Bug‘ turbinasi



Yüklə 77,98 Kb.
səhifə1/3
tarix16.03.2023
ölçüsü77,98 Kb.
#88070
  1   2   3

    1. Bug‘ turbinasi.

Bug‗ning issiqlik energiyasini bosqichma-bosqich mexanik ener- giyaga aylantirib beruvchi issiqlik mashinasi bug‗ turbinasi deyiladi. Hozirgi paytda bug‗ turbinasi zamonaviy yirik elektr stantsiyalarin-


ing yagona dvigateli hisoblanadi.
Italiyalik olim D.Branko bug‗ turbinasi modeliga hos bo‗lgan bug‗ g‗ildiragini 1629 yilda yaratgan, unda bug‗ oqimining kinetik ener- giyasi uyg‗otgan impulps kurakli gildirakni aylantirishga sarflangan. Quvvati 4,4 kVt bo‗lgan birinchi bug‗ turbinasini (reaktiv turbina)
1885 yili ingliz muxandisi Parsons yaratdi, 1913 yilda esa , turbinaning
kuvvati 25 MVt gacha yetkazildi. Keyinchalik bug‗ turbinalarining nom- inal kuvvati 60 MVt, bosimi 12,8 MPa ga yetkazildi, u kupchilik issiqlik elektr stantsiyalarida qo‗llanilib kelinmokda. Zamonaviy turbinalarning kuvvati 1200 MVt dan ortib ketgan. Turbina rotorining aylanishlar soni esa 2000-50000 ayl/min oralig‗ida. Suv bug‗ining kinetik energiyasini mexanik energiyaga aylantirish mumkinligini shved muxandisi Loval 1888 yilda (aktiv turbina) isbotladi.
Shunday kilib, bug‗ turbinasi yaratilgandan so‗ng, uni takomil- lashtirish tadqiqotlari davom etdi. Natijada bir, ikki va ko‗p bosqichli bug‗ turbinalari yaratildi. Turbinadagi ish jarayoni ketma-ket kechadigan ikki bosqichdan tashkil topgan: bug‗ning potentsial energiyasini kinetik energiyaga aylanishi va bug‗ning energiyasini turbina valining aylanma energiyasiga aylanishi.
Turbinaning ishlash tarzi sodda. Turbinaning (15.11-rasm) oqib o‗tish qismi ikkita asosiy qismdan: soplo apparati 4 va turbinaning vali 1 ga o‗rnatilgan disk 2 dan tashkil topgan. Diskning aylanasi bo‗ylab ishchi kuraklar 3 maxkamlangan, ular kanallar hosil kiladi.
Bosimi yuqori bo‗lgan va odatda temperaturasi ham yukori bo‗lgan ishchi jism (bug‗, gaz, suyuklik) soplo apparatiga kiradi. Soplolarda bug‗ kengayadi, uning bosimi pasayadi va tegishlicha tezligi ortadi, ya‘ni soplo apparatida bug‗ning ichki ener- giyasi kinetik energiga aylanadi. Ikkinchi bosqich ishchi kuraklar hosil qilgan kanallarda sodir bo‗ladi, bu yerda bug‗ning kinetik energiyasi diskning va u bilan
bog‗langan turbina valining
harakatlantiradi-

gan mexanik ishiga aylanadi.Turbina bos- qichlariga bug‗ qo‗zg‗almas va aylanuvchan kanallar tizimi bo‗yicha o‗tadi. Shuning uchun harakat turiga ko‗ra bug‗ning uch xil tezligi bo‗ladi: C – absolyut tezlik; I –

Yüklə 77,98 Kb.

Dostları ilə paylaş:
  1   2   3




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin