1.3. Ekologiyanm basqa panler menen baylamsi
Ekologiya pani biologiyanm en jas, biraq juda tez rawajlamp
atirgan tarmagi bolip, tabiyatta ushirasatugin janli organizmlerdin
bir - biri ham olar jasap atirgan ortahq penen bolip atirgan
qatnaslardi uyrenedi. Sonday aq, ekologiya janli organimzlerdin
ortaliq ham olardm biri - biri menen qatnaslarm jaratiw
processinde organizmlerdin rawajlamwi, kobeyiwi, tarqaliwi,
dzgerisi ham de olar payda etetugm quramah ekologiyahq
birlesikler mzamlarm da uyrenedi.
16
Ilim-texnikanm, rawajlamwi jamiyet ham tabiyat arasindagi
i|ulmisiqlardm ozgeriwine alip keledi. Keri kiishler tasirinde
tAbiynltm jagdayi ozgere baslaydi. Bunin natiyjesinde tabiyiy
Jltgilayin liyrenetugm ekologiya pani har tiirli biologiyaliq ham
biologiyaliq emes panler menen tabiyiy rawishte baylanisa
HiiNluydi. Maselen, ol osimlik ham haywanlardm sam ham de
nipalin, sirtqi korinisin, jasaw ormlarm uyrenetugm botanika,
/oologiya, sistematika, morfologiya, floristika, biogeografiya
N iy aq li
panlerge baylanisli (4-siiwret).
fckologiya
osimlikler,
haywanlar
ham
insanlardm
(iziologiyahq jagdayin uyreniwshi fiziologiya pani menen tigiz
buylanisqan ham natiyjede «Fiziologiyaliq ekologiya» bagdan
jlizcgc kelip, bul eki pan jemisleri bir - birin toltiradi.
likologiya osimlik ham haywanatlardih har turli orinlarga
iykcmlesiwi, regionlarga sayligm amqlawda geografiya pani
menen, turlerdin nasillik belgilerin nasilden - nasilge otiwi, olarga
ortaliq tasirin uyreniw processinde ekologiya oz nawbetinde
genetika pani penen baylanista boladi.
Organizmlerdi uyreniw processinde olarga ortaliqtm tabiyiy
I'aktorlan tasirin amqlawda ekologiya biologiyaliq emes panlerge,
yagmy
klimattamw,
landshafttaniw,
meteorologiya,
gcomorfologiya, topiraqtamw siyaqli panlerge baylamsadi, sebebi
organizmlerdin osiw, rawajlaniw ham kobeyiw processleri lqhm,
jcrdin duzilisi, topiraqtin tabiyiy ham ximiyaliq jagdaylari menen
bjiylamsli.
Hazirgi waqitta qala ham awillarda xaliq ushm iiy-jaylardi,
sanaat oraylann tabiyatqa ziyan keltirmeytin halda qunwdi
jobalastiratugm «onermentshilik ekologiyasi», tabiyattagi keri
jagdaylardi amqlaytugm, turli ekologiyahq is-ilajlardi islep
shigatugm, ortaliqtm pataslamwin, zabarleniwin_jjaqiaigtut;m
«ekologiyahq ekspertiza» siyaqli bagdar.
esaplari tiykarinda matematikaliq jollar menen ekologiyahq
moduller jaratiw siyaqli bagdarlar da rawajlanbaqta.
Dostları ilə paylaş: |