2-mustaqil ish mavzu: Hozirgi zamon o‘qituvchisining pedagogik faoliyati Reja



Yüklə 79,07 Kb.
səhifə1/6
tarix13.12.2023
ölçüsü79,07 Kb.
#175491
  1   2   3   4   5   6
Asosiy savollar


2-MUSTAQIL ISH
Mavzu: Hozirgi zamon o‘qituvchisining pedagogik faoliyati


Reja:
1. Hozirgi zamon o’qituvchisining pedagogik faoliyati
2. Dars – ta’lim jarayonining asosiy shakli.
3. O’qituvchining ta’lim jarayonida kasbiy omilkorligi
4. O’qituvchining ta’lim jarayonidagi faoliyati va darsga tayyorgarligi
1. Hozirgi zamon o’qituvchisining pedagogik faoliyati
O’qituvchi – pedagogik va psixologik jihatdan o’z ixtisosligi bo’yicha maxsus ma’lumotga ega, kasbiy tayyorgarlikka va yuksak axloqiy fazilatlarga boy, ta’lim muassasalarida faoliyat ko’rsatuvchi shaxsdir.
O’qituvchi ta’lim jarayonida o’qitish shakllarini optimal darajada tashkil etishni, barkamol shaxsni shakllantirish nazariyasini turli yangi g’oyalar bilan boyitishni puxta bilishi lozim. Hozirgi kunda o’qituvchining pedagogik mahoratida “Bilish, tushunish, qo’llash, tahlil qilish, sintez qilish, baholash” kabi didaktik qonuniyatlar ta’lim berishning muhim kategoriyalari sifatida e’tirof etilgan. Shaxsga ta’lim–tarbiya berish nihoyatda murakkab jarayon, qadimdan ushbu faoliyatga jamiyatning etuk kishilari jalb etilgan. Mazkur holat yosh avlod tarbiyasi, uni tashkil etish mazmuni nafaqat shaxs kamoloti, balki jamiyat taraqqiyotini ham belgilovchi muhim ahamiyatga molik bo’lgan omil ekanligi ta’kidlanadi.
O’zbekiston Respublikasida o’qituvchi kadrlarning ma’naviy qiyofasi, aqliy salohiyati hamda kasbiy mahoratiga nisbatan jiddiy talablar qo’yilgan.
Bugungi kun o’qituvchisiga nisbatan qo’yilayotgan talablar mazmuni yil sayin yangilanib, zamon talablariga moslashib bormoqda. Zamonaviy o’qituvchi ta’limni qanday tashkil etishi zarur?

  • Avvalo u o’z mutaxassisligi bo’yicha ta’lim beradigan fanlardan pedagogik texnologiyalarga asoslangan ma’ruza, seminar, amaliy va laboratoriya mashg’ulotlarini mazmunan yaxlitligini ta’minlashi.

  • Pedagogik va axborot texnologiyalari hamda o’quvchilar o’quv faoliya­tini faollashtiruvchi metodlarni qo’llashi, o’quv mashg’ulotlarida pedagogik va axborot texnologiyalarining so’nggi yutuqlarini uyg’unlashtirish malakasiga ega bo’lishi.

  • Ta’lim muassasalarida fanlarni o’qitish mazmuniga mos ravishda pedagogik tizimni loyihalay olishi.

  • Ta’lim beradigan fanlar turkumini rivojlantirish istiqbollarini ochib berishga qaratilgan ilmiy izlanishlarni muntazam amalga oshira olishi.

  • Ta’lim-tarbiyaviy faoliyatda jahonning rivojlangan mamlakatla­rida pedagogika va psixologiya sohasida erishilayotgan ilg’or tajribalarni amalda modernizatsiya qilgan holda qo’llashi.

  • O’rta Osiyo mutafakkirlarining pedagogik qarashlari va ma’naviy meroslaridan ta’lim-tarbiyaviy faoliyatda foydalana olishi.

  • Darsning barcha turlarida, mashg’ulotlarda zamonaviy axborot texnologiyalari asosida o’qitish metodlaridan foydalanishi.

  • O’qitadigan fan turkumi bo’yicha avtomatlashtirilgan ta’lim tizimi uchun amaliy dasturlar paketini yaratishi lozim.

Bizning nazarimizda, zamonaviy o’qituvchi qiyofasidagi shaxs pedagogik-psixologik jihatdan yuksak tayyorgarlikka ega bo’lishi uchun, unda quyidagi fazilatlar namoyon bo’lishi kerak (so’z yuritilayotgan sifatlar mohiyatan o’qituvchi tomonidan amalga oshirilishi zarur bo’lgan vazifa, burch va mas’uliyatlarni ifodalaydi):

  1. O’qituvchi jamiyat ijtimoiy va siyosiy hayotida ro’y berayotgan o’zgarishlar, olib borilayotgan ijtimoiy islohotlar mohiyatini chuqur anglab etishi hamda bu borada o’quvchilarga to’g’ri, asosli ma’lumotlarni bera olishi lozim.

  2. Zamonaviy o’qituvchining ilm-fan, texnika va texnologiya yangiliklari va yutuqlaridan xabardor bo’lishi talab etiladi.

  3. O’qituvchi o’z mutaxassisligi bo’yicha chuqur, puxta bilimga ega bo’lishi, o’z ustida tinimsiz izlanishi shart.

  4. O’qituvchi pedagogika va psixologiya fanlari asoslarini puxta bilishi, ta’lim-tarbiyaviy faoliyatda o’quvchilarning yosh va psixologik xususiyatlarini inobatga olgan holda o’z faoliyati tashkil etishi kerak.

  5. O’qituvchi ta’lim-tarbiyaviy faoliyatda pedagogik va axborot texnologiyalarining eng samarali shakl, metod va vositalaridan unumli foydalana olish imkoniyatiga ega bo’lmog’i lozim.

  6. O’qituvchi ijodkor, tashabbuskor va tashkilotchilik qobiliyatiga ega bo’lishi davr talabidir.

  7. O’qituvchi yuksak darajadagi pedagogik mahorat, chunonchi, kommunikativ layoqatni, pedagogik texnika sirlarini (nutq, yuz, qo’l-oyoq va gavda harakatlari, mimika, pantomimika, jest) chuqur o’zlashtirib olishga erishishi lozim.

Ayniqsa, o’qituvchi o’zining individual nutq madaniyatiga ega bo’lishi zarur, uning nutqi quyidagi xususiyatlarni aks ettirishi kerak:
a) nutqning to’g’riligi;
b) nutqning aniqligi;
v) nutqning ifodali bayon etilishi;
g) nutqning sofligi (ya’ni, nutq tozaligiga salbiy ta’sir ko’rsatuvchi so’zlardan holi bo’lishi, faqat abadiy tilda ifoda etilishi); jargon (muayyan kasb yoki soha mutaxassisliklariga xos bo’lmagan so’zlar); varvarizm (muayyan millat tilida bayon etiladigan, o’zga millatlarga xos so’zlarni noo’rin qo’llanilishi); vulgarizm (haqorat qilishda qo’llaniladigan qo’pol so’zlar) hamda kontselyarizm (o’rni bo’lmagan vaziyatlarda rasmiy so’zlardan foydalanish) so’zlaridan holi bo’lishi;
d) nutqning ravonligi;
j) nutqning boyligi (hikmatli so’zlar, ibora va maqollar, matallar hamda ko’chirma gaplardan o’rinli va samarali foydalana olish). o’qituvchining nutqi sodda, ravon va tushunarli bo’lishi kerak.
O’qituvchi pedagogik-psixologik muloqot jarayonining faol ishtirokchisi sifatida o’zida bir qator sifatlarni tarkib topishiga erishishi zarur. Chunonchi, u eng avvalo, mulohazali, bosiq, vaziyatni to’g’ri baholay oladigan, mavjud ziddiyatlarni o’z iroda kuchi bilan bartaraf etishning uddasidan chiqa olishi zarur. O’qituvchi o’quvchilar, ota-onalar hamda hamkasblari bilan muloqot jarayonida fikrini aniq va to’la bayon etilishiga ahamiyat qaratishi maqsadga muvofiqdir. Ular bilan munosabat jarayonida so’zni salbiy holatlar haqidagi dalillarni keltirishdan emas, aksincha, o’quvchi (yoki hamkasbi, ota-onalar)ning muvaffaqiyatlarini e’tirof etishi, ularning yanada boyishiga ishonch bildirishi, u bilan tillasha olishiga imkon beradi. Muloqot jarayonida o’qituvchining so’zlaridan suhbatdoshiga nisbatan xayrixohlik, samimiylik, do’stona munosabat sezilib turishi, shuningdek, imkon qadar ko’tarinki kayfiyatda bo’lishi zarur.
O’qituvchining mazkur talablarga muvofiq keluvchi qiyofasi uning o’quvchilar, hamkasblar hamda ota-onalar orasida obro’-e’tibor qozonishini ta’minlaydi.



Yüklə 79,07 Kb.

Dostları ilə paylaş:
  1   2   3   4   5   6




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin