Uygulamalari


Uyluk kemiği kırığının tespiti



Yüklə 3,48 Mb.
Pdf görüntüsü
səhifə6/8
tarix06.02.2017
ölçüsü3,48 Mb.
#7660
1   2   3   4   5   6   7   8

 

Uyluk kemiği kırığının tespiti: 

 

Sert tespit malzemesi ve sağlam bacağı (ikinci bir tespit malzemesi gibi) kullanarak 

tespit etme: 

 

 



Bir el ayağın üst kısmına, diğeri bileğe konularak yaralı bacak tutulur ve sağlam 

bacakla  bir  hizaya  getirmek  için  yavaşça  çekilir.  Aynı  zamanda  hafif  bir 

döndürmede uygulanır, 

 



Her iki bacak arasına (dizler ve bilekler) bir dolgu malzemesi konur

 



Sekiz şeklinde bir bandajla bilekler sabitlenir, 

 



Yaralının vücudunun altından, kımıldatmaksızın doğal boşlukları kullanarak bel, 

diz ve bileklerin arkasına 7 kumaş şerit (veya benzeri) geçirilir, 

 

Yumuşak malzemeyle desteklenmiş sert tespit  malzemesi, koltuk altından ayağa 



kadar yerleştirilir ve ayaklardan yukarı doğru bağlanır, 

 



Düğümler tespit malzemesi üzerine atılarak bandajlar bağlanır, 

 



Bilek hizasındaki bandaj öncekinin üzerine sekiz şeklinde bağlanır, 

 



Sert  tespit  malzemesi  bulunmaması  halinde,  sağlam  bacağı  tek  destek  olarak 

kullanarak, geniş bandajlarla tespit edilir. 



 

 

 

Diz kapağı kırığı tespiti: 

 

 



Geniş  bandajlar  yardımı  ile  iki  bacağı  birleştirerek  dizkapağı  tespit  edilir.  Dizin 

üst ve altında kalan bandajları sıkarken dikkatli olunmalıdır, 

 

Geniş ve sert tespit malzemesi (tabla) varsa, kalçadan ayağa kadar yaralı bacağın 



altına yerleştirilir ve iki tane kalça ve diz arasında, iki tanede diz ile bilek arasında 

olmak  üzere  geniş  bandajlarla  bağlanabilir.  Bunun  üzerine  eklemi  sabitlemek 

amacıyla, sekiz şeklinde bir bandaj sarılır. 

 

Kaval kemiğinin tespiti: 

 

 



Uyluk kemiği kırığı tespitindeki gibidir; 

 



Bacaklar tutulur ve yavaşça çekilir, 

 



Doğal boşluklar kullanılarak (dizlerin altı, bileklerin altı) yaralı bacağın  altından 

kumaş şeritler geçirilir, 

 

Uygun  bir  şekilde  yumuşak  dolgu  malzemesiyle  desteklenmiş  tespit 



malzemelerinden biri iç tarafta kasıktan ayağa kadar, diğer tarafta kalçadan ayağa 

kadar yerleştirilir, 

 

Ayaklardan  başlanarak  şeritler  dış  tespit  malzemesi  üzerinde  düğümlenerek 



bağlanır. 

 



Bilek hizasındaki bandaj ayak tabanı üzerine sekiz şeklinde düğümlenir. 

 

 

- 47 - 



 

 

Bileğin / ayağın tespiti: 

 

 



Yaralının ayakkabıları çıkarılmadan bağları çözülür, 

 



Bilek seviyesinde sarılmış sekiz şeklinde bir bandajla her iki ayak birlikte tespit 

edilir ve  yumuşak malzemelerle iyice kaplanmış (rulo  yapılmış bir battaniye) bir 

yüzeye dayamak suretiyle bacakları yukarıda tutmak gerekir. 

 

 

 

 

 

 

 

 

  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 

 

- 48 - 



 

(8) 

BİLİNÇ BOZUKLUKLARINDA İLKYARDIM 

 

Bilinç bozukluğu/ bilinç kaybı nedir? 

Beynin normal faaliyetlerindeki bir aksama nedeni ile uyku halinden başlayarak (=bilinç 



bozukluğu), hiçbir uyarıya  cevap vermeme haline kadar  giden  (=bilinç kaybı)  bilincin 

kısmen ya da tamamen kaybolması halidir. 

 

Bayılma  (Senkop):  Kısa  süreli,  yüzeysel  ve  geçici  bilinç  kaybıdır.  Beyne  giden  kan 

akışının azalması sonucu oluşur. 



 

Koma: Yutkunma ve öksürük gibi reflekslerin ve dışarıdan gelen uyarılara karşı tepkinin 

azalması ya da yok olması ile ortaya çıkan uzun süreli bilinç kaybıdır. 



 

Bilinç kaybı nedenleri ve belirtileri nelerdir? 

 

Bayılma nedenleri: 

 

 



Korku, aşırı heyecan, 

 



Sıcak, yorgunluk, 

 



Kapalı ortam, kirli hava

 



Aniden ayağa kalkma, 

 



Kan şekerinin düşmesi, 

 



Şiddetli enfeksiyonlar. 

 

Bayılma ( Senkop) Belirtileri: 

 

 



Baş dönmesi, baygınlık, yere düşme 

 



Bacaklarda uyuşma 

 



Bilinçte bulanıklık 

 



Yüzde solgunluk 

 



Üşüme, terleme 

 



Hızlı ve zayıf nabız 

 

Koma nedenleri: 

 

 



Düşme veya şiddetli darbe, 

 



Özellikle kafa travmaları, 

 



Zehirlenmeler, 

 



Aşırı alkol, uyuşturucu kullanımı, 

 



Şeker hastalığı, 

 



Karaciğer hastalıkları, 

 



Havale gibi ateşli hastalıklar. 

 

Koma belirtileri: 

 

 



Yutkunma, öksürük gibi tepkilerin kaybolması, 

 



Sesli ve ağrılı dürtülere tepki olmaması, 

 



İdrar ve gaita kaçırma. 

 

 

 

- 49 - 



 

Bilinç bozukluğu durumunda ilkyardım nasıl olmalıdır? 

 

Kişi başının döneceğini hissederse; 

 

 



Sırt üstü yatırılır, ayakları 30 cm. kaldırılır, 

 



Sıkan giysiler gevşetilir, 

 



Kendini iyi hissedinceye kadar dinlenmesi sağlanır. 

 

Eğer kişi bayıldıysa; 

 

 



Sırt üstü yatırılarak ayakları 30 cm kaldırılır, 

 



Solunum yolu açıklığı kontrol edilir ve açıklığın korunması sağlanır, 

 



Sıkan giysiler gevşetilir, 

 



Kusma varsa yan pozisyonda tutulur

 



Solunum kontrol edilir

 



Etraftaki meraklılar uzaklaştırılır. 

 

Bilinç kapalı ise: 

 

 



Hasta/yaralının yaşam bulguları değerlendirilir (ABC)

 



Hasta/yaralıya koma pozisyonu verilir, 

 



Yardım çağrılır (112)

 



Sık sık solunum ve nabız kontrol edilir, 

 



Yardım gelinceye kadar yanında beklenir. 

 

Koma pozisyonu (yarı yüzükoyun-yan pozisyon) nasıl verilir? 

 

 



Sesli veya omzundan hafif sarsarak, uyarı verilerek bilinç kontrol edilir, 

 



Sıkan giysiler gevşetilir, 

 



Ağız içinde yabancı cisim olup olmadığı kontrol edilir, 

 



Bak, dinle, hisset yöntemi ile solunum kontrol edilir, 

 



Şah damarından nabız kontrol edilir, 

 



Hasta/yaralının döndürüleceği tarafa diz çökülür, 

 



Hasta/yaralının karşı tarafta kalan kolu karşı omzunun üzerine konur, 

 



Karşı taraftaki bacağı dik açı yapacak şekilde kıvrılır, 

 



İlkyardımcıya yakın kolu baş hizasında omuzdan yukarı uzatılır, 

 



Karşı taraf omuz ve kalçasından tutularak bir hamlede çevrilir, 

 



Üstteki bacak kalça ve dizden bükülerek öne doğru destek yapılır, 

 



Alttaki bacak hafif dizden bükülerek arkaya destek yapılır, 

 



Başı uzatılan kolun üzerine yan pozisyonda hafif öne eğik konur, 

 



Tıbbi yardım (112) gelinceye kadar bu pozisyonda tutulur, 

 



3–5 dakika ara ile solunum ve nabız kontrol edilir. 

 

 

 

- 50 - 



 

  

 

Şekil 40: Koma pozisyonunun Verilmesi 

 

Havale nedir? 

Sinir  sisteminin  merkezindeki  bir  tahriş  (irritasyon)  yüzünden  beyinde  meydana  gelen 

elektriksel  boşalmalar  sonucu  oluşur.  Vücudun  adale  yapısında  kontrol  edilemeyen 

kasılmalar olur. 

 

 

Havale nedenleri nelerdir? 

 

 



Kafa travmasına bağlı beyin yaralanmaları, 

 



Beyin enfeksiyonları, 

 



Yüksek ateş, 

 



Bazı hastalıklar. 

 

Nedenlerine göre havale çeşitleri nelerdir? 

 

 



Ateş nedeniyle oluşan havaleler 

 



Sara krizi (=Epilepsi) 

 

Ateş nedeniyle oluşan havale nedir? 

Herhangi bir ateşli hastalık sonucu vücut sıcaklığının 38°C'nin üstüne çıkmasıyla oluşur. 

Genellikle 6 ay–6 yaş arasındaki çocuklarda rastlanır. 

 

Ateş nedeniyle oluşan havalede ilkyardım nasıl olmalıdır? 

 



 

Öncelikle hasta ıslak havlu ya da çarşafa sarılır, 

 

Ateş bu yöntemle düşmüyorsa oda sıcaklığında bir küvete sokulur, 



 

Tıbbi yardım istenir (112) 



Sara krizi (=Epilepsi) nedir? 

Kronik  bir  hastalıktır.  Doğum  sırasında  ya  da  daha  sonra  herhangi  bir  nedenle  beyin 

zedelenmesi  oluşan  kişilerde  gelişir.  Her  zaman  tipik  sara  krizi  karakterinde  olmasa  da 

bazı  belirtilerle  tanınır.  Sara  krizini  davet  eden  bazı  durumlar  olabilir.  Örneğin  uzun 

süreli açlık, uykusuzluk, aşırı yorgunluk, kullanılan ilaçların doktor izni dışında kesilmesi 

ya da değiştirilmesi, hormonal değişiklikler sara krizinin ortaya çıkmasına neden olabilir. 

Bazı  durumlarda  sara  krizi,  madde  bağımlılarının  geçirdiği  madde  yoksunluk  krizi  ile 

karıştırılabilir. 



 

 

- 51 - 



 

 

Sara krizinin belirtileri nelerdir? 

 

 



Hastada sonradan oluşan ve ön haberci denilen normalde olmayan kokuları alma, 

adale kasılmaları gibi ön belirtiler oluşur, 

 

Bazen hasta bağırır, şiddetli ve ani bir şekilde bilincini kaybederek yığılır, 



 

Yoğun  ve  genel  adale  kasılmaları  görülebilir,  10–20  saniye  kadar  nefesi 



kesilebilir, 

 



Dokularda ve yüzde morarma gözlenir, 

 



Ardından  kısa  ve  genel  adale  kasılması,  sesli  nefes  alma,  aşırı  tükürük 

salgılanması, altına kaçırma görülebilir, 

 

Hasta  dilini  ısırabilir,  başını  yere  çarpıp  yaralayabilir,  aşırı  kontrolsüz  hareketler       



gözlenir, 

 



Son  aşamada  hasta  uyanır,  şaşkındır,  nerede  olduğundan  habersiz,  uykulu  hali 

vardır. 


 

Bazı kişilerde, sara krizi aşağıdaki hafif belirtilerle görülebilir



 

Bir noktaya doğru dalgın bakış ve kişinin hayal alemine dalmış gibi görünmesi, 



 

İstemsiz mimik ve hareketler, dudak ısırma gibi hareketler, 



 

Anlamsız konuşma ve tekrarlayan hareketler, 



 

Dikkati dağıtacak derecede bellek yitimi. 



 

 

Şekil 41: Sara Krizi  

 

Sara krizinde ilkyardım nasıl olmalıdır? 

 

Öncelikle,  olayla  ilgili  güvenlik  önlemleri  alınır  (Örneğin  kişi  yol  ortasında  kriz 



geçiriyorsa olay yerindeki trafik akışı kesilmelidir). 

 



Kriz, kendi sürecini tamamlamaya bırakılır, 

 



Hasta bağlanmaya çalışılmaz, 

 



Kilitlenmiş çene açılmaya çalışılmaz, 

 



Genel olarak yabancı herhangi bir madde kullanılmaz, koklatılmaz ya da ağızdan 

 



herhangi bir yiyecek içecek verilmez, 

 



Kendisini yaralamamasına dikkat edilir

 



Başını çarpmasını engellemek için başın altına yumuşak bir malzeme konur, 

 



Yaralanmaya neden olabilecek gereçler etraftan kaldırılır, 

 



Sıkan giysiler gevşetilir, 

 



Kusmaya karşı tedbirli olunur, 

 



Düşme sonucu yaralanma varsa gerekli işlemler yapılır, 

 



Tıbbi yardım istenir (112)

 

 

- 52 - 



 

 

 



 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Şekil 42: Sara Krizinde İlkyardım  

 

Kan şekeri düşüklüğü nedir? 

Herhangi bir nedenle vücutta glikoz eksildiği zaman ortaya çıkan belirtilerdir. 



 

Kan şekeri düşmesinin nedenleri nelerdir? 

 

 



Şeker hastalığı tedavisine bağlı, 

 



Uzun egzersizler sonrası, 

 



Uzun süre aç kalma, 

 



Barsak ameliyatı geçirenlerde yemek sonrası. 

 

Kan şekeri aniden düştüğünde hangi belirtiler görülür? 

 

 



Korku, 

 



Terleme, 

 



Hızlı nabız, 

 



Titreme, 

 



Aniden acıkma, 

 



Yorgunluk, 

 



Bulantı. 

 

Kan şekeri düşüklüğü yavaş ve uzun sürede oluşursa hangi belirtiler görülür? 

 

 



Baş ağrısı, 

 



Görme bozukluğu

 



Uyuşukluk, 

 



Zayıflık, 

 



Konuşma güçlüğü, 

 



Kafa karışıklığı, 

 



Sarsıntı ve şuur kaybı. 

 

Kan şekeri düşmesinde ilkyardım nasıl olmalıdır? 

 

 



Hastanın ABC’si değerlendirilir, 

 



Hastanın  bilinci  yerinde  ve  kusmuyorsa  ağızdan  şeker,  şekerli  içecekler  verilir, 

fazla şekerin bir zararı olmaz (Ayrıca belirtiler fazla şekerden meydana gelmiş ise 



 

 

- 53 - 



 

bile  fazladan  şeker  verilmesi,  hastanın  düşük  kan  şekeri  düzeyinde  kalmasından 

daha  az  zararlı  olacaktır.  Çünkü  düşük  kan  şekeri,  beyinde  ve  diğer  hayati 

organlarda kalıcı zararlara neden olabilir.), 

 

15–20  dakikada  belirtiler  geçmiyorsa  sağlık  kuruluşuna  gitmesi  için  yardım 



çağırılır, 

 



Hastanın  bilinci  yerinde  değilse  koma  pozisyonu  verilerek  tıbbi  yardım 

çağırılır(112)



 

Göğüste kuvvetli ağrı nedenleri nelerdir? 

 

Göğüste  kuvvetli  ağrı  nedenleri  arasında  en  sık  kalp  spazmı  (angina  pektoris)  ve  kalp 

krizi 

(

miyokart enfarktüsü) görülür. Her ikisi de kalp kasının belli bir yerine gönderilen 



kanın azalması sonucu oluşur. 

 

Göğüste kuvvetli ağrı belirtileri nelerdir? 

 

Kalp Spazmı (Angina Pektoris) belirtileri: 

 

 



Sıkıntı veya nefes darlığı olur, 

 



Ağrı  hissi;  genellikle  göğüs  ortasında  başlar,  kollara,  boyuna,  sırta  ve  çeneye 

doğru ilerler, 

 

Sıklıkla  fiziksel  hareket,  fiziksel  zorlanma,  heyecan,  üzüntü  ya  da  fazla  yemek 



yeme sonucu ortaya çıkar, 

 



Kısa sürelidir, ağrı yaklaşık 5–10 dakika kadar sürer, 

 



Ağrı, istirahat ile durur, istirahat halindeyken görülmesi ciddi bir durumu gösterir, 

 



Nefes alıp vermekle ağrının şekli ve şiddeti değişmez. 

 

Kalp Krizi (Miyokart Enfarktüsü) belirtileri: 

 

 



Hasta ciddi bir ölüm korkusu ve yoğun sıkıntı hisseder, terleme, mide bulantısı, 

kusma gibi bulgular görülür, 

 

Ağrı;  göğüs  ya  da  mide  boşluğunun  herhangi  bir  yerinde,  sıklıkla  kravat 



bölgesinde görülür, omuzlara, boyuna, çeneye ve sol kola yayılır, 

 



Süre  ve  yoğunluk  olarak  kalp  spazmı  (angina  pektoris)  ağrısına  benzemekle 

birlikte daha şiddetli ve uzun sürelidir

 

En çok hazımsızlık, gaz sancısı veya kas ağrısı şeklinde belirti verir ve bu nedenle 



bu  tür  rahatsızlıklarla  karıştırılır  (Bu  tür  gaz  ya  da  kas  ağrıları,  aksi  ispat 

edilinceye kadar kalp krizi olarak düşünülmelidir), 

 

Nefes alıp vermekle ağrının şekli ve şiddeti değişmez. 



 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Şekil 43: Kalp Krizi  

 

 

- 54 - 



 

 

 



Göğüs ağrısında ilkyardım nasıl olmalıdır? 

 

 



Hastanın yaşamsal bulguları kontrol edilir (ABC)

 



Hasta hemen dinlenmeye alınır, sakinleştirilir, 

 



Yarı oturur pozisyon verilir, 

 



Kullandığı ilaçları varsa almasına yardım edilir, 

 



Yardım istenerek (112) sağlık kuruluşuna gitmesi sağlanır, 

 



Yol boyunca yaşam bulguları izlenir. 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

- 55 - 



 

(9) 

ZEHİRLENMELERDE İLKYARDIM 

 

 

Zehirlenme nedir? 

 

Vücuda  zehirli  (toksik)  bir  maddenin  girmesi  sonucu  normal  fonksiyonların 

bozulmasıdır.  Vücuda  dışarıdan  giren  bazı  yabancı  maddeler,  vücudun  yaşamsal 

fonksiyonlarına zarar verebileceğinden zehirli (toksik) olarak kabul edilirler. 



 

Zehirlenme hangi yollarla meydana gelir? 

 

Zehirlenme yolları üç grupta toplanır. 



 

 



Sindirim  yoluyla:  En  sık  rastlanan  zehirlenme  yoludur.  Sindirim  yoluyla  alınan 

zehirler  genellikle  ev  ya  da  bahçede  kullanılan  kimyasal  maddeler,  zehirli 

mantarlar, bozuk besinler, ilaç ve aşırı alkoldür. 

 



Solunum  yoluyla:  Zehirli  maddenin  solunum  yolu  ile  alınmasıyla  oluşur. 

Genellikle  karbon  monoksit  (tüp  kaçakları,  şofben,  bütan  gaz  sobaları),  lağım 

çukuru  veya  kayalarda  biriken  karbondioksit,  havuz  hijyeninde  kullanılan  klor, 

yapıştırıcılar, boyalar ev temizleyicileri gibi maddeler ile oluşur. 

 

Cilt  yoluyla:  Zehirli  madde  vücuda  direk  deri  aracılığı  ile  girer.  Bu  yolla  olan 



zehirlenmeler böcek sokmaları, hayvan ısırıkları, ilaç enjeksiyonları, saç boyaları, 

zirai ilaçlar gibi zehirli maddelerin deriden emilmesi ile oluşur. 



Yüklə 3,48 Mb.

Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4   5   6   7   8




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin