Nsan hüquqları v



Yüklə 1.82 Mb.
PDF просмотр
səhifə7/12
tarix04.12.2016
ölçüsü1.82 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   12

IV T

Ə

HL

İ

49. 


Cinay

ə

t M



ə

c

ə



ll

ə

sinin korrupsiya il



ə

 

ə



laq

ə

dar müdd



ə

alarına milli qanunvericiliyin 

Az

ə

rbaycan  Respublikasına  münasib



ə

td

ə



  2004-cü  ilin  iyun  ayında  qüvv

ə

y



ə

  minmi


ş

 

Korrupsiya  il



ə

 

ə



laq

ə

dar  cinay



ə

t  m


ə

suliyy


ə

ti  bar


ə

d

ə



  Konvensiyanın  standartlarına 

uy

ğ



unla

ş

dırılması  m



ə

qs

ə



di  il

ə

  2006-cı  ilin  may  ayında  d



ə

yi

ş



iklikl

ə

r  edilmi



ş

dir.  Aktiv 

ş

v



ə

txorluq  (madd

ə

  312)  v



ə

  passiv  rü

ş

v

ə



txorluq  (madd

ə

  311)  madd



ə

l

ə



ri  yenid

ə



ə

yy



ə

n  edilmi

ş

,  v


ə

zif


ə

li 


şə

xs  anlayı

ş

ı  daha  da  geni



ş

l

ə



ndirilmi

ş

  ki,  xüsusi  olaraq 



beyn

ə

lxalq  t



əş

kilatların  v

ə

zif


ə

li 


şə

xsl


ə

rinin  v


ə

  mü


ə

yy

ə



n  öz

ə

l  sektor  qurumlarında 



i

ş

l



ə

y

ə



şə

xsl



ə

ri 


ə

hat


ə

 etsin, aktiv v

ə

 passiv rü



ş

v

ə



txorlu

ğ

a gör



ə

 sanksiyalar artırılmı

ş

 v

ə



 

nüfuz  alveri  kriminalla

ş

dırılmı


ş

dır.  Bu  t

ə

qdir


ə

layiq  s


ə

yl

ə



r

ə

  baxmayaraq,  h



ə

ll  edilm

ə

li 


olan  bir  sıra 

ə

sas  çatı



ş

mazlıqlar  qalmaqda  davam  edir  ki,  bu  da  a

ş

a

ğ



ıda  t

ə

svir 



olunacaq.  Bu  kontekstd

ə

  GDQ  üçün  Cinay



ə

t  M


ə

c

ə



ll

ə

sin



ə

  düz


ə

li

ş



l

ə

rin  hazırlıq 



m

ə

rh



ə

l

ə



sind

ə

  oldu



ğ

unu  v


ə

  bu  ç


ə

rçiv


ə

d

ə



  korrupsiya  qanunvericiliyinin  nec

ə

  inki



ş

af 


etdirilm

ə

si mümkünlüyünü öyr



ə

nm

ə



k maraqlı olmu

ş

dur.  



50.  

GDQ  s


ə

f

ə



ə

rzind



ə

  müzakir

ə

l

ə



r  zamanı  m

ə

lumat  verilmi



ş

dir  ki,  hökum

ə



daxilind



ə

 Konvensiyanın 5-ci (xarici v

ə

zif


ə

li 


şə

xsl


ə

rin rü


ş

v

ə



tl

ə

 passiv 



ə

l

ə



 alınması), 6-cı 

(xarici  seçkili  orqanların  rü

ş

v

ə



tl

ə

 



ə

l

ə



  alınması),  10-cu  (beyn

ə

lxalq  parlament 



assambleyası  üzvl

ə

rinin  rü



ş

v

ə



tl

ə

 



ə

l

ə



  alınması)  v

ə

  12-ci  (nüfuz  alveri)  madd



ə

l

ə



rin

ə

 



edilmi

ş

 qeyd-



şə

rtl


ə

rin ehtiyac olmadı

ğ

ı üçün geri götürülm



ə

si v


ə

 ya yenil

ə

nm

ə



m

ə

si v



ə

 

Konvensiyaya 



Ə

lav


ə

 Protokolun imzalanması bar

ə

d

ə



 müzakir

ə

l



ə

r h


ə

yata keçirilmi

ş

dir. 


GDQ  bu  kimi  s

ə

yl



ə

ri  d


ə

st

ə



kl

ə

yir.  Amma  buna  baxmayaraq  qeyd  edilm



ə

lidir  ki, 

Az

ə

rbaycan qeyd-



şə

rtl


ə

rinin 1 iyun 2010-cu il tarixd

ə

n 3 il müdd



ə

tin


ə

 y

ə



ni 1 iyun 2013-

cü  il  tarix

ə

  kimi  uzatmı



ş

dır  v


ə

  Az


ə

rbaycan  Respublikası  GRECO-ya  üzv  dövl

ə

tl

ə



arasında  Konvensiyaya 

ə

n  çox  qeyd-



şə

rt  ir


ə

li  sürmü

ş

  dövl


ə

tl

ə



r  sırasındadır.  GDQ 

t

əə



ssüf  edir  ki,  Az

ə

rbaycan  üzr



ə

  Konvensiyanın  qüvv

ə

y

ə



  minm

ə

sind



ə

n  6  il  müdd

ə



keçs



ə

 d

ə



 heç bir açıq s

ə

b



ə

b olmadan bu sah

ə

d

ə



 heç bir inki

ş

afa nail olunmamı



ş

dır v


ə

 

Qrup bu cür v



ə

ziyy


ə

tin Konvensiya t

ə

r

ə



find

ə

n yaradılmı



ş

 standartların h

ə

rt

ə



r

ə

fli h



ə

yata 


keçirilm

ə

sin



ə

 

ə



h

ə

miyy



ə

tli d


ə

r

ə



c

ə

d



ə

 ziyan vuraca

ğ

ından narahatdır.  



51.  

Ə

lav



ə

  olaraq,  GDQ  vur

ğ

ulamaq  ist



ə

yir  ki,  praktiki  implementasiyanın  s

ə

m

ə



r

ə

li 



olması  üçün  konkret  t

ə

dbirl



ə

r  vasit


ə

si  il


ə

  bir  sıra  z

ə

ruri  hüquqi  islahatlar  h



ə

yata 


keçirilm

ə

lidir.  Bununla 



ə

laq


ə

dar  olaraq  GDQ  Az

ə

rbaycanın  korrupsiyaya 



ə

h

ə



miyy

ə

tli 



d

ə

r



ə

c

ə



d

ə

  m



ə

ruz  qalması  bar

ə

d

ə



  geni

ş

  yayılmı



ş

  fikirl


ə

rin  olmasına  baxmayaraq 

ş

v



ə

tl

ə



 

ə

l



ə

 alma v


ə

 nüfuz alveri normalarının nadir hallarda t

ə

tbiq olunması il



ə

 ba


ğ

lı 


yerl

ə

rd



ə

  keçirilmi

ş

  görü


ş

l

ə



rd

ə

  b



ə

zi  h


ə

msöhb


ə

tl

ə



r  t

ə

r



ə

find


ə

n  ifad


ə

  edilmi


ş

  narahatlı

ğ

ı 

bölü



ş

ür.  Bununla 

ə

laq


ə

dar,  s


ə

lahiyy


ə

tli 


şə

xsl


ə

r  o  faktı  qeyd  edirl

ə

r  ki,  “korrupsiya” 



anlayı

ş

ının Az



ə

rbaycan hüquq sistemi ç

ə

rçiv


ə

sind


ə

ki m


ə

nasına v


ə

zif


ə

 s

ə



lahiyy

ə

tl



ə

rini 


a

ş

ma, v



ə

zif


ə

 s

ə



lahiyy

ə

tl



ə

rind


ə

n sui-istifad

ə

 etm


ə

, v


ə

zif


ə

 saxtakarlı

ğ

ı kimi dig



ə

ə



laq

ə

li 



cinay

ə

tl



ə

ri  d


ə

 

ə



hat

ə

  edir  v



ə

  2005-ci  ild

ə

  Ba


ş

  prokuror  yanında  Korrupsiyaya  qar

ş

ı 

mübariz



ə

 idar


ə

si yarandı

ğ

ı vaxtdan aparılmı



ş

 cinay


ə

t i


ş

l

ə



rinin sayı artmı

ş

dır (m



ə

s

ə



l

ə



2005-ci  ild

ə

  35 



şə

xsd


ə

n  f


ə

rqli  olaraq  2009-cu  ild

ə

  176 


şə

xs  korrupsiya  il

ə

 

ə



laq

ə

dar 



cinay

ə

t  i



ş

l

ə



ri  üzr

ə

  ittiham  olunmu



ş

lar).  Buna  baxmayaraq,  GDQ  narahatlıq  keçirir  ki, 

2005-2010-cu  il  tarixl

ə

rd



ə

  yalnız  5 

şə

xs  aktiv  rü



ş

v

ə



txorlu

ğ

a  gör



ə

,  29 


şə

xs  passiv 

ş

v



ə

txorlu


ğ

a  gör


ə

  v


ə

  5  n


ə

f

ə



r  nüfuz  alveri  cinay

ə

tin



ə

  gör


ə

  ittiham  olunmu

ş

dur  v


ə

  bu 


göst

ə

rir  ki,  a



ş

a

ğ



ıda  tövsiy

ə

  edilmi



ş

  qanunvericiliy

ə

  g


ə

l

ə



c

ə

k  d



ə

yi

ş



iklikl

ə

r  mühüm  olsa 



da, özü-özlüyünd

ə

 korrupsiyaya qar



ş

ı mübariz

ə

y

ə



 

ə

h



ə

miyy


ə

tli yardım olmayacaq. 

52. 

Cinay


ə

t  qanunvericiliyin

ə

  g


ə

ldikd


ə

  GDQ  qeyd  edir  ki,  “v

ə

zif


ə

li 


şə

xs”  anlayı

ş

ı 

korrupsiya cinay



ə

ə



m

ə

ll



ə

rini tör


ə

tm

ə



si mümkün olan 

şə

xsl



ə

ri mü


ə

yy

ə



n edir. Bu termin 

s

ə



lahiyy

ə

tli 



şə

xsl


ə

rin  dediyin

ə

 

ə



sas

ə

n  Cinay



ə

t  M


ə

c

ə



ll

ə

sinin  dig



ə

r  hiss


ə

l

ə



ri  il

ə

  eyni 



hüquqi  qüvv

ə

y



ə

  malik  olan  308-ci  madd

ə

sinin  qeyd  hiss



ə

si  il


ə

  mü


ə

yy

ə



n  edilir.  Bu 

anlayı


ş

 “daimi, müv

ə

qq

ə



ti olaraq v

ə

 ya xüsusi s



ə

lahiyy


ə

t üzr


ə

 hakimiyy

ə

t nümay


ə

nd

ə



si 

funksiyalarını  h

ə

yata  keçir



ə

n,  yaxud  dövl

ə

t  orqanlarında,  yerli  özünüidar



ə

 

orqanlarında,  dövl



ə

t  v


ə

  b


ə

l

ə



diyy

ə

  mü



ə

ssis


ə

,  idar


ə

  v


ə

  t


əş

kilatlarında,  habel

ə

  dig


ə

kommersiya  v



ə

  qeyri-kommersiya  t

əş

kilatlarında  t



əş

kilati-s


ə

r

ə



ncamverici  v

ə

  ya 



inzibati-t

ə

s



ə

rrüfat  funksiyalarını  yerin

ə

  yetir


ə

şə



xsl

ə

r,  beyn



ə

lxalq  t


əş

kilatların 

nümay

ə

nd



ə

l

ə



ri,  habel

ə

  «Korrupsiyaya  qar



ş

ı  mübariz

ə

  haqqında»  Az



ə

rbaycan 


Respublikası  Qanununun  m

ə

qs



ə

di  üçün  v

ə

zif


ə

li 


şə

xs  hesab  edil

ə

n  dig


ə

şə



xsl

ə

ri” 



ə

hat


ə

  edir.  2006-cı  il  düz

ə

li

ş



l

ə

ri  il



ə

  t


ə

sbit  olunmu

ş

  bu  anlayı



ş

ın 


ə

n  son  hiss

ə

si 


«Korrupsiyaya  qar

ş

ı  mübariz



ə

  haqqında»  Az

ə

rbaycan  Respublikası  Qanununun  2-ci 



madd

ə

sind



ə

  n


ə

z

ə



rd

ə

  tutulmu



ş

 

şə



xsl

ə

rin  siyahısına  istinad  edir  ki,  bu  siyahıya  da 



xüsusi  olaraq  “dövl

ə

t  orqanlarına  v



ə

  b


ə

l

ə



diyy

ə

l



ə

r

ə



  t

ə

yin  edilmi



ş

  v


ə

  seçilmi

ş

 

şə



xsl

ə

r”, 



“inzibati v

ə

zif



ə

 tutan dövl

ə

t qulluqçuları” v



ə

 “dövl


ə

t v


ə

 b

ə



l

ə

diyy



ə

 orqanlarında t

əş

kilatı 


v

ə

 inzibati v



ə

zif


ə

 tutan 


şə

xsl


ə

r” daxildir. 

53. 

GDQ s


ə

lahiyy


ə

tli 


şə

xsl


ə

rin “v


ə

zif


ə

li 


şə

xs” anlayı

ş

ının d


ə

yi

ş



iklik edilmi

ş

 formada 



merl

ə

ri, nazirl



ə

ri, hakiml

ə

ri, prokurorları, habel



ə

 Parlament v

ə

 b

ə



l

ə

diyy



ə

 üzvl


ə

rini 


ə

hat


ə

 

etm



ə

si bar


ə

d

ə



 izahatları il

ə

 qane olur. Buna baxmayaraq, Cinay



ə

t M


ə

c

ə



ll

ə

sinin bir sıra 



müdd

ə

aları aydın 



şə

kild


ə

 göst


ə

rir ki, dövl

ə

t qulluqçularının b



ə

zi kateqoriyaları v

ə

 yerli 


hakimiyy

ə

t  orqanları  institutlarının  b



ə

zi  i


ş

çil


ə

ri  bu  anlayı

ş

  t


ə

r

ə



find

ə

n  ehtiva  olunmur. 



S

ə

lahiyy



ə

tli 


şə

xsl


ə

r  v


ə

  dig


ə

r  h


ə

msöhb


ə

tl

ə



r  bunu  t

ə

sdiq  edirl



ə

r  v


ə

  bildirirl

ə

r  ki,  “dövl



ə

qulluqçusu”  anlayı



ş

ı  qanunvericilikd

ə

  n


ə

z

ə



rd

ə

  tutulmu



ş

  m


ə

nasında  “v

ə

zif


ə

li 


şə

xs” 


anlayı

ş

ından daha geni



ş

dir, bel


ə

 ki, ona h

ə

m d


ə

 sürücü, makinaçı, arxivçi v

ə

 sair kimi 



köm

ə

kçi  v



ə

zif


ə

l

ə



r  d

ə

  daxildir.  GDQ  ba



ş

a  dü


ş

ş



dür  ki,  bu  tip  dövl

ə

t  qulluqçuları, 



habel

ə

  t



əş

kilat-s


ə

r

ə



ncamverici  v

ə

  inzibati-s



ə

r

ə



ncamverici  funksiyası  olmayan 

şə

xsl



ə

v



ə

zif


ə

li 


şə

xs anlayı

ş

a daxil deyill



ə

r v


ə

 ona gör


ə

 d

ə



 rü

ş

v



ə

tl

ə



 

ə

l



ə

 alma cinay

ə

tl

ə



rin

ə

 gör



ə

 

cinay



ə

t  m


ə

suliyy


ə

tinin  subyekti  deyill

ə

r.  S


ə

lahiyy


ə

tli 


şə

xsl


ə

r  izah  edirl

ə

r  ki,  bu  cür 



şə

xsl


ə

şə



raitd

ə

n asılı olaraq cinay



ə

tin i


ş

tirakçısı kimi köm

ə

kçi, t


ə

hrikçi v


ə

 ya t


əş

kilatçı 


qismind

ə

  v



ə

  ya  d


ə

l

ə



duzluq  v

ə

  ya  m



ə

nims


ə

m

ə



  cinay

ə

tl



ə

rin


ə

  gör


ə

  m


ə

suliyy


ə

t

ə



  c

ə

lb 



edil

ə

  bil



ə

rl

ə



r.  Buna  baxmayaraq,  GDQ  çox  böyük 

ş

übh



ə

  edir  ki,  bu  xatırladılan 

müdd

ə

alar  Konvensiyanın  2  v



ə

  3-cü  madd

ə

l

ə



rind

ə

  n



ə

z

ə



rd

ə

  tutulmu



ş

  bütün  rü

ş

v

ə



tl

ə

 



ə

l

ə



  alma  cinay

ə

tl



ə

ri  yuxarıda  xatırladılan  madd

ə

l

ə



rl

ə

 



ə

hat


ə

  oluna  bil

ə

r,  m


ə

s

ə



l

ə



köm

ə

kçi v



ə

zif


ə

si tutan dövl

ə

t qulluqçusu u



ğ

ursuz olaraq rü

ş

v

ə



t t

ə

l



ə

b edir v


ə

 prinsipc

ə

 



ş

v

ə



t cinay

ə

tini tör



ə

tmi


ş

 

şə



xs yoxdur. Konvensiyanın 1(a) madd

ə

sinin v



ə

zif


ə

li 


şə

xsin 


müst

ə

qil anlayı



ş

ını mü


ə

yy

ə



n etm

ə

m



ə

sin


ə

 baxmayaraq GDQ dövl

ə

t qulluqçularının v



ə

 

dövl



ə

t qullu


ğ

undakı dig

ə

r i


ş

çil


ə

rin ön


ə

mli bir hiss

ə

sinin c


ə

zadan k


ə

narda qalmasından 

v

ə

  keç



ə

n  ill


ə

ə



rzind

ə

  rü



ş

v

ə



tl

ə

 



ə

l

ə



  alma  il

ə

  ba



ğ

lı  çox  az  cinay

ə

t  i


ş

inin  m


ə

hk

ə



m

ə

y



ə

 

gönd



ə

rilm


ə

sind


ə

n  narahatdır.  Ona  gör

ə

  d


ə

  GDQ  dövl


1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   12


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azkurs.org 2016
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə