qurollarni ko’rsatish(slaydlar,prezentatsiya,videofilmlar va bq),ularni izohlash.
Tanaffus

Savollarga javob beradilar.
Muhokama qiladilar,aniqlashtiruvchi savollar beradilar.

Amaliy qism materiallarini muhokama qiladilar,aniqlaydilar,savollar beradilar.


Mustaqil ravishda tahlil qilish varag’ini to’ldiradilar,muammoni echadilar.

Testni muhokama qiladilar,taqdimot qiladilar,boshqa talabalar munozarada ishtirok etadilar,savollar beradilar.





Mashg’ulotni o’tkazish joyi va jihozlanishi:

  • kafedra: travmatologiya-ortopediya,HDJ va neyrohirurgiya ;

  • bannerlar, rentgen suratlar, tarqatma materiallar, foto va video material.


1. Mavzuni asoslash:

Ushbu mashg’ulotni o'tish talabaga tez tibbiy yordam ko'rsatish, tekshirish uslublari, og’riqsizlantirish turlari, immobilizaciya, rentgen suratlarni tahlil qilish, sinish joyini mahalliy anesteziya qilish, skelet tortishni o'rnatish, gipsli bog’lamlarni tayyorlash, longetali va cirkulyar gipsli bog’lamlarni qo'yish, dastlabki diagnoz qo'yish va bemorni davolash taktikasini aniqlashning asosiy principlari bilan tanishish imkoniyatini beradi.


2. Fanlararo va fan ichidagi bog’liklik :
Talabalarni ushbu mavzu bo'yicha o'qitish odam anatomiyasi, topografik anatomiya va operativ hirurgiya, radiologiya, anesteziologiya-reanimatologiya va umumiy jarrohlikda olgan bilimlariga asoslangan.

Talabalarning mashg’ulot davomida olgan bilimlari tez tibbiy yordam ko'rsatish, tekshirish uslublari, og’riqsizlantirish turlari, immobilizaciya, rentgen suratlarni tahlil qilish, sinish joyini mahalliy anesteziya qilish, skelet tortishni o'rnatish, gipsli bog’lamlarni tayyorlash, longetali va cirkulyar gipsli bog’lamlarni qo'yishga imkon beradi.




  1. Mashg’ulotning tarkibiy qismi (mazmuni):

3.1. Nazariy qism:

Yelka suyagi diafizining spiral sinishlari rotacion, qiya va gorizontal sinishlari esa burchakli tortilish natijasida yuzaga keladi. Maydalangan sinishlar tik ezgilovchi ta'sirning natijasidirlar. Yelka suyagining shikastlanishida huddi son, katta boldir suyaklarining diafizi singandagi kabi suyak siniqlarining bir-biriga kirib ketishi kuzatiladi. Chunki qo'l mushaklari nisbatan qisqa va kuchsizroq bo'lib, ularning qisqarishi qo'l ogirligi bilan cheklanadi. Shunga qaramay, qarshilikka uchramagan mushak massasi ba'zi tipik suyak siljishlarini kelitib chiqarishi mumkin.

Yelka suyagi bo'ynidagi sinishlarda huddi elka suyagi bo'ynining bir-biriga suqilib kirmagan sinishlaridagi kabi proksimal fragment suyak usti mushagining ogirligi ta'sirida tashqariga tortiladi. Katta ko'krak mushagi birikkan joydan pastda yuzaga kelgan sinishda bu mushak yuqori qismni tana tomonga olib keladi, ichkariga va oldinga tortadi. Agar sinish chizigi yanada pastda joylashgan bo'lsa (deltasimon mushak birikkan joydan quyiroq), yana proksimal fragmentning tashqariga tortilishi kuzatiladi.

Bunday siljishlar oson to'grilanadi va suyaklarni bir-biriga moslashtirish oddiy usullar bilan ham amalga oshirilishi mumkin. Doimiy tortishga hojat yo'q, chunki bu o'ta cho'zilib ketishga va sinishning sekin bitishiga sabab bo'lishi mumkin. Juda ham aniq moslashtirish talab etilmaydi. Ozginagina yonga siljish kosmetik jihatdan ham, funkcional jihatdan ham u qadar ahamiyatga ega emas.


Gips longeta va kosinkaga osib qo'yish.

Еlka suyagi diafizining spiral sinishlari tez va oson bitib ketadi. Еtarlicha bo'lmagan immobilizaciya holatlarida ham 5-6 haftadan so'ng klinik bitish belgilari kuzatiladi. Faqat tarnovsimon shinacha yoki yoqachali va manjetali boglam yoki qo'ltiq osti chuqurchasidan elkaning ichki tomoni bo'ylab pastga tushuvchi va tirsak bo'gimi sohasida elkaning tashqi tomoniga o'tuvchi uzun gipsli longetagina qo'llanishi talab etiladi. Longeta ko'rsatilgan holatda u qattiq mahkam bintlanadi va qo'l kosinkaga osib qo'yiladi.

Boglam qo'yilishi bilan barmoqlar va bilak-kaft bo'gimi uchun harakatli mashqlar tavsiya etiladi. Еlka bo'gimi uchun mashqlar bajarilganda ma'lum bir intervallar orasida kosinkali boglamni olib qo'yish ham mumkin. Shish kamaygani sari gipsli longeta aylana bintlar bilan mustahkamlanib boradi va bu maydalangan suyak qismlarini bir-biriga moslashtirilgan holda ushlab turilishi uchun etarlidir. 5-6 haftadan so'ng klinik bitish belgilari kuzatiladi. Og’riqlar kuzatilmaganda, sinish joyida “prujinasimon harakat” bo'lmaganda gipsli longeta ehtiyotkorlik bilan olib tashlanadi va tirsak, bilak bo'gimlaridagi harakat aktiv mashqlar yordamida qayta tiklanadi.
Gipsli longeta. Shina.

Ko'ndalang sinishlarda qayta tiklanish nisbatan sekin kechadi va nisbatan yuqori darajadagi immobilizaciyani talab etadi. Gipsli longeta qo'yilgach, qo'l olib qochuvchi shinaga bintlab qo'yiladi va bunda elka va tirsak bo’g’imlari immobilizaciyalanadi.

Kramerning simli olib qochuvchi (tashhariga tortuvchi) shinasi

Mahsus olib qochuvchi (tashhariga tortuvchi) shina juda qimmat, ammo Kramerning simli shinasidan konstrukciyalangan olib qochuvchi (tashhariga tortuvchi) shina qam ma'quldir.

Davolashning boshqa usuli sifatida elka bo’g’imini immobilizaciyalab, gipsli bog’lam qo'yishni misol qilib ko'rsatish mumkin. Еlkani tashhariga ochish va oldinga bukish darajasi sinish joyiga bog’liq. Odatda, eng yahshi holat bu - 60° tashhariga ochish va frontal tekislikda 40° oldindagi holat bo'lib, bunda bemorning qo'li dahanidan oldinda turishi kerak.

6 haftadan so'ng klinik jiqatdan singan joyning bitish darajasi aniqlanadi. Еtarlicha bitgan bo'lsa, gips bog’lam olib tashlanadi. Agar etarlicha bitmagan bo'lsa, immobilizaciyalashni 2-3 hafta davom ettirsa bo'ladi. Juda kam qollarda suyak siniqlarining to'liq harakatchanligi kuzatiladi. Bunday qollarda jarroq niqoyatda eqtiyot bo'lishi lozim, chunki sinishning qanday bitishi butunlay davolovchi vrachning taktikasiga bog’liqdir.

qali to'liq bitib ketish imkoni bor, ammo eqtiyot choralari ko'rilmasa, suyak qatto bitmay qolishi qam mumkin. Bu esa suyak plastik operaciyalariga muhtojlik tug’diradi.

Еlka suyagi diafizi sinishining sekin bitishi.

Bemorni davolanishning uzoqroq muddatga cho'zilishi qaqida qabardor qilish kerak. Oddiy sinish 5-6 haftada bitib ketsa, bu holatda 5-6 oygacha yoki undan ko'p davom etishi mumkin. Bu vaqt ichida immobilizaciya to'liq va uzluksiz bo'lishi shart. Longeta va kosinkali bog’lam yoki yoqali, manjetali bog’lam qo'yish ishonchli immobilizaciya hisoblanmaydi. Shuning uchun elka va tirsak bo’g’imlarida fiksaciyalangan gips bog’lam qo'yish yahshiroqdir. Barmoqlar uchun mashqlarni doimiy va sistematik tarzda bajarish kerak, ammo boshqa bo’g’imlar uchun mashqlar bajarish qat'iyan man etiladi. Rentgen suratlari sinish konsolidaciyasini konstataciya qilish imkonini bermaguncha immobilizaciya uzoq vaqt davomida amalga oshirilishi kerak.

Tirsak va elka bo’g’imlarida harakatni suyak butunlay bitib ketmaguncha boshlamaydilar, aks holda suyak qadoqi absorbciyalanib, bitmay qolishi mumkin.

Yelka diafizining bitmay qolgan sinishlari.

Immobilizaciyaning etarli emasligidan vujudga kelgan sekin bitishda avvaliga sinish yuzasi sklerozi kuzatiladi va operativ davolash ko'rsatilmagan. Faqatgina elka bo’g’imida fiksaciyalangangips bog’lam talab etiladi. Immobilizaciya sinish to'liq konsolidaciya bo'lmaguncha bir necha oy davom etishi lozim.

Bir qator jarroqlarning fikriga ko'ra, sinish bitib ketmagan va suyak fragmentlari sklerozida suyak plastikasi bo'yicha operaciya talab etiladi. Bilak nervining butunligi tekshirib ko'rilishi kerak. Nerv ajratib olinganda uni retraktorlar bilan chetga surib, suyak ko'ringunicha yoki transplantat qo'yilgunicha ushlab turilishi kerak. Ishonchli usul sifatida autoplastika bilan birga suyak ichini shtiftlashni ko'rsatish mumkin.

Bilak nervi paralichi.

Yelka diafizining o'rta qismidagi sinishlari lat egani uchun ko'pincha bilak nervining paralichi bilan asoratlanadi. Odatda paralich operaciyalarsiz o'tib ketadi. Uzoq davom etadigan paralichlarda oyoq osib qo'yiladi, bilak va kaftga gipsli longeta qo'yiladi, bunda bilak bo’g’imi dorsal fleksiya holatida bo'ladi, kaft-barmoq bo’g’imlari - deyarli butunlayyozilgan holatda, falangalararo bo’g’imlar umuman immobilizaciyalanmaydi. Agar minish bitayotganda 6-8 haftadan so'ng nervlar funkciyasining tiklanish belgilari bo'lmasa, nervni ochish kerak.

Uni singan joydan yuqori va pastda nervni ochishadi va nervoliz qilishadi yoki nerv tikiladi. Prognoz yahshi.

Yelka suyagining sinishlarida davolash bo'yicha asosiy savollar. Singan joy oqriqsizlantiriladi, transportda immobilizaciyalanadi - sinish joyini blokada qilish, uni amalga oshirish tehnikasi.

Surilgan suyak siniqlarini qayta to’g’rilashning 2 usuli.

Bir momentli tezlashtirilgan (forsirovanie) to’g’rilash: qo'lda to’g’rilash, mahsus apparatlarni to’g’rilash.

Uzoq vaqt tortish yordamida asta-sekin (bosqichma-bosqich) to’g’rilash.

Uzun naysimon suyaklar sinishi: 1. Yopik; 2. Ochik. A) uk tegmasin; b) uk tekkan. Ular: 1) yumshok tukimalar jarohati bilan; 2) suyak sinishi bilan; 3) bugim jarohati bilan.

Urush vaktida yopik suyak sinishi zarb tulkini, jangovar mashinalar avariyalari natijasida vujudga keladi. Suyakn yopik sinishi shok, travmatik shok, sinoz bilan asoratlanishi mumkin. Suyak sinishi nur kasalligi bilan birga kelganida kadok hosil bo’lishi sekinlashadi, gematogin anaerob va yiringli infekciya rivojlanishi mukkin.



Kuyidagi sinishlar tafovut etiladi:

  1. Suyak yorigi, tulik, sinishi.

  2. Diafizor, metafizor, epifizor, bugim ichi.

  3. Kundalang, buylamasiga, kil, vintsimon, maydalangan.

  4. Eniga siljishi bilan, buyiga siljishi bilan, burchak ostida siljishi bilan, uki buyicha siljishi bilan, periferiyaga siljishi bilan, rotacion siljish bilan.

Klinikasi: ogrik, deformaciya, kon kuyilish, krepitaciya bo’lishi mumkin yoki sinik, parchalarining patologik harakati aniklanishi mumkin.

Ochik, sinishlarda yumshok, tukimalar jarohatlanishi kuzatiladi. Uk ta'sirida sinish kupincha parchalangan va maydalangan bo’ladi. Kupincha maydalangan suyak sinishida suyakning mayda bo’laklarining uzi ikkilamchi snaryad kurinishida ta'sir etib, yumshok tukimalarni parchalab birlamchi nekroz zonasini kengaytiradi.

Absolyut klinik simptomlar bo’lib - patologik harakat va suyak kropitaciyasi hisoblanadi. Ehtimolli belgilarga deformaciya, ogrik, harakat cheklanganligi kiradi. Anik, diagnostika rentgenologik tekshiruvdan sung kilish mumkin. Suyak sinishi yirik tomirlar shikastlanishi va nerv, bugimlar shikastlanishi bilan asoratlanishi mumkin.

Davolash.

I. Birinchi tibbiy yordam:



  • kon ketishini tuhtatish - jgut; bosuvchi boglam;

  • kul ostidagi narsalar bilan immobilizaciya kilish, shikastlangan oyok

  • yoki kulni sog oyok yoki kulga yoki tanaga bint bilan boglab

  • fiksaciyalash;

  • analьgetiklar berish;

  • aseptik boglam.

II. Birinchi shifokor yordami:

  • jgut, shinalar tugri kuyilganligini tekshirish va ularni tugirlash;

  • singan sohaga novokain eritmasini antibiotiklar bilan yuborib

  • ogksizlantirish, analgetiklar yuborish;

  • ochik jarohatlarda - kokshol anatoksini, antibiotiklar yuborish;

  • transport amputaciyasi - teri lahtagida osilib turgan oyok-kulni kesib olib tashlash;

  • jarohatda kurinayotgan tomirga kiskich kuyish yoki zich tamponada kilish;

  • shokka karshi chora-tadbirlar, blokadalar, analgetiklar, kon urnini bosuvchi suyukliklar.

III. Malakali tibbiy yordam.

Saralashda kuyidagi guruhlar ajratiladi:

1) Kechiktirib bo’lmas yordamga muhtojlar: a) davomiy tashki kon ketish; b) kon tuhtatuvchi jgut kuyilganlar; v) magistral kon tomirlar shikastlanishi simptomi bo’lganlar; g) kattalashayotgan gematoma; d) oyok-kuli uzilgan yoki ezilib ketganlar; e) anaerob gangrena.

2) Ushbu joyda yordam hajmi:

- jarohatlarni antiseptik va antibiotiklar bilan yuvish orkali utkaziladigan birlamchi hirurgik ishlov;

- antibiotiklarni m/o yuborish, kursatmalar bo’lsa - suyak ichiga;

- shinalarni gips halkalar bilan mahkamlash yuli bilan erishiladigan yahshi immobilizaciya;

- hayotga layokatini yukotgan oyok-kulni amputaciya kilish.

3) Evakuaciyaga muhtojlar.

1- naysimon suyaklar va burimllari shikastlangan bemorlar yuboriladi.

2- umumhirurgik gospitalga yuboriladi.

3- Еngil yaralanganlar guruhi shu etapdagi sogayayotgandar guruhiga yuboriladi.



Mahsus tibbiy yordam.

Bu etapda rentgenologiyu tekshirishlar utkaziladi. Sungra esa kursatmalar buyicha, birlamchi yoki ikkilamchi hirurgik ishlov beriladi. Ma'lum bo’lgan barcha usullarni kullab, suyak bo’laklarini bir-biriga olib kelish va fiksaciya kilish kabi tulik hajmdagi mahsus tibbiy yordam kursatiladi. Davolovchi immobilizaciya (gips boglamlari, skeletni tortish, metalloostehchitez, uchokdan tashkari komression-dietrakcion osteosiptez) utkaziladi. Infekcion va boshka asoratlar davolanadi.

Ogir, hayot uchun havfli bo’lgan jarohatlarda (tez kechuvchi anaerob infekciya, progressiyalovchi yiringli jarayon, sepsisning ogir turlari, tuhtatib bo’lmas arroziv kon ketish, oyok-kulning bir kismi nekroz bo’lganda) amputaciyalar amalga oshiriladi. Bu paytlarda chultok, yarasi tikilmaydi, immobilizaciya kilish esa shart.

2. Jabrlanganlarni davolash shoshilinch jarroqlik principlari asosida quriladi va birinchi navbatda qo'lning funkcional qobiliyatlarini saqlab qolishga haratilgan.

Gips bog’lam. qator ijobiy hususiyatlarga ega. Unga yahshi va oson ishlov beriladi, tanaga bir tekisda va zich yopishadi, tez qotadi, oson ajratib olinadi va hoqlagan vaziyatlarda qo'llash mumkish.

To’g’ri qo'yilgan gips bog’lam qayta to’g’rilangan suyak siniqlarini yahshi ushlab turadi. Shu hususiyatlari uchun gips bog’lam sinishlarni davolashda muhim aqamiyatga ega. Uni qo'yish tehnikasi tegishli bilim, malaka, ko'nikma va tajribani, qator ikir-chikirlarni batafsil bilishni talab etadi. Noto’g’ri qo'yilgan gips bog’lam o'zining orqasidan oqir asoratlarni olib kelishi mumkin.

qo'lda qon aylanishining buzilishi gipsli bintlar bilan qo'lni cho'zishda zich bintlash tufayli kelib chiqadi. Qo'l va gips orasiga pahta qo'yish bu asoratlarning oldini olmaydi. Nam gipsli bintlar pahtani qo'llab, pahta qotgach qattiq urvoqchalar qosil qilishi mumkin. Bu yotoq yaralar paydo qilishi mumkin. Gips bog’lam yahshi qo'yilmaganda pahta qatlami qo'lni bosilish, siqilishdan va bu bilan bog’liq asoratlardan asray olmaydi.

Pahta qatlamisiz gips bog’lam suyak sinishlarini etarli darajada fiksaciya qila olmaydi, chunki gips va tana yuzasi orasida bo'shliq qoladi. qalin pahta qatlamili gips bog’lam sinishni ishochli immobilizaciyasini taminlab bera olmaydi.

Pahta qatlamisiz longetali-aylana gips bog’lam pahta qatlamili gips bog’lam oldida bir qator afzalliklarg ega. Pahta qatlamisiz gips bog’lamni maqorat bilan qo'ya olish va bemor aqvolini kuzatib turish yuqorida aytib o'tilgan asoratlarni (ayniqsa bog’lam qo'yilgandan keyingi ilk kun davomida) chetlab o'tishga imkon beradi.

Gipsli bintni bir tekis, tortmasdan bog’lash kerak. Bintning har bir turini engilgina siypab qo'yish kerak, bog’lam esa yahshilab modellanadi. Pahta qatlamisiz gips bog’lam teriga bevosita tegib turgani uchun yahshi ushlab tradi. Yangi sinishlarda gips bog’lam qo'ygandan so'ng yuzaga keluvchi shishning ortib borishini qo'lni ko'tarilgan qol bo'yinga kosinka yordamida osib qo'yish bilan bartaraf etish mumkin. Gips bog’lam qo'yilgach, bemorni kuzatib turish lozim. Oqriqqa shikoyat bo'lgan qollarda narkotiklar berish mumkin emas. Qo'lning siqilib qolishi, torlik, terida chumoli o'rmalashi, uvushib qolish qislari, shuningdek, barmoqlarning ko'karib, oharib, shishib, sovib ketishi shikastlangan qo'lda qon aylanishining buzilganidan darak beradi. Bunday holatlarda gips bog’lamni o'ylab o'tirmay olib tashlash kerak. Aks holda, oqir asoratlar rivojlanishi mumkin va bu qo'lni olib tashlashga, uzoq vaqt bitmaydigan yotoq yaralarning qosil bo'lishiga yoki ishemik kontrakturaning rivojlanishiga olib kelishi mumkin.



Fizioterapiya. Travmatik sinishlarda issiqlik, elektr, yoruqlik, nur bilan davolash keng qo'llaniladi. Bu usullar ko'pincha davolanish oqirida oqriqni qoldirish, shishlarni so'rilib ketishi uchun qo'llaniladi.

Yoruqlik, quruq qavo va suv kabi issiq muolajalar oqriq sindromi bilan kurashda juda qam foydalidir. Aynan shu maqsadlarda novokainli elektroforez, ulьtrabinafshali nurlanishning eritemali dozalari qo'llaniladi. Ulьtrayuqori chastotali toklarning kam, qech qanday issiqlik bermaydigan dozalari yahshi oqriq qoldirkvchi effektga ega.


Mashg’ulot jarayonida qo'llaniladigan yangi pedagogik texnologiya usullari:

Dumaloq stol”

Bu metodika bilan ishlash uchun ochiq muhokamaga halaqit beradigan ruhiy taranglikni bartaraf etib ishonch muhitini yaratib olish zarur. Bu usul tafakkur qilish mezonlarining chegaralarini kengaytirish, mavjud chegaralanishni abstraklashtirish, fikrlash faoliyatining tezlikda rivoshlanish, ilmiy faoliyat intensivligini imkoniyatlarini birlashtiradi. Bu usul argumentlash, o'z shahsiy nuqtai nazarida sobit turish, optimal echimlarni topish, muloqat o'rgatish va boshqalarni o'zining hakligiga ishontirish kabilarga o'rgatish.
O'yin uchun kerak:


  • alohida qog’ozlarga chiqarilgan savollar va vaziyatli masalalar to'plami.

  • Guruhdagi talabalar soniga qarab qur'a tashlash uchun raqamlar.

  • Toza qog’oz varaqlari, ruchkalar.


Ish jarayoni:

  1. Guruhning talabalari qur'a tashlash orqali 4 ta talabadan 3 ta guruhga bo'linishadi.

  2. Har bir podgruppa alohida ajratilgan stolga o'tiradi va toza qog’oz varag’i va ruchka tayyorlaydi.

  3. Varaqqa sana, guruh raqami, fakultet, qatnashuvchilarninng F.I.SH. lari yoziladi.

  4. Har bir guruhchadan bitta qatnashchi konvertdan savol oladi. Savollar va topshiriqlarning qiyinlik darajasi har bir guruhcha uchun bir hil.

  5. Talabalar o'z topshiriqlarini qog’ozga yozib oladilar.

  6. Qog’ozni davra bo'ylab aylantirib chiqadilar.

  7. Har bir talaba o'z javobini yozib, boshqa talabaga qog’ozni beradi.

  8. Har bir talabaning javobiga 3 minutdan vaqt ajratiladi.

  9. Vaqt tugagach qog’ozlar o'qituvchiga beriladi.

  10. Barcha qatnashchilar natijalarni muhokama qilishadi, eng to’g’ri javoblarni tanlashadi va bunga maksimal ball qo'yiladi.

  11. Muhokamaga 15 min. vaqt ajratiladi.

  12. Talabalar javoblari uchun mashg’ulotning nazariy qismi reytingidagi ballar hisobidan baho olishadi.

0,8-0,7 ball - «5»

0,6-0,4 ball - «4»

0,4-0,1 ball - «3»

0 ball - «2»

13. Talaba tomonidan olingan ball joriy mashg’ulotni baholash chog’ida hisobga olinadi.

14. Jurnalning pastki bo'sh qismida o'yin o'tkazilganligi to’g’risida yozib qo'yiladi va guruh sardori imzo qo’yadi.

15. O'qituvchi talabalarning ishlarini saqlab qo'yadi.
Mavzuga oid asosiy savollar:


  1. Ko’krak qafas jarohatlari tasnifi va klinik belgilari;

  2. Еlka suyagi asoratlangan sinish turlari;

  3. Bilak suyalarining shikastlanishining mexanizmi;

  4. O'mrov suyagi sinishlarini davolash asosiy tamoyillari;

  5. Kaft jarohatlarini racional davolash usullari;


3.2. Tahliliy qism

Mavzuga oid test savollar:
1.Еlkaning bo’g’im ichi sinishlariga quyidagilar kiradi:

  1. Boshchaning sinishi

  2. Do'mbog’cha soqasining sinishi

  3. Hirurgik bo'yinchaning sinishi

  4. Еlka metafizining sinishi.


2.Еlkaning bo’g’im ichi sinishlariga quyidagilar kiradi:

  1. Do'mbog’cha soqasining sinishi

  2. Anatomik bo'yinchaning sinishi

  3. Hirurgik bo'yinchaning sinishi

  4. Еlka metafizining sinishi.


3.Еlka suyagining distal qismi sinishlari quyidagilarga bo'linadi:

  1. Tepachalararo;

  2. Anatomik bo'yinchaning sinishi

  3. Do'mbog’cha orqali o'tgan sinishlar;

  4. Tirsak o'siqi


4.Еlka suyagining distal qismi sinishlari quyidagilarga bo'linadi:

  1. Tirsak o'siqining sinishi

  2. Anatomik bo'yinchaning sinishi

  3. Tepachalarning izolyaciyalangan sinishi;

  4. Do'mbog’cha orqali o'tgan sinishlar;


Javoblar: 1 - a, 2 - b, 3 - c, 4 - c.


  1. Analitik qism

4.1. Grafikli organayzer: Bilimlarni faollashtirishni tezlashtiradi, fikrlash jarayoniga mavzu bo'yicha yangi o'zaro bog’lanishli tasavvurlarni erkin va ochiq jalb qilishga yordam beradi.

O'rganilayotgan hodisa, tushuncha, fikrlarni ikki va undan ortiq jihatlari bo'yicha taqqoslashni ta'minlaydi. Tizimli fikrlash, ma'lumotlarni tuzilmaga keltirish, tizimlashtirish ko'nikmalarini rivojlantiradi.




4.2. Vaziyatli masala:

O'smir bola maktabda jismoniy tarbiya darsida ko'krak qafasining o'ng tarafi bilan ustinga urildi va QVP ga murojat qildi. Shikoyatlari: mahalliy og’riqga, nafas olish kiyinlashganiga, yo'tal va chukur nafas og’riqni keskin kuchaytirishiga.



Ob'ektiv ko'rganda: nafas olish va nafas chiqarishda ko'krak qafas o'ng tamoni kechikadi. Ko'krak qafasining o'ng tomonida o'rta qo'ltiq osti chizig’i bo'ylab oltinchi qovurg’a proekciyasida teri osti gematomasi topildi. Ko'krak qafas frontal va sagittal tekislikda siqilganda va palpaciya vaqtida bu erda kuchli og’riq aniqlanadi. Auskultaciyada o'ng tarafda vezikulyar nafas sust eshitiladi.
Vaziyatli masala uchun kushimcha ma'lumot

(talaba uchun)


№ 2

Vrach ko’rigigacha olingan ko’rsatmalar

TVI - 32

qorinning aylanmasi - 56

Tananing harorati - 36,5

Q/B - 130/95 mm simob.ustuni

Puls - 1 daqiqada 96 zarb






№ 2

Qonning umumiy tahlili

Gemoglobin - 133 g/l;

Eritrocitlar - 4-5x10*12/l;





№ 2

Siydikning umumiy tahlili:

Umumiy miqdori - 150 ml;

Rangi - och sariq;

Siydikning nisbiy zichligi - 1015

Tiniqligi - tiniq;

Reakciyasi - nordon;

oqsil - abs;

Safro pigmentlari - manfiy

Epiteliy - 1-2-3 ko’ruv maydonida

Leykocitlar - 2-3-4 ko’ruv maydonida






№ 2

EKG: Ritmi sinusli, YuUS (yurakning urush soni) 1 daqiqada 100 zarb.

(Talabaning qo’liga shu variantga mos hotima va interpretaciyasiz EKG beriladi)



№ 2

Ro”: Ko’krak qafasining tug’ri yuzali obzor rentgen suratida o’rta qo’ltiq osti chizig’i bo’yicha 6 qovurg’a suyagining o’ng tomonlama sinishi aniqlanadi. Sinuslari bo'sh.

(Talabaning qo’liga shu variantga mos hotima va interpretaciyasiz Ro” beriladi)





Vaziyatli masalaga qo’shimcha ma'lumot

(O'qituvchilar uchun)

Bosqich

Talaba bajarishi zarur bo’lgan faoliyatlar majmuasi

1

UASH xonasida bemor qabo’li (noverbal va verbal shaxslaro munosabatli ko’nikmalarni qo’llash). Shikoyatlarni e'tiborli yig’ish (Asosiy: kukrak qafasi o’ng yarmida og’rik, nafas olishning qiyinligi, yo’talda va chuqur nafas olgan vaqtda og’riqning birdan kuchayishi).

2

Hozirgi kasallik tarihini e'tiborli holatda yigish, boshlanishi va kechishini baholash: Yukorida kursatilgan shikoyatlar sport mashg’ulot vaqtida ko’kragiga zarba tegishi bilan bog’laydi.

3

Bolaning hayotiy tarixini aniqlashtirish.

4

Ta'sir qiluvchi faktorlarni aniqlash (boshqarib bo’lmaydigan: yoshi, boshqarib bo’la oladigan: maktabda ta'lim olish, jismoniy tarbiya murabbiyi nazoratida mashgulot utkazish). Bemor muammosini aniklash: asosiy – ko’krak kafasi jarohati

5

Ob'ektiv tekshirish utkazish (talaba bemor holatiga mos sindromlarni ketma-ket ravishda va moslagan holatda behato bajarish kerak)

6

Dastlabki tashhis - Ung tomonlama 6 kovurganing epik sinishi. (kategoriya 2)

7

Tekshirish rejasi (talaba bemorni tekshirish rejasini tuzish kerak):

  • Nafas harakati chastotasini aniqlash (kategoriya 3.1),

  • Ko’krak qafasi palpaciyasi (3.1 kategoriya)

  • Ko’krak qafasini frontal va sagital sathda bosish (kategoriya 3.1)

  • ko’rak qafasi auskultaciyasi ( kategoriya 3.1)

  • Q/B ulchash (kategoriya 3.1)

  • Umumiy qon, siydik tahlili (kategoriya 3.1)

  • - ko’rak qafasi to’g’ri ko’rinishdagi rentgenogrammasi (kategoriya 3.2)

8

Talaba o’tkazilayotgan tekshirishlarni asoslab va tushuntirib berish kerak.

9

Zarur bo’lgan tekshirishlarni KVP sharoitida mustakil bajarish:

  • Nafas harakati chastotasini aniqlash

  • ko’krak qafasi palpaciyasi

  • ko’krak qafasini frontal va sagital sathda bosish

  • ko’krak qafasi auskultaciyasi

  • Q/B ulchash

  • Umumiy qon tahlili

  • Umumiy siydik tahlili (talaba bajarilgan amaliy ko’nikmalarni barcha bosqichlarini muhokama qilishi olingan ma'lumotlarni interpretaciya qila olishi zarur).

10

Barcha tekshiruvlardan so’ng talaba ob'ektiv va labarator-instrumental natijalarni interpretaciya qila olishi zarur (talabadan olingan ma'lumotlar uchun sifatli tahlil va hulosa talab etiladi)

11

Ung tomonlama 6 kovurganing epik sinishini pnevmotoraks va ko’krak qafas lat eyishi bilan kiesiy tashhis o’tkazish (bemorni asosli holatda ihtisoslashgan mutahassis qonsulьtaciyasiga yuborish)

12

Yakuniy tashhis - Ung tomonlama urta kultik osti chizik buyicha 6 kovurganing epik sinishi (kategoriya 2). (talaba kuyilgan yakuniy tashhisni tahlil qila olishi zarur)

13

Bemorni UASH huzuriga stacionar da’vo eki konsultaciya uchun qaytishi: bemor holatini qayta baholash (mutahassis hulosasi eki chiqaruv hotimasiga asoslanib, yakuniy tashhisni rasmiylashtirish, kasallikni kechishi va aktivlik darajasi hisobga olish)

14

Bemorga qanday holatda profilaktika zarurligini aniqlash (D-IIIB). Bemorga profilaktika haqida ma'lumot berish va muhokama qilish.

15

Nomedikamentoz da’voni davom ettirishni tavsiya etish:

  • Yarim o’tirgan holatda yotoq rejimi

  • Nafas gimnastikasi

  • Ovqatlanish racionini to’g’rilash(organizm uchun zarur bo’lgan bo’lgan moddalar va mineral elementlar kalciy, magniyga boy ozikovkatlar, parhez uchun sarhil balik)

  • Davriy ravishda jismoniy mashgulot bajarish

  • Ukuv mashguloti va dam olishni racional rejimini ta'minlash

16

Bemorga zarur holatda medikamentoz davoni kursatilgan dozada, muddati hakida tushutirish. Hozirgi vaktda kovurga singanda vitamin D, kalciy preparatlari, mukolitiklar, antibiotiklar qo’llaniladi.

Ma'lum bir holatlarda tanlov preparatlari



1

Vigantol tomchi ko’rinishda

2

Yo’talga qarshi sirop




17

Bemorni KVP da qayta ko’rik uchun kun va vaqtini aniqlash.Talaba bemorni dispanser kuzatuv guruhini aniqlash va bemorga dispanserizaciya hakida ma'lumot berish( guruh DIIIB)

18

Sinish aniqlangandan so’ng bemor nazoratda bo’lishi kerak. Ko’rik davomiyligi sinish xarakteri, lokalizaciyasi, osteogenez dinamikasiga bog’lik. Bilak suyaklari singan bemorlar dispanserizaciyasida asosiy davolovchi-soglomlashtiruvchi chora-tadbirlar:

  • Soglom haet tarzini urgatish

  • fizioterapiya va LFK o’tkazish

  • sanator-kurort davolanish

19

Kuzatuvga karagan holatda talaba profilaktikani nazariy va amaliy kunikmalarini bilish

20

Kuzatuvga karagan holatda talaba dispanserizaciya ishlarini nazariy va amaliy kunikmalarini bilish


5. Amaliy qism

Mavzuga oid amaliy ko'nikmalar

1)«Yelka suyagi sinishida birinchi tibbiy yordam ko'rsatish usuli»


1. Ko'rsatma: elka suyagining ochiq va yopiq sinishlari.

2. Kerakli jihozlar: Kramer shinasi, 10,0 ml hajmli shpric, narkotik va nonarkotik analgetikli ampulalar, marleli bint, pahta.

3. Talabaga vazifa: elka suyagining ochiq va yopiq sinishlarini aytib berish.

4. O'kituvchi uchun ahborot: talabani bilimini va amaliy ko'nikmani qadamba -qadam bajarishni baholash.



Qadamba-qadam bajarish

Bajardi

Bajarmadi

1.

Shikoyatlarini, travma holati va mehanizmini aniqlash

20

0

2.

Bemor ko'rigi (deformaciya, patologik harakatlar, krepitaciya, n.radialis faoliyati)

20

0

3.

Narkotik yoki nonarkotik analьgetiklar mushak ichiga in'ekciyasi

20

0

4.

Kramer shinasi bilan fiksaciyalash

20

0

5.

Bemorni transportirovka qilish

20

0




Jami

100

0



2) «Gyunter uchburchagi va chizigini aniqlash»

1. Ko'rsatma: tirsak bo'gimi suyaklarining bo'gim ichida sinish yoki chiqishlarida

2. Kerakli jihozlar: chiz?ich, santimetrli lenta, transportir, flomaster

3. Talabaga vazifa: tirsak bo'?imi suyaklarining bo'g’im ichida sinish yoki chiqishlarini aytib berish.

4. O'kituvchi uchun ahborot: talabani bilimini va amaliy ko'nikmani qadamba -qadam bajarishni baholash.



Qadamba-qadam bajarish

Bajardi

Bajarmadi

1

Gyunter chizig’ini aniqlash uchun: bemorning qo'li tirsak bo'gimida to'liq yozilgan holatda bo'ladi, 1800.

20

0

2

Paypaslab elka suyagi ichki va tashqi do'nglari usti ani?lanadi

20

0

3

Paypaslab tirsak suyagi o'simtasi ani?lanadi

20

0

4

Topilgan anatomik nuktalarni to'gri chiziq o'tkazib bir-biri bilan birlashtiriladi.

20

0

5

Gyunter uchburchagini aniqlash: bemorning tirsak bo'gimi to'gri burchak ostida buqilganda aniqlangan uchta nuqtamiz birlashishidan to'gri burchakli uchburchak hosil bo'ladi (900).

20

0




Jami

100

0

Har bir amaliy ko'nikma 100 balli sistemada baholanadi va bu ball tegishli koefficientga ko'paytiriladi.

Talabaning amaliy ko'nikmalar uchun umumiy balli barcha amaliy ko'nikmalar uchun qo'yilgan ballar yigindisidan iborat. O'tish balli maksimal ballning 55% foizidan kam bo'lmasligi kerak.


  1. Bilim, ko’nikma va bilimlarni nazorat shakllari




  • og’zaki;

  • baxsda aktiv ishtirok etish;

  • yozma;

  • test masalalarini echish;

  • vaziyatli masalalar;

  • amaliy ko'nikmani bajara olish mahoratini ko'rsatish.


6.1 Tаlаbаlаr bilimini bаhоlаshdа quyidаgi nаmunаviy mеzоnlаr inоbаtgа оlinаdi



Bахо

а’lо

yaхshi

Urtа

kоnikаrsiz

yomоn




O’zlаshtirish % hisоbidа

100%-86%

85%-71%

70-55%

54%-37%

36% vа undаn kаm

1

Nаzаriy qism

20-19 ball

Bаll


18-17 bаll

16-15 bаll

14-13 bаll

12 bаll

2

Аnаlitik qism:

Оrgаnаyzеr

15-14 bаll

13-12 bаll

11-10 bаll

9-8 bаll

7-6 bаll

3

Tеst

15-14 bаll

13-12 bаll

11-10 bаll

9-8 bаll

7-6 bаll

4

Аmаliy qism

40-34,4-bаll

34-28,4bаll

28-22bаll

21,6-14,8 bаll

14,4 bаll

5

Nаzоrаt sаvоllаri

10-7,9

7,75-5,6

5,5-4,25

4,1-2,5

2,4 bаll



Talabalar bilimini baqolashda quyidagi tahminiy me'zonlar inobatga olinadi




O’zlashtirish

Baho

Talabaning bilim darajasi

1

96-100

A’lo


«5»

Vaziyatdan kelib chiqib to’g’ri qaror qabo’l qila oladi va xulosa chiqaradi.

Amaliy darsga tayyorgarlik ko’rishda qo’shimcha adabiyotlardan foydalanadi( o’zbek va ingliz tilida). Suyaklar va bugimlar shikastlarini asosiy davolash tamoyillari. Qonservativ davolash usullari davolashda muammolar mohiyatini mustaqil anglaydi. Kasalni mustaqil ko’rib, diagnoz qo’ya oladi(Suyaklar va bugimlar shikastlarini asosiy davolash tamoyillari. Qonservativ davolash usullari). Interaktiv o’yinlarda yuqori faollik bilan ishtirok etadi.

Vaziyatli masalalarni to’g’ri hal etadi va javoblarini asoslay oladi.

Amaliy ko’nikmalarni ishonch bilan bajaradi va mohiyatini tushunadi.



2

91-95

Amaliy darsga tayyorgarlik ko’rishda qo’shimcha adabiyotlardan foydalanadi( o’zbek va ingliz tilida).

Suyaklar va bugimlar shikastlarini asosiy davolash tamoyillari. Qonservativ davolash usullari

muammolar mohiyatini mustaqil anglaydi. Kasalni mustaqil ko’rib, diagnoz qo’ya oladi(Suyaklar va bugimlar shikastlarini asosiy davolash tamoyillari. Qonservativ davolash usullari) Interaktiv o’yinlarda yuqori faollik bilan ishtirok etadi.

Vaziyatli masalalarni to’g’ri hal etadi va javoblarini asoslay oladi.

Amaliy ko’nikmalarni ishonch bilan bajaradi va mohiyatini tushunadi.


3

86-90

Suyaklar va bugimlar shikastlarini asosiy davolash tamoyillari. Qonservativ davolash usullari

muammolar mohiyatini mustaqil anglaydi.

Interaktiv o’yinlarda yuqori faollik bilan ishtirok etadi.

Vaziyatli masalalarni to’g’ri hal etadi va javoblarini asoslay oladi.

Suyak-mushak sistemasining anatomo-fiziologik xususiyatlarini yaxshi biladi va ishonch bilan gapiradi.Kasllikning etiologiya, patogenezi va klinikasi haqida aniq ma’lumotlarga ega va differensial diagnoz qila oladi, davolashni tavsiya etadi, travmatologiya va ortopediyada profilaktika o’tkazishni biladi.

Amaliy ko’nikmalarni ishonch bilan bajaradi va mohiyatini tushunadi.

Bemorni ko’radi, to’g’ri anamnez yig’adi, taxminiy dashxis qo’ya oladi.


4

76-80

Yaxshi


«4»

Interaktiv o’yinlarda yuqori faollik bilan ishtirok etadi .

Vaziyatli masalalarni to’g’ri hal etadi lekin dorilarni dozasini aniq tavsiya etolmaydi.

Suyak-mushak sistemasining anatomo-fiziologik xususiyatlarini yaxshi biladi va ishonch bilan gapiradi

Kasllikning etiologiya, patogenezi va klinikasi haqida aniq ma’lumotlarga ega va differensial diagnoz qila oladi, davolashni tavsiya etadi, travmatologiya va ortopediyada profilaktika o’tkazishni biladi.

Amaliy ko’nikmani qadamba –qadam bajaradi.

Bemorni ko’radi, to’g’ri anamnez yig’adi, taxminiy dashxis qo’ya oladi.



6

71-75

Vaziyatli masalalarni to’g’ri hal etadi, klssifikatsiya bo’yicha to’g’ri tashxis qo’ya oladi,lekin davolash rejasini tuza olmaydi.

Suyak-mushak sistemasining anatomo-fiziologik xususiyatlarini yaxshi biladi va ishonch bilan gapiradi

Kasllikning etiologiya, patogenezi va klinikasi haqida aniq ma’lumotlarga ega va differensial diagnoz qila oladi, lekin davolashni tavsiya eta olmaydi

Amaliy ko’nikmani bajara oladi, lekin qadamlarni chalkashtiradi.

Bemorni ko’radi, to’g’ri anamnez yig’adi, taxminiy dashxis qo’ya oladi.

Laborator tekshiruv natijalarini baholay oladi. Mavzuni muhokama qilishda aktiv ishtirok etadi.



7

66-70


Qoniqarli

«3»


Vaziyatli masalalarni to’g’ri hal etadi, lekin klinik diagnozni asoslay olmaydi.

Suyak-mushak sistemasining anatomo-fiziologik xususiyatlarini yaxshi biladi va ishonch bilan gapiradi

Kasllikning etiologiya, patogenezi va klinikasi haqida aniq ma’lumotlarga ega va lekin differensial diagnoz qila olmaydi, davolashni tavsiya eta olmaydi

Bemorni ko’radi, to’g’ri anamnez yig’adi, lekin og’irlik darajasini farqlay olmaydi.

Laborator tekshiruv natijalarini qisman baholay oladi. Mavzuni muhokama qilishda aktiv ishtirok etadi.


8

61-65

Vaziyatli masalalarni hal etishda xatolarga yo’l qo’yadi,(tasnif bo’yicha diagnoz qo’ya olmaydi).

Suyaklar va bugimlar shikastlarini asosiy davolash tamoyillari

klinikasini biladi lekin ishonch bilan gapirmaydi.

Suyaklar va bugimlar shikastlarini asosiy davolash tamoyillari

kasalliklari etiologiyasi haqida aniq ma’lumotga ega lekin patogenezini ayta olmaydi.

Anamnez to’plashi maqsadli yo’naltirilmagan, ko’rik sxema bo’yicha emas.

Laborator tekshiruvlar natijasini baholay olmaydi.

Mavzuni muhokama qilishda passiv.



9

55-60

Travmatologiya va ortopediyadagi umumiy davolash usullari to’g’risida ma’lumotga ega, leki ishonchsizlik bilan gapiradi.

Suyak-mushak sistemasining anatomo-fiziologik xususiyatlarini chalkashtirib gapiradi.

Kasalni mustaqil so’rab –surishtira olmaydi va ko’ra olmaydi.

Laborator tekshiruvlar natijasini baholay olmaydi.

Mavzuni muhokama qilishda ishtirok etmaydi.


10

54 -30

Qoniqarsiz

«2»


Suyaklar va bugimlar shikastlarini asosiy davolash tamoyillari.

davolash haqida tushunchaga ega emas

Suyak-mushak sistemasining anatomo-fiziologik xususiyatlarini bilmaydi


11


20-30

Qoniqarsiz

«2»


Talabaning mashg’ulotga kelganligi, formadaligi, o’zi bilan daftar va fonendoskopi borligi uchun.




  1. Mashg’ulotning xronologik xaritasi




Vaqti

O'tkaziladigan tadbirlar

Mazmuni

Materiallar

08.30-09.15

1. Еlka, bilak va kaft suyaklarining sinishi va chiqishini davolashning asosiy principlari” mavzusining nazariy taqlili. Еlka, bilak va kaft suyaklarining sinishining asosiy klinik belgilari, tez tibbiy yordam ko'rsatish, tekshirish, oqriqsizlantirish turlari, immobilizaciyalash principlari.
2. Yechim topish va tahlil qilish.

1. Talabalarning boshlanqich tayyorgarligini aniqlash. Talabalarni mavzu bo'yicha “dumaloq stol” interfaol o'yini yordamida so'roq qilish.
2. Talabalarning klinik fikrlash qobiliyati tekshirib ko'rish.

1 .Mashg’ulot mavzusiga mos keluvchi tadbirlar, rentgen suratlar, test savollari
2. Mashqulot mavzusiga mos keluvchi vaziyatli masalalar.

09.20-10.05

amaliy ko'nikmalarni qo'llash,

Rentgen suratlar interpretaciyasi

sinish joyini maqalliy oqriqsizlantirish,

gips bog’lamlarni tayyorlash,

longetali va cirkulyar bog’lamlarni qo'yish.


Talabalarning amaliy ko'nikmalarni bajarishga tayyorliklarini tekshirib ko'rish.

Rentgen suratlar, shinalar, shpriclar, novokain -1%, gips, bintlar.

10.20-11.05

Boldir va oyoq panjalari singan bemorlarni kuraciya qilish.

har bir talaba ma'mum bir palatadagi bemorlarni kuraciya qiladi.

Gips boglamlarni qo'yish va skelet tortishda qatnashadi.



Dars mavzusiga to’g’ri keladigan kasalli bemor, gips, bintlar, Beller shinasi, skoba, shnur va oqirlik

11.10-11.50

Kuraciya qilingan bemorlar bo'yicha hisobot

Har bir talaba kuraciya vaqtida qilgan ishlari bo'yicha hisobot beradi.

Rentgen suratlar, negatoskop, jadvallar.

12.30-13.15

Yakuniy qulosa va talabalar bilimini baqolash.

Talabalar bilimini taqlil qilish.

Boshlanqich ma'lumotlar, vaziyatli masalalar, amaliy ko'nikmalar va bemorlarni kuraciya qilishda to’g’ri echim va taqlil qilish.


8. Nazorat uchun savollar

  1. Ko’krak qafas jarohatlari tasnifi va klinik belgilari;

  2. Еlka suyagi asoratlangan sinish turlari;

  3. Bilak suyalarining shikastlanishining mehanizmi;

  4. O'mrov suyagi sinishlarini davolash asosiy tamoyillari;

  5. Kaft jarohatlarini racional davolash usullari;

  6. Gips bog’lamlarning turlari;

  7. Qo'l jarohatlarida transport immobilizaciyasi;

  8. Ko’krak qafasi jarohat asoratlarini profilaktikasi.


9. Tavsiya etilgan adabiyotlar

  1. Yumashev G.S. «Travmatologiya i ortopediya» M., «Medicina» 1990. - 575 bet.

  2. Musalatov H.A. «Travmatologiya i ortopediya» M., «Medicina» 1995.

  3. Kaplan A.V. «Povrejdeniya kostey i sustavov» Moskva «Medicina> 1979. -568 bet.

  4. WWW.ejbjs.org

  5. WWW.jbjs org.uk

  6. WWW.traumatic.ru

  7. WWW.trauma.bd.ru


Kafedra mudiri, t.f.d. Karimov M.Yu.
Каталог: uum2 -> uum-travma -> 03-Amaliy-qism -> YAMS -> 7%20курс -> ДЕТСТВО -> LOTIN
YAMS -> ” Mavzusi bo’yicha keys-stadi Shodiev A. I. Ushbu keys, tibbiy texnologiyani o’quv jarayoniga olib kirish zarurligi, tibbiyot fanlardan, «travmatologiya va ortopediya»
LOTIN -> O'zbеkiston sog’liqni saqlash vazirligi tibbiy ta'limni takomillashtirish markazi toshkеnt tibbiyot akadеmiyasi «Tasdiqlayman»
YAMS -> Keys texnologiya
YAMS -> Toshkent tibbiyot akademiyasi
YAMS -> O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi o’zbekiston respublikasi sog’liqni saqlash vazirligi toshkent tibbiyot akademiyasi «tasdiqlayman»
LOTIN -> O'zbеkiston sogliqni saqlash vazirligi tibbiy ta'limni takomillashtirish markazi toshkеnt tibbiyot akadеmiyasi «Tasdiklayman»


Поделитесь с Вашими друзьями:


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə