2 NÖMRƏLİ baki baza tibb kolleci Subbakalavr hazırlığı üçün «MÜALİCƏ İŞİ» ixtisası üzrə iştisasyönümlü istehsalat təcrübəsinin proqram I



Yüklə 411.5 Kb.
səhifə1/4
tarix25.12.2016
ölçüsü411.5 Kb.
  1   2   3   4
2 NÖMRƏLİ BAKI BAZA TİBB KOLLECİ

Subbakalavr hazırlığı üçün

«MÜALİCƏ İŞİ» ixtisası üzrə iştisasyönümlü

istehsalat təcrübəsinin


P R O Q R A M I

«040701 - MÜALİCƏ İŞİ»

ixtisası üzrə

Аzərbaycan Рespublikası Təhsil Nazirliyi Elmi-Metodiki Şuranın


« » bölməsinin

« » tarixli

Iclasının qərarı ilə təsdiq edilmişdir

(Protokol N )


Bakı - 2011

İxtisas yönümlü təcrübə müalicə işi şöbəsində II kurs IV semestrin sonunda semestr imtahanlarından sonra keçirilir. Təcrübə müalicə - profilaktika müəssisələrinin terapiya, cərrahiyyə, pediatriya şöbələrində keçirilir.



Hazırkı proqrama aiddir:
-təcrübənin məqsəd və vəzifəsi

-vaxt bölgüsü

-proqramın məzmunu

-tələbələrin işinə nəzarət

Mövcud proqram tibb məktəbi müəllimlərinə təcrübənin təşkili, idarə olunması və nəzarəti üçün rəhbər sənəd ola bilər. Eyni zamanda bu proqram təcrübə rəhbərlərinin, müalicə-profilaktika müəssisəsinin nümayəndələrinin işinə kömək edəcək.

Bundan əlavə, tələbələr proqramdan təcrübəyə hazırlıq zamanı, təcrübə keçərkən və attestasiya üçün istifadə edə bilərlər.

Təcrübənin məqsəd və vəzifələri
Məqsəd:

Stasionar şəraitində xəstələrə qulluq üzrə bacarığın və ilkin biliklərin formalaşdırılması.


Vəzifələri:

  • tibb bacisinin işinin əsaslari üzrə nəzəri və təcrübi dərslərdə alinmiş biliklərin sistemləşdirilməsi, dərinləşdirilməsi və möhkəmləndirilməsi.

  • təcrübə proqraminin tələblərinə uyğun olaraq stasionar şəraitdə bacariqlarin işlənməsi.

  • sərbəst əmək fəaliyyətinə hazirlaşdirilmasi

  • əmək intizamini və professional (və ya peşə) cavabdehliyini tərbiyə etmək.

  • xəstələrlə işləyən zaman etik prinsipləri gözləmək.

ünsiyyət və ya əlaqə bacariqlarini formalaşdirmaq və təkmilləşdirmək


İxtisas seçiminə görə vaxt bölgüsünün nümunəvi qrafiki


N

Təcrübə keçirilən şöbənin adı

Günlərin sayı

Saatlarin miqdarı

1

Qəbul şöbəsində

1

6

2

Terapevtik şöbə

-

-




- manipulyasiya kabinetində iş

2

12




- funksional diaqnostika kabinetində iş

2

12




- şöbənin palatalarında iş

3

18




Cəmi:

8

48

Tələbələrin işinin ən yaxşı təşkili məqsədi ilə təcrübə rəhbərinin metodik rəhbərlə birlikdə “sürüşkən” cədvəl tərtib etmələri məqsədə uyğundur ki, bu da zəruri praktik işlərin və ya bacarıqların tam həcmdə mənimsənilmələrinə imkan verir.

Təcrübənin sonunda təcrübə rəhbəri metodik rəhbərlə birlikdə hər bir tələbəyə təcrübə bazasında onun yerinə yetirdiyi işlərə əsasən xarakteristika verir. Həmin xarakteristika istehsalat təcrübəsinin attestasiyası zamanı nəzərə alınır.

Tələbələrin attestasiyasını attestasion komissiya yerinə yetirir. Attestasion komissiyaya metodik rəhbər, müalicə ocağından ümumi və təhkim olunmuş rəhbər daxil olur.


Təcrübənin sonunda isə aşağıdakı sənədlər lazım olur.

  1. Təcrübənin gündəliyi.

  2. Xasiyyətnamə.

  3. Təcrübənin keçirilməsi haqqında yekun.

4. Manipulyasiyaların yerinə yetirilməsi haqqında qiymətli yekun
İzahedici qeyd
Terapiyadan ixtisasyönümlü təcrübə tədris prosesinin tərkib hissəsi olub, tələbələrin təcrübi hazırlığının əsas mərhələsidir. Təcrübə nəzəri və təcrübi məşğələlərin sikli bitdikdən sonra, VI semestrin sonunda, çoxprofilli MPM-də keçirilir.

- qəbul şöbəsi

- prosedur kabineti

- funksional diaqnostika kabineti

- terapevtik şöbə palataları

Təcrübəyə ümumi rəhbərlik şöbə müdirinə və təcrübəli həkimlərə həvalə olunur. Təcrübə proqramının məzmunu nəzəri və təcrübi biliklərin kompleks istifadəsi, bu biliklərin feldşerin gələcək ixtisasına uyğun iş yeri şəraitində möhkəmləndirilməsi üçün nəzərdə tutulmuşdur.


Hazırki proqrama daxildir:

- təcrübənın məqsəd və vəzifələri

- MPM-nin konkret şöbəsində lazımi bilik və bacarıqların siyahısı

- tələbələrin işinə nəzarət və məqbul

Mövcud proqram tibb məktəbi və ya kollec müəllimləri üçün təcrübənın təşkili, idarə ounması və nəzarəti üçün rəhbər sənəd ola bilər.

Bundan əlavə, proqramın tələbələr tərəfindən praktik fəaliyyətə hazırlıq, təcrübə keçmə və attestasiya zamanı vəsait kimi işlədilə bilər.



Təcrübə proqraminin məzmunu
Qəbul şöbəsində iş

Qəbul şöbəsi həkiminin nəzarəti altında tələbələr xəstələri qəbul etməli, subyektiv və obyektiv müayinələr aparmalı, labüd və təcili hospitallaşma məsələsini həll etməli, nəql edilmə və sanitar işlənmə növünü müəyyən etməlidirlər.


Tələbə bilməlidir:

- stasionara daxil olan xəstələrin qəbul və qeydiyyatını

- termometriyanı

- antropometriyanı

- subyektiv və obyektiv müayinə metodunu

- pedikulyözə görə müayinə, dezinfeksiya

- xəstənin sanitar işlənmə növlərini

- sanitar epidemiya əleyhinə rejimin əsaslarını

- şöbədəki işin etik və hüquqi normalarını

- təxirəsalınmaz yardım göstərilməsinin prinsiplərini

- təhlükəsizlik texnikasını
Tələbə bacarmalıdır:

- xəstələri şöbəyə daxil etməyi

- sorğu və obyektiv müayinə aparmağı

- tibbi sənədlərin doldurulmasını

- alınan nəticəni analiz etmək və ilkin diaqnoz qoymağı

- antropometrik ölçmələri aparmağı

- xəstənin sanitar işlənməsini aparmağı

- pedikulyozu aşkar etmək və dezinfeksiya aparmağı

- xəstənin daşınmasını təmin etməyi

- xəstəyə təxirəsalınmaz yardım göstərməyi




  1. Prosedur kabinetində iş:

Tələbələr prosedur tibb bacısının işini öyrənir, həkimin təyinatlarını yerinə yetirir.


Tələbə bilməlidir:

- prosedur kabinetinin sanitar-epidemiya əleyhinə rejimini

- təhlükəsizlik texnikasını

- tibbi əşyaların işlənmə texnikasını, dezinfeksiyanı, sterilizasiyaönü təmizlənməni, stelizasiyanı

- yuyucu məhsulların hazırlanma qaydalarını

- steril stolun hazırlanma texnikasını

- tibb bacısının işində aseptika qaydalarını

- antibiotiklərin həll edilməsini

- inyeksiyaların dəri altına, əzələ daxilinə, vena daxilinə vurulması texnikasını

- prosedur kabinetində dərman maddələrinin saxlanma və qeydiyyatı qaydalarını


Tələbə bacarmalıdır:

- kabinetin cari, sanitar və əsas dezinefksiyasını aparmağı

- manipulyasiyadan əvvəl əlləri təmizləməyi

- steril stolu hazırlamağı

- antibiotiki həll etməyi

- şprisi yığmaq və və dərmanı ampuldan, flakondan çəkməyi

- dəri altına, əzələ daxilinə, venaya inyeksiyalar etməyi

- alətləri sterilizasiya önü təmizləməyi

- vena daxilinə infuziya üçün sistemi hazırlamağı

- plevral və qarın boşluğu punksiyası üçün alətləri yığmağı

- kabinetin tibbi sənədlərini doldurmağı



  1. Funksional diaqnostika kabinetində iş:

Tələbələr funksional şöbənin tibb bacısının işini mənimsəyir, xəstənin funksional müayinə metodunu öyrənirlər.


Tələbə bilməlidir:

- əlavə funksional müayinələrə göstərişləri

- funksional müayinə metodlarının mahiyyəti və klinik əhəmiyyətini

- təhlükəsizlik qaydalarını

- normal EKQ və kəskin patologiyalarda dəyişiklikləri
Tələbə bacarmalıdır:

- əlavə müayinələrə göstərişləri təyin etməyi

- xəstəni hazırlamağı

- EKQ çəkmək və dəyişiklikləri qiymətləndirməyi



  1. Terapevtik şöbənin palatalarında iş:

Tələbələr terapevtik şöbədə tənəffüs, qan-damar, həzm, sidik-ifrazat, qan dövranı, endokrin vəzilər və s. sistemlərin patologiyası olan xəstələrlə işləyir. Təcrübənin gedişində xəstələri müayinə edir, laborator, rentgen, instrumental müayinələrə göndərir, alınan nəticələri analiz edir, təcrübə rəhbəri olan həkim-ordinatorla kliniki diaqnozu müzakirə edir.

Tələbələr həkim-ordinatorun nəzarəti altında hər gün 3-4 xəstəni kurasiya edirlər: xəstənin vəziyyətindəki dəyişiklikləri, xəstəliyin kliniki əlamətlərini, müalicənin effektivliyini müşahidə edirlər. Tələbələr şöbə müdirinin baxışında iştirak edirlər. Kurasiya etdikləri xəstənin tibbi kartını doldurur, xəstəyə qulluqda tibb baxış prosesinin mərhələlərini yerinə yetirirlər. Xəstəliyin kəskinləşməsinin profilaktikasına, sağlam həyat tərzinin formalaşmasına yönəldilmiş sanitar maarifləndirmə işi aparırlar.
Tələbə bilməlidir:

- pasiyentin müayinə sxemini

- tibbi etikanı

- tənəffüs, qan dövranı, həzm, sidik-ifrazat orqanlarının müaynə xüsusiyyətlərini

- daxili orqan xəstəliklərinin etiologiya, patogenez və əsas simptomlarını

- əlavə müayinə metodlarının kliniki əhəmiyyətini

- xəstənin əlavə müayinəyə hazırlanmasına göstəriş və qaydalarıni

- ilkin həkim diaqnozunun təyin edilmə alqoritmi

- müalicə-qoruyucu rejimini, medikamentoz müalicənin və dietik qidalanmanın təyini prinsiplərini

- müalicəvi preparatların farmakoloji təsiri, dozası, orqanizmə yeridilmə yolları, əlavə effektlərini

- əlavə müayinə metodlarının normativ göstərişləri və mümkün dəyişikliklərini

- tənəffüs, qan dövranı, həzm, sidik-ifrazat orqanlarının disfunksiyasında tibb baxış prosesinin xüsusiyyətlərini

- təxirəsalınmaz vəziyyətin əsas simptomu və həkiməqədərki təcili yardım göstərilməsinin alqoritmini

- profilaktika və reabilitasiya prinsiplərini

- sanitar-maarifləndirmə işi aparılmasının metodikasını
Tələbə bacarmalıdır:

- pasiyentlə ünsiyyət qurmağı

- pasiyenti müayinə etməyi

- əsas simptomları aşkar etmək və qiymətləndirməyi

- ilkin həkim diaqnozunu qoymaq və əsaslandırmağı

- əlavə müayinələrə göstərişləri təyin etməyi

- xəstəni laborator və instrumental müayinə metodlarına hazırlamağı

- əlavə müayinələrin nəticələrini interpretasiya etməyi

- tənəffüs, qan dövranı, həzm, sidik-ifrazat orqanlarının ən çox rast gəlinən xəstəlikləri arasında differensial diaqnostika aparmağı

- pasiyentə göstərilən qulluq tədbirlərini yerinə yetirmək, onun effektivliyini qiymətləndirməyi

- pasiyentə qulluq zamanı tibb baxış prosesinin əsas etaplarını sənədləşdirməyi

- müalicə tədbirlərinin effektivliyini qiymətləndirməyi

- daxili xəstəliklər klinikasında təxirəsalınmaz vəziyyətlərdə təcili tibbi yardım göstərməyi

- pasiyentin müayinə və müalicəsi zamanı etika qaydalarına əməl etməyi, pasiyentin qohumları ilə, tibbi heyətlə ünsiyyət yaratmağı

- sanitar-maarifləndirmə işini aparmağı

- tibbi sənədləri düzgün doldurmağı



Təcrübi işin qiymətləndirmə kriteriləri:
Təcrübə bitdikdə tədris xəstəlik tarixinin müdafiəsi və praktik hazırlığın attestasiyası aparılır.

- nəzəri hazırlıq

- klinik, diaqnostik, differensial diaqnostik məsələləri, struktur-məntiqi situasiyaları həll etmək

- düzgün, dəqiq təyinat vermək

- fənlərarası və fəndaxili əlaqələrdən istifadə etməklə öz cavabını əsaslandırmaq

- dövlət təhsil standartları sisteminə (DTSS) və praktika proqramının tələblərinə uyğun təcrübi vərdiş

- yerinə yetirilən işə maraq və aktivlik

- etik tələblərə əməl etmək

- ünsiyyət bacarıqları

- xarici görünüş

- daxili qaydalar və iş qrafikinə əməl etmək

Praktikanın yekun qiyməti işə, gündəliyə, tədris xəstəlik tarixinin müdafiəsi ilə, təcrübi hazırlığın attestasiyasına verilən qiymətlərə görə təyin edilir və məqbul kitabçasına yazılır.



İzahli qeyd
Cərrahiyyədən istehsalat təcrübəsi tədris prosesinin əsas hissəsi olub, nəzəri biliklərin möhkəmlənməsi, dərinləşdirilməsi, sistemləşdirilməsi üçün, cərrahi xəstələrin diaqnostikasında təcrübi vərdişlərə yiyələnmək üçün, feldşer taktikasının və manipulyasiyon texnikanın öyrənilməsi üçün aparılır. Tədris prosesində tələbə sosial nəticələri, etik tələbləri nəzərə almaqla professional qərarlar qəbul etməli, təşəbbüs göstərməli, məsuliyyətli və humanist olmalıdır. Təcrübənin məzmununa kompleks yanaşma xüsusi təcrübi vərdişlərə yiyələnməyə kömək edir.

Cərrahiyyədən ixtisaslaşmış təcrübənin gedişində tələbələr cərrahi profilli xəstəyə tibb bacısının qulluğunu təşkil etməlidirlər. Davranışın etik normalarına diqqət yetirmək xüsusilə vacibdir.



Istehsalat təcrübəsinin məqsəd və vəzifələri
- əsas cərrahi xəstəliklərin və zədələnmələrin diaqnostikası, cərrahi yardım göstərilməsində əldə olunan biliklərin möhkəmləndirilməsi, genişləndirilməsi, dərinləşdirilməsi və sistemləşdirilməsi.

- manipulyasiyon texnikanın təkmilləşdirilməsi

- davranışda etik normalara əməl etmək

- kommunikasiyanın əsaslarını bilmək



Cərrahiyyə şöbəsində vaxt bölgüsünün nümunəvi qrafiki


N

Təcrübə keçirilən şöbənin adı

Günlərin sayı

Saatlarin miqdarı

1

Qəbul şöbəsində

1

6

2

Cərrahi şöbədə iş

-

-




- şöbənin palatalarında iş

2

12




- operasion blokda iş

2

12




- sarğı otağında iş

2

12




- gips otağında iş

1

6




Cəmi:

8

48


Tələbələrin işinə nəzarət və hesabat

Metodik rəhbər tələbələrin iş qrafikinə və ixtisaslaşmış təcrübənin proqramını yerinə yetirmələrinə nəzarət edir. Təcrübə keçən dövrdə tələbələr müalicə-profilaktika müəssisənin daxili qaydalarına, təhlükəsizlik texnikasına, sanitar- epidemiya əleyhinə rejimə ciddi əməl etməlidirlər.

Şöbədə iş zamanı tələbələr normativ sənədləri yazmalıdırlar.

- təcrübi gündəlik

- tədris xəstəlik tarixi
Təcrübə rəhbəri göstərilən sənədlərin yazılmasına nəzarət edir. Tələbələrin işi hər gün qiymətləndirilir, nəticələr təcrübənin gündəliyində 5 ballı sistemə görə qeyd olunur. Bu da cari nəzarəti aparmağı və professional fəaliyyətin mənimsənilməsini idarə etməyi təmin edir.

Təcrübə rəhbəri hər sikl bitdikdən sonra MPM-nin müəyyən şöbəsində işin nəticəsini əks etdirən xasiyyətnamə yazır ki, bu da təcrübi hazırlığın attestasiyasında nəzərə alınır. Tələbələr attestasiyada iştirak etmək üçün attestasion komissiyaya təqdim olunurlar. Bu komissiyaya metod rəhbər, təhsil müəssisəsinin müdiriyyətindən nümayəndə, müalicə müəssisəsindən nümayəndə və aşağıdakı sənədlər daxildir:

- təcrübənin gündəliyi

- tədris xəstəlik tarixi

- ümumi xasiyyətnamə

- təcrübənin keçirilməsi haqqında hesabat

- yerinə yetirilmiş manipulyasiyaların rəqəmli hesabatı, təcrübə keçirilməsinin analizi, nəticələr və təkliflər.

Təcrübənin təşkili
Cərrahiyyədən istehsalat təcrübəsi xəstəxananın cərrahiyyə şöbəsində, poliklinikanın cərrahi kabineti və ya travmatoloji punktda keçirilir.

Tələbələr işi təhsil müəssisəsinin metod rəhbərinin, ümumi və ya bilavasitə rəhbərin nəzarəti altında aparır. Metod rəhbər manipulyasiyaların yerinə yetirilmə

metodikasına görə tələbələrlə fərdi söhbət, təcrübənin nəticələrinə görə seminar məşğələlər aparır:

- cərrahiyyədə tibb bacısının işi

- cərrahiyyədə xəstəxanadaxili infeksiya profilaktikasının texnologiyası

- feldşer- mama məntəqəsində (FMM) cərrahi yardımın təşkilati-taktiki məsələləri.

Tələbələr cərrahi stasionarda rejimin xüsusiyyətləri və işin xüsusiyyəti ilə tanış olur, xəstələrə qulluq və nəzarət edir.

Tələbələr şöbədə növbətçiliyin təhvili və qəbulunda iştirak edir, konfranslarda, tibb bacısının istehsalat seminarlarında, sarğı otağında işləyir, müalicə və diaqnostika manipulyasialarının texnikasını təkmilləşdirir. Tələbələrin cərrahi kabinetdəki işi xüsusilə vacibdir. Burada onlar cərrahi xəstələrin ilkin qəbulunu, ilkin xəstələrə cərrahi yardımın diaqnostik-müalicəvi və təşkilati-taktiki məsələləri həll etməyi öyrənirlər.

Təcrübənin gedişində tələbələrə tədris-tədqiqat aparmaq, cərrahiyyənin əsas bölmələri üzrə referatlar yazmaq təklif olunur.

Cərrahiyyədən istehsalat təcrübəsi keçərkən

Tələbə bilməlidir:

- iş yerində, şöbədə yanğından mühafizə və təhlükəsizlik texnikasını

- şöbədəki işin sanitar - epidemioloji rejimi üzrə əmr və təlimatları

- otağa və təchizata olan tələbləri

- otağın təmizlənməsinə olan sanitar tələbləri

- personalın şəxsi gigiyenasına, cərrahi şöbədə işə buraxılmağa olan tələbləri

- dezinfeksiyaedici maddələrlə işləyərkən təhlükəsizlik qaydalarını

- müasir dezinfeksiyaedici maddələrin tətbiqi, hazırlanma qaydaları, saxlama müddəti və şəraitini

- iş yerinin təşkili və işıqlandırılması, tibb bacısının funksional öhdəlikləri və hüquqlarını

- cərrahi şöbənin, əməliyyat - sarğı blokunun təchizatını

- cərrahiyyənin inkişafının əsas istiqamətləri və perspektivlərini

- cərrahiyyədə aseptika və antiseptika qaydalarını

- cərrahi şöbədə sanitar - epidemioloji rejimin tələblərini

- manipulyasion texnikanın əsaslarını

- cərrahi profilli xəstəliklərin və müxtəlif travmaların əsas simptomlarını

- cərrahi profilli xəstələrə ümumi və differensial qulluğun metodikasını

- cərrahiyyədə rasional qidalanma və dietologiyanın əsaslarını

- terminal vəziyyət və reanimasion tədbirlərin əsaslarını

- cərrahiyyədə professional etikanın əsaslarını

- tibbi sənədləşdirmə qaydasını

- cərrahi xəstələrə dispanser nəzarətin prinsiplərini

- iş yerində əməyin müdafiəsi və yanğından mühafizə qaydalarını


Tələbə bacarmalıdır:

- MPM-də müalicə-qoruyucu rejimin və sanitar-epidemioloji rejimin təşkili üçün tədbirlər görməyi

- alətləri, sarğı materiallarını və qulluq əşyalarını sterilizasiya etməyi

- cərrahi xəstəliklərə və travmalara diaqnoz qoymağı

- xəstənin vəziyyətini qiymətləndirmək, nəzarəti təşkil etmək, ağırlaşmaları aşkar etmək, pasientin müalicə taktikasını təyin etməyi

- tibbi yardımın göstərilməsi və xəstəyə qulluqla əlaqədar etik məsələləri həll etməyi

- təxirəsalınmaz vəziyyətlərdə həkiməqədər ilk yardım göstərməyi

- tibbi sənədləri doldurmağı



Tələbə bilməlidir:

  • orerasiyaönü qulluqda t/b işinin əsas etaplarını

  • cərrahi xəstəliklərin, orqan və sistemlərin zədələnmələrinin simptomlarını, xəstələrin diaqnostik manipulyasiyalara, operativ müdaxilələrə hazırlanma prinsiplərini

  • müxtəlif profilli operasiyalardan sonra qulluq və nəzarətin xüsusiyyətlərini

  • təxirəsalınmaz vəziyyətlərdə həkiməqədərki yardımı

  • reanimatologiyada intensiv nəzarət və qulluğun təşkili və aparılmasını.


Tələbə bacarmalıdır:

  • orerasiyaönü və operasiyadansonrakı dövrlərdə xəstəyə nəzarət və qulluğun təşkili və yerinə yetirilməsini

  • təxirəsalınmaz vəziyyətlərdə peşə səlahiyyəti çərçivəsində həkiməqədər ilk yardım göstərməyi

  • şöbədə müalicə qoruyucu rejimə və infeksion təhlükəsizliyə əməl olunmasını təmin etməyi

  • travmatoloji və onkoloji xəstəliklərin profilaktikasına yönəldilmiş sanitar marifləndirmə işini aparmağı.

Xəstəxananın qəbul şöbəsi
Qəbul şöbəsində işin gedişi zamanı tələbə kəskin cərrahi patologiya ilə daxil olmuş yeni xəstənin kurasiyasına başlayır, tədris xəstəlik tarixini doldurur, operasiyadan əvvəl xəstəyə nəzarət və qulluq edir. İstehsalat təcrübəsinin attestasiyası zamanı cərrahi pasientin t/b –nın xəstəlik tarixi müdafiəyə təqdim olunur.
Tələbə bilməlidir:

  • cərrahi, travmatoloji, onkoloji yardımın təşkili sistemini

  • infeksion təhlükəsizlik və xəstəxanadaxili infeksiyanın profilaktika prinsiplərini

  • qəbul şöbəsinin quruluşunu, qəbul şöbəsi t/b –nın funksional öhdəliklərini

  • xəstələrə qulluq göstərilməsində müasir texnalogiyaları.


Tələbə bacarmalıdır:

  • xəstənin vəziyyətini birinci qiymətləndirməyi

  • xəstənin problemlərini aşkar etməyi

  • t/b qulluğunu planlaşdırmağı

  • xəstənin qulluğu zamanı əsas manipulyasiyaları yerinə yetirməyi

  • xəstənin paltarını dəyişməyi

  • sanitar işləmə aparmağı

  • xəstəlik tarixinin pasport hissəsini doldurmağı

  • xəstə və onun qohumları ilə söhbət aparmağı

  • lazım gəldikdə xəstəyə həkiməqədər yardım göstərməyi


Cərrahi şöbənin t/b postu
Tələbə cərrahi şöbənin postunda işin gedişi zamanı qəbul şöbəsindən daxil olmuş xəstələrin kurasiyasını davam etdirir. Qulluğun effektivliyini qiymətləndirir və qulluq planına yeni düzəlişlər əlavə edir.
Tələbə bilməlidir:

  • cərrahi xəstəxananın və cərrahi şöbənin quruluş və təşkilini

  • müalicə diaqnostik əməliyyatları yerinə yetirərkən cərrahi şöbənin nəzarətçi t/b-nın hüquq və funksional öhtəliklərini

  • cərrahiyyədə operasiyaönü qulluqda müasir t/b texnalogiyasını


Tələbə bacarmalıdır:

  • yeni daxil olmuş xəstələrin qəbulunu yerinə yetirməyi

  • xəstənin qəbulu üçün lazımı sənədləri doldurmağı

  • operasiyadan əvvəl və sonra xəstəyə t/b-nın nəzarətini, qulluq göstərməyi, yerinə yetirilən qulluğu qiymətləndirməyi

  • xəstəni diaqnostik müayinələr üçün hazırlamağı

  • xəstə və onun qohumlarına operasiyaönü və operasiyasonrakı qulluğu öyrətməyi


Cərrahi şöbənin sarğı otağı
Tələbə bilməlıdır:

  • sarğı otağında işin quruluş və təşkilini

  • sarğı t/b-nın hüquq və funksional öhdəliklərini

  • bioloji müayinələrlə kontakt zamanı personalin işinin təhlükəsizlik qaydalarını.


Tələbə bacarmalıdır:

  • bioloji mayelərlə ( qan, sidik, bəlğəm, yara möhtəviyyatı) kontakt zamanı təhlükəsizliyə əməl etməyi

  • aşağıdakı manipulyasiyaları yerinə yetirməyi




  1. yaranın işlənməsini

  2. steril geyimin geyinmə və saxlanmasını

  3. sarğı materialının hazırlanmasını

  4. sarğı otaqı üçün biksin yığılmasını

  5. sterilliyə nəzarətin aparılmasını

  6. alətlərin sterilizasiyaönu təmizlənməsi və sterilizasiyasını

  7. alətlərlə sarğını

  8. yaranın tualeti, əsas sarğı növlərinin qoyulmasını

  9. operasion sahənin dərisinin işlənməsini

  10. tikişlərin sökülməsini

  11. işlənmiş materialların dezinfeksiya və utilizasiyasını

  12. yaranın təftişi, drenajların qoyulması, punksiyalar zamanı həkimə yardımı

  13. yara möhtəviyyatının flora və antibiotiklərə həssaslığının təyini üçün götürülməsini

14. sarğı otağının sənədlərini (sarğı jurnalı, kiçik cərrahi operasiyalar jurnalı, sterilliyə nəzarət jurnalı) doldurmağı.
Operasion blok
Tələbə bilməlıdır:

  • operasion blokun quruluşunu, işin təşkili və qaydalarını

  • operasion t/b-nın hüquq və funksional öhdəliklərini

  • şəxsi gigiyena, operasion geyimin geyinmə və saxlanma qaydalarını

  • sarğı materiallarının hazırlanma qaydalarını, onların sterilizasiya rejimini

  • əsas cərrahi alətləri

  • patalojianatomik müayinələr üçün materialların götürülmə və saxlanılma qaydalarını


Tələbə bacarmalıdır:

  • şəxsi gigiyena qaydalarına əməl etməyi

  • operasiya üçün sarğı və tikiş materiallarını, əsas operasiya tipləri üçün alətlər toplusunu hazırlamağı

  • operasiyadan sonra alətləri işləmək və steril etməyi

  • operasiya üçün əllərin müasir antisertiklərlə işlənməsini

  • operasion t/b –nın steril stolunun, anestezist t/b-nın stolunun, müxtəlif operasiya üçün alətlər toplusunun hazırlanmasını

  • operasion sahənin dərisinin işlənməsini

  • xəstəni operasion stolayerləşdirməyi və nəql etməyi

  • operasiyanın gedişində xəstəyə nəzarəti, narkozun gedişində həyatı funksiyaların moniforinqini

Pediatriya üzrə peşakar təcrübə təhsil prosesinin tərkib hissəsi, tələbələrin təcrubi hazırlığında əsas mərhələdir. Təcrübə çoxsahəli müalicə-profilaktika müəssisələrində, nəzəri və təcrubi məşğələlər dövründən sonra keçirilir. Təcrübə peşakar tibb bacılarına həvalə olunur. Təcrübə proqramının məzmunu nəzəri biliklərin və təcrübi bacarıqların komplekt şəkildə istifadə olunmasına əsaslanır. Təcrübəyə kompleks yanaşmaq ümumi və xususi təcrübi bacarıqların işlənməsini təmin edir. Bu bacarıqlar “pediatriya” fənni üzrə baza biliklərinə əsaslanaraq aşağıdakı fənlərlə sıx inteqrasiya edir:

- tibb bacısınım işinin əsasları

- latın dili və tibbi terminalogiyanın əsasları

- anatomiya, fiziologya, patologiya, farmakologiya

- ekologiya və ümumi gigiyena

- mikrobiologiyanın əsasları

- cərrahiyyə

- terapiya

- psixologiya, etika


Pediatriyadan peşakar təcrübənin gedişatında tələbələr xəstə uşaqlara kuratorluq etməlidir, xəstəliyin diaqnostikasını aparmalı, müalicə təyin etməlidir, tibb bacısının qulluq prosesini təşkil etməli, valideyinlərlə iş aparmalıdır. Hazırkı proqram özündə aşağıdakıları cəmləşdirir:

- təcrübənin məqsədi və vəzifəsi

- vaxt bölgüsünün qrafiki

- müalicə-profilaktika müəssisəsinin konkret hissəsinə lazım olan mütləq bilik və bacrıqların siyahısı

- verilmiş proqramın məzmunu
Bu proqram tibb mətəbinin və ya kollecinin müəllimləri tərəfindən hazırlanmış rəhbər sənəd olub, təcrübənin təşkili, idarə olunması və təcrübəyə nəzarət üçün nəzərdə tutulur, tələbələr tərəfindən təcrübə fəaliyətinin hazırlanması, keçirilməsi və attestasiyası üçün istifadə oluna bilər.

Pediatriya şöbəsində vaxt bölgüsünün təxmini qrafiki


N

Təcrübə keçirilən şöbənin adı

Günlərin sayı

Saatlarin miqdarı

1

Uşaq somatik şöbəsi:

-

-




- qəbul şöbəsi

1

6




- əməliyat otağı

2

12




- postda iş

2

12

2

Uşaq poliklinikası:

-

-




- peyvənd otağında iş

1

6




- sahədə iş

2

12




Cəmi:

8

48

Müalicə-profilaktika müəssisəsinin uşaq şöbəsində təcrübə xəstə uşaqların kurasiyasına, həmçinin postda və əməliyyat otağında təcrübə aparılmasına zəminlik verir. Tələbələrin rasional bölünməsi ilə təcrübənin keçirilməsi üçün”sürüşgən ”qrafik tərtib etmək daha məqsədə uyğundur. Bu mütləq təcrübəyə yiyələnməyə tam həcmdə imkan verir.



Təcrübənin məqsəd və vəzifələri
Peşakar təcrübənin məqsədi gələcək feldşerlərin sərbəst əmək fəaliyətlərinə hazırlanmasını, ekstremal situasiyalarda təxirə salınmaz yardım göstərmələrini, tibb bacısının müxtəlif yaşdan olan uşaqlara qulluğu təmin etmələrini, profilaktik tədbirlərin və sanitar-maarifləndirmə işlərinin aparılmasını nəzərdə tutur. Təcrübənin keçirilməsi prosesində növbəti məsələləri həll etmək lazımdır:

- pediatriya məşğələlərində alınmış nəzəri biliklərin sistemləşdirilməsi, dəqiqləşdirilməsi və möhkəmləndirilməsi

- müxtəlif yaşlı uşaqların müalicəsi və qulluğu üzrə bacarığın mükəmməlləşdirilməsi

- xəstələrlə onların qohumları ilə və tibbi personalla təmasda olmaq bacarığına yiyələnməyi

- davranışın etik və hüqugi normalarına riayət etməyi
Tələbələrin işinə nəzarət və hesabat
Metodik rəhbərin, tibb məktəbinin və təcrübə rəhbərlərinin, MPM-nın işcilərinin üzərinə tələbələrin iş qrafiki və peşakar təcrübə proqramının yerinə yetirilməsi üzərində nəzarət vəzifəsi düşür.

Təcrübənin keçirilməsi dövründə tələbələr MPM-nin daxili qaydalarına əməl etməli və təhlükəsizlik texnikasına, sanitar epidemik rejimə ciddi riayət etməlidirlər.

Şöbələrdə iş zamanı tələbələr normativ sənədləşdirmə aparmalıdırlar:

- təcrübə üzrə gündəlik

- tədris xəstəlik tarixi

Sənədləşdirmənin gedişinə nəzarəti təcrübə rəhbərləri aparır.

Tələbələrin işi gündəlik olaraq qiymətləndirilir və nəticələr ”5”-ballıq sistem üzrə təcrübə gündəliyinə qeyd olunur. Bu peşəkar fəaliyyətə yiyələnmək bacarığının idarə olunmasını və nəzarətin aparılmasını təmin edir.

Hər tsiklin sonunda təcrübə rəhbəri MPM-nin verilmiş şöbəsində tələbələrin işini əks etdirən xasiyyətnamə tərtib edir.

Bu xasiyyətnamə təcrübi hazırlığın attestasiyası zamanı nəzərə alınır. Attestasiya komissiyasına metodik rəhbər, təcrübə rəhbəri, istehsalat-təcrübə işləri üzrə direktor müavini daxildir. Attestasiyada iştirak etmək üçün tələbələr komissiyaya aşağıdakı sənədləri təqdim etməlidirlər:

- təcrübənin gündəliyi

- tədris xəstəlik tarixi

- umumi xasiyyətnamə

- təcrübənin keçirilməsi haqda qiymətli məqbul


Təcrübə proqraminin məzmunu
Qəbul şöbəsində iş
Tələbə bilməlidir:

- uşaq xəstəxanasının qəbul şöbəsinin quruluşu və funksiyalarını

- stasionara qəbul olunan xəstə uşağın qəbul və qeydiyyat qaydalarını

- qəbul şöbəsinin sanitar-epidemioloji rejimini

- qəbul şöbəsində sənədləşdirməni, bədən temperaturunun ölçülməsi və qeyd olunmasını, antropometriyanı

- infeksion xəstəliklərin aşkar olunması kriteriyalarını

- xlor tərkibli dezinfeksiya edici məhmulların saxlanılma qaydalarını

- tibb işçisinin hüquqi cavabdehliyi və etikasını

- stasionara köçürülmək üçün göstərişləri

Tələbə bacarmalıdır:

- xəstə uşaqların qəbulunu

- dezinfeksiyaedici məhlulların hazırlanmasını

- qəbul şöbəsində sənədləşdirməni

- xəstə uşaqların sanitar işlənməsini

- antropometriya aparmağı və fiziki inkişafı cədvəl üzrə qiymətləndirməyi

- termomrtriya aparılmasını, nəbzi, tənəfüs hərəkətlərinin tezliyini saymağı, arterial təziqi ölşməyi

- xəstənin subyektiv və obyektiv müayinəsini aparmağı

- təxmini (ön) diaqnoz qoymağı və əsaslandırmağı

- əsnəkdən və burundan yaxma götürməyi

- SES-ya təcili xəbərdarlıq etməyi

- pedikulyozu aşkar etməyi və dezinfeksiya aparmağı

- xəstə uşaqları şöbələrə köçürməyi

Müalicə şöbəsi
Tələbə bilməlidir:

- müalicə müəssələrinin tiplərini, MPM-nın quruluşunu, müalicəvi qoruyucu rejimi, uşaq xəstəxanalarının sanitar-epidemioloji rejmini, aseptika və antiseptikanı

- xəstə uşaqların rejim növlərini, stasionarda müxtəlif yaşlı xəstə uşaqların qidalanmasının təşkili xüsusiyətlərini

- xəstəlik tarixinin yqzılma qaydalarını

- dərman maddələrinin saxlanma və paylanma qaydalarını, dərman maddələrinin yeridilmə üsullarını

- xəstə uşaqların xəstəliyinin ağırlıq kriteriyalarının təyin olunmasını, pediatriya təcrübəsində rast gələn vəziyyətlərin və xəstəliklərin əsas klinik simptomlarını

- xəstə uşaqların labarator və instrumental müayinə metodlarına hazırlanmasını

- xəstə uşaqlara qulluğun təşkilini, müxtəlif yaşlı və müxtəlif patologiyalı uşaqlara qulluğun xüsusiyətlərini

- dərman preparatlarının qəbulu və təyini xüsusiyətlərini

- tibbi personalla, xəstə uşaqla və onun valideyinləri ilə ünsiyyət qaydalarını


Tələbə bacarmalidir:

- müxtəlif xəstəlikli xəstə uşağı kuratorluğa götürməyi

- xəstənin subyektiv və obyektiv müayinəsini aparmağı

-xəstə uşağın vəziyətinin ağırlığını təyin etməyi

- əlavə müayinə planı tərtib etməyi

- əlavə müayinənin nəticələrini qiymətləndirməyi

- klinik diaqnoz qoymağı və əsaslandırmağı

- termometriya aparmağı və temperatur əyrisinin qrafikini qurmağı, nəbzi tənəfüs hərəkətlərini saymağı,gizli və görünən ödemleri aşkar etməyi, sutkalıq diurezi ölçməyi

- ağızın selikli qişasını təmizləməyi

- xəstə uşaqlara dərmanın hazırlanmasını və paylanmasını

- südəmər uşaqların sidiyini analiz üçün yağmağı, Neçiporenko üsulu ilə sidiyin yığılmasını, Zimnitski sınağının aparılmasını

- dərman maddələrinin parenteral yeridilməsini (əzələdaxili, dərialtı) həyata keçirməyi; dozanın nəzərə alınmasını, antibiotikləri həll etməyi və yeridilməsini

- nəcisin qurd yumurtalarına və koproqramma üçün yığılmasını

- müxtəlif yaşlı uşaqlarda AT ölçülməsi və qiymətləndirilməsini

- mədə və duodenal zondlamada iştirak etməyi

- ifrazatların bakterioloji müayinəyə götürülməsini

- təmizləyici və dərman imalələrinin aparılmasını, qazçıxarıcı borunun qoyulmasını;

- məlhəmlərin, plastırların, uşaq səpmələrinin istifadə olunmasını, gözə, buruna, qulağa dərman damcılatmağı, bəlğəmin analiz üçün yığılmasını;

- uşağın mədəsini yumağı,

- müayinə üçün göndərişlərin qeyd olunmasını;

- xəstə uşaqları rentgenoloji və başqa müayinələr üçün hazırlamağı;

- D vitamininin dozasının profilaktik və müalicəvi məqsədlə ölçülməsini;

- Sulkoviç sınağının qiymətləndirilməsini;

- infeksion xəstənin izolyasiya olunmasını;

- banka, xardal yaxması qoymağı, uşaqlara xardal bürünməsi tətbiq etməyi;


Əməliyyat otağinda
Tələbə bilməlidir:

- əməliyyat otağının sanitar-epidemioliji rejimini;

- təhlükəsizlik texnikasını;

- aseptika və antiseptikanı;

- steril stolun yığılma texnikasını;

- antibiotiklərin həll olunma qaydasını;

- yuyucu məhlulların hazırlanma qaydalarını;

- etik normaları;

- əməliyyat otağında dərmanların saxlanma qaydalarını;

- anafilaktik şok zamanı təxirəsalınmaz yardımın göstərilməsini;


Tələbə bacarmalıdır:

- kabinetin gündəlik, son və əsas dezinfeksiyasını həyata keçirməyi;

- steril stolun yığılmasını;

- antibiotikləri həll etməyi;

- d/a, əz/d, v/daxili inyeksiyaları yerinə yetirməyi;

- biokimyəvi müayinə üçün qan götürülməsini;

- v/daxili köçürülmə üçün sistemin hazırlanmasını;

- kabinetin tibbi sənədləşdirməsini yerinə yetirməyi;



Uşaq poliklinikasında
Tələbə bilməlidir:

- uşaq poliklinikasında işin quruluş prinsipini, uşaqlara tibbi yardımın təşkili zamanı səhiyyənin profilaktik istiqamətlərinin üstünlüklərini;

- uşaq poliklinikasında sanitar- epidemioloji rejimi, sahə tibb bacısının işini, cəmiyyətdə profilaktik, müalicəvi və sanitar-maarifi işinin aparılmasını;

- sahənin tibbi sənədləşməsinin aparılmasını;

- sağlam və xəstə uşağa patronajın aparılma qaydalarını:

- uşaq poliklinikasında sahə dispanserizasiyasının təşkilini;

- profilaktik peyvəndlərin təqvimini, uşaqların peyvənd üçün seçilməsini;

- azyaşlı uşaqların süd mətbəxində qidalanmasının təşkili prinsiplərini;

- xəstə uşağa qulluğun və evdə stasionarın təşkilində sahə tibb bacısının həkimə köməyini;

- uşaq yaşlarında rast gəlinən müxtəlif xəstəliklərin əsas klinik simptomlarını;

- xəstə uşaqların xəstəxanaya köçürülməsinə olan göstərişləri;

Tələbə bacarmalıdır:

- xəstə uşaqların qəbulunu həyata keçirməyi;

- fiziki inkişaf standartlarına uyğun qiymətlərlə uşaqların antropometriyasını aparmağı;

- əşyalarının, instrumentlərin (şpatellərin, termometrlərin) dezinfeksiyasını aparmağı;

- reseptlərin, konsultasiyalara, ambulator müayinəyə göndərişlərin yazılmasını;

- D vitamininin profilaktik və müalicə dozasının nəzərə alınmasını;

- Sulkoviç sınağının qiymətləndirilməsini;

- qanin, sidiyin, nəcisin bakterioloji analizinin qiymətləndirilməsini;

- bankaların, xardal yaxmasının qoyulmasını, buruna, qulağa, gözə dərman damcılatmağı, uşağın qulağına isidici kompresin qoyulmasını;

- profilaktik peyvəndlərin planınını qurmağı;

- nəcisin qurd yumurtalarına, koproqramma üçün bakterioloji müayinəyə götürülməsini;

- xəstə və sağlam uşağa patronaj edilməsini;

- yenidoğulmuş uşağın göbəyinin işlənməsini;

- süd mətbəxinə resept yazılmasını;

- uşaqlarda A/T-in ölçülməsini;

- termometriyanın aparılmasını;

- xəstə uşağın valideynləri və qohumları ilə ünsiyyətaparmağı;

- pasientin subyektiv və obyektiv müayinəsini aparmağı;

- diaqnozu təyin etmək və əsaslandırmağı;

- müalicə pəhrizi, müalicə qoruyucu rejimi; farmakoterapiya təyin etməyi;

Filtrdə iş
Tələbə bilməlidir:

- uşaq poliklinikasının filtrinə tələbləri, sanitar-epidemioloji rejimi;

- filtrin sənədləşdirilməsini;

- uşaq yaşlarının xəstəliklərinin klinik əlamətlərini;

- uşaqlarda təxirəsalınmaz yardımın göstərilməsini;

- qızdırmalı uşaqlara yanaşmanın texnikasını;


Tələbə bacarmalıdır:

- tibbi sənədləşməni qeyd etməyi;

- termometriyanı aparmağı;

- əsnəkdən və burundan meninqokokk üçün yaxmanın götürülməsi;

- dizentrik qrip, qurd yumurtaları, bakterioloji müayinə üçün nəcisin yığılmasını, enterebioz üçün yuyunmanı həyata keçirmək;


Peyvənd otağında iş
Tələbə bilməlidir:

- peyvənd otağınının tələblərini, onun təşkilinı;

- peyvənd otağının san-epidemioloji rejimini;

- peyvəndlərin təqvimini, vaksinasiyanın vaxtlarını, profilaktik peyvəndlərə yanaşmanı, peyvəndlərdən tibbi yayınmaları, onların müddətini;

- vaksinlərin növlərini, onların xarakteristikasını, saxlanma şərtlərini, istifadə müddətini;

- vaksinasiyaya göstəriş və əks göstərişi;

- ümumi və yerli postvaksinal reaksiyaların klinik simptomlarını;
Tələbə bacarmalıdır:

- peyvəndlərin təqvimini tərtib etməyi;

- anafilaktik şok zamanı təxirəsalınmaz yardımın göstərilməsini;

- peyvənd olunmuş uşağa patronaj aparılmasını;

- profilaktik peyvəndlərin qeydiyyatını sənədləşdirməyi;

Sağlam uşaq otağı
Tələbə bilməlidir:

- sağlam uşaq otağına olan tələbləri, onun təşkilini, sanitar-epidemioloji rejimi;

- uşaq yaşlarının anatomik– fizioloji xüsusiyyətlərini;

- südəmər uşaqların yedizdirilməsini və onlara qulluq qaydalarını;

- müxtəlif yaşlı uşaqlara gimnastika və massajın aparılma texnikasını;

- doğuşönü və doğuşdan sonrakı patronajın məzmununu;


Tələbə bacarmalıdır:

- göbək yarasının işlənməsini;

- südəmər uşağın menyusunu tərtib etməyi;

- şirə, meyvə və tərəvəz püresinin, sıyıqların, ət bulyonunun və ət püresinin hazırlanmasına göstərişlər verməyi;

- kontrol yedizdirməni;

- uşağı bələməyi nümayiş etdirməyi;

- gigiyenik tədbirlərin aparılmasına göstərişlər verməyi;
Təcrübənin sonunda tədris xəstəlik tarixinin müdafiəsi və təcrübi hazırlığın attestasiyası aparılır.

Təcrübə zamanı işin qiymətləndirilməsinin kriteriyaları:
1. Nəzəri hazırlıq (mənimsəmənin 3-cü səviyyəsindən aşağı olmayaraq)

- klinik, diaqnostik, differensial-diaqnostik, struktur-məntiqi məsələləri və situasiyaları həll etmək;

- düzgün açıqlama və dəqiq təyinat vermək;

- fənnarası və fənndaxili əlaqələrdən istifadə etməklə öz cavabını əsaslandırmaq;


2. Təcrübənin proqramına və tələblərinə uyğun olaraq təcrübi bacarığa malik olmaq.

3. Yerinə yetirilmiş işə maraq və aktivlik (və ya əksinə);

4. Etik tələblərə riayət etmək;

5. Kommunikativ bacarıqları yerinə yetirmək;

6. Xarici görkəminə fikir vermək;

7. İş qrafikinə və daxili qaydalara riayət etmək;


Təcrübələrin yekun qiyməti işə görə qiymətdən çıxarılır, gündəliyə görə və tədris xəstəlik tarixinin müdafiəsi ilə birlikdə attestasiyanın qiyməti isə qiymət kitabçasına yazılır.

2 NÖMRƏLİ BAKI BAZA TİBB KOLLECİ

Subbakalavr hazırlığı üçün

«MÜALİCƏ İŞİ» ixtisası üzrə diplomqabağı

istehsalat təcrübəsinin


P R O Q R A M I

«040701 - MÜALİCƏ İŞİ»

ixtisası üzrə




Поделитесь с Вашими друзьями:
  1   2   3   4


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə