Uygulamalari



Yüklə 3,48 Mb.
Pdf görüntüsü
səhifə4/8
tarix06.02.2017
ölçüsü3,48 Mb.
#7660
1   2   3   4   5   6   7   8

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  

 

 

 

 

Şekil 20: Turnike Uygulama Yöntemi 

 

 

 

 

 

 

- 27 - 



 

Eğer; uzuv kopması var ise; 

 

1-  Kopan  parça  temiz  su  geçirmez  ağzı  kapalı  bir  plastik 

torbaya yerleştirilir, 

2-  Kopan  parçanın  konduğu  torba  buz  içeren  ikinci  bir 

torbanın içine konur, 

3-  Kopmuş  uzuv  parçasının  konduğu  plastik  torba  ağzı 

kapatıldıktan  sonra,  içerisinde  1  ölçek  suya  2  ölçek  buz 

konulmuş ikinci bir torbaya ya da kovaya konulur. Bu şekilde, 

kopmuş  uzuv  parçasının  buz  ile  direkt  teması  önlenmiş  ve 

soğuk bir ortamda taşınması sağlanmış olur. 

4- Torba hasta/yaralı ile aynı vasıtaya konur, üzerine hastanın 

adı ve soyadını yazılır, en geç 6 saat içinde sağlık kuruluşuna 

sevk edilir, 

5- Tıbbi birimler haberdar edilir (112). 



 

 

 

   Şekil 21: Uzuv Kopması 

 

 

 

Şok nedir? 

 

Kalp-damar  sisteminin  yaşamsal  organlara  uygun  oranda  kanlanma  yapamaması 

nedeniyle ortaya çıkan ve tansiyon düşüklüğü ile seyreden bir akut dolaşım yetmezliğidir. 

 

Kaç çeşit şok vardır? 

 

Nedenlerine göre 4 çeşit şok vardır: 

 



 



Kardiyojenik şok (Kalp kökenli) 

 



Hipovolemik şok (Sıvı eksikliği) 

 



Toksik şok (Zehirlenme ile ilgili) 

 



Anaflaktik şok (Alerjik) 

 

Şok belirtileri nelerdir? 

 

 



Kan basıncında düşme 

 



Hızlı ve zayıf nabız 

 



Hızlı ve yüzeysel solunum 

 



Ciltte soğukluk, solukluk ve nemlilik 

 



Endişe, huzursuzluk 

 



Baş dönmesi, 

 



Dudak çevresinde solukluk ya da morarma 

 



Susuzluk hissi 

 



Bilinç seviyesinde azalma 

 

 

 

 

 

- 28 - 



 

Şokta ilkyardım uygulamaları nelerdir? 

 

 



 Kendinin ve çevrenin güvenliği sağlanır, 

 



 Hasta/yaralı sırt üstü yatırılır, 

 



 Hava yolunun açıklığı sağlanır, 

 



 Hasta/yaralının mümkün olduğunca temiz hava soluması sağlanır, 

 



 Varsa kanama hemen durdurulur, 

 



 Şok pozisyonu verilir, 

 



 Hasta/yaralı sıcak tutulur, 

 



 Hareket ettirilmez, 

 



 Hızlı bir şekilde sağlık kuruluşuna sevki sağlanır (112)

 



 Hasta/yaralının endişe ve korkuları giderilerek psikolojik destek sağlanır. 

 

Şok pozisyonu nasıl verilir? 

 

 



Hasta/yaralı düz olarak sırt üstü yatırılır, 

 



Hasta/yaralının bacakları 30cm kadar yukarı kaldırılarak, bacakların altına destek 

konulur (Çarşaf, battaniye yastık, kıvrılmış giysi vb.), 

 

Üzeri örtülerek ısıtılır, 



 

Yardım gelinceye kadar hasta / yaralının yanında kalınır, 



 

Belli aralıklarla (2–3 dakikada bir) yaşam bulguları değerlendirilir. 



 

 

  



 

 

 

 

 

 

 

 

 

Şekil 22: Şok Pozisyonu 

 

 

Doğal deliklerden çıkan kanamalarda ilkyardım: 

 

Burun kanaması: 

 

 



Hasta/yaralı sakinleştirilir, endişeleri giderilir, 

 



Oturtulur, 

 



Başı hafifçe öne eğilir,

 

 



 

Burun kanatları 5 dakika süre ile sıkılır, 



 

Uzman bir doktora gitmesi sağlanır. 



 

 

 

- 29 - 



 

     

 

 

 

Şekil 23: Burun Kanamalarında İlkyardım 

 

Kulak kanaması: 

 

 



Hasta/yaralı sakinleştirilir, endişeleri giderilir, 

 



Kanama hafifse kulak temiz bir bezle temizlenir, 

 



Kanama ciddi ise, kulağı tıkamadan temiz bezlerle kapanır, 

 



Bilinci  yerinde  ise  hareket  ettirmeden  sırt  üstü  yatırılır,  bilinçsiz  ise  kanayan 

kulak üzerine yan yatırılır, 

 

Kulak  kanaması,  kan  kusma,  anüs,  üreme  organlarından  gelen  kanamalarda 



hasta/yaralı kanama örnekleri ile uzman bir doktora sevk edilir. 

 

Kanamalarda üçgen bandaj uygulaması nasıl yapılmalıdır? 

 

Üçgen  bandaj,  vücudun  değişik  bölümlerinde  bandaj  ve/veya  askı  olarak  kullanılabilir. 

Üçgen  bezin  tepesi  tabanına  doğru  getirilip  yerleştirilir,  sonra  bir  ya  da  iki  kez  daha 

bunun üzerine katlanarak istenilen genişlikte bir sargı bezi elde edilmiş olur. 



 

Elde üçgen bandaj uygulama: 

 

Parmaklar,  üçgenin  tepesine  gelecek  şekilde  el  üçgen  sargının  üzerine  yerleştirilir. 

Üçgenin tepesi bileğe doğru katlanır. Elin sırtında, üçgenin uçları karşı karşıya getirilir ve 

çaprazlanır, bilek seviyesinde düğümlenir. 

 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

Şekil 24: Elde üçgen bandaj uygulama 

 

 

Ayağa üçgen bandaj uygulama: 

 

Ayak,  üçgenin  üzerine  düz  olarak,  parmaklar  üçgenin  tepesine  bakacak  şekilde 

yerleştirilir.  Üçgen  bandajın  tepesini  ayağın  üzerinde  çaprazlayacak  şekilde  öne  doğru 

getirilir. İki ucu ayak bileği etrafında düğümlenir. 

 


 

 

- 30 - 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 

 

Şekil 25: Ayağa üçgen bandaj uygulama 

 

 

Dize üçgen bandaj uygulama: 

 

Üçgenin tabanı dizin 3–4 parmak altında ve ucu dizin üzerine gelecek şekilde yerleştirilir. 

Dizin arkasından uçları çaprazlanır, dizin üstünde uçları düğümlenir. 

Şekil 26: Dize üçgen bandaj uygulama 

 

Göğse üçgen bandaj uygulama: 

 

Üçgenin 


tepesi 

omuza 


yerleştirilir  ve  tabanı  göğsü 

saracak 


şekilde 

sırtta 


düğümlenir.  Bu  düğüm  ile 

üçgenin tepesi, bir başka bez 

kullanılarak 

birbirine 

yaklaştırılarak bağlanır. 

 

 



Şekil 27:Göğse üçgen bandaj uygulama 

 

Kalçaya üçgen bandaj uygulama: 

 

Üçgenin  tabanı  uyluğun  alt 

kısmının 

etrafında 

düğümlenir,  tepesi  ise  belin 

etrafını saran bir kemer ya da 

beze bağlanır. 

 

 



 

Şekil 28:Kalçaya üçgen bandaj uygulama 

 

 

 

- 31 - 



 

 (5) 

YARALANMALARDA İLKYARDIM 

 

 

Yara nedir? 

 

Bir travma sonucu deri yada mukozanın bütünlüğünün bozulmasıdır. Aynı zamanda kan 

damarları,  adale  ve  sinir  gibi  yapılar  etkilenebilir.  Derinin  koruma  özelliği 

bozulacağından enfeksiyon riski artar. 



 

Kaç çeşit yara vardır? 

 

Kesik yaralar: 

 

Bıçak, çakı, cam gibi kesici aletlerle oluşur. Genellikle basit yaralardır. Derinlikleri kolay 

belirlenir. 

 

Ezikli yaralar: 

 

Taş yumruk ya da sopa gibi etkenlerin şiddetli olarak çarpması ile oluşan yaralardır. Yara 

kenarları eziktir. Çok fazla kanama olmaz, ancak doku zedelenmesi ve hassasiyet vardır. 

 

Delici yaralar

 

Uzun  ve  sivri  aletlerle  oluşan  yaralardır.  Yüzey  üzerinde  derinlik  hakimdir.  Aldatıcı 



olabilir tetanos tehlikesi vardır. 

 

Parçalı yaralar: 

 

Dokular  üzerinde  bir  çekme  etkisi  ile  meydana  gelir.  Doku  ile  ilgili  tüm  organ,  saçlı 

deride zarar görebilir. 

Kirli (enfekte) yaralar: 

 

Mikrop kapma ihtimali olan yaralardır. Enfeksiyon riski yüksek yaralar şunlardır: 

 



 



Gecikmiş yaralar (6 saatten fazla), 

 



Dikişleri ayrılmış yaralar, 

 



Kenarları muntazam olmayan yaralar, 

 



Çok kirli ve derin yaralar, 

 



Ateşli silah yaraları, 

 



Isırma ve sokma ile oluşan yaralar. 

 

Yaraların ortak belirtileri nelerdir? 

 

 



Ağrı 

 



Kanama 

 



Yara kenarının ayrılması 

 

 



Yaralanmalarda ilkyardım nasıl olmalıdır? 

 

 

- 32 - 



 

 

 



Yaşam bulguları değerlendirilir (ABC)

 



Yara yeri değerlendirilir, 

 

 



- Oluş şekli 

- Süresi 

- Yabancı cisim varlığı 

- Kanama vb. 

 

 



 

Kanama durdurulur, 

 

Üzeri kapatılır, 



 

Sağlık kuruluşuna gitmesi sağlanır, 



 

Tetanos konusunda uyarıda bulunulur, 



 

Yaradaki yabancı cisimlere dokunulmamalıdır! 



 

Ciddi yaralanmalar nelerdir? 

 

 



Kenarları birleşmeyen veya 2-3 cm olan yaralar, 

 



Kanaması durdurulamayan yaralar, 

 



Kas veya kemiğin göründüğü yaralar, 

 



Delici aletlerle oluşan yaralar

 



Yabancı cisim saplanmış olan yaralar, 

 



İnsan veya hayvan ısırıkları, 

 



Görünürde iz bırakma ihtimali olan yaralar. 

 

 

Ciddi yaralanmalarda ilkyardım nasıl olmalıdır? 

 

 



Yaraya saplanan yabancı cisimler çıkarılmaz, 

 



Yarada kanama varsa durdurulur, 

 



Yara içi kurcalanmamalıdır, 

 



Yara temiz bir bezle örtülür (nemli bir bez), 

 



Yara üzerine bandaj uygulanır, 

 



Tıbbi yardım istenir (112)

 

Delici göğüs yaralanmalarında ne gibi sorunlar görülebilir? 

 

Göğsün içine giren cisim, akciğer zarı ve akciğeri yaralar. Bunun sonucunda şu belirtiler 

görülebilir: 

 



 

Yoğun ağrı 

 

Solunum zorluğu 



 

Morarma 



 

Kan tükürme 



 

Açık pnömotoraks (Göğüsteki yarada nefes alıyor görüntüsü) 



 

 

Delici göğüs yaralanmalarında ilkyardım nasıl olmalıdır? 

 

 

- 33 - 



 

 

 



Hasta/yaralının bilinç kontrolü yapılır, 

 



Hasta/yaralının yaşam bulguları değerlendirilir (ABC)

 



Yara üzerine plastik poşet naylon vb. sarılmış bir bezle kapatılır, 

 



Nefes  alma  sırasında  yaraya  hava  girmesini  engellemek,  nefes  verme  sırasında 

havanın 


 

dışarı çıkmasını sağlamak için yara üzerine konan bezin bir ucu açık bırakılır, 



 

Hasta/yaralı bilinci açık ise yarı oturur pozisyonda oturtulur



 

Ağızdan hiçbir şey verilmez, 



 

Yaşam bulguları sık sık kontrol edilir, 



 

Açık  pnömotoraksta  şok  ihtimali  çok  yüksektir.  Bu  nedenle  şok  önlemleri 



alınmalıdır, 

 



Tıbbi yardım istenir (112)

 

 



 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Şekil 29: Delici Göğüs Yaralanmalarında İlk Yardım 

Delici karın yaralanmalarında ne gibi sorunlar olabilir? 

 

 



Karın bölgesindeki organlar zarar görebilir, 

 



İç ve dış kanama ve buna bağlı şok oluşabilir, 

 



Karın tahta gibi sert ve çok ağrılı ise durum ciddidir

 



Bağırsaklar dışarı çıkabilir. 

 

Delici karın yaralanmalarında ilkyardım nasıl olmalıdır? 

 

 



Hasta/yaralının bilinç kontrolü yapılır, 

 



Hasta/yaralının yaşam bulguları kontrol edilir, 

 



Dışarı çıkan organlar içeri sokulmaya çalışılmaz, üzerine geniş ve nemli temiz bir 

bez 


 

örtülür, 



 

Bilinç  yerinde  ise  sırt  üstü  pozisyonda  bacaklar  bükülmüş  olarak  yatırılır,  ısı 



kaybını 

 



önlemek için üzeri örtülür, 

 



Ağızdan yiyecek ya da içecek bir şey verilmez, 

 



Yaşam bulguları sık sık izlenir, 

 

 

- 34 - 



 

 



Tıbbi yardım istenir (112)

 

Kafatası ve omurga yaralanmaları neden önemlidir? 

 

Darbenin  şiddetine  bağlı  olarak  kafatası  boşluğunda  yer  alan  merkezi  sinir  sistemi 

etkilenebilir.  Bel  kemiğindeki  yaralanmalarda  omurgada  ani  sıkışma  ya  da  ayrılma 

meydana  gelebilir.  Bunun  sonucunda  sinir  sistemi  etkilenerek  bazı  olumsuz  sonuçlar 

oluşabilir.  Trafik  kazalarında  ölümlerin  %  80’i  kafatası  ve  omurga  yaralanmalarından 

olmaktadır. 



 

Kafatası yaralanmaları çeşitleri nelerdir? 

 

Saçlı  deride  yaralanmalar:  Saç  derisi  kafatası  yüzeyi  üzerinde  kolaylıkla  yer 

değiştirebilir  ve  herhangi  bir  darbe  sonucu  kolayca  ayrılabilir.  Bu  durumda  çok  fazla 

miktarda kanama olur, bu nedenle öncelikle kanamanın durdurulması gereklidir. 

 

Kafatası, beyin yaralanmaları: 

 

Kafatası kırıkları: Kafatası kırıklarında beyin zedelenmesi, kemiğin kırılmasından daha 

önemlidir. Bu nedenle beyin hasarı bulguları değerlendirilmelidir. 



Yüz yaralanmaları: Ağız ve burun yaralanmalarında solunum ciddi şekilde etkilenebilir 

ve  duyu  organları  zarar  görebilir.  Bir  yüz  yaralanması  sonucunda  burun,  çene  kemiği 

kemiklerinde yaralanma görülebilir. 

 

Omurga (bel kemiği) yaralanmaları: En çok zarar gören bölge bel ve boyun bölgesidir 

ve çok ağrılıdır. Kazalarda en çok boyun etkilenir. 

 

 

 



 

 

Kafatası ve omurga yaralanmalarının nedenleri nelerdir? 

 

 



Yüksek bir yerden düşme

 



Baş ve gövde yaralanması, 

 



Otomobil ya da motosiklet kazaları, 

 



Spor ve iş kazaları, 

 



Yıkıntı altında kalma, 

 

Kafatası ve omurga yaralanmalarında belirtiler nelerdir? 

 

 



Bilinç düzeyinde değişmeler, hafıza değişiklikleri ya da hafıza kaybı, 

 



Başta, boyunda ve sırtta ağrı, 

 



Elde ve parmaklarda karıncalanma ya da his kaybı, 

 



Vücudun herhangi bir yerinde tam ya da kısmi hareket kaybı, 

 



Baş ya da bel kemiğinde şekil bozukluğu, 

 



Burun ve kulaktan beyin omurilik sıvısı ve kan gelmesi, 

 



Baş, boyun ve sırtta dış kanama, 

 



Sarsıntı, 

 



Denge kaybı, 

 

 

- 35 - 



 

 



Kulak ve göz çevresinde morluk, 

 

 

Ancak, hastada hiçbir belirti yoksa bile; 

 

 



Yüz ve köprücük kemiği yaralanmaları, 

 



Tüm düşme vakaları, 

 



Trafik kazaları, 

 



Bilinci  kapalı  tüm  hasta  /  yaralılar  kafa  ve  omurga  yaralanması  olarak  var 

sayılmalıdır. 



 

Kafatası ve omurga yaralanmalarında ilkyardım nasıl olmalıdır? 

 

 



Bilinç kontrolü yapılır, 

 



Yaşam bulguları değerlendirilir, 

 



Hemen tıbbi yardım istenir (112)

 



Bilinci açıksa hareket etmemesi sağlanır, 

 



Her hangi bir tehlike söz konusu ise düz pozisyonda sürüklenir

 



Baş-boyun-gövde ekseni bozulmamalıdır, 

 



Yardım geldiğinde sedyeye baş-boyun-gövde ekseni bozulmadan alınmalıdır, 

 



Taşınma ve sevk sırasında sarsıntıya maruz kalmaması gerekir, 

 



Tüm yapılanlar ve hasta/yaralı hakkındaki bilgiler kaydedilmeli ve gelen ekibe 

 



bildirilmelidir, 

 



Asla yalnız bırakılmamalıdır. 

 

 



 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

- 36 - 



 

(6) 

YANIK, SICAK ÇARPMASI VE DONMADA İLKYARDIM 

 

YANIKTA İLKYARDIM 

Yanık nedir? 

Herhangi bir ısıya maruz kalma sonucu oluşan doku bozulmasıdır. Yanık, genellikle sıcak 

su  veya  buhar  teması  sonucu  meydana  geldiği  gibi,  sıcak  katı  maddelerle  temas, 

asit/alkali gibi kimyasal  maddelerle temas,  elektrik  akımı  etkisi  ya da radyasyon nedeni 

ile de oluşabilir. 

 

Kaç çeşit yanık vardır? 

1- Fiziksel yanıklar

 



Isı ile oluşan yanıklar, 

 



Elektrik nedeni ile oluşan yanıklar, 

 



Işın ile oluşan yanıklar, 

 



Sürtünme ile oluşan yanıklar, 

 



Donma sonucu oluşan yanıklar, 

 

2- Kimyasal yanıklar

 



Asit alkali madde ile oluşan yanıklar 

 

Yanığın ciddiyetini belirleyen faktörler nelerdir? 

 



Derinlik, 

 



Yaygınlık, 

 



Bölge, 

 



Enfeksiyon riski, 

 



Yaş, 

 



Solunum yoluyla görülen zarar, 

 



Önceden var olan hastalıklar. 

 

Yanıklar nasıl derecelendirilir? 

1.  derece yanık:  Deride kızarıklık, ağrı,  yanık  bölgede ödem  vardır. Yaklaşık  48 saatte 

iyileşir. 



2. derece yanık: Deride içi su dolu kabarcıklar (bül) vardır. Ağrılıdır. Derinin kendini 

yenilemesi ile kendi kendine iyileşir. 



Yüklə 3,48 Mb.

Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4   5   6   7   8




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin