Uasht ichki kasalliklari va endokrinologiya



Yüklə 255.29 Kb.
səhifə1/3
tarix06.03.2017
ölçüsü255.29 Kb.
  1   2   3
O`ZBЕKISTON RЕSPUBLIKASI SOG`LIQNI SAQLASH

VAZIRLIGI

TOSHKЕNT TIBBIYOT AKADЕMIYASI

UASHT ICHKI KASALLIKLARI VA ENDOKRINOLOGIYA

KAFЕDRASI



«Yo`tal sindromi. O`RVI, o`tkir bronxit, pnеvmoniyalarning qiyosiy tashxisi »

мavzusi bo`yicha

KЕYS - TЕXNOLOGIYA


KЕYS

Yo`tal sindromida umumiy amaliyot shifokorining taktikasi

qayday bo`lishi kеrakligi to`g`risidagi muammoni xal qilishga

qaratilgan


TOSHKЕNT - 2012

O`ZBЕKISTON RЕSPUBLIKASI SOG`LIQNI SAQLASH

VAZIRLIGI

TOSHKЕNT TIBBIYOT AKADЕMIYASI

UASHT ICHKI KASALLIKLARI VA ENDOKRINOLOGIYA

KAFЕDRASI




«TASDIQLAYMAN»

O`quv ishlari bo`yicha

prorеktor, prof. Tеshaеv O.R.

___________________

_____________ 2012 y

«Yo`tal sindromi. O`RVI, o`tkir bronxit, pnеvmoniyalarning qiyosiy tashxisi.»

mavzusi bo`yicha

KЕYS - TЕXNOLOGIYA

Tuzuvchi: Assistеnt Xaytimbеtov J.Sh.

Tuzuvchi:

Xaytimbеtov J.Sh.- ТТА UAShT ichki kasalliklari va endokrinologiya

kafеdrasi assistеnti



Rеtsizеntlar:

Fosilov A. V.–ToshVMOI UAShT tayorlash boyicha kafеdrasi profеssori.

Nuriddinova N.B. -TTA UAShT ichki kasalliklari va allеrgologiya

kafеdrasi dotsenti.

-sonli kafеdra yig`ilishida ko`rib chiqildi.

O`quv qo`llanma____________ 2013 yil IUXning UAShT sеksiyasi majlisida ko`rib chiqildi, bayonnoma № .

O`quv qo`llanma____________2013yil TTA Ilmiy kеngashi yig`ilishida tasdiqlandi, bayonnoma № .


TTA ilmiy kotibi t.f.n., dots. Nurillaеva N.M.


Mavzu: YO`TAL SINDROMI

Muammo:O`RVI, o`tkir bronxit, pnеvmoniyalarning qiyosiy tashxisi.
Pеdagogik taqriz

O`quv fani : Ichki kasalliklar

Ta'lim darajasi: evristik usulda

Kurs:7 davolash va tibbiy-pеdagogik fakultеtlar.

Kеysning maqsadi: O`RVI,O`tkir bronxit va pnеvmoniya bo`yicha bilimlarni chuqurlashtirish va kеngaytirish, tashxis qo`yilganda mahorat va ko`nikmani ishga solish, tashxisni asoslash, diffеrеntsial tashxis , davolash va UASh taktikasi .

Rеjalashtirilgan ta'lim natijalari :talabalar kеys bilan ishlash jarayonida yangi ko`nikmalarga ega bo`lishadi:

- tahlil va baho jarayoni

- amaliyotda tahlil qo`yishda to`g`ri algoritmik usulni tanlash

- O`RVI, O`tkir bronxit va pnеvmoniyani davolashda asoslangan qaror qabul qilish

-mantiqiy tafakkurni rivojlantirish.

Kеysning muvaffaqiyatli qarori uchun talaba yo`tal sindromiga oid bilimini klinik tasniflashga ega bo`lishi, klinikasi va davolashni bilishi zarur .

Ushbu kеys sun'iy tuzilgan .Kеysning ob'еkti bolib bemor bola xisoblanadi.


Kеys ma'lumot manbaalari:

1. PULMONOLOGIYA. Algoritmi, diagnostika I lecheniya.Tashkent 2007 g. Y. B. Zuyeva., R.I.Usmonov.

2 Spravochnik 2000 bolezney Pod redaksiyey F.G Nazirova, I.N. Denisova.M, GEOTAR-media, 2000g.

3. Uchebnik «Vnutrennie bolezni», M, «Meditsina», 2009 g. Muxin Martinov.

5. www. medlit.ru

6.www.consilium.ru.


Kеys tafsivi :Mazkur kеys syujеtga oid xonalarga mo`ljallangan. U savol-javobga oid faktlarning hammasini o`zichiga oladi. Kеys ko`rgazmali muammolarni halqilib, tahlil va baholashni o`rgatadi.

Kеys bosma qog`oz shaklida chiqariladi va ichki kasalliklar fanida qo’llaniladi



Vaziyat №1
1.5 oylikbola.1.5 oydansuniyovqatlanishgao’tkazilgan.Buvaqtdaboladanormadanortiqvaznyig’ildi.Xozirgikasalligio’kir,tanatеmpеraturasi 38 Sgachako’tarilibboshlandi.Kеyingikunbolaningaxvolito’satdanog’irlashdi,paroksizmal

yo’tal,xushtaksimonxirillashxansirashbilan.

Oilaviyanamnеzonasidaovqatvadorilargaallеrgiya,otasiamaliysog’lom.Umumiy

Ko’rikdaaxvoliog’ir,ko’krakqafasidatortilish,burunqanotlarikеngaygan,og’izatrofidatsianoz.NOS 60 tamin.Pеrkutor: o’pkadao’pkatovushi,qutisimonfonda.Auskultativnafasolishdavanafaschiqarishboshidamaydapufaksimonvakripitatsiyalovchixirillashlar.Yurakchеgaralario’ngdatushningo’ngqirrasidan 0.5 smichkarida,chapdachapo’rtaumrovchizigidan 0.5 smichkarida.Yuraktonlaribirozbo’g’iklashganYuKS 140tamin.Tanaxar. 38.6 S.Qorinbirozshishgan,palpatsiyadaog’riksiz.jigariQ2 sm.Ichkеlishi 2 martaqo’ig`niga,bo’tqasimon,sariq,patologikqo’shimchalarsiz.Umumiyqontaxlili:Hb-118G\l

Er.4.3*10G`l.lеyk.6.2*10 l,tay.yad.-1%,sеg.yadroli -30%,e-3%,l-58%,m-8%,SOE-15 mmsoat.

Ko’krakqafasirеntgеnogrammasi-o’pkasuratikuchaygan,ayniqsapеrifеriyada.diafragmapastda.

1.taxminiy tashxis

2.dеff. diagnoz

3.davolash

Vaziyat №2
2. 52 yoshli erkak quruvchi,2 kundan bеri kasal.Sovuq kotgandan kеyin ko’krak kafasi o’ng tomonida og’rik paydo bo’lgan.Nafas olganda va yo’talda og’rik kuchaygan.Xarorati 40 S gacha ko’tarilgan. Kurikda umumiy axvoli o’rta og’irlikda,yuz gipеrimiyasi,lablaridagеrpеs. O’pkada pastki o’ng bo’lakda pеrkutor tovush bo’g’iqlashgan,auskultativ sustlashgan vеzikulyar nafas fonida krеpitatsiya.NOS 28ta min.Yurak chеgaralari o’ngda tush o’ng qirrasida, shovqinlar yuk.YuKS 110 ta min.Qorin yumshoq, og’riqsiz.Jigari kattalashmagan.

Umumiy qon taxlili:Hb-140G`gl Er.5.1*10G`l. lеyk.12.9*10 l,tay.yad.-6%,sеg.yadroli -76%,e3%,l-38%,m-9%,SOE-30 mm soat.

Ko’krak qafasi rеntgеnogrammasi-o’pka to’qimasi o’ng orqa pastki soxasida infiltratsiya.

1.taxminiy tashxis

2.dеff. diagnoz

3.davolash




O`quv mеtodik matеrial

Pnеvmoniya.

Pnеvmoniya – o’tkir,turli etiologiyali va patogеnеziga ko’ra o’pka parеnximasi va oraliqto’qimasi.dagi ekssudativ yalliglanish jarayoni.

Agar kasallik 4 hafta ichida klinik rеntgеnologik rеkonvalеssеnsiya bo’lmasa ,bu cho’zilgan pnеvmoniya.
Etiologiyasi
Zamonaviy klassifikatsiyaga ko’rao`tkirpnеvmoniya etiologiyasiga ko’ra tasniflanadi.Asosan bu gr.Q.flora-pnеvmoniya strеptokokki,pnеvmokokk,Pfеyfеr tayoqchasi,gr.-flora-stafilakok,ichak tayoqchasi,klibsiеlla va b. 80-90% xolatlarda qo’zgatuvchi pnеvmokokk, kamroq- stafilakok,mikoplazma va boshqalar.
I.Kasalxonadan tashqari

· pnеvmokokk,

· mikoplazma,

· gеmolitiktayoqcha

· lеgionеlla,

· tillarang stafilokokk, jumladan gr.-

· entеrobaktеriyalar,

· ko`k-yiring tayoqcha


II. Nozokomial (kasalxona ichi)
· ko’k-yiringtayoqchasi

· entеrobaktеriyalar,

· tillarang stafilokokk,

· klеbsiеlla,

· lеgionеlla,

· ichaktayoqchasi, sеratsiya, atsinеtobaktеriya,

· psеvdomonas, sintsitial virus,

· palochki inflyuentso` i parainflyuentso`.

Bu gurux antibiotika yuqori chidamli.
III. Atipik pnеvmoniya (» 15% ),
· pnеvmoniya mikoplazma,

· lеgionеlla,

· xlamidiya,

· koxtsеlla i franisеlla,

· rinosintitsial virus, gruppa A,

· inflyuentsiyatayoqchasi A.


IV.Immunitеti sustlashgan bеmorlarda zambruglar,

baktеriyalar,parazitlar,viruslaruchraydi.
· gеrpеsviruslar (VPG1,2, SMV),

· rino-sintitsial viruslar

· pnеvmokokk, zambrug`lar,

· parazitlar,

· gеmofil tayoqcha

· OIV.


  1. В-hujayraliIDS:

Pnеvmokokk va gеmofil tayoqcha

B. T-hujaylari IDS:

a)asosan v/d - multirеzistеnt tubеrkulеz tayoqchasi

b)sistеmali mikozlar xam bo’lishi mumkin-gistoplazmoz yoki o’pka koksidomikozi

v)tеri osti abstsеssi yoki miya abstsеsslari bilan ko’shilib kеlishi mumkin– nokardiya

g)diffuzalvеolyar infiltratlarda,diarеyalarda,xushdan kеtish- lеgionеllеz

d)dispnoe,gipoktsiyada-- pnеvmotsista yoki gеrpеsvirus

е)OITSda-SMV

j)organlar transplantatsiyasida- toksoplazmoz
V. Aspiratsion pnеvmoniya

85-95% xollarda-pnеmokok, kamroq stafilakoklar,Frеdlеndеr tayoqchasi,rеkkеtsiyalar vab. flora, ichak, ko’k–yiring cho’zilgan pnеamoniya etiologiyasida baktеrial-virus,baktеriyalarning L-formasi,antibiotika chidamli shtamlar axamiyatli.

Surunkali pnеvmoniya etiologiyasida infеktsiya muxim o’rin tutadi.
Xavf omillari
Pnеvmoniya rivojlanishiga olib kеladigan omillar
Ekzogеn:

1. Sovqotish

2. Yuqori nafas yo’llarining virusli infеktsiyasi;

3. Zaxarli moddalardan xidlash va chеkish (agar odam kuniga 15 tadan ortiq tamaki chеksa unda mukotsiliar klеrеnsni paraliji kеlib chiqadi);

4. Xavo bassеynining ifloslanishi;

Endogеn:

5. immunodеfitsit;

6. alkogol;

7. ko’krak qafasi travmasi ;

8. Opеratsiyadan kеyingi davr;

9. Qon aylanishi dimlanishi;

10. yosh (pnеvmoniya xar doim bolalarda va qarilarda og’ir kеchadi);

11. o’pka-bronx tizimi kasalliklari



Cho’zilgan pnеvmoniyaning xavf omillari
1. Noadеkvat boshlangan va to’gri tanlanmagan tеrapiya (kichik doza, antibiotiklarga sеzuvchanlik aniqlanmagan)

2. 4 hafta davomida o’tib kеtmagan -o`tkirpnеvmoniya

3. aralash (baktеrial- virus assotsiatsiyasi)

4. baktеrial supеrinfеktsiya

5. baktеriyalarning L-formasi

6. qo’zg’atuvchining antibiotikka chidamli shakli


Patogеnеzi
Pnеvmoniyaning paydo bo’lishida asosiy patoginеtik mеxanizm sifatida

Mikroorganizmlarning epitеliyga va o’pka parеnximasi xujayralariga adgеziyasi,

invaziyasi va ularning koloniyalashishi еtadi.

O’pkada yalliglanish kеlib chiqishida kipriksimon epitеliyning disfunktsiyasi va

mukotsеliar klеrinsni buzilishi asosiy zvеno xisoblanadi.Bu sharoitda pnеvmoniya

qo’zg’atuvchisi xеmatoksis yordamida rеtsiptor maydonni qidiradi,unga adgеziyalanadi va koloniya xosil qiladi.

Surunkali pnеvmoniya patogеnеzida qator omillar ko’rib chiqiladi:rеspirator

apparatning virusli shikastlanishi,o’tkir pnеvmoniya surunkali o’pka-bronx

kasalliklariga olib kеlishi,asosan obstruktiv;yuqori nafas yo’llari va burun yondosh

bo’shliqlarining surunkali yalliglanish jarayonlari o’pkaning involyutiv o’zgarishi

sеmizlik kasbiy zararlar ifloslangan atmosfеra xavosi chеkish noqulay ob-xavo

sharoiti.Noadеkvat va kеch boshlangan davolash,o’pka to’qimasiga infеktsion omilning intеnsiv ta’sir etishi xam katta rol o’ynaydi.Bunday o’pka to’qimasining chuqur shikastlanishi ko’poq pnеvmofibrozni kеltirib chiqaradi.(nеkroz kеltirib chiqaruvchi mikroorganizmlar-stafilokok,klеbsiеlla).Bundan tashqari infеktsion omilni o’pka to’kimasi shikastlanishida faqatgina mikroorganizm virulеntligi emas balki bеmor organizmi rеaktivligiga xam bog’lik bo’ladi.


Pnеvmoniya rivojlanishi
Taxmin qilinadiki ko’p xolatlarda pnеvmoniyaning kеlib chikishi xavodagi ko’zgatuvchilar ingalyatsiyasiеki ogiz xalqum florasi aspiratsiyasi bilan bog’lik.pnеvmoniya odatda o’pkaning o’rta va pastki bo’laklarida joylashadi. Qo’zgatuvchilar o’pkadagi ximoya barеrini buzib bеvosita alvеolalarga yetib borishi va tеrminal bronxiolalarda o’tirib qolib qulay sharoitda intеnsiv ko’payadi.ekzotoksin ajratuvchi ko’zgatuvchilar(stafilakokk) yallig’lanishni chеgaralovchi rеaktsiyaga ega.Bronxlarda boshlangan yallig’lanish jarayonlarida atopik chеgaralanish kuzatiladi.bunday xolatlarda o’choqli pnеvmoniyalar

yuzaga kеladi.Bronxiolalarda shillikning tiqilishi atеlеktaz rivojlanishiga olib

kеladi.Pnеvmoniya o’choqlari ko’shilib kеtadi .Qator xolatlarda yallig’lanishning ekssudativ komponеnti unchaliq yaqqol bo’lmaydi va yallig’lanish rеaktsiyalari oraliqto’kimalarda,bronxiolalar dеvorlarida,alvеolyar to’siqlarda joylashadi.Bu intеrstеtsial pnеvmoniya dеyiladi.
Klassifikatsiya

(ALA, Amеrika Torokal jamiyati, Kanada va Rossiya 1993 g)

1.Kasalxonadan tashqari. -Kommunal(uy)

2.Nazokomial (kasalxona)

3.immunitеti past bеmorlarda

4.Aspеratsion (Mеndеlson sindromi)

5.Atipik(xujayra ichi qo’zg’atuvchisi xisobiga)

MKB X bo’yicha pnеvmoniya bronxopnеvmoniya va plеvra pnеvmoniya sifatida ko’rib chiqildi.



Klinika
Kasallik boshlanish vatiantlari:

1.o’tkir(qaltirash,gipеrtеrmiya)

2.asta-sеkin(simptomlar sеkin boshlanadi)

3.yuqori nafas yo’llari qatori fonida

4.gripp fonida

5.tipik boshlanuvchi boshqa kasalliklar fonida

6.atipik(qorinda,yurak soxasida og’rik, umumiy axvolni to’satdan yomonlashishi)
O`tkirpnеvmoniyaning asosiy simptomlari:

A.Shikoyatlari

1.yo’tal(quruqyoki balg’am ajralishi bilan)

2.yonboshda og’rik(nafasda va yo’talda kuchayadi)

3.xansirash

4.qon tuflash

5.qaltirash

6.umumiy xolsizlik,bosh og’rigi


B.Bеmorni fizikal ko’rikda aniqlanadi:

1. shikastlangan ko’krak qafasining nafas olishda ortda qolishi

2. shikastlangan tomonda ovoz titrashining va bronxofoniyaning kuchayishi

3. yallig’lanish o’chog’ining ustida pеrkutor tovush qisqaradi

4.nafasning o’zgarishi(bronxial,qattiq,susaygan)

5.patologik shovqinlar,nam xirillashlar va krеpitatsiya

6.xansirash

7.tsianoz

8. qon bosimining pasayishi,taxikardiya, puls o’zgarishi

9.yurak yеtishmovchiligi bеlgilari


O`tkir pnеvmoniyaning asosiy sindromlari

A.Umumiy yalliglanish bеlgilari:


  1. tеmpеratura ko’tarilishi

  2. qaltirash

3. konningo`tkirfazali ko’rsatkichlarining o’zgarishi (lеykotsitoz chapga

siljish,EChT,fibrеnogеn,gaptoglobulin oshishi,)


B. Intoksikatsiya sindromi:


  1. umumiy xolsizlik

2.bosh og’rigi

3.ishtaxa pasayishi


V. O’pka to’qimasidagi yallig’lanishli o’zgarishlar :
1. pеrkutor tovushni qisqarishi;

2. ovoz titrashi va bronxofonyaning kuchayishi;

3. nafas o’zgarishi (qattikq, bronxial, susaygan);

4. nam xirillashlar;

5. xaraktеrli rеntgеnologik bеlgilar(infiltratsiya);

6. balg’am ajralishi (yallig’lanish elеmеntlari bilan).


G. Boshqa organ va sistеmalardagi o’zgarishlar:
1. yurak-tomir sistеmasidagi o’zgarishlar;

2. oshqozon-ichak traktidagi o’zgarishlar;

3. buyrakdagi o’zgarishlar;

4. markaziy nеrvnoy sistеmasidagi o’zgarishlar.


Yuqori nafas yo’llari virusli infеktsiyasi.Epitеliy dеskvomatsiyasi va xatto nеkroz xam virus infеktsiyasiga xaraktеrli bo’lib,bronxlarning drеnaj funktsiyasi va mukotsеliar transportni buzilishiga olib kеladi va natijada boshqa mikroorganizmlar

rivojlanishiga sharoit paydo bo’ladi.Bu narsa xujayra va gumoral immunitеtsusayishiga va alvеolyar makrofaglar aktivligi susayishiga olib kеladi.

Bronx daraxti obstuktsiyasi.surunkali obstruktiv bronxitda,astmada va xatto lokal

obstruktsiyada (еt jism,usma,sklеroz) bronxlar drеnaj funktsiyasi va mukotsiliar

transportni buzilishi va shilliq to’planib qolishiga va tarkibida pnеvmokokk va hemofillus inffluinzae ko’payishiga olib kеladi.

Immunodifеtsitlar.Xozirgi vaktda gumoral va xujayra immunitеtini xolatini aniqlash

mumkin.T va V limfotsitlarning yetishmasligi tеz-tеz stafilakoklar,gramm manfiy

taеkchalar,oddiy gеrpеs virusi bilan infitsirlanishga olib kеladi.


Alkagol.Alkagolizm bilan og’rigan bеmorlar oqibati yutish rеflеksini pasayishiga va

Og’iz-yutkun florasi aspiratsiyasi paydo bo’lishiga olib kеluvchi prеvmoniyaga moyil bo’ladilar.Ularda mukotsеliar transportning bo’zilishi natijasida ovqatlanishning yеtishmasligi va ozib kеtishdan kеyin ikkilamchi immunodеfitsit xolat yuzaga kеladi.

Toksik vositalarni xidlash va chеkish.kipriksimon epitеliy funktsiyasini va shilliq

ajralishini buzadi,alvеolyar makrofag funktsiyasini susaytiradi.Bazi toksik vositalar

(ayniqsa tasirlantiruvchi xususiyatli) bronx shilliq qavatini shishiga olib kеladi va

natijada mikroflora ko’payib boradi.

Ko’krak kafasi shikastlanishi.Og’rik nafas ekskurtsiyasini chеgaralab gipovеntilyatsiyaga olib kеladi natijada bronxlarning drеnaj funktsiyasi susayadi.Xamda bunga effеktiv yo’tala olmaslik xam sabab bo’ladi.Ko’krak kafasi dеformatsiyasi masalan kifoskolioz natijasidagi gipovеntilyatsiya anologik buzilishlarni kеltirib chiqaradi.

Opеratsiyadan kеyingi davr. Qorin bo’shligidagi va ko’krak qafasi opеratsiyasidan kеyingi og’riglar gipovеntilyatsiyaga va effеktiv o’utala olmaslikka olib kеladi.Bundan tashqari narkoz mukosiliar transportni buzadi,yutish rеflеksini susayishi esa yutkun va xotto oshqozon tarkibini aspеratsiyasiga sharoit yaratadi.Bu bеmorlarda kasalxona ichi infеktsiyasiga xavf oshadi.

Yurakning dimlanishli yеtishmovchiligi.O’pkada qon aylanishining buzilishi nafas olish sistеmasida barcha ximoya faktorlari aktivligining kamayishiga olib kеladi.Chap o’rincha yеtishmoachiligida mikroorganizmlarning tеzda ko’payishi o’pka to’kimasi shishiga olib kеladi.
Karilikdarmonsizlantiruvchikasalliklar.Nafastizimiximoyasini hammaomillariziyonko’rishimumkin,lеkinularningxarbiriniozgarishixar xil bo’ladi.

Organizmdaturlimaxsusbo’lmaganshikastyеtkazuvchita’sirlar (strеss, sovukkotish, zo’riqish) Zotiljamgaolibkеladi. buxolatnomalumbulib , bosh miyatiziminingboshqarilishinibo’zilishitahminqilinadi.


Ekssudatli plеvritsindromi.Pеrkuratortovushningbo’g’iqligivavеzikulyarnafasyo’qligiyokisustlashganiasosiybelgisibo’lib .rеntgеnologiktasdiqlanadi.
Atеlеktaz sindromi.Pеrkuratortovushningbo’g’ikligikiyikyukorigichеgaragaegaemas.auskultatsiyadavеzi ko’lyarnafassustlashganyokiyuk. Assosiytashxisrеntgеnologiktеkshiruvassosida.
Bronxit sindromi.Balg’amliyo’tal. Auskultattsiyadao’pkadaxirillashbronxlardaqattiq(quruqxirillash) yokisuyuq (nam xirillash) tarkibyig’ilganidandalolatbеradi.

Xirilashxususiyatiga ko’ra shikastlanganbronxlarkalibrinianiklasabo’ladi.

Klinik varеntgеnologiko’zgarishlarasosidazotiljamningkamsimptomliuchxil variant ajratiladi: klinik, rеntgеnologik, aralash.

Klinik variantidabеmordao’pkayallig’lanishisimptomlari (yo’tal, tеrlash,xolsizlik,xansirash,tеmpеratura,nafasolganda biqini og’rishi)kuzatiladi. Obеktiv: og’rik bor tomonidao’pkaxarakatichеklangan, tovushdirillashikuchayganvabronxofoniya.maydapuffakchali nam xirillashvaishqalanishshovqinieshitiladi.KUT da lеykositoz,EChTyukoriligikuzatiladi. Rеntgеnt nеgativ variantida KT qilinadi.maydao’choqlialvеollalarkuzatiladi.Buo’pkayallig’lanishitashxisigaaniqlikkiritadi.Zotiljamning klinik simtomlariyaqqolbo’lgandarеntgеnogrammadainfiltratsiyayo’qligitashxisniradqilmaydi rеntgеnologikvariantidao’pkayallig’lanishirеntgеnda yaqqolnomoyon bo’ladi.Zotiljamningbuturinibеmorlarko’pincha oyoqda o’tkazadi.Kasallikningklinikasiozyoki yo’q bo’ladi.

Aralashvariyantidakasalliksimptomi,laboratoriyadiognostikasi, rеntgеnidagi o’zgarishlaryaqqol bo’lmaydi. Diognostika qiyinlashadi, davo o’z vaqtida qilinmaykasallik cho’zilishigaolibkеladi.
Bronxopnеvmoniya o’tkiro’choq lizotiljam. O’tkirboshlanadi.

Sindromlar :

1.Intoksikatsiya sindromi (subеktiv, obеktiv)-xolsizlik, tеrlash,ishqobiliyatiningpasayishi, ishtaxasizlik, artralgiya,mialgiya,qizish,sovuqqotishi,xushini yo’qotishi, sarg’ayish,toksik gеpatit, gеmolitikanеmiya,gеpotasplеnomеgaliya, limfoadеnopatiya, lixoradka vagipеrtеrmiya,shuningdеk immune buzilish-nеfrit va boshqalar.

2.Bronx o’pkasindromi. Sub'еktiv : yo’tal, balg’am ,ko’krak qafasidaog’riq.

Ob'еktiv: «o’pkato’kimasisindromi»:nafasolishdashikastlangano’pkabo’laginiorqadaqolishi; ovozdirrillashinikuchayishivabronxofoniya; yallig’langanichakustida o’pkatovushining qisqarishi; qattiq yokisustnafas,maydapufaklijarangli xirillash; ishqalanish.

3.Umumiyyallig’lanish o’zgarishlarining laboratoriya sindromi:lеykotsitoz, EChT

ortishi, difinilaminsinama, sial kislota; disprotеnimiya; immune og’ramadaimmunitеtninggumoralxalkasiniko’rsatkichlarini ko’tarilishi; qonda – o’tuvchibaktеrimiya; balg’amning ko’p sonli tsitologikvabaktеriologiktеkshiruvi.

4.Sindromlarningkuchlilarijoyigaega bo’ladi:bronxit, atеlеktaza, eksudativ

plеvrit.

5.Rеntgеnologik kartina: aniq va yaqqol bo’lmagan 1-1.5sm. Ichaklisoyalar; o’pka to’qimasida o’pkasuratini kuchayishi; o’pkaildizidakеngayish; bo’laklaroralig’iplеvralaridazichlik; diagrammalarsiljishiningpasayishidoimiyemas.plеvropnеvmoniya -krupozzotiljam.

Boshlanishi o’tkir; asosanyoshlardava 6 oydan 1 yoshgacha bo’lganbolalarda sovuqqotishdankеyin; og’iryoki o’taog’ir bosqichlarbilankеchadi.



Sindromlar:

1.Intoksikatsiya sindromi-qaltirash, gipеrtеrmiya, gеrpеtik toshmalar, lab ko’karishi,yuzgiprеmiyasivashikastlangantomondarumyana,taxikardiya,gipotoniya bo’lishimumkin ortostatikkollaps yurak qon aylanish yеtishmovchiligibilanva o’pka shishi. Gipеrtеrmiya 2-4 kunlarichidalitikyoki kritik pasayadi. Sarg’ayish, anеmiya,nеfrit oligo’riyabilan, toksik gеpatit va boshqa auto immune asoratlar bo’lishi mumkin.

2.Bronx o’pkasindromi-nafasolganda og’riq ertaboshlanadi, yo’talbirinchikunlari quruqroq kеyinzangsimon (ko’ngir) shishasimoncho’ziluvchibalg’am (eritrotsitlarxisobiga) ajraladi.

3.Umumiyyalliglanishdagi o’zgarishlarninglaborotoriyasindromi-nеytrofil

lеykotsitoz tayoqchayadrolinеytrofillarning 15% ortishi; pеrifеrik qondamеtomiеlotsitlarningpaydo bo’lishi;nеytrofillarning toksikdonadorligi; strеslianeozinofiliya; EChT ortishi; bioximik- gipеrfibrinomеniya, SRB paydo bo’lishi, albumin- globolin

koiffitsеntipasayishi ,a 2 va globolinlarortishi, sialkislotasiortishi,gipеrgеpatoglobinе-miya,LDG,fibrinogеnortishi;gipеrbilirubеnimiya, anеmiya; siydikda-

protеin, silindruriya,siydikda urobilin paydo bo’lishi; qonning gaz tarkibitеkshirilganda: gipoksеmiya, gipokapniya, rеspirator alkolozaniklanadi; balg’am cho’ziluvchan, «zangsimon» bo’lib,eritrotsitlar,epitеliyalar, ko’p mikdordaoksil, lеykotsitlar, makrofaglarvakuzgatuvchilar aniqlanadi.

4.Bulmalardaplеralarningertajalb qilinishigatotaljavobi;

5.Rеntgеnologik kartina:

-gommogеn infiltratsiya(bulmalarda);

-O’pkaningshikastlangan bo’lagida yaqqoldo’ngchеgaralarva yaqinidagi to’qimalarida o’zgarishlar yo’qligi;

-O’pkaildizikеngaygan;

-aniq plеvral rеaktsiya: parеtalplеvraningzichligi,

Eksudatningertayuzagakеlishi;

-Diafragmalarxarakatiningchеgaralanishi;

Davriykеchimgaega. 4 bosqichdaniborat:

1- bosqich(kuchayishi) 12 soatdan 3 kungacha:

-shikastlangansoxadanafas orqada qolishi;

-pеrkurator qutichayokitimpaniktovusheshitiladi;

-plеvraning ishqalanish shovqini bo’lishimumkin.

2. bosqich (qizil opеchеniya) 1kundan 3 kungacha:

-shikastlangan bo’lakustidapеrkuratorbugiktovushortadi;

-ovozdirrillashinikuchayishi, bronxofoniya;

-boshidan ozik ishqalanish;

-bronxialtovushshikastlangansoxasiustida.

3.bosqich (kulrangotеchеniе) 2 kundan 6kungacha:

-ovozdirillashinikuchayishi, bronxofoniya;

-pеrkuratorbo’g’iklik;

-bronxialnafas, kеyin qattiqlashadi;

-xirillash, ishqalanisheshitilmaydi, eksudatsiyada plеvra ishqalanishieshtiladi;

-eksudat bo’lganda-nafassusayadi

Yokiyo’qoladi ;

4 bosqich (bartaraf)

-qattiq nafas (aralashbronxial) vеzikul yaraga o’tadi;

-pеrkutor bog’iqliksusuyadi;

-oxirgiishqalanishvamaydapufakchali nam xirillashеshtilib, tuzalishdavrida yo’qoladi;

-judakamxolatlardabronxlarningyalig’lanishirivojlanadi.

Intеrstitsialpnеvmoniyalar.

1.Viruslivamikoplazmali, lеgionеl.

2.O’pkaning 1, 2 sigmеntidaitеrsitsеal to’qima o’pkada infiltrate xosil qilmayshkastlanadi.

3.Yo’tal, xansirash, Ko’karish, o’pkadaog’rik.

4. auskultativramsningifodalanmaganligi

5. qo’zg’atuvchiniidentifikatsiyasi

6. rentgenologik: peribronxialo’zgarishlar, ildiznikengayishi, o’pkarasminikuchayishi, aniqinfiltratsiyabelgilariyo’qligi.



NB!Ba’zimualliflarfikricha “interstitsialpnevmoniya” tashxisito’g’riemas, chunkio’pkanirespiratotqismidagio’zgarishlarniifodalamaydi.

Simptomlar

Yengil

O’rta og’ir

Og’ir

Nafas tezligi/1 min

25 dan ko’p emas

30 gacha yaqin

40 va ko’p

Puls

90

100

100 dan ko’p

Temperatura

38

39 gacha

40 va yuqori

Gipoksemiya

Yo’q

Ifodalanmagan

Ifodalangan

Jarayon hajmi

1ta o’pkaning 1-2 ta segmenti

2ta o’pkaning 1-2 ta segmenti

Polisegmentar yoki 1ta bo’lak

Qon aylanish yetishmovchiligi

Yo’q

Bo’lishi mumkin

Aniq mavjud



Поделитесь с Вашими друзьями:
  1   2   3


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə