‘zbe risto n respublirasi 1 ay va ‘rta m axsus ta ’lim vazirligi


Yurakni vositasiz uqalashda afzal sanalgan holatlar



Yüklə 3,19 Mb.
Pdf görüntüsü
səhifə7/43
tarix20.08.2023
ölçüsü3,19 Mb.
#140012
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   ...   43
a’zamxo‘jayev-bolalarda-intensiv-terapiya

Yurakni vositasiz uqalashda afzal sanalgan holatlar.
1. K o ‘krak qafasi ichida jarrohlik muolajulari va ko ‘krak ichiga 
qon ketishiga shubha tug‘ilgan paytda yurak urishi to‘xtaganda. 
Yurakni sirtdan uqalash 2-3 daqiqa davomida foyda bennasa.
2. K o ‘krak qafasida sirtdan- uqalashga xalaqit beradigan 
o‘zgarishlar (deformatsiya) bo'lgan hollarda.
3. Y urak tomponadasi, tarang pnevmotoraks, o ‘pka arteriyasi 
emboliyalariga shubha paydo bo ‘lganda.
4. Y urak defibrilyatsiyasi natijasiz bo‘lib, albatta yurakni isitish 
lozim bo'lgan gipotcrmiya holatlarida.
Elektrokardiografiya yoki elektrokardioskopiya yordamida 
yurak asistoliyasi, qorinchalar fibrilyatsiyasini ham da agonal 
qorinchalar kompleksini zudlik bilan aniqlash mumkin. Yurak 
qorinchalari fibrilyatsiyasi clektr dcfibrilyator yordam ida bartaraf 
etiladi. Buning uchun bcniorning chap ko ‘krak sohasiga bir


elektrod, ikkinchi himoyalangan clcktrodni yurak sohasiga qo‘yib, 
qisqa vaqtga bolaning yoshiga mos quyidagicha quvvatli tok 
beriladi (500-1500, 1-3 yosh; 1500-2500, 4-10 yosh; 2500- 
3000,11-15yosh). Birinchi defibrilyatsiyada 2 D j/kg, qayta 
defibrilyatsiyada 4 dj/kg. 0 ‘zgaruvchan va o ‘zgarmas elcktr toki 
bilan ishlaydigan defibrilyatorlardan foydalanayotgan vaqtda 
elcktron asboblar o ‘chirilib, atrofdagilar bemorga tegm asligi shart. 
Im pul’sli tokda ishlaydigan delibrilyatorlar ishlatilsa, ko ‘proq 
ijobiy natija beradi va xavfsizroq hisoblanadi.Agar yana 
qorinchalar fibrilyatsiyasi yoki qorinchalar taxikardiyasi yuzaga 
kclsa, vena ichiga 10-50 mg lidokain critmasi yuborib , so‘ng 20- 
30 mkg/kg/m in miqdorida tomchilab quyiladi. Har bcsh minutda 
0,5-1 mg/kg m iqdorida yurak faoliyati m o‘4adil b o ‘lgunga qadar 
vena ichiga yuborish mumkin.
Yurak ichiga dori yuborish usuli
T o ‘sh suyagining chap tomonidagi 4-5 qovurg‘alar orasida 
pastda etuvchi qovurg‘aning ustki qirrasidan tik holda 6-8 sm 
uzunlikdagi igna sanchiladi. Yurak chap qorinchasi mushaklari 
teshilayotganda ozgina qarshilik scziladi. Shprisda qon paydo 
bo ‘lishi yoki dastasi tortib k o ‘rilganda qon chiqishi, ignaning 
qorincha b o ‘shlig‘ida ekanligidan dalolat beradi.Yurak ichiga bitta 
shprisda adrenalin (0,1 % 0,2 -0 ,5 ml), atropin (0,1% 0,1-0,3 ml) 
va kal’siy xlorid 10% eritmalari har yoshiga 1,0 ml dan yuboriladi. 
Vena ichiga 20-40% glyukoza critmasi, 5% askorbin kislotasi, 
kortikosteroidlar prcdnizalon 5-8 mg/kg yoki deksametazon 1 
mg/kg yuboriladi. Atsidozga qarshi albatta 1-2 m l/kg 4% natriy 
gidrokarbonat critmasidan yuborilishi shart. Natriy gidrokar- 
bonatning yarm ini har 5-10 m inul reanimatsiya davom ida kiritish 
mumkin. Reanimatsiya davom ida yurak faoliyati tiklangandan 
so ‘ng tom ir ichiga yuboriladigan eritmalar miqdori va sifati 
o ‘zgacha aham iyatga ega va albatta tczlik bilan aylanayotgan qon 
hajmini tiklash, plazmadagi elektrolit, suv, kislota va asos 
muvozanatini saqlash, gem oglobin va oqsil miqdorini k o ‘tarish,


siydik ajralishini, mikrotsirkulyatsiyani yaxshilash kabi maqsad- 
lam i nazarda tutish kerak. K al’siy ionlari mushak tonuslari oshishi 
paytida yoki har xil dorilar, neyrotoksinlar va boshqa patogcn 
m uhitlar ta ’sirida vujudga kelgan A-V qamalni bartaraf ctadi va 
A-V o ‘tkazuvchanlikni tezlashtiradi.
Yurakning 
o‘tkazuvchan 
a’zolari 
adrencrgikdir, 
y a ’ni 
sinaptik uzatish mediatorlari vazifasini adrenalin va noradrcnalin 
bajaradi. Presinaptik tolalari adrenoretseptorlariga ta ’sir qiladigan 
m ediatorlar keyinchalik sinaptik tirqishlardan chiqib kctadi. 
A sosiy mexanizmi kateholaminlaming presinaptik uehlariga 
qaytib kelishi bilan ta ’riflanadi va u maxsus fermentlar yordamida 
am alga oshiriladi. Mana shu jarayonlar bajarilishida ferm entlar 
xatoga yo‘l qo‘yishi mumkin, y a ’ni, nafaqat erkin m ediatorlam i
balki tuzilishi kateholaminlarga o ‘xshash m oddalar va shularga 
o ‘xshab ta ’sir qiluvchi dorilarni tashishi mumkin. Asistoliya 
paytida adrenalin q o ‘llanishi xuddi mana shunga asoslangan. Shu 
maqsadda yurak ichiga, venaga 0,1% adrenalin gidroxlorid 
eritm asidan har bir yosh hisobiga 0,05 ml kilinadi.
M-holinolitik - atropin. U kateholam inlam ing yurakka 
ta ’sirini kamaytiradi va to ‘xtatadi. Bu xususiyatdan asistoliya, 
bradikardiya va A-V qamal buzilishlarda loydalaniladi. Atropin 
sul’fat venaga 0,1% eritmasi har bir yoshga 0,1 ml dan qilinadi. 
M iokard qisqarishini kuchaytirish uchun kal’siy eritmalari, yurak- 
qon tomir a’zolarini yaxshilash uchun 
askorbin kislotasi, 
gidrokortizon, prednizolon ishlatiladi.

Yüklə 3,19 Mb.

Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   ...   43




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin