1. Kənd təsərrüfatı statistikası da daxil olmaqla, müəssisələr statistikası üzrə seçmə statistik müşahidələrin aparılmasının yeni qaydaları



Yüklə 243,69 Kb.
səhifə4/8
tarix18.05.2020
ölçüsü243,69 Kb.
#31283
1   2   3   4   5   6   7   8
documents-8-file

Cədvəldən göründüyü kimi, əlavə dəyərin orta qiyməti birinci qrupda 49.46, 2-ci qrupda 37.9, 3-cü qrupda 26.4, 4-cü qrupda 19.66 və 5-ci qrupda 4.14 və qrupların intervalları aşağıdakı kimi olmuşdur:

1-ci qrup 45.0-54.0

2-ci qrup 33.4-42.4

3-cü qrup 24.9-28.5

4-cü qrup 17.5-22.5

5-ci qrup 1.2-7.8

Rayon üzrə yekun göstəricisini müəyyət etmək üçün mövcud müəssisələrin sayı bu intervallar üzrə qruplaşdırılır. Tutaq ki, 150 mövcud müəssisədən 15 müəssisə 1-ci qrupa, 25 müəssisə 2-ci qrupa, 50 müəssisə 3-cü qrupa, 40 müəssisə 4-cü qrupa, 20 müəssisə isə 5-cü qrupa aiddir. Onda həmin fəaliyyət növü üzrə yekun göstərici-3878.6 (49.46 x 15 + 37.9 x 25 + 26.4 x 50+19.66 x 40 + 4.14 x 20) olar. Lakin qruplaşmadan əvvəlki əlavə dəyərin orta qiymətini müəssisələrin sayına vursaq, cəmi əlavə dəyər- 2266.5 (150 x 15.11) olar. Hər iki metodun tətbiqindən alınmış nəticəni müqayisə etsək, əlavə dəyərlərin cəmlərinin fərqi -1612.1 (3878.6-2266.5) olar.

Təhlil göstərir ki, qruplar üzrə əlavə dəyər göstəricilərinin variasiya əmsalları aşağıdakı kimidir:

1-ci qrup 7.7 %

2-ci qrup 16.8 %

3-cü qrup 7.1 %

4-cü qrup 10.0 %

5-ci qrup 48.8 %

Qruplaşmadan əvvəl - 109.3%
5-ci qrupda variyasiya əmsalı 48.8%-dən çox olduğu üçün həmin qrup yenidən qruplaşdırılmalıdır. Bu əməliyyat normallıq şərti ödənilənə kimi davam etdirilməlidir.

Reqressiya modeli vasitəsi ilə yekun göstəricilərinin hesablanması

Korrelyasiya təhlili zamanı məlum olmuşdur ki, əlavə dəyərin aralıq istehlak xərcləri ilə korrelyasiyası-0.86, işçilərin sayı ilə korrelyasiyası-0.9 olmuşdur. Bu misalda asılı dəyişən kimi əlavə dəyəri (Y), sərbəst dəyişən kimi aralıq istehlak xərcləri (X1) və işçilərin sayını (X3) götürək.

SPSS proqram paketindən istifadə edib aşağıdakı nəticəni alarıq (əlavə 2). Alınmış nəticəyə görə reqressiya modeli aşağıdakı kimi olur.

Y = 0.93+2.19 * X1 + 0.41 * X3

Modelin adekvatlığını xarakterizə edən parametrlər aşağıdakı kimidir:

Korrelyasiya əmsalı R=0,93

Determinasiya əmsalı R2 = 0,86

Darbin Uotson əmsalı DW = 1.505

Fişer meyarı F=111.9. Fişer meyarının cədvəl qiyməti F2,40,0.005=3.232 dir. Göründüyü kimi, F>F2,40,0.05 - dir, yəni, model adekvatdır.

Styudent meyarının (t) qiyməti sərbəst hədd üçün-0.66, ikinci hədd üçün-3.25 (X1), üçüncü hədd (X2) üçün-5.36 - dir. Styudent paylanmasının (t) cədvəl qiyməti t0.05,40=1.684 olduğundan sərbəst hədd modelə daxil edilmir. Yəni, t > t0.005,40.

Modelin son variantı aşağıdakı kimidir.

Y = 2.19*X1 + 0.41*X3



Reqressiya tənliyinin paramaetlərinə görə X1 və X3 – üzrə elastiklik əmsallarını hesablasaq (X1)= 0.30 və (X3)= 0.63 alarıq. Yəni işçilərin sayını sabit saxlamaq şərtində aralıq istehlak xərclərini bir faiz artırsaq əlavə dəyər 0.30 faiz artar, aralıq istehlak xərclərini sabit saxlamaq şərtində işçilərin sayını bir faiz artıqsaq əlavə dəyər 0.63 faiz artır. Elastiklik əmsallarından göründüyü kimi əlavə dəyərin artmasına insan amili daha çox təsir edir.
Əlavə 1


Sıra N-si

Əlavə dəyər

(manat)

Y

Aralıq istehlak (min manat)

X1

Əsas fondların istehlakı

(manat)

X2

İşçilərin sayı

(nəfər)

X3

Enerji istehlakı

(ton neft ekvivalenti)

X4

1

54.8

6.25

7.9

64

1700

2

45.0

4.98

5.5

45

1360

3

2.4

0.36

0.70

4

250

4

1.3

0.195

0.50

3

300

5

1.8

0.27

0.85

7

1335

6

3.4

0.408

1.20

7

946

7

22.5

2.7

3.20

35

1435

8

25.8

3.096

0.65

48

1820

9

50.4

6.048

5.70

42

1256

10

7.5

0.9

0.36

7

450

11

5.1

0.765

0.75

8

400

12

18.3

2.745

5.00

34

1216

13

7.8

1.17

0.71

6

500

14

24.9

2.988

6.50

47

1445

15

28.5

3.42

4.80

41

1246

16

42.4

5.088

6.80

52

1800

17

6.3

0.756

0.90

15

380

18

33.4

4.01

6.90

35

1435

19

17.5

2.625

5.01

34

1582

20

4.8

0.48

0.3

7

670

21

7.1

0.852

2.5

12

990

22

5.3

0.636

0.67

16

1050

23

5.4

0.54

1.2

6

678

24

1.2

0.144

0.31

3

1380

25

1.9

0.228

0.61

8

480

26

2.8

0.336

0.09

14

450

27

2.9

0.348

0.12

15

720

28

3.7

0.444

0.25

10

520

29

3.4

0.408

0.56

9

670

30

50.4

6.048

19.25

109

3000

31

19.5

2.34

7.89

40

1850

32

5.5

0.66

0.89

4

180

33

6.7

0.804

1.02

6

250

34

1.3

0.156

0.30

5

100

35

4.8

0.72

0.96

4

360

36

2.3

0.345

0.75

5

520

37

4.9

0.735

1.07

7

850

38

46.7

14.67

10.01

78

2005

39

20.5

2.46

0.60

40

1650

40

4.0

0.48

0.56

5

250

Əlavə 2


Regression Statistics

Multiple R

0.93
















R Square

0.86
















Adjusted R Square

0.85
















Standard Error

6.39
















Observations

40
















ANOVA



















 

df

SS

MS

F

Significance F




Regression

2

9138.7

4569.3

111.9

0.0




Residual

37

1510.7

40.8










Total

39

10649.4

 

 

 







 

Coefficients

Standard Error

t Stat

P-value

Lower 95%

Upper 95%

Intercept

0.93

1.42

0.66

0.52

-1.95

3.82

X Variable 1

2.19

0.67

3.25

0.00

0.82

3.55

X Variable 2

0.41

0.08

5.36

0.00

0.26

0.57

RESIDUAL OUTPUT

Observation

Predicted Y

Residuals

Standard Residuals




Percentile

Y

1

40.98

13.82

2.22




1.25

1.2

2

30.37

14.63

2.35




3.75

1.3

3

3.37

-0.97

-0.16




6.25

1.3

4

2.60

-1.30

-0.21




8.75

1.8

5

4.41

-2.61

-0.42




11.25

1.9

6

4.71

-1.31

-0.21




13.75

2.3

7

21.26

1.24

0.20




16.25

2.4

8

27.49

-1.69

-0.27




18.75

2.8

9

31.47

18.93

3.04




21.25

2.9

10

5.79

1.71

0.28




23.75

3.4

11

5.90

-0.80

-0.13




26.25

3.4

12

20.95

-2.65

-0.43




28.75

3.7

13

5.97

1.83

0.29




31.25

4

14

26.84

-1.94

-0.31




33.75

4.8

15

25.31

3.19

0.51




36.25

4.8

16

33.49

8.91

1.43




38.75

4.9

17

8.77

-2.47

-0.40




41.25

5.1

18

24.13

9.27

1.49




43.75

5.3

19

20.69

-3.19

-0.51




46.25

5.4

20

4.87

-0.07

-0.01




48.75

5.5

21

7.74

-0.64

-0.10




51.25

6.3

22

8.92

-3.62

-0.58




53.75

6.7

23

4.59

0.81

0.13




56.25

7.1

24

2.49

-1.29

-0.21




58.75

7.5

25

4.73

-2.83

-0.45




61.25

7.8

26

7.44

-4.64

-0.75




63.75

17.5

27

7.88

-4.98

-0.80




66.25

18.3

28

6.03

-2.33

-0.37




68.75

19.5

29

5.54

-2.14

-0.34




71.25

20.5

30

59.08

-8.68

-1.39




73.75

22.5

31

22.54

-3.04

-0.49




76.25

24.9

32

4.03

1.47

0.24




78.75

25.8

33

5.17

1.53

0.25




81.25

28.5

34

3.34

-2.04

-0.33




83.75

33.4

35

4.16

0.64

0.10




86.25

42.4

36

3.75

-1.45

-0.23




88.75

45

37

5.43

-0.53

-0.08




91.25

46.7

38

65.17

-18.47

-2.97




93.75

50.4

39

22.80

-2.30

-0.37




96.25

50.4

40

4.05

-0.05

-0.01




98.75

54.8


Yüklə 243,69 Kb.

Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4   5   6   7   8




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin