Kalp Siklusu ve Kalpteki Basınç Değişiklikleri Yrd. Doç. Dr. Ercan ÖzdemiR



Yüklə 445 b.
tarix29.03.2017
ölçüsü445 b.
#12841


Kalp Siklusu ve Kalpteki Basınç Değişiklikleri

  • Yrd.Doç.Dr. Ercan ÖZDEMİR


Tanım

  • Kalp Siklusu: Bir kalp atımının başlangıcından, bir sonraki kalp atımının başlangıcına kadar gerçekleşen kalp olaylarına kalp siklusu (kardiyak siklus) denir.

  • Her bir döngü sinüs düğümünde bir aksiyon potansiyelinin kendiliğinden oluşması ile başlar.

  • Erişkin kalp atım sayısı ortalama 70-80 /dak. dır

  • Bir kalp döneminin ortalama süresi 0.83 saniyedir.



Kalp Siklusu

  • Kalp sağ ve solda bulunan iki adet pompadan oluşur. Bu pompaların çalışmasında sağda triküspit solda ise mitral kapak önemli rol oynar

  • Kalp pompası çalışırken başlıca iki evre meydana gelir:

    • Sistol→ Kalp kasının kasılması
    • Diyastol→Kalp kasının gevşemesi
  • Dolaşım sisteminde kan akışı daima yüksek basınçlı alandan düşük basınçlı alana doğru gerçekleşir

    • Kalp kontraksiyonu ise basıncı oluşturur


Kardiyak Siklus

  • Sistol

    • Kalbin kontraktil fazı
    • Elektriksel ve mekanik değişiklikler meydana gelir
    • Kan P değişiklikleri olur
    • Kan volumü değişir
    • Süresi kalp frekansından fazla etkilenmez


Kalp Siklusu Sırasında Mekanik Olaylar

  • 1.Ventrikül Diyastolü

    • . Protodiyastol (Erken diyastol):
      • Ventrikül sistolünün sonuna doğru görülür
      • Büyük arter basıncı ventrikül basıncını aşar
      • Semilunar kapakların açılmasına kadar sürer
    • İzometrik Gevşeme:
      • Semilunar ve A-V kapaklar kapalıdır
      • İntraventriküler basınç oldukça düşüktür
    • Hızlı Dolma Fazı:
      • İntraatrial basınç intraventriküler basıncı aşar
      • A-V kapaklar açılır
      • Yaklaşık 0.11 saniye sürer


Kalp Siklusu Sırasında Mekanik Olaylar

  • . Yavaş Dolma (Diyastazis):

      • Ventrikülde girdap akımları oluşur
      • Bu akımlar A-V kapakların kendiliğinden kapanmasına neden olur
      • Yaklaşık 0.18 san. sürer
    • . Atrium Sistolü:
      • Kanın %30 nun dolmasını sağlar
      • Atrium kaslarının kasılması kanın geri kaçışını engeller


Kalp Siklusu Sırasında Mekanik Olaylar

  • 2. Ventrikül Diyastolü

  • . İzometrik Kontraksiyon Fazı:

      • Ventikül kasının gerimi artar
      • Kasların boyunda değişim gözlenmez
      • Semilunar ve A-V kapaklar kapalıdır
      • Kalp volumü sabit kalır
      • Ortalama 0.05 san. kadar sürer
    • Fırlatma Fazı (Sistolik ejeksiyon):
      • Sol ventrikül 80 mmHg, sağ ventrikül ise 10 mmHg diyastolik basıncı aşar
      • Semilunar kapaklar açılır
      • Ventriküllerin transvers çapı küçülür
      • Fırlatma başlangıçta hızlı sonra yavaş gerçekleşir
      • Fırlatma sistolün 3/4 ü kadardır
      • Kanın ½ si bu fazın ilk ¼’lük kısmında fırlatılır


Kardiyak Siklus



Kalp Siklusu



Kardiyak Siklus



Kalp Kapaklarının Görevleri

  • Ventrikül sistolünde A-V kapaklar kapanarak ventriküldeki kanın atriumlara geçişine engel olur.

  • Sigmoid kapaklar ise diyastolde izometrik gevşeme fazında kapanarak arter kanının geri kaçmasını engeller.

  • Kapakların açılıp kapanmasında boşluklar ve damardaki basınç farkları belirler.



Papiller Kasların Görevleri

  • A-V kapaklar chorda tendina ile papiller kaslara tutunmuştur

  • Ventrikül kasları gibi papiller kaslar da kasılarak chorda tendinayı gerer

  • Bu ise kapakların atriumlara kaçışını engeller

  • Papiller kaslarda haraplanmalar kalp yetersizliğine neden olur



Kalp Siklusu ve EKG

  • Atrium depolarizasyonu –> P dalgası

  • P dalgasından 0.16 san. sonra QRS dalgası belirir

  • QRS ise ventriküler depolarizasyonunu gösterir

  • QRS ventrikül kasılmasından hemen önce ortaya çıkar (izometrik kasılma fazı)

  • Atrium repolarizasyonu QRS içinde kaybolur

  • T dalgası –> Ventrikül repolarizasyon dalgasıdır. Ventrikül kasılmasının bitmesinden hemen önce meydana gelir.



Kardiyak Siklus Sırasındaki Olaylar



Kalpteki Basınç Değişiklikleri

  • Basınç değişikliklerini kaydetmek için V. basilica’dan sokulan bir politen kateter fluoroskopik ekran altında sağ atriuma ve sağ ventriküle yerleştirilir

  • Başka bir kateter A. Pulmonalise kadar uzatılır

  • Uzun bir iğne sağ 8. interkostal aralıktan girerek sol atriuma sokulur

  • Elektromanyetik manometrelerle basınç kaydedilir

  • Kardiyometre, EKG ve fonokardiyogram da tabloya eklenir



Ventriküldeki Basınç Değişiklikleri

  • İzovolümetrik Kontraksiyon Fazı:

    • Ventrikül sistolünün başında Atrium P = Ventrikül P
    • Ventrikül kontraksiyuonu A-V kapakları atriumlara doğru hafifçe yükseltir ve Atrium P ↑
  • Fırlatma Fazı:

    • Sağ ve sol ventrikül P, Aorta ve pulmoner arter P’i aşar
    • Ventrikül hacimleri hızla küçülür
    • Aortada diyastolik P = 80 mmHg, A. Pulmonaliste 10 mmHg kadardır
    • Atrium içi P ↓
    • Sol ventrikülde basınç maksimal 120 mmHg, sağda 25 mmHg kadar yükselir
    • Sistol sonu hacmi: 50 ml kadardır


Ventriküldeki Basınç Değişiklikleri

    • Ventriküllerin Diyastol Fazı:
      • İntraventriküler P ↓
      • Bu fazda bir miktar kan akışı devam eder (Protodiyastol)
      • Kanın geri akışı kapakların kapanmasına neden olur, tüm kapaklar kapalı durumdadır
      • A-V kapaklar açılır, %70 kan geçişi sağlanır
      • Geri kalan %30 kan, atrium sistolü ile fırlatılır


Atriumda Basınç Değişiklikleri

  • 1) a dalgası → Atrium sistolüne karşılık gelir.

  • Bir miktar kan büyük venlere geri

  • döner. Sonuçta venöz P de artma (a)

  • dalgasına katkıda bulunur.

  • 2) c dalgası → Ventrikül sistolünün başında

  • oluşur

  • 3) v dalgası → A-V kapaklar açılmadan önce atri-

  • umlarda biriken kan üçüncü pozitif

  • dalgayı oluşturur.



Juguler Nabız

  • Sağ atrium P değişiklikleri çoğu zaman V. Jugularise de yansır

  • V. Jugularisdeki basınç yazdırılarak atrium içi basıncı hakkında bilgi sahibi olabiliriz

  • Hasta üzerinde jugular venlerin palpasyonu önemli klinik bilgiler verir

  • Örneğin triküspit yetmezliğinde dev c- dalgaları gözlenir

  • Tam kalp bloğunda atriumlarla ventriküller farklı hızda atarlarken radiyal nabızla uyumsuz a-dalgaları gözlenir



Aortadaki Basınç Değişiklikleri

    • 1. Sistol
  • Sistolle birlikte aorta P artmaya başlar

  • Fırlatma fazında aorta P maksimale yükselir

  • Sistolün sonlarına doğru aortadaki P biraz düşer

  • Çünkü bu sırada arterlere gönderilen kan miktarı aortaya gönderilenden daha fazladır



Aortadaki Basınç Değişiklikleri

  • 2. Diyastol

  • Ventrikül P hızla düşer

  • Bu düşme aortada insusura adı verilen ani düşüş dalgası ile kendini gösterir

  • İnsusuradan sonra basıncın dikrotik dalga şeklinde artışı söz konusu olur

  • Dikrotik dalganın oluşmasında semilunar kapakların ani kapanması rol oynar

  • Diyastolün geri kalan kısmında basınç daha yavaş düşüş gösterir



Sağ ve Sol Kalp Arasında Farklar

  • Sağ atrium sistolü soldan önce, sol ventrikül sistolü de sağdan önce başlar

  • Fırlatma sağ ventrikülde daha çabuk sağlanır

  • Sol A-V kapaklar inspirasyon sırasında sağa göre daha önce kapanır

  • Ekspirasyon sırasında her iki taraf kapakaynı zamanda kapanır



Arteryel Nabız

  • Sistol sırasında aortaya şiddetle itilen kan arterler boyunca ilerleyen bir basınç dalgası meydana getirir

  • Basınç dalgası arter duvarını genişletir bu nabız olarak elle hissedilir

  • Dalganın hareket hızı kan akış hızından çok daha fazla aortada yaklaşık 4 m/s, küçük arterlerde 16 m/s’dir

  • Nabız kuvveti nabız basıncı ile tayin edilir

  • Ortalama basınçla ilgisi yoktur



Arteryel Nabız

  • Corrigan nabız (darbeci nabız): Aort yetmezliğinde görülür. Sıçrayıcı karakterdedir

  • Filiform nabız: Kalp yetmezliğinde görülür. Zayıf karakterde bir nabızdır.

  • Dolgun nabız: Egzersizde görülür. Özellikle nabız basıncının arttığı durumlarda gözlenir. Aort yetmezliğinde nabız başın sallanmasına ve palpitasyona neden olabilir.



Arteriyel Kan Basıncı

  • Sistolik/diyastolik olarak ifadesi

    • Normal – 120/80 mmHg
    • Yüksek – 140/90 mmHg
  • Sistolik basınç

    • Ventriküler kontraksiyon sırasında meydana gelir
  • Diyastolik basınç

    • Kardiyak gevşeme sırasında oluşur


Kan Basıncı

  • Nabız P (Pulse Pressure-PP)

    • Sistolik ve diyastolik basınç arasındaki fark
    • PP = systolic - diastolic
  • Ortalama Arter P (Mean Arterial Pressure -MAP)

    • Arterlerdeki ortalama arter basınç
    • MAP = diyastolik + 1/3 (sistolik – diyastolik)


Kalp Siklusu Sırasında Basınç-Volüm Eğrisi:

  • End-systolic volume (ESV)

  • End-diastolic volume (EDV)

  • İsovolumic relaxation

  • İsovolumic contraction

  • Stroke volume (SV): SV = EDV - ESV



Kalp Siklusu



Kalp Siklusu



Basınç ilişkisi:



Frank-Starling Yasası

  • Frank-Starling Yasası

  • Miyokard fibrillerinin uzunluğu yeterince bir düzeye geldiğinde kontraksiyon kuvveti de o oranda artış gösterir (EDV artışı SV yükselmesine neden olur.)



Uzunluk-Gerim İlişkisi

  • Kalp kası yeterince gerilirse o derecede daha çok kasılabilir. Bu aktin-miyozin çapraz köprülerinin birbiri üzerine binme oranının maksimum olması ile mümkündür. Bu özellik iskelet kasındakine benzerdir.



Kardiyak Debi




Yüklə 445 b.

Dostları ilə paylaş:




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2022
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə